№ას-781-2023

16 თებერვალი, 2024 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

რევაზ ნადარაია (მომხსენებელი), თამარ ზამბახიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ზ.ა–ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – ნ.ჯ–ძე, ა.ჯ–ძე (მოსარჩელეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 16 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ნ.ჯ–ძემ და ა.ჯ–ძემ (შემდეგში - მოსარჩელეები, მოწინააღმდეგე მხარეები) სარჩელი აღძრეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში მოპასუხე ზ.ა–ის (შემდეგში - მოპასუხე, კასატორი) მიმართ, ზიანის სახით 33298 ლარის დაკისრების მოთხოვნით.

2. მოპასუხე ზ.ა–მა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 04 მაისის გადაწყვეტილებით, ნაწილობრივ დაკმაყოფოლდა ნ.ჯ–ძისა და ა.ჯ–ძის სარჩელი ზ.ა–ის მიმართ ზიანის ანაზღაურების შესახებ და მოპასუხე ზ.ა–ს, მოსარჩელეების - ნ.ჯ–ძისა და ა.ჯ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის - 19676,8 ლარის, მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან - 590.30 ლარის, ადვოკატის მომსახურების ხარჯის - 500 ლარისა და ექსპერტიზის ხარჯის - 900 ლარის გადახდა.

4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ორივე მხარემ გაასაჩივრა. მოსარჩელეებმა - ნ.ჯ–ძემ და ა.ჯ–ძემ მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, ხოლო, მოპასუხე ზ.ა–მა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 16 მარტის განჩინებით, ნ.ჯ–ძის, ა.ჯ–ძისა და ზ.ა–ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 04 მაისის გადაწყვეტილება.

6. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

6.1. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი იურიდიული ფაქტები:

6.1.1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 10 იანვრის წერილის თანახმად დგინდება, რომ ქალაქ თბილისში, ........, მშენებლობის პროცესში მოხდა ქვაბულის ფერდის ჩამოქცევა, რის გამოც დაზიანდა მომიჯნავე ნაკვეთზე არსებული საცხოვრებელი სახლი, რის გამოც, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურში, მოქალაქე ზ.ა–ის მიმართ, საქართველოს კანონის „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევაზე დაწყებულია საქმის წარმოება, კერძოდ, გაიცა N003241 (04.01.2018წ.) მითითება, რომლითაც დაევალა უსაფრთხოების ნორმების დაცვა. დაზიანებული მომიჯნავე ნაკვეთზე არსებული საცხოვრებელი სახლი წარმოადგენს მოსარჩელეების საკუთრებას.

6.1.2. 2018 წლის 16 იანვარს, მხარეებმა ნოტარიულად გააფორმეს შეთანხმებითი ვალდებულების შესახებ მორიგება, რომლითაც მოპასუხე ზ.ა–მა იკისრა ვალდებულება, ნ.ჯ–ძის კუთვნილ სახლს, მდებარე ....... ქუჩა N6-ში, ჩაუტაროს სამშენებლო სარემონტო სამუშაოები იმ ზიანის აღმოსაფხვრელად, რაც მიადგა მის ტერიტორიაზე (...... ქუჩა N10-ში) მიმდინარე მშენებლობის წარმოების პროცესში, კერძოდ: 1) დაზიანებული კედლის ძირში მოაწყოს რკინაბეტონის საძირკველი; 2) აუშენოს დანგრეული კედელი და გაამაგროს რკინაბეტონის საძირკველი; 3) შეავსოს ბათქაშით ჭერი; 4) გაურემონტოს კედლები და ჭერი; 5) გაუმაგროს და შეუკეთოს სახურავი (არსებული კრამიტი) დაუზიანებელი მასალით; 6) გამოასწოროს სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების მიმდინარეობის დროს აღმოჩენილი ხარვეზები, რომელიც გამოიწვია მის ტერიტორიაზე მიმდინარე მშენებლობის პროცესმა; 7) აუცილებელია, რომ კონსტრუქტორმა შეადგინოს ნახაზები დანგრეული კედლების აღდგენისა და საძირკვლის, რომელიც მოხდა ზ.ა–ის მხრიდან, ამავე დროს უნდა გაუმაგრდეს შუა ტიხარი და გაკეთდეს გადახურვა, მეზობელი ე. ს–ის მხრიდან; 8) იღებს ვალდებულებას აღადგინოს მოსარჩელის სახლი 3 თვის განმავლობაში.

