¹ბს-1020-973(კ-06) 28 თებერვალი, 2007 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე
ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ც. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2006 წლის 21 მარტს ც. კ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის მიმართ და სახელფასო დავალიანების _ 1400 ლარის გადახდა მოითხოვა.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის უფროსის შესაბამისი ბრძანებით 2002 წელს დაინიშნა ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის ,,ხანდაზმულთა სოციალური ადაპტაციის", ,,საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლებში დაღუპულთა და I ჯგუფის ინვალიდთა ოჯახების სოციალური დახმარებისა" და ,,დედათა და ბავშვთა სოციალური რეაბილიტაციის" პროგრამების განხორციელების მონიტორინგის კომისიის წევრად. 2005 წლის 23 მაისს სამთვიანი შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე დაინიშნა ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურში დედათა და ბავშვთა სოციალური დაცვის საკითხთა ექსპერტ-კონსულტანტად, ხოლო შრომის ანაზღაურება განესაზღვრა ყოველთვიურად 350 ლარის ოდენობით. 2005 წლის 23 აგვისტოს, შრომითი ხელშეკრულების ვადის გასვლის შემდეგ, მოსარჩელემ, ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის თხოვნით, განაგრძო დაკისრებული მოვალეობების შესრულება 2006 წლის 1 იანვრამდე, რაც ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის ,,ხანდაზმულთა სოციალური ადაპტაციის", ,,საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლებში დაღუპულთა და I ჯგუფის ინვალიდთა ოჯახების სოციალური დახმარების", ,,დედათა და ბავშვთა სოციალური რეაბილიტაციისა" და ,,100 წელს მიღწეულ მოქალაქეთა სოციალური დახმარების" პროგრამების განხორციელების კომისიის სხდომის შესაბამისი ოქმებით დასტურდებოდა.
მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 2006 წლის იანვარში გადაწყვიტა სამსახურის დატოვება, ხოლო 2006 წლის 13 თებერვალს ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურს განცხადებით მიმართა კუთვნილი ხელფასის ანაზღაურების მოთხოვნით, რაზეც იმავე წლის 10 მარტის პასუხით განემარტა, რომ ვადიანი კონტრაქტი გაუფორმდა 2005 წლის 23 აგვისტომდე შესაბამისად, შემდგომ პერიოდში მის მიერ შესრულებული სამუშაოსათვის ანაზღაურების თაობაზე მისი მოთხოვნა ვერ დაკმაყოფილდებოდა.
მოსარჩელემ ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის უარი შრომის ანაზღაურებაზე უკანონოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 31-ე მუხლის შესაბამისად, თუ შრომის ხელშეკრულების ვადის გასვლის შემდეგ (მე-18 მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილები) შრომითი ურთიერთობა ფაქტიურად გრძელდებოდა და არც ერთი მხარე მის შეწყვეტას არ მოითხოვდა, ხელშეკრულების მოქმედება განუსაზღვრელი ვადით გაგრძელებულად ითვლებოდა. ამდენად, მოსარჩელემ აღნიშნული მუხლის საფუძველზე, მოსარჩელესა და ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურს შორის არსებული შრომითი ურთიერთობა განუსაზღვრელი ვადით გაგრძელებულად მიიჩნია.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 7 ივლისის გადაწყვეტილებით ც. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურს მოსარჩელისთვის 2005 წლის 23 აგვისტოდან 2006 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება დაეკისრა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
აპელანტმა განმარტა, რომ ც. კ-ი 2005 წლის 23 მაისს, შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, სამი თვის ვადით, ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის შესაბამისად (შტატგარეშე მოსამსახურე), დაინიშნა ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურში ექსპერტ-კონსულტანტის თანამდებობაზე. ამდენად, სადავო ურთიერთობა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონით უნდა მოწესრიგებულიყო. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ზ" ქვეპუნქტის თანახმად, შტატგარეშე მოსამსახურე სამსახურში დავალების შესრულების ვადით მიიღებოდა. ამასთან, მითითებული კანონის 94-ე მუხლის პირველი პუნქტი განსაზღვრავდა, რომ სამსახურის ვადის გასვლასთან დაკავშირებით, სამსახურიდან თავისუფლდებოდა პირი, რომელიც თანამდებობაზე გარკვეული ვადით იყო არჩეული ან დანიშნული. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად კი სამსახურებრივი ურთიერთობა წყდებოდა სამსახურის ვადის გასვლის მეორე დღეს.
