საქმე №ას-641-2024 25 ივნისი, 2024 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

თამარ ზამბახიძე (მომხსენებელი),

რევაზ ნადარაია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ი–ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ.გ–ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 26.03.2024 წლის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. მ.გ–ძემ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელე“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს ,,ი–ის’’ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოპასუხე“, „მენარდე“) მიმართ და მოითხოვა ხელშეკრულებითა და ამხანაგობის კრების ოქმით განსაზღვრულ ფართსა და ფაქტობრივად გადაცემულ ფართს შორის არსებული სხვაობის გამო მოპასუხისთვის 13 836 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის დაკისრება.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძვლები:

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 27.12.2022 წლის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა - 9 224 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის ანაზღაურება. გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგს:

2.1. 08.08.2014 წელს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ,,ჟურნალისტს’’ (შემდეგში „ამხანაგობა“) და მოპასუხეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლითაც მოპასუხემ აიღო ვალდებულება, ხელშეკრულების დადებიდან 4 წლის განმავლობაში აეშენებინა 22 სართულიანი მრავალფუნქციური სახლი, თბილისში, ......, ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 20.01.2009 წლის #01/25, 01.06.2009 წლის #1227, 12.08.2009 წლის #2276 ბრძანებებით შეთანხმებული არქიტექტურული პროექტისა და იმავე სამსახურის მიერ გაცემული მშენებლობის სანებართვო მოწმობის საფუძველზე. ხელშეკრულების #1 დანართით განისაზღვრა ამხანაგობის წევრებს შორის გასანაწილებელი ფართის პარამეტრები, რომლის თანახმად მოსარჩელეს უნდა გადასცემოდა 80.94 კვ.მ და 105.84 კვ.მ ფართი, საერთო ჯამში - 186.78 კვ.მ ფართი. ხელშეკრულების მეორე მუხლის ,,ვ’’ პუნქტის თანახმად - „მხარეები მხედველობაში იღებენ იმ გარემოებას, რომ #1 დანართში მითითებულმა ფართებმა მშენებლობის შედეგად შესაძლოა განიცადოს ცვლილება დანართში მითითებულ მოცულობაზე 2 კვ.მ-ით ნაკლები ან 4 კვ.მ-ით მეტი ოდენობით და სხვაობა ანაზღაურდება შესაბამისად, ანუ ნაკლებობის შემთხვევაში სხვაობას ანაზღაურებს მშენებელი, ხოლო მეტობის შემთხვევაში ამხანაგობის წევრი“.

2.2. ამხანაგობის 19.03.2015 წლის საერთო კრების ოქმი #1-ის თანახმად, მოსარჩელისთვის გადასაცემმა ფართმა საერთო ჯამში შეადგინა 189.1 კვ.მ.

2.3. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში მოსარჩელის საკუთრებად რეგისტრირებულია თბილისში, .......... მდებარე მიწის ნაკვეთზე ს/კ ........ განთავსებული მშენებარე ფართი - სადარბაზო 1, სართული 18, ბინა #115, 99.40 კვ.მ (ს/კ: .........) და სადარბაზო 1, ........, 89.70 კვ.მ (ს/კ: ..........), ჯამში 189.1 კვ.მ..

2.4. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ........ და ....... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებული ბინების ფართი ჯამში, ნაცვლად 189.1 კვ.მ-ისა, შეადგენს 177.57 კვ.მ-ს.

2.4.1. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 09.08.2019 წლის დაკვნის თანახმად, თბილისში, .......... პირველ სადარბაზოში, მე-18 სართულზე მდებარე #115 ბინის ფართობი შიდა აზომვითი სამუშაოებით შეადგენს 94.98 კვ.მ-ს, ხოლო მე-12 სართულზე მდებარე #67 ბინის ფართობი - 82.59 კვ.მ-ს. შესაბამისად, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ბინების საერთო ფართი შეადგენს 177.57 კვ.მ-ს.

2.4.2. მოპასუხე მხარის მიერ წარმოდგენილია სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 27.07.2021 წლის ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის თანახმადაც თბილისში, .......... მდებარე ...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ბინა #67-ში არსებული ტიხრების, შიდა ფართის და მის შემომსაზღვრელი კედლების შუა ხაზებს შორის მდებარე ფართები შეადგენს 90,90 კვ.მ-ს, ხოლო ......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ბინა #115-ში არსებული ტიხრების, შიდა ფართის და მისი შემომსაზღვრელი კედლების შუა ხაზებს შორის მდებარე ფართები შეადგენს 103.88 კვ.მ-ს. დასკვნის თანახმად, განმცხადებლის მიერ დასმული კითხვიდან გამომდინარე ფართების ანგარიში მოხდა თითოეული ბინის შემომსაზღვრელი კედლების შუა წერტილიდან.