6.1.3. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2020 წლის 14 სექტემბრის N005448420 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებულია: „ქ. თბილისში, ....... ქუჩა N6-ში მდებარე შენობის ტექნიკური მდგომარეობა არადამაკმაყოფილებელია. დეფორმაციათა მიღებული კლასიფიკაციის მიხედვით, მოქ. ნ.ჯ–ძის კუთვნილ ფართში განვითარებული დაზიანებები IV-V ხარისხისაა და ექსპლუატაციისთვის უვარგისია. სამშენებლო მოედნის მხარეს არსებული კედლის ნგრევა, ტიხრებსა და გადახურვებში განვითარებული დაზიანებები ძირითადად გამოწვეულია ....... ქუჩა N10-ში ჩატარებული სამშენებლო სამუშაოებით. საკვლევი ფართის შემდგომი ექსპლუატაციისათვის საჭიროა აღდგენილ იქნას ჩამონგრეული კედელი შესაბამისი საძირკვლებით, გაძლიერებულ იქნას ტიხარი გარსაკარში ჩასმით და ასევე, ტიხრის ქვეშ მოეწყოს საძირკველი; ასევე, აღდგენილ იქნას დაზიანებული სასხვენო გადახურვა და სახურავი. აღნიშნული სამუშაოები უნდა განხორციელდეს შესაბამისად დამუშავებული პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით, რომლის საფუძველზეც დადგინდება მიყენებული ზარალის ოდენობა“.

6.1.4. ი.მ. მ.ლ–ძის მიერ ჩატარებული 2020 წლის III კვარტალის საბაზრო ღირებულებით გათვალისწინებული ხარჯთაღრიცხვის თანახმად, მოსარჩელეების მფლობელობაში არსებული ქ.თბილისში, ....... ქუჩა N6-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის სარეაბილიტაციო სამუშაოები, რომელშიც გათვალისწინებულია სამუშაოების კონსტრუქციული ნაწილი, სარეაბილიტაციო სამუშაოების ნაწილი და ელ.სამონტაჟო ნაწილი, დღგ-ს ჩათვლით, ჯამურად შეადგენს 33 293.87 ლარს.

6.1.5. მოპასუხის ინიციატივით ჩატარებული სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2021 წლის 01 ნოემბრის N007608221 დასკვნის თანახმად, ქ. თბილისში, ....... ქუჩა N6-ში, ნაკვ. №........ მდებარე საცხოვრებელი სახლის (შენობა №1/1) ნაწილობრივი რეკონსტრუქციისათვის ჩასატარებელი სამუშაოების ღირებულება, რომლის სახეობები, მოცულობები და ფასები ნაჩვენებია დანართში, მოქმედი სამშენებლო ნორმებისა და რეგულაციების შესაბამისად შედგენილი ხარჯთაღრიცხვით, 2018 წლის II კვარტლის საბაზრო ფასებში შეადგენს 7240.14 ლარს.

6.1.6. მოპასუხე 2018 წლის 20 აგვისტოდან 2019 წლის 20 მაისამდე, მოსარჩელეს ყოველთვიურად უხდიდა 130 ლარს, ხოლო 2019 წლის 19 მაისიდან 2020 წლის 20 მარტამდე, ყოველთვიურად - 300 ლარს; ჯამში, სს „ს.ბ–ის“ ცნობის შესაბამისად, მოპასუხეს მოსარჩელისთვის გადახდილი აქვს 4300 ლარი.

6.1.7. ....... ქუჩა N6-ში, ნ.ჯ–ძის საცხოვრებელ სახლში ფუნდამენტის და სახურავის მოწყობის შესრულებული სამუშაოებისათვის, მოპასუხეს მოსარჩელისთვის გადახდილი აქვს 1669.40 ლარი.

6.2. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელეების/აპელანტების - ნ.ჯ–ძისა და ა.ჯ–ძის მითითება იმის თაობაზე, რომ მოპასუხის მიერ მოსარჩელისთვის ყოველთვიურად გადახდილი თანხა შეადგენდა მათ მიერ ბინის გაქირავების შემთხვევაში მიღებული ქირის თანხის კომპენსაციას, რამეთუ სააპელაციო პალატის მითითებით, აღნიშნული არ დასტურდებოდა სათანადო მტკიცებულებებით. შესაბამისად, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ აღნიშნულ თანხას მოპასუხე მოსარჩელეებს უხდიდა ზიანის ანაზღაურების მიზნით. სააპელაციო პალატის განმარტებით, მოსარჩელეებმა/აპელანტმა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ წარმოადინეს მათი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოების (მოპასუხის მიერ მოსარჩელისთვის ყოველთვიურად გადახდილი თანხა შეადგენდა მათ მიერ ბინის გაქირავების შემთხვევაში მიღებული ქირის თანხის კომპენსაციას) დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულება, რაც წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