აპელანტმა აღნიშნა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 110-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მოხელის შრომის წიგნაკში კეთდებოდა შესაბამისი ჩანაწერი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ, გათავისუფლების თარიღის აღნიშვნით. სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ შესაბამისი აღნიშვნა მოხდა ც. კ-ის შრომის წიგნაკშიც. გარდა ამისა, ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია ც. კ-თვის შრომითი ურთიერთობის გაგრძელების შეთავაზებას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 7 ივლისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ც. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ც. კ-სა და ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურს შორის დადებული შრომის ხელშეკრულების ვადის გასვლის შემდეგ მხარეებს შორის ახალი ხელშეკრულება არ დადებულა და არც ხელშეკრულების ვადა გაგრძელებულა.
სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საჯარო სამსახურთან დაკავშირებული ურთიერთობა სხვა კანონით მხოლოდ იმ შემთხვევაში რეგულირდებოდა, თუ აღნიშნული ურთიერთობა საჯარო სამსახურის შესახებ კანონით არ წესრიგდებოდა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონდა. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაზე საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის მოქმედება ვერ გავრცელდებოდა.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ც. კ-ი ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურის მიერ იმავე სამსახურში მიღებულ იქნა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის შესაბამისად, ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებით და წარმოადგენდა შტატგარეშე მოსამსახურეს. აღნიშნული მუხლის თანახმად, შტატგარეშე მოსამსახურე არის პირი, რომელიც დანიშვნით ან შრომითი ხელშეკრულებით გარკვეული ვადით მიიღება სამსახურში არამუდმივ ამოცანათა შესასრულებლად, ხოლო იმავე კანონის 23-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ზ" ქვეპუნქტის შესაბამისად, შტატგარეშე მოსამსახურე სამსახურში მიიღება დავალების შესრულების ვადით. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 94-ე მუხლი სამსახურის ვადის გასვლის გამო თანამდებობაზე გარკვეული ვადით არჩეულ ან დანიშნულ პირთა გათავისუფლების წესს განსაზღვრავს. აღნიშნული მუხლი, ამ კანონის სხვა მუხლებისაგან განსხვავებით, ზოგადი ხასიათისაა და მხოლოდ საჯარო მოსამსახურის ერთ რომელიმე სახეს არ გულისხმობს, არამედ შტატგარეშე მოსამსახურესაც მოიცავს, რის გამოც მისი მოქმედება ც. კ-ეც ვრცელდებოდა. ზემოაღნიშნული მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სამსახურში გარკვეული ვადით არჩეული ან დანიშნული პირის სამსახურებრივი ურთიერთობა წყდება სამსახურის ვადის გასვლის მეორე დღეს.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, საჯარო სამსახურში შრომითი ხელშეკრულების გაგრძელებისათვის საკმარისი არ იყო მხოლოდ მხარეთა პასიურობა (დუმილი) და კანონმდებელი მხარეთა მიერ ხელშეკრულების გაგრძელების ნების აქტიურ გამოხატვას აუცილებლად მიიჩნევდა, რაც მოცემულ შემთხვევაში საქმეში არსებული მასალებით არ დასტურდებოდა. ამასთან, ც. კ-ის შრომის წიგნაკში ,,საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 110-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, სამსახურიდან გათავისუფლების თარიღად 2005 წლის 23 აგვისტო იყო მითითებული.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ც. კ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორი განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 94-ე მუხლი, ვინაიდან აღნიშნული მუხლი აწესრიგებს გარკვეული ვადით არჩეული ან დანიშნული პირების სამსახურიდან გათავისუფლების შემთხვევებსა და ვადებს, მის მიერ დაკავებული თანამდებობა კი არც არჩევითი იყო და არც დანიშვნითი. შესაბამისად, მასზე აღნიშნული მუხლი ვერ გავრცელდებოდა.
კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სათანადოდ არ გამოიკვლია, არსებობდა თუ არა სიტყვიერი შეთანხმება კასატორსა და ქ. თბილისის მერიის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის საქალაქო სამსახურს შორის შრომის ხელშეკრულების ვადის გაგრძელების თაობაზე.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ც. კ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2006 წლის 21 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 28 თებერვლამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ც. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ც. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.