2.4.3. მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ იქნა 10.09.2019 წლის შეთანხმება, რომლის თანახმად, მხარეთა შორის 08.08.2014 წელს დადებული ხელშეკრულების მე-2 მუხლს დაემატა ,,ვ¹’’ ქვეპუნქტი შემდეგი რედაქციით: მშენებლობის დამთავრების შემდეგ ამხანაგობის წევრებისათვის #1 დანართში მითითებული გადასაცემი საცხოვრებელი ფართები დაანგარიშდება შემომსაზღვრელი კედლების შუა წერტილიდან.

2.4.4. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 105-ე მუხლით დადგენილ მტკიცებულებათა შეფასების სტანდარტზე და აღნიშნა, რომ სასამართლო სადავო გარემოებათა არსებობა-არარსებობის დადგენისას ინდივიდუალურად და ერთობლიობაში აფასებს საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, რის შედეგად აყალიბებს თავის შინაგან რწმენას გამოსაკვლევი საკითხის მიმართ. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს მთავრობის 24.03.2009 წლის #57 დადგენილების მე-18 მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ა’’ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად სამყოფისათვის (საცხოვრებელი სახლისათვის, ბინისათვის, ოფისისათვის, სავაჭრო და საყოფაცხოვრებო მომსახურებისათვის) გამოყენებული ფართობის განსაზღვრა ხდება შემდეგნაირად: სამყოფისათვის ფართობი განისაზღვრება მის შემომსაზღვრელ კედლებს შორის არსებული იატაკის ძირითადი კონსტრუქციის ზედაპირის ფართობით, მათ შორის არსებული საყრდენი კედლებისა და კოლონების ფართობის გარეშე (ბინის ფართობში არ იანგარიშება ასევე საყრდენ კედლებში და ბინის შემომსაზღვრელ კედლებში არსებული ღიობები, ბინაში არსებული იატაკის სხვადასხვა დონეების დამაკავშირებელი შიდა კიბე და მისი ბაქანი. ზემოაღნიშნულ რეგულაციაზე დაყრდნობით სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი 09.08.2019 წლის ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის საფუძველზეც ფართმა შეადგინა - ჯამში 177.57 კვ.მ და არა რეგისტრირებული 189.1. კვ.მ.

2.4.5. რაც შეეხება 10.09.2019 წლის შეთანხმებას, სასამართლოს განმარტებით, იგი არ არის გაფორმებული სათანადო წესით და არ წარმოშობს შესაბამის სამართლებრივ შედეგებს. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ამხანაგობის 19.03.2015 წლის საერთო კრების ოქმზე, რომლითაც დგინდება, რომ ამხანაგობის 66 წევრიდან კრებას ესწრებოდა 58 წევრი, მათ შორის მოსარჩელეც და აღნიშნულ კრებაზე მიღებული იქნა გადაწყვეტილება მოპასუხის ამხანაგობის წევრად მიღების თაობაზე, გარკვეული ვალდებულებებით. ამავე კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების ,,ბ’’ პუნქტით მოპასუხემ აიღო ვალდებულება ამხანაგობასა და მოპასუხეს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების შესაბამისად (ხელშეკრულების დანართი #1) ამხანაგობის თითოეულ წევრისათვის უსასყიდლოდ გადაეცა საკუთრებაში მათი სასტარტო საცხოვრებელი ბინების შესაბამისი 60% ფართი. აღნიშნული კრების გადაწყვეტილებაუნარიანობა დადასტურებულია ნოტარიუსის მიერ. შესაბამისად, დგინდება, რომ მოპასუხე 19.03.2015 წლიდან უკვე იყო ამხანაგობის წევრი და არა მესამე პირი, რომელთანაც ამხანაგობამ გააფორმა 08.08.2014 წლის ხელშეკრულება. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ 10.09.2019 წლის შეთანხმება შედგა მას შემდეგ, რაც ამხანაგობის ერთ-ერთმა წევრმა - მოსარჩელემ ფართების დაანგარიშების მეთოდთან დაკავშირებით პრეტენზიით მიმართა მოპასუხეს (იხ. 21.06.2019 წლის წერილი). შეთანხმება შედგა მხოლოდ ამხანაგობის თავმჯდომარისა და მოპასუხის წარმომადგენლის ხელმოწერით. სასამართლო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული საკითხი უნდა შეთანხმებულიყო ამხანაგობის საერთო კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილებით, ვინაიდან მითითებული შეთანხმების შესაბამისად დაანგარიშება იწვევდა ამხანაგობის 19.03.2015 საერთო კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების ცვლილებას და ამასთან, მოპასუხე უკვე იყო ამხანაგობის წევრი და არა მესამე პირი, რომელთანაც ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილება საეჭვოობისას ნამდვილია (სსკ 934-ე მუხლი). ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი 27.07.2021 წლის ექსპერტიზის დასკვნა, რომლითაც ფართების დაანგარიშება მოხდა თითოეული ბინის შემომსაზღვრელი კედლების შუა წერტილიდან, როგორც ეს 10.09.2019 წლის შეთანხმებით იყო განსაზღვრული.

