¹ბს-1023-976(2კ-06) 29 მაისი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ნათია წკეპლაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

ნინო ქადაგიძე

სხდომის მდივანი _ ლანა ჭანტურია

კასატორები: 1. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სააღსრულებო დეპარტამენტის ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურო (მოპასუხე), წარმომადგენელი _ ე. ა-ი; 2. თ. ნ-ა (მოპასუხე, მესამე პირი სარჩელში), წარმომადგენლები _ მ. ს-ე, ც. ო-ი

მოსარჩელე სარჩელში _ ნ. ლ-ი (მოსარჩელე მ. ლ-ის უფლებამონაცვლე), წარმომადგენელი სარჩელში _ გ. ა-ე, წარმომადგენელი კასაციაში _ დ. ლ-ა

სარჩელის საგანი _ აუქციონის ბათილად ცნობა; ქონების უკან დაბრუნება; საჯარო რეესტრში ცვლილებების შეტანა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 2 სექტემბერს მ. ლ-ის წარმომადგენელმა გ. ა-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სააღსრულებო დეპარტამენტის ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიმართ, მესამე პირად მიუთითა თ. ნ-ზე და მოითხოვა 2004 წლის 30 მარტს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ლ. ხ-ის მიერ ჩატარებული აუქციონის ბათილად ცნობა, რომლის მიხედვითაც, მ. ლ-ის კუთვნილი ¹7 ბინა, მდებარე ქ. თბილისში, ........ ქ. ¹3-ში, შეძენილ იქნა თ. ნ-ას მიერ 10000 აშშ დოლარად (ს.ფ. 2-4).

მოსარჩელის განმარტებით, 2004 წლის 30 მარტს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ლ. ხ-ის მიერ ჩატარდა იძულებითი საჯარო აუქციონი მ. ლ-ის საკუთრებაში არსებულ ¹7 ბინაზე, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში. აღნიშნული აუქციონის ჩატარების თაობაზე შედგენილ ოქმში მითითებული იყო, რომ აღმასრულებელმა აუქციონი ჩაატარა “ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 2 ოქტომბერს გაცემული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, რომლის მიხედვით, მ. ლ-ს დაეკისრა სახელშეკრულებო დავალიანების _ 3300 აშშ დოლარის, წარმომადგენლისათვის გაწეული ხარჯის _ 130 აშშ დოლარისა და განცხადებაზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის _ 107 ლარის გადახდა განმცხადებლის _ ნ. რ-ის სასარგებლოდ”. მათ შორის დავალიანების წარმოქმნას საფუძვლად დაედო მ. ლ-სა და ნ. რ-ეს შორის 2002 წლის 28 თებერვალს დადებული იპოთეკის ხელშეკრულება. მ. ლ-ის კუთვნილი ბინა აუქციონზე 10000 აშშ დოლარად შეიძინა თ. ნ-ამ. სააღსრულებო ბიუროს ამ მოქმედების თაობაზე მ. ლ-თვის ცნობილი გახდა 2004 წლის 25 აგვისტოს, ანუ მას შემდეგ, როცა იგი იძულების წესით გამოიყვანეს მითითებული ბინიდან. მ. ლ-ი იყო მე-2 ჯგუფის ინვალიდი, რომელსაც ახასიათებდა ორმხრივი კონდუქციური სმენაჩლუნგობა, ასევე პარკინსონის დაავადება, რომლის გამო მისი მობილურობა მკვეთრად იყო შეზღუდული, ამასთან, მას ჰქონდა სახსრებში მოძრაობის მკვეთრი შეზღუდვა და თანდაყოლილი სიყრუე, რაც შეუძლებელს ხდიდა მის გადაადგილებას მომვლელის გარეშე.