6.3. პალატამ არ გაიზიარა მოპასუხის/აპელანტის - ზ.ა–ის განმარტება მასზედ, რომ მას მართლსაწინააღმდეგო ქმედება არ ჩაუდენია და კედლის მოშლა არ იყო უშუალოდ ზ.ა–ის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით გამოწვეული შედეგი. აღნიშნულზე სააპელაციო პალატამ მიუთითა მოსარჩეელეების განმარტებაზე, რომ მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება მათ საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სახლის დაზიანებით გამოიხატა, რაც სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, საკუთრების უფლების ხელყოფად კვალიფიცირდებოდა, რამდენადაც ნივთის სუბსტანციისათვის ზიანის მიყენება (მაგ. დაზიანება, განადგურება) საკუთრების უფლების დარღვევად მიიჩნეოდა სსკ-ის 992-ე მუხლის გაგებით. ასეც რომ არ ყოფილიყო და თავად ქმედება (და არა შედეგი) რომ შეფასებულიყო მართლწინააღმდეგობის თვალსაზრისით, პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხის ქმედება მაინც მართლსაწინააღმდეგო იყო, რადგან როგორც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 10 იანვრის წერილით დგინდებოდა, ქალაქ თბილისში, ....... ქუჩა N10-ში, მშენებლობის პროცესში მოხდა ქვაბულის ფერდის ჩამოქცევა, რის გამოც დაზიანდა მომიჯნავე ნაკვეთზე არსებული საცხოვრებელი სახლი. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურში, მოქალაქე ზ.ა–ის მიმართ, საქართველოს კანონის „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევაზე დაიწყო საქმის წარმოება, კერძოდ გაიცა N003241 (04.01.2018წ.) მითითება, რომლითაც დაევალა უსაფრთხოების ნორმების დაცვა. გარდა ამისა, პალატამ საქმეში არსებული ექსპერტიზის დასკვნების, მასში მითითებული გარემოებებისა და მხარეთა შორის არსებული შეთანხმების თანახმად, დადგენილად მიიჩნია მიზეზობრივი კავშირის არსებობა მოპასუხის ქმედებასა და მოსარჩელეების მიღებულ ზიანს შორის. პალატის მითითებით, მხოლოდ ის გარემოება, რომ მოპასუხეს მშენებლობის წარმოების ნებართვა ჰქონდა, არ გამორიცხავდა მისი მხრიდან ვალდებულების დარღვევაზე პასუხისმგებლობის წარმოშობას. ამდენად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ სასტუმროს შენებლობის პროცესში, მოხდა მოსარჩელეების კუთვნილი საცხოვრებელი ბინის დაზიანება და მოსარჩელეების საკუთრებაში არსებული ქ.თბილისში, ....... ქუჩა N6-ში, ნაკვ. №....... მდებარე საცხოვრებელი სახლი დაზიანდა მოპასუხის ბრალეულობით.

6.4. პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება მასზედ, რომ მას ფაქტობრივად სრულად აქვს ანაზღაურებული მოსარჩელისათვის სარეაბილიტაციო სამუშოებისათვის გათვალისწინებული თანხა. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ მიუთითა, რომ მხარეთა შორის არსებული მორიგების აქტის თანახმად, მოპასუხემ იკისრა ვალდებულება, აღედგინა მოსარჩელის სახლი სამი თვის განმავლობაში და მოსარჩელე თანხა იყო მოპასუხეს ეწარმოებინა აღსადგენი სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოები, რის შემდეგაც მოსარჩელეს მოპასუხესთან არ ექნებოდა პრეტენზია. შესაბამისად, მოპასუხის/აპელანტის მითითება იმის თაობაზე, რომ ზიანის თანხას წარმოადგენდა მხოლოდ ჩამონგრეული კედლების აღდგენის ღირებულება, არ წარმოადგენდა მხარეთა შორის შეთანხმებული პირობებით გათვალისწინებულ მიზანს. აქედან გამომდინარე, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ მოპასუხე ვალდებული იყო პირვანდელ მდგომარეობაში აღედგინა მოსარჩელის საცხოვრებელი სახლი, რაც თავისთავად არ გულისხმობდა მხოლოდ ჩამონგრეული კედლის აღდგენას, არამედ გულისხმობდა როგორც საძირკვლის, ასევე კედლისა და სახურავის პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენასა და ოთახის მთლიან რემონტს, ვინაიდან ცალკეული კედლის ნაწილის გარემონტებით არ აღდგებოდა პირვანდელი მდგომარეობა.

