¹ბს-1015-968(კ-06) 28 თებერვალი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 სექტემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 22 თებერვალს ი/მ “ქ. მ-ამ” სასარჩელო განცხადებით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 4 იანვრის გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტისა და 2006 წლის 9 იანვრის ¹3 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2005 წლის 20 დეკემბერს ¹468 ბრძანების საფუძველზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ განახორციელა ი/მ “ქ. მ-ას” საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რომელიც მოიცავდა 2004 წლის 1 იანვრიდან 2005 წლის 1 დეკემბრამდე პერიოდს. შემოწმების შედეგად 2006 წლის 9 იანვარს შედგა ¹3 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც მოსარჩელეს დაერიცხა 9978,83 ლარი, მათ შორის: 3265,44 ლარი ძირითადი თანხა, 5060,50 ლარი _ ჯარიმა, 1652,89 ლარი კი საურავი.

მოსარჩელემ უკანონოდ მიიჩნია დარიცხული ჯარიმა-საურავი, რომელიც საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების ამსახველი ანგარიშების საგადასახადო ინსპექციაში წარუდგენლობის გამო ჰქონდა დარიცხული და განმარტა, რომ “მომხმარებელთან ფულადი ანგარიშსწორების განხორციელებისას საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენებისაგან თავისუფლდებოდნენ პირები, რომლებიც ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელები იყვნენ.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ შემოწმებისას არ გაითვალისწინა ბაზრის ორგანიზებისათვის გადასახდელი ფიქსირებული გადასახადი, რომელიც ერთ სავაჭრო ადგილზე 20 ლარს შეადგენდა და თითოეულ სავაჭრო ადგილზე 35 ლარის გადახდა დააკისრა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მოპასუხემ სადავო საგადასახადო შემოწმების აქტით არასწორად დაარიცხა საურავი 11 სავაჭრო ადგილზე, მაშინ როდესაც მოსარჩელეს დაკავებული ჰქონდა 9 ადგილი, დანარჩენი ადგილები კი კონსერვირებული იყო. ამდენად, წარდგენილი დეკლარაციის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანო ვალდებული იყო უმოქმედო დახლების დემონტაჟი მოეხდინა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 4 იანვრის გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტისა და 2006 წლის 9 იანვრის ¹3 საგადასახდო მოთხოვნის ბათილად ცნობა მოითხოვა.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით ი/მ “ქ. მ-ას” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 4 იანვრის გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტისა და 2006 წლის 9 იანვრის ¹3 საგადასახადო მოთხოვნის ის ნაწილი, რომლითაც ი/მ “ქ. მ-ას” კანონით დადგენილი 28 ლარის ნაცვლად, ყოველთვიური გადასახადის სახით თითოეულ ადგილზე 35 ლარის გადახდა დაეკისრა და გადასახდელი თანხა 981 ლარით შეუმცირდა; დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული აქტები უცვლელად დარჩა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ ი/მ “ქ. მ-ას” სავაჭრო ობიექტები მდებარეობდა ქ. ფოთში, ........ ქუჩის ¹1-ში, სადაც განლაგებული იყო ურთიერთმომიჯნავე რამდენიმე ბაზარი, რომლებიც ერთიან სავაჭრო სივრცეს წარმოადგენდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის დახლებს 3 კვ. მეტრამდე ფართობი, რომელსაც ორი მეტრი სიგრძის სარეალიზაციო მხარე გააჩნდა, არ ეკავა, შესაბამისად, აღნიშნული სავაჭრო ადგილები საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997წ.) 273-ე მუხლის 52-ე ნაწილის საფუძველზე არასტაციონალურ სავაჭრო ადგილებად ჩათვალა, რომლებიც მითითებული მუხლის 53-ე ნაწილის ცხრილის მეოთხე სვეტში მოცემული განაკვეთით, ერთ სავაჭრო ადგილზე 28 ლარით უნდა დაბეგრილიყო.