2.5. სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მსჯელობა სარჩელის ხანდამზულობის თაობაზე. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ) 129-ე, 130-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მომენტში შენობა არ იყო აშენებული, შესაბამისად, მოსარჩელე ვერ შეძლებდა აზომვითი სამუშაოების ჩატარებას და ნაკლის აღმოჩენას. ხელშეკრულების თანახმად, მოპასუხეს მშენებლობა უნდა დაესრულებინა 4 წლის ვადაში. მოსარჩელის განმარტებით, მას ქონება მფლობელობაში გადაეცა 2019 წელს. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცება მოპასუხის მხრიდან არ განხორციელებულა. შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადა უნდა აითვალოს 2019 წლიდან. სარჩელი წარმოდგენილია 19.09.2019 წელს და ამდენად, მოთხოვნა არ არის ხანდაზმული.

2.6. სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 316-ე, 317-ე, 361-ე, 629-ე, 639-ე, 641-ე, 645-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში მენარდემ არაჯეროვნად შეასრულა სახელშეკრულებო ვალდებულება და მოსარჩელეს ნაცვლად 189.1 კვ.მ ფართისა, გადასცა 177.57 კვ.მ ფართი. ამდენად, ნარდობის საგანი ნივთობრივი ნაკლის მქონეა, რის გამოც მოსარჩელეს სსკ 645-ე მუხლის საფუძველზე აქვს მოთხოვნის უფლება საზღაურის შემცირების თაობაზე. მოპასუხეს უნდა დაეკისროს გადაცემულსა და გადასაცემ ფართს შორის სხვაობის - 11.53 კვ.მ-ის ღირებულების ანაზღაურება. სხვა რაიმე მტკიცებულების არარსებობის პირობებში სასამართლო თანხის ოდენობის დადგენისას დაეყრდნო 08.08.2014 წლის ხელშეკრულების მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის ,,გ’’ ქვეპუნქტს, რომლის შესაბამისად - მშენებლობის დაწყების მომენტში საცხოვრებელი ფართის მინიმალური ღირებულება შეადგენდა - 800 აშშ დოლარს და სასარჩელო მოთხოვნა დააკმაყოფილა 9224 აშშ დოლარის ნაწილში.

3. გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოპასუხემ და მოითხოვა მისი გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 26.03.2024 წლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა:

5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

7. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

8. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

9. მხარეთა შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობა გამომდინარეობს ნარდობის ხელშეკრულებიდან. ნარდობა, როგორც სამუშაოს შესრულების ტიპის ხელშეკრულება, არის კონსესუალური, ორმხრივი და სასყიდლიანი (სუსგ №ას-1166-2019, 06.04.2020წ.). სსკ-ის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური.

10. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე მენარდის მიერ ნარდობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების ნაკლიან შესრულებაზე მითითებით, რაც გამოიხატა შეთანხმებულ ფართზე ნაკლები ფართის გადაცემაში, ითხოვს ფართებს შორის სხვაობის ღირებულების ანაზღაურებას.