6.5. ი.მ. მ.ლ–ძის მიერ ჩატარებული 2020 წლის III კვარტალის საბაზრო ღირებულებით გათვალისწინებული ხარჯთაღრიცხვით, საერთო ჯამში, მოპასუხის ზიანი მოსარჩელის მიმართ შეადგენდა კონტრუქციული გამაგრებისთვის გათვალისწინებულ ხარჯს - 4851.05 ლარს დამატებული ნ.ჯ–ძის ოთახისა და გალერეის, ნატალიას და ალექსანდრეს სათავსოების ზემოთ სახურავის, ეზოს მხრიდან ფასადის სრული რესტავრაციისა და ასევე სხვადასხვა სამუშაოების ხარჯებს 15848.07 ლარს, რაც ჯამურად შეადგენდა - 20 699.12 ლარს; აღნიშნული ხარჯები ასევე მოიაზრებდა ზედნადებ ხარჯს, გეგმიურ დაგროვებასა და მასალის ტრანსპორტირების ხარჯს. ხარჯთაღრიცხვით ასევე დგინდებოდა, რომ ხარჯთაღრიცხვა წარმოებული იყო დამატებითი ღირებულების გადასახადის (დღგ-ს) გარეშე (ზიანის ოდენობისა და დღგ-ს თანხის პროცენტულობის 18%-ის გათვალისწინებით, დღგ-ს თანხაა 20699.12-ის 18% - 3912.13 ლარი), რაც ასევე წარმოადგენდა ზიანს; ამასთან, ხარჯთაღრიცხვის თანახმად, გაუთვალისწინებელი ხარჯი წარმოადგენდა მთლიანი თანხის 5%-ს. ვინაიდან აღნიშნულ შემთხვევაში ზიანის ოდენობად დადგენილი იყო 20 699.12 ლარი, ხოლო, აღნიშნული თანხის 5% შეადგენდა 1034.95 ლარს, ჯამურად, მოპასუხის მიერ მოსარჩელისთვის მიყენებული ზიანის ოდენობა შეადგენდა 25646.20 (20699.12+1034.95+3912.13) ლარს. რამდენადაც მოპასუხის მიერ მოსარჩელისთვის მიყენებული ზიანის სრული მოცულობა შეადგენდა 25646.20 ლარს, ხოლო მოპასუხეს გადახდილი ჰქონდა 4300 ლარი და 1669.40 ლარი, აღნიშნული თანხები უნდა გამოკლებოდა მთლიანი ზიანის თანხას, რის გამოც, საბოლოო ჯამში, მოპასუხის მიერ მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა უნდა განსაზღვრულიყო 19676.8 (25646.20-4300-1669.40) ლარით.

6.6. მოპასუხის/აპელანტის - ზ.ა–ის მომდევნო პრეტენზიას ის გარემოება წარმოადგენდა, რომ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი დასკვნითა და შეთანხმებით დასტურდებოდა, რომ დაზიანდა მხოლოდ ნ.ჯ–ძის ოთახის მხარეს არსებული კედლის ფრაგმენტი და სახურავი, ხოლო წარმოდგენილი ინდ. მეწარმის ხარჯთაღრიცხვა ეხებოდა მთლიან სახლს, რაც აშკარად შეუსაბამო იყო საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ ნ.ჯ–ძის გალერეაც დაზიანებული იყო. ამასთან, კერძო ხარჯთაღრიცხვაში ნ.ჯ–ძის ოთახის რესტრავრაციაში შესული იყო ისეთი ხარჯები, რაც არ დაზიანებულა და რასაც მოწმობდა როგორც მოსარჩელის მიერ წარდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს ექსპერტიზის დასკვნა, ასევე მათ მიერ ჩატარებული სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს ექსპერტიზის დასკვნა. გაურკვეველი იყო სასამართლო რატომ იხელმძღვანელა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ხარჯთაღრიცხვით, მაშინ როდესაც არცერთი მტკიცებულებით არ დასტურდებოდა, რომ პარკეტი დააზიანა აპელანტმა და მისი შეცვლისა და გალაკვის ხარჯებიც მას უნდა დაკისრებოდა. ამასთან, კონსტრუქციული გამაგრების ხარჯების დაკისრებაც არ უნდა მომხდარიყო, რადგან კონსტრუქციულად უკვე გამაგრებული იყო და ხარჯიც გაწეული იყო. გამაგრებითი სამუშაოების შესრულება დასტურდებოდა ფორმა-2-ით და შპს „მ–ის“ დასკვნით, სადაც განმარტებული იყო, რომ გამაგრებითი სამუშაოები იმ ნაწილში, რაც დაზიანებული იყო, შესრულებული იყო.