სასარჩელო განცხადებაში მითითებული იყო, რომ ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება იძულებითი აუქციონის ჩატარების შესახებ იყო უკანონო. აღმასრულებელი კანონმდებლობის საფუძველზე ვალდებული იყო აღესრულებინა სასამართლო გადაწყვეტილება მხოლოდ სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, ხოლო სააღსრულებო ფურცელში, რომლის საფუძველზეც განხორციელდა აღსრულება, არ იყო მითითებული იძულებითი საჯარო აუქციონის ჩატარების შესახებ, არამედ მასში მხოლოდ მ. ლ-ის მიერ 3300 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება იყო აღნიშნული. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 301-ე მუხლით განსაზღვრული იყო იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთის აუქციონზე იძულებითი გაყიდვის წესი და მხოლოდ ამ წესის დაცვით იყო შესაძლებელი ქონების გაყიდვა იძულებითი წესით აუქციონზე, კერძოდ, აუქციონზე ბინის გაყიდვა უნდა მომხდარიყო მხოლოდ სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე. სასამართლოსთვის განცხადებით უნდა მიემართა დაინტერესებულ პირს (კრედიტორს) და მოეთხოვა იძულებითი აუქციონის ჩატარება. სასამართლო პროცესზე მოსარჩელედ გამოდიოდა იპოთეკარი, რომელსაც უნდა დაედასტურებინა თავისი შესაბამისი უფლების არსებობა საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის წარდგენის გზით, ხოლო მოპასუხედ გამოდიოდა ბინის მესაკუთრე. სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე დგებოდა სააღსრულებო ფურცელი, რომლის მიხედვითაც უკვე ტარდებოდა იძულებითი აღსრულება და არა იმ სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, რომლითაც მოსარჩელეს ეკისრებოდა თანხის გადახდა. მოსარჩელის მტკიცებით, ზემოთ მითითებული აუქციონი ჩატარდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 301-ე მუხლისა და “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 68-ე მუხლის იგნორირებით, რითაც დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VI თავით დადგენილი მოთხოვნები.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 2 სექტემბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა მ. ლ-ის განცხადება და ყადაღა დაედო თ. ნ-ას სახელზე რიცხულ ¹7 ბინას, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში.

მ. ლ-ის წარმომადგენელმა გ. ა-ემ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში წარადგინა დაზუსტებული სასარჩელო განცხადება და დამატებით მოითხოვა ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და თ. ნ-ას დავალდებულება, მოეხდინათ 2004 წლის 30 მარტის ბათილი აუქციონის შედეგად მიღებული ქონების უკან დაბრუნება, აგრეთვე, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში ცვლილების შეტანა, რომლის მიხედვითაც, ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში მდებარე ¹7 ბინის მესაკუთრედ რეგისტრირებული იქნებოდა მ. ლ-ი (ს.ფ. 23).

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მ. ლ-ის წარმომადგენელ გ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონულმა სასამართლომ აღნიშნა, რომ 2004 წლის 30 მარტს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის მიერ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 2 ოქტომბერს გაცემული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, რომლის მიხედვით, მ. ლ-ს დაეკისრა სახელშეკრულებო დავალიანების _ 3300 აშშ დოლარისა და წარმომადგენლის დახმარებაზე გაწეული ხარჯის _ 130 აშშ დოლარის ნ. რ-ის სასარგებლოდ გადახდა, ჩატარდა მ. ლ-ის საკუთრებაში არსებულ ბინაზე იძულებითი საჯარო აუქციონი და მოსარჩელის კუთვნილი ბინა 10000 აშშ დოლარად შეიძინა თ. ნ-ამ.

რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება, რომ ჩატარებული აუციონი იყო უკანონო, ვინაიდან მისი ჩატარების დროს დაირღვა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 301-ე მუხლი. რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღმასრულებელი მოქმედებდა კანონის შესაბამისად, ვინაიდან 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანებით, რომელიც შესული იყო კანონიერ ძალაში, მ. ლ-ს დაეკისრა 3300 აშშ დოლარი და სასამართლო ხარჯები ნ. რ-ის სასარგებლოდ. სწორედ აღნიშნული გადახდის უზრუნველსაყოფად დაიდო იპოთეკის ხელშეკრულება უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქ. თბილისში, .......... ქ. ¹3-ში, ბინა ¹7-ზე, ამასთან, არსებობდა რა გადახდის ბრძანება, განმეორებით მიმართვა სასამართლოსათვის იპოთეკით დატვირთული ქონების რეალიზაციის შესახებ არ წარმოადგენდა აუცილებლობას, ვინაიდან აღმასრულებელი კანონის თანახმად უფლებამოსილი იყო მოეძია მოვალის კუთვნილი ქონება, დაედო ყადაღა მასზე და გაეტანა იგი იძულებით აუქციონზე.