11. სსკ-ის 639-ე მუხლის თანახმად, თუ მომსახურება მოიცავს რაიმე ნაკეთობის დამზადებას, მაშინ მენარდემ შემკვეთს უნდა წარუდგინოს ნივთობრივად და უფლებრივად უნაკლო ნაკეთობა. ამავე კოდექსის 641-ე მუხლის თანახმად, ნაკეთობა ნივთობრივად უნაკლოა, თუ იგი შეესაბამება შეთანხმებულ პირობებს; ხოლო, თუ ეს პირობები შეთანხმებული არ არის, მაშინ ნაკეთობა ნივთობრივად უნაკლოდ მიიჩნევა, თუკი იგი ვარგისია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ან ჩვეულებრივი გამოყენებისათვის. ნივთობრივ ნაკლს უთანაბრდება, თუ მენარდე დაამზადებს შეკვეთილისაგან განსხვავებულ ან უფრო ნაკლები რაოდენობის ნაკეთობას. ნების ავტონომიის პრინციპის გათვალიწინებით, სამოქალაქო კოდექსი ნივთობრივი ნაკლის არსებობის დასადგენად, უპირველეს ყოვლისა, ეფუძნება მხარეთა შორის არსებულ შეთანხმებას ნივთის თვისებების თაობაზე. ამდენად, მისი მახასიათებლები, ხშირ შემთხვევაში, ხელშეკრულებაში აისახება ცალკეული პირობის სახით და მის შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს (სუსგ №ას-1522-2019, 12.02.2021წ., პუნ. 35).

12. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, კერძოდ, ნაკლიან შესრულებაში ზედმეტად გადახდილი საზღაურის დაბრუნება, მოთხოვნა სსკ-ის 645-ე (შემკვეთს, რომელიც არც ხელშეკრულების დამატებით შესრულებას მიიღებს საამისოდ განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ და არც უარს განაცხადებს ხელშეკრულებაზე, შეუძლია იმ თანხით შეამციროს საზღაური, რა თანხითაც ნაკლი ამცირებს ნაკეთობის ღირებულებას) მუხლიდან გამომდინარეობს (იხ.: ძლიერიშვილი ზ., სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, მუხლი 645, ველი 6, https://gccc.tsu.ge; სუსგ Nას-796-2019 04.07.2019წ.; სუსგ Nას-1899-2018, 16.05.2019წ.). თუ რა თანხით ამცირებს ნაკლი ნაკეთობის ღირებულებას, უნდა გადაწყდეს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში საქმის ყველა გარემოების გათვალისწინებით (ძლიერიშვილი ზ., ნარდობის ხელშეკრულება (თეორია და პრაქტიკა), 2016წ., გვ. 369).

13. ნარდობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების ნაკლიანი შესრულების დადასტურების ტვირთი შემკვეთს, განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელეს ეკისრება (შდრ. სუსგ №ას-1324-2019, 12.03.2021წ; №ას-58-2020, 11.03.2020წ.). სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპზე. სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ თავიანთი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში. ამდენად, სადავო გარემოებების დადგენისას, სასამართლო იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობით დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლივად, რომლის ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა (სუსგ №ას-584-543-2017, 06.06.2017წ; №ას-484-2019, 30.10.2020წ.).

14. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორმა დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია ვერ დაუპირისპირა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ გარემოებას მასზე, რომ მოსარჩელეს გადაეცა ნაკლიანი ნივთი. სასამართლომ სადავო პერიოდში მოქმედ ნორმატიულ რეგულაციაზე (საქართველოს მთავრობის 24.03.2009 წლის #57 დადგენილების მე-18 მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ა’’ ქვეპუნქტი) და მის შესაბამისად შედგენილ საექსპერტო დასკვნაზე დაყრდნობით დაადგინა და საკასაციო საჩივრით დასაბუთებულად შედავებული არ არის, რომ მენარდემ არაჯეროვნად შეასრულა სახელშეკრულებო ვალდებულება და მოსარჩელეს ნაცვლად შეთანხმებული 189.1 კვ.მ ფართისა, გადასცა 177.57 კვ.მ ფართი, რაც მოსარჩელეს წარმოუშობს ფართებს შორის სხვაობის ღირებულების ანაზღაურებაზე უფლებას.

15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

16. კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

17. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, კასატორს უნდა დაუბრუნდე საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 1240 ლარის 70% – 868 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „ი–ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. შპს „ი–ს“ (ს/ნ: .......) უკან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 1240 ლარის (საგადასახადო დავალება №302, გადახდის თარიღი 10.05.2024წ.) 70% – 868 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე

რევაზ ნადარაია