6.7. ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით, პალატამ მიუთითა საქმის განხილვისას სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა თავისუფალი შეფასების თაობაზე საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპზე, სამოქალაქო პროცესში ექსპერტიზის დასკვნის მნიშვნელობასა და მისი შეფასების სტანდარტზე და მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად იხელმძღვანელა ი.მ. მ.ლ–ძის მიერ ჩატარებული 2020 წლის III კვარტალის საბაზრო ღირებულებით გათვალისწინებული ხარჯთაღრიცხვით, ვინაიდან აღნიშნული იყო უფრო სრული და დეტალური. აღნიშნული დასკვნა დეტალურად განსაზღვრავდა როგორც ზიანის ოდენობას, ასევე მასში მითითებული იყო დაზიანების კონკრეტული ობიექტები, რომლებიც საჭიროებდა შეკეთებას.

6.8. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივრებში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდნენ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

7. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ.ა–მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 21 ივლისის განჩინებით, ზ.ა–ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

9. საკასაციო მოთხოვნის ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

9.1.კასატორის განმარტებით, წარმოდგენილი საქმის მასალებით, არ იკვეთება ის გარემოება, რომ მოსარჩელეებს უშუალოდ მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შედეგად მიადგათ ზიანი. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ იგი მის წითელ ხაზებში, მშენებლობის ნებართვის საფუძველზე ახორციელებდა სამშენებლო სამუშაოებს, რაც გამორიცხავს მართლსაწინააღმდეგო ქმედების არსებობას. კასატორი სადავოდ ხდის დაკისრებული ზიანის ოდენობასაც.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

10. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

11. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმის დანაწესით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

12. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

13. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

14. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანია მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ზიანის ანაზღაურების დაკისრების წინაპირობების შემოწმება.

15. საკასაციო სასამართლოს მიერ არაერთ გადაწყვეტილებაშია დადგენილი, რომ სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმებისას სასამართლო იკვლევს, რამდენად ვლინდება სამართლებრივი და ფაქტობრივი გარემოებების ის ერთობლიობა, რომლებიც სასარჩელო მოთხოვნის, ან მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლის წარმატებას განაპირობებს. სასამართლო ვალდებულია, განსაზღვროს მოთხოვნის ფარგლები (ისე რომ არ გასცდეს მას), მოძებნოს დავის მომწესრიგებელი შესატყვისი სამართლის ნორმა (სპეციალური ან ზოგადი წესი) და დაადგინოს იმ გარემოებათა არსებობა/არარსებობა (ფაქტობრივი გარემოებები), რომლებიც ამ ნორმის გამოყენებისთვის აუცილებელ წინაპირობებს წარმოადგენენ. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, „სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას (იხ. სუსგ-ები: №ას- 15-29-1443-2012; №ას-973-1208-04; №ას- 664-635-2016).

16. სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების ფარგლებში ირკვევა, რომ განსახილველი დავა დელიქტური სამართლით მოსაწესრიგებელ საკითხთა წრეს მიეკუთვნება; ის სამართლებრივი შედეგი კი, რისი მიღწევაც მოსარჩელეებს სურდათ (მეზობელ ნაკვეთზე განხორციელებული მშენებლობის შედეგად, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე მიყენებული ზიანის ანაზღაურება), საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 317-ე (I) (ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან), 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი) და 408-ე (I) (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ შექმნილიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) მუხლებიდან გამომდინარეობს.

17. განსხვავებით სახელშეკრულებო ვალდებულებისგან, დელიქტური ვალდებულების წარმოშობისთვის შემდეგი ელემენტების კუმულაციური არსებობაა საჭირო: ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ შედეგსა და ქმედებას შორის. აღნიშნული წინაპირობების არსებობის შემთხვევაში, პირს (ზიანის მიმყენებელს), დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარე, ზიანის ანაზღაურება უნდა დაეკისროს (იხ. სუსგ საქმეზე №ას-72-72-2018, 15.02.2018 წ.) შესაბამისად, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები აღნიშნული ნორმის დისპოზიციას უნდა შეესაბამებოდეს. თუნდაც ერთ-ერთი ელემენტის არარსებობა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას გამორიცხავს.

18. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ხოლო, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებსა და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. შესაბამისად, წინამდებარე განჩინებით, საკასაციო პალატის შეფასების საგანი იქნება კასატორის შედავების საფუძვლიანობა.

19. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, მოსარჩელეთა კერძო საკუთრების დაზიანებისა და მოპასუხის მიერ განხორციელებული ქმედების (მშენებლობის წარმოების) არსებობის ფაქტი სადავოდ არაა გამხდარი. კასატორი სადავოდ ხდის მის მიერ განხორციელებული ქმედების მართლწინააღმდეგობას, მის მიერ განხორციელებულ ქმედებასა და მოსარჩელეთა კერძო საკუთრებაზე არსებულ დაზიანებებს შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის არსებობას და დაკისრებული თანხის ოდენობას.

20. წარმოდგენილი საკასაციო შედავების ფარგლებში, საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს განმარტოს, რომ დელიქტურ ვალდებულებასთან დაკავშირებით სარჩელის აღძვრისას, მოსარჩელეს ევალება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით გათვალისწინებული მტკიცების სტანდარტის დაცვით, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტუროს ზემოაღნიშნული წინაპირობების არსებობა. მოსარჩელის მიერ თავისი პოზიციის დასადასტურებლად კონკრეტული მტკიცებულებების წარდგენის შემდეგ კი, საწინააღმდეგო გარემოებების მტკიცება მოპასუხის ვალდებულებას წარმოადგენს. კერძოდ:

1. მოსარჩელემ უნდა დაადასტუროს ზიანის ფაქტი და მისი ოდენობა;

2. მოსარჩელემ უნდა დაადასტუროს, რომ ზიანი მოპასუხის ქმედებითაა გამოწვეული (მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხის ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის);

3. მოპასუხემ უნდა ამტკიცოს ქმედების მართლზომიერება;

4. ან მოპასუხემ უნდა ამტკიცოს მისი ბრალეულობის გამომრიცხველი გარემოებების არსებობის ფაქტი.

21. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის თანახმად, შეჯიბრებითობის პრინციპიდან გამომდინარე, მხარე თვითონ განსაზღვრავს, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მის მოთხოვნას და რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. სასამართლოსთვის არცერთ მტკიცებულებას წინასწარ დადგენილი ძალა არ აქვს. ისეთი საკითხების შეფასებისას, როდესაც სასამართლოს სპეციალური ცოდნა არ გააჩნია ექსპერტიზის დასკვნა ერთ-ერთი წონადი მტკიცებულებაა, რომელსაც სასამართლო მხედველობაში მხოლოდ მისი განკუთვნადობის, შესაბამისობის, სანდოობისა და სხვადასხვა ფაქტორების გათვალისწინებით იღებს.

22. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ დელიქტურ ვალდებულებასთან დაკავშირებით, მტკიცების ტვირთის ობიექტური განაწილების ფარგლებში, სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2020 წლის 14 სექტემბრის N005448420 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნასა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 10 იანვრის წერილზე მითითებით, მოსარჩელეებმა წარმატებით უზრუნველყვეს მათი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოების - მოპასუხის მიერ განხორციელებულ ქმედებასა და მოსარჩელის კერძო საკუთრებაზე, კერძოდ, ქ. თბილისში, ....... ქუჩა N6-ში მდებარე შენობაზე არსებულ დაზიანებებს შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის არსებობის დადასტურება. ზემოაღნიშნულ ექსპერტიზის დასკვნაში, სადავო უძრავი ქონების ვიზუალური შესწავლის შედეგად, ექსპერტი ასკვნის, რომ „შენობის ტექნიკური მდგომარეობა არადამაკმაყოფილებელია.......; სამშენებლო მოედნის მხარეს არსებული კედლის ნგრევა, ტიხრებსა და გადახურვებში განვითარებული დაზიანებები ძირითადად გამოწვეულია ....... ქუჩა N10-ში ჩატარებული სამშენებლო სამუშაოებით“, ხოლო, ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის წერილით დასტურდება, რომ „ქალაქ თბილისში, ....... ქუჩა N10-ში, მშენებლობის პროცესში მოხდა ქვაბულის ფერდის ჩამოქცევა, რის გამოც დაზიანდა მომიჯნავე ნაკვეთზე არსებული საცხოვრებელი სახლი“ აღსანიშნავია ისიც, რომ 2018 წლის 16 იანვარს, მხარეთა შორის ნოტარიულად გაფორმებული შეთანხმებით, მოპასუხე ზ.ა–მა იკისრა ვალდებულება - მოსარჩელის კუთვნილ სახლს, მდებარე: ....... ქუჩა N6, ჩაუტაროს სამშენებლო სარემონტო სამუშაოები, რა ზიანიც მიადგა მის ტერიტორიაზე - ....... ქუჩა N10-ში მიმდინარე მშენებლობის წარმოების პროცესში. დასახელებული შეთანხმების შინაარსი, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, უსაფუძლოს ხდის კასატორის მითითებას მასზედ, რომ მან მხოლოდ სამეზობლო ურთიერთობიდან გამომდინარე აიღო კონკრეტული სამუშაოების შესრულების ვალდებულება და ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს ექსპერტიზის დასკვნითა და ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის წერილით დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებული შენობის დაზიანება გამოიწვია მოპასუხის მიერ ნაწარმოებმა მშენებლობამ. ამასთან, მოპასუხის ქმედებასა და მოსარჩელეთა კერძო საკუთრებაზე მიყენებულ დაზიანებებს შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის არსებობა, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, დასტურდება იმ უდავო ფაქტობრივი გარემოებითაც, რომ მოპასუხეს ნაწილობრივ ანაზღაურებული აქვს მოსარჩელისათვის სარეაბილიტაციო სამუშაოებისათვის გათვალისწინებული თანხა (იხ. ამ განჩინების 6.1.6 და 6.1.7 აბზაცები), რაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, მართებულად მიიჩნია მოპასუხის მხრიდან, მოსარჩელეთა წინაშე შესასრულებელი ვალდებულების არსებობის ფაქტის აღიარებად.