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს ფინანსთაA მინისტრის 2003 წლის 3 ივნისის ¹284 ბრძანების მე-5 მუხლის თანახმად, ბაზრის ორგანიზებისთვის ერთიანი ფიქსირებული კომბინირებული გადასახადის გამოანგარიშებას გადამხდელი ახორციელებდა. მასვე ეკისრებოდა პასუხისმგებლობა გადასახადის გამოანგარიშების სისწორესა და ბიუჯეტში თანხის ჩარიცხვაზე. რამდენადაც ი/მ “ქ. მ-ამ” არასწორად გამოიანგარიშა ბაზრის ორგანიზებისთვის ერთიანი ფიქსირებული კომბინირებული გადასახადი, თითოეულ ადგილზე 20 ლარი, მას სწორად ჰქონდა დარიცხული გადაუხდელ გადასახადზე სანქცია-საურავი.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ კონსერვაციის რეჟიმზე გადაყვანა ხორციელდებოდა ბაზრის ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებით, რის შესახებაც იგი ვალდებული იყო დეკლარაციის წარდგენით შეეტყობინებინა შესაბამისი საგადასახადო ორგანოსათვის. საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ ი/მ “ქ. მ-ამ” უმოქმედო სავაჭრო ადგილების კონსერვაციის რეჟიმზე გადაყვანის თაობაზე აცნობა ფოთის საგადასახადო ინსპექციას. შესაბამისად, სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოსაზრება, იმის თაობაზე, რომ ფოთის საგადასახადო ინსპექცია ვალდებული იყო, უმოქმედო სავაჭრო ადგილების დემონტაჟი განეხორციელებინა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება, რომ “მომხმარებელთან ფულადი ანგარიშსწორების განხორციელებისას საკონტროლი-სალარო აპარატის გამოყენების შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, იგი გათავისუფლებული იყო საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენებისაგან. საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ შემოწმების პერიოდში მოსარჩელე არ იყო ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელი და, შესაბამისად, მოსახლეობასთან ანგარიშსწორება მას საკონტროლო-სალარო აპარატის მეშვეობით უნდა ეწარმოებინა.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა სარჩელი, და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997წ.) 273-ე მუხლის 52-ე ნაწილის თანახმად, დახლის შემთხვევაში პირობით სავაჭრო ადგილად 3 კვ. მეტრამდე სავაჭრო ფართობი ითვლებოდა, ორი მეტრი სიგრძის სარეალიზაციო მხარით. მოსარჩელის სავაჭრო ადგილები კი 3 კვ. მეტრს არ აღემატებოდა, ამასთან, მათ ორი მეტრი სიგრძის სარეალიზაციო მხარე არ გააჩნდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მოსარჩელის დახლები არასტაციონალურ სავაჭრო ადგილებად მიიჩნია, რომლებიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997წ.) 273-ე მუხლის 53-ე ნაწილის ცხრილის მეოთხე სვეტში მოცემული განაკვეთით, ერთ სავაჭრო ადგილზე 28 ლარით უნდა დაბეგრილიყო.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 სექტემბრის განჩინება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ საკასაციო წესით გაასაჩივრა იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა სასარჩელო მოთხოვნა ი/მ “ქ. მ-ზე” დაკისრებული თანხის გაუქმების თაობაზე და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე მიიჩნია მოსარჩელის სავაჭრო ადგილი არასტაციონალურ სავაჭრო ადგილად, რომ არ გამოიყენა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997წ.) 273-ე მუხლის 52-ე ნაწილი, რომლის თანახმადაც დახლის შემთხვევაში პირობით სავაჭრო ადგილად მიიჩნევა 3 კვ. მეტრამდე ფართობი, 2 მეტრის სიგრძის სარეალიზაციო მხარით, რის გამოც სავაჭრო ფართი პირობით სავაჭრო ადგილად უნდა ჩათვლილიყო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2006 წლის 21 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 28 თებერვლამდე.

2006 წლის 22 იანვარს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ უზენაეს სასამართლოში წარადგინა მოსაზრება საკასაციო საჩივარზე და მიუთითა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო საჩივარი დასაშვებად უნდა ყოფილიყო მიჩნეული.

2006 წლის 12 თებერვალს ი/მ “ქ. მ-ამ” წარადგინა უზენაეს სასამართლოში მოსაზრება საკასაციო საჩივრის თაობაზე და აღნიშნა, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებელი იყო.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 სექტემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.