23. პალატა განმარტავს, რომ მხარეთა შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით, სასამართლო შეზღუდულია მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტებითა და მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით. სასამართლო გადაწყვეტილებას იღებს საქმეში არსებულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით. მტკიცების ნაკლი კი, სამართალწარმოებაში მხარისათვის არასასურველ შედეგს იწვევს. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელეებმა, რომელთაც მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების წინაპირობების დადასტურება ევალებოდათ, წარმოადგინეს სათანადო მტკიცებულებები (სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2020 წლის 14 სექტემბრის N005448420 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნა, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 10 იანვრის წერილი, 2018 წლის 16 იანვრის ნოტარიულად გაფორმებული შეთანხმება), რომელთა ურთიერთშეჯერების შედეგად, უტყუარად დგინდება, რომ ზიანი, რომელიც მოსარჩელის კერძო საკუთრებას მიადგა, მიზეზობრივ კავშირშია მეზობელ მიწის ნაკვეთზე, მოპასუხის მიერ განხორციელებული მშენებლობის წარმოების პროცესთან.

24. რაც შეეხება მოპასუხის ქმედების მართლსაწინააღმდეგო ხასიათს, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივ შეფასებას მართლწინააღმდეგობის თეორიულ საკითხებზე და დამატებით განმარტავს, რომ იმ პირობებში, როდესაც საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურში, მოქალაქე ზ.ა–ის მიმართ, საქართველოს კანონის „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევაზე დაწყებულია საქმის წარმოება და მიღებულ იქნა №შ-1/18 (04.01.2018წ.) დადგენილება - ქ. თბილისში, ....... ქ. №10-ში, უსაფრთხოების ნორმების დარღვევით მიმდინარე მშენებლობის შეჩერების შესახებ, რომელიც ძალაშია №003241 მითითებით გათვალისწინებული იმ პირობების შესრულებამდე, რომლითაც მოპასუხეს დაევალა უსაფრთხოების ნორმების დაცვა, ამასთან, იმ გარემოების მხედველობაში მიღებითაც, რომ მოპასუხე წარმოდგენილ შესაგებელში თავადვე ადასტურებდა პროექტის დარღვევით (თუნდაც უმნიშვნელოდ) განხორციელებულ სამშენებლო სამუშაოების ჩატარების ფაქტს, აღარ არსებობს კასატორის იმ მოსაზრების გაზიარების საფუძველი, რომ მის წითელ ხაზებში, მშენებლობის ნებართვის საფუძველზე განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოები, გამორიცხავს ქმედების მართლწინააღმდეგობას.

25. ამდენად, დადგენილია, რომ მოპასუხის მიერ განხორციელებულმა სამუშაოებმა მოსარჩელეების ქონების დაზიანება გამოიწვია, თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში, სადავო ფაქტობრივ გარემოებას და შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს საკვლევ საკითხს, მოპასუხისთვის დაკისრებული თანხის ოდენობის (19676,8 ლარის) მართლზომიერების შეფასებაც წარმოადგენს.

26. საკასაციო პალატამ არაერთხელ განმარტა, რომ ზიანის ოდენობის დადგენას არ უნდა მოჰყვეს რომელიმე მხარის უსაფუძვლო გამდიდრება. ამ შემთხვევაში გათვალისწინებული უნდა იყოს მხოლოდ ის ხარჯები, რომლებიც აუცილებელია ზიანის ანაზღაურების საკომპენსაციოდ, ამისათვის კი ზიანის ოდენობის გამოთვლა უნდა მოხდეს კონკრეტული გაანგარიშების საფუძველზე. ვალდებული მხარისთვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრებისას მისი ოდენობა კონკრეტული მტკიცებულებების, დოკუმენტაციის ან/და ხარჯთაღრიცხვის საფუძველზე უნდა განისაზღვროს.

27. მოცემულ შემთხვევაში, მიყენებული ზიანის ოდენობის გამოთვლის მიზნით, საქმეში მოსარჩელეთა მიერ წარმოდგენილია 2020 წლის ი.მ. მ.ლ–ძის მიერ ჩატარებული 2020 წლის III კვარტალის საბაზრო ღირებულებით გათვალისწინებული ხარჯთაღრიცხვა, რომლის თანახმად, მოსარჩელეების საკუთრებაში არსებული ქ.თბილისში, ....... ქუჩა N6-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის სარეაბილიტაციო სამუშაოების ღირებულება, რომელშიც გათვალისწინებულია სამუშაოების კონსტრუქციული ნაწილი, სარეაბილიტაციო სამუშაოების ნაწილი და ელ.სამონტაჟო ნაწილი, დღგ-ს ჩათვლით, ჯამურად შეადგენს 33 293.87 ლარს.

28. საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ზემოაღნიშნულიდან დასკვნიდან, სასამართლომ მხედველობაში მიიღო მხოლოდ ის ხარჯები, რომლის გაწევაც სასამართლოს შეფასებით მოპასუხის/კასატორის მიერ მიყენებულ ზიანთან იყო კავშირში; ამასთან, პირველი ინსტანციის სასამართლომ გაითვალისწინა რა, მოპასუხის მიერ მოსარჩელისათვის უკვე ანაზღაურებული სარეაბილიტაციო სამუშაოების ღირებულება, ასევე, იმ სამუშაოების ღირებულებაც, რაც უკვე განხორციელებული იყო მოპასუხის მხრიდან, სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და მოპასუხე ზ.ა–ს, მოსარჩელეების - ნ.ჯ–ძისა და ა.ჯ–ძის სასარგებლოდ ზიანის სახით მხოლოდ 19676,8 ლარის გადახდა დაეკისრა, რაც უცვლელად იქნა დატოვებული სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებით. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოახდინა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ხარჯთაღრიცხვით დათვლილი ზიანის ოდენობის კორექტირება (შემცირება) და ის ხარჯები, რაც კასატორს არათანაზომიერად მიაჩნია, გამოაკლო ხარჯთაღრიცხვით დადგენილ ოდენობას და მნიშვნელოვანწილად შეამცირა ზიანის ოდენობა. იმ გარემოებებისა და მტკიცებულებების არსებობის პირობებში კი, რაც საქმეშია წარმოდგენილი, საკასაციო პალატა ზიანის ოდენობას გონივრულად მიიჩნევს.

29. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მიყენებული ზიანის დადასტურების მიზნით, მოსარჩელე მხარემ მათი მტკიცების საგანში შემავალი ყველა ფაქტობრივი გარემოება დაადასტურა, ხოლო, მოპასუხემ ვერ უზრუნველყო შესაბამისი ოდენობით ზიანის ანაზღაურების მასზე დაკისრების გამომრიცხველი გარემოებების დადასტურება.

30. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03).

31. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ გამოიკვლია და შეაფასა საქმისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება და დადგენილ ფაქტებს მართებული იურიდიული კვალიფიკაცია მისცა, ხოლო კასატორს არ წარუდგენია არც ერთი არგუმენტი და დასაბუთებული შედავება, თუ რა საფუძვლით უნდა იქნეს არსებითად განსახილველად დასაშვებად ცნობილი წარმოდგენილი საკასაციო განაცხადი.

32. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

33. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება წინააღმდეგობაში მოდის მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და მის დამატებით ოქმთან/ოქმებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან.

34. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

35. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

36. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

37. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. შესაბამისად, ზ.ა–ს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ნ.ი–ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 984 ლარის 70% – 688.8 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ზ.ა–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

2. ზ.ა–ს (.......) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ნ.ი–ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 984 ლარის (საგადახდო დავალება N9995, გადახდის თარიღი 10.07.2023) 70% – 688.8 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: რევაზ ნადარაია

თამარ ზამბახიძე