რაიონულმა სასამართლომ მიუთითა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის მე-4 პუნქტის “ა.ა” ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, იძულებითი აღსრულების პირობებში სასამართლო აღმასრულებელი უფლებამოსილი იყო განეხორციელებინა გადახდევინება მოვალის ქონებიდან, მასზე ყადაღის დადებითა და ქონების გაყიდვით, ასევე _ 63¹-ე მუხლზე და დადგენილად მიიჩნია, რომ 2004 წლის 30 მარტის აუქციონზე კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნების დაცვით მოხდა მ. ლ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გატანა და, შესაბამისად, არ არსებობდა ხსენებული აუქციონის ბათილად ცნობის საფუძველი (ს.ფ. 38-40).

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ლ-ის წარმომადგენელმა გ. ა-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 18 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით მ. ლ-ის გარდაცვალების გამო, საქმეში მის უფლებამონაცვლედ ჩაება მ. ლ-ის შვილი _ ნ. ლ-ი (ს.ფ. 81).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ივლისის საოქმო განჩინებით აპელანტის წარმომადგენელ დ. ლ-ას შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და მესამე პირი თ. ნ-ა საქმეში ჩაება თანამოპასუხედ (ს.ფ. 171).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. ლ-ის უფლებამონაცვლე ნ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილება და სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც მ. ლ-ის უფლებამონაცვლე ნ. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მიერ 2004 წლის 30 მარტს ჩატარებული აუქციონის შედეგები მ. ლ-ის კუთვნილ ბინა ¹7-ზე, მდებარე ქ. თბილისში, ........ ქ. ¹3-ში და ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და თ. ნ-ას დაევალათ მოეხდინათ 2004 წლის 30 მარტის აუქციონის შედეგად მიღებული ქონების, ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში მდებარე ¹7 ბინის უკან დაბრუნება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანებით მოპასუხე მ. ლ-ს დაეკისრა სახელშეკრულებო დავალიანების _ 3300 აშშ დოლარის, წარმომადგენლის დახმარებაზე გაწეული ხარჯის _ 130 აშშ დოლარისა და განცხადებაზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის _ 107 ლარის გადახდა განმცხადებელ _ ნ. რ-ის სასარგებლოდ. ხსენებულ გადახდის ბრძანებას საფუძვლად დაედო მ. ლ-სა და ნ. რ-ეს შორის 2002 წლის 28 თებერვალს დადებული, სანოტარო წესით დამოწმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება (ს/წ ¹......, ს.ფ. 3). თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2004 წლის 2 ოქტომბერს გაცემული, 2003 წლის 20 (ციფრი იყო გადასწორებული) მაისით დათარიღებული სააღსრულებო ფურცლის თანახმად, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 5 მაისს განხილულ იქნა ნ. რ-ის განცხადება დავალიანების გადახდის ვალდებულების შესახებ მოპასუხე მ. ლ-ის მიმართ და მოპასუხე მ. ლ-ს დაეკისრა სახელშეკრულებო დავალიანების _ 3300 აშშ დოლარის, წარმომადგენლის დახმარებაზე გაწეული ხარჯის _ 130 აშშ დოლარისა და განცხადებაზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის _ 107 ლარის გადახდა განმცხადებლის _ ნ. რ-ის სასარგებლოდ. აღნიშნული გადახდის ბრძანების კანონიერ ძალაში შესვლის თარიღად მიეთითა 2003 წლის 20 მაისი, სააღსრულებო ფურცელი კი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ტერიტორიულმა ორგანომ _ ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურომ მიიღო 2003 წლის 15 ოქტომბერს (ს/წ ¹........, ს.ფ. 2). ¹........ სააღსრულებო წარმოების საქმის მასალების მიხედვით, 2003 წლის 15 ოქტომბერს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს განცხადებით მიმართა კრედიტორ ნ. რ-ის წარმომადგენელმა გ. გ-ემ და მოითხოვა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2004 წლის 2 ოქტომბერს გაცემული სააღსრულებო ფურცლის წარმოებაში მიღება და მისი აღსრულების უზრუნველყოფა. ამასთან, “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 68-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, დასახელებულ განცხადებაში არ იყო აღნიშნული უძრავი ქონება, მესაკუთრე და მოთხოვნა იძულებითი აუქციონის ჩატარების შესახებ. სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილ იქნა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული განჩინება, რომლის თანახმად, დაკმაყოფილდა მ. ლ-ის უფლებამონაცვლის _ ნ. ლ-ის კერძო საჩივარი, გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 10 სექტემბრის განჩინება (რომლითაც მ. ლ-ის წარმომადგენელს უარი ეთქვა 10-დღიანი ვადის აღდგენაზე და 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანებაზე პროტესტი დარჩა განუხილველი) და საქმე სასარჩელო წარმოების წესით განსახილველად დაუბრუნდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას იმ საფუძვლით, რომ გადახდის ბრძანება მოვალე მ. ლ-ს არ ჩაჰბარდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მოთხოვნათა დაცვით და არც მისი ჩაბარებისათვის აურიდებია თავი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით დასტურდებოდა, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანება მისი იძულებითი აღსრულების მომენტისათვის არ იყო შესული კანონიერ ძალაში და “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, არ ექვემდებარებოდა აღსრულებას. შესაბამისად, მ. ლ-ის სახელზე რიცხული ¹7 საცხოვრებელი ბინის, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანების იძულებითი აღსრულების მიზნით საჯარო აუქციონზე რეალიზაცია ეწინააღმდეგებოდა კანონს.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის მე-4 პუნქტის “ა.ა” ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, იძულებითი აღსრულების პირობებში, სასამართლო აღმასრულებელი უფლებამოსილი იყო განეხორციელებინა გადახდევინება მოვალის ქონებიდან მასზე ყადაღის დადებითა და ქონების გაყიდვით და იმავე კანონის 63¹-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადება ნიშნავდა ქონების აღწერას და მისი განკარგვის _ ნებისმიერი ფორმით გასხვისების, იპოთეკით, უზურფრუქტით, სერვიტუტით ან აღნაგობით დატვირთვის, მასზე თხოვების, ქირავნობის ან/და იჯარის ხელშეკრულების დადების აკრძალვას.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ შესაბამის სააღსრულებო საქმის მასალებში არ მოიპოვებოდა მ. ლ-ის სახელზე რიცხულ უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადების აქტი და არ დასტურდებოდა მ. ლ-ის სახელზე რიცხულ ¹7 ბინაზე, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში, ყადაღის დადება, თუმცა, მიუხედავად ამისა, აღმასრულებელმა წერილობით აცნობა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოსა და ნოტარიუსთა პალატას (ს/წ ¹......, ს.ფ. 15), რომ სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, მის მიერ ყადაღა იყო დადებული მ. ლ-ის სახელზე რიცხულ საცხოვრებელ ბინაზე, მდებარე ქ. თბილისში, ...... ქ. ¹3-ში და მოითხოვა ყადაღის რეგისტრაცია. შესაბამისად, სპეციალური კანონით დადგენილი წესით შედგენილი სავალდებულო დოკუმენტის (ყადაღის დადების აქტი) გადაგზავნის გარეშე, უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ წერილობითი ინფორმაციის მიწოდება სათანადო ორგანოებისათვის, აგრეთვე, უძრავი ქონების იძულებით აუქციონზე რეალიზაცია ეწინააღმდეგებოდა კანონს.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 25-ე, ასევე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებზე და ჩათვალა, რომ მ. ლ-თვის სასამართლო აღმასრულებელს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით არ უცნობებია, რომ აღსრულება მოხდებოდა იძულებითი წესით, უძრავი ქონების რეალიზაციით, ასევე არ გაგზავნია და არ ჩაჰბარებია სასამართლო აღმასრულებლის 2003 წლის 1 დეკემბრის განკარგულება აუქციონის დანიშვნის შესახებ, აღმასრულებლის შეტყობინება 2003 წლის 23 დეკემბრის იძულებითი საჯარო აუქციონის და 2004 წლის 15 მარტის ¹01/02 შეტყობინება 2004 წლის 30 მარტის იძულებითი აუქციონის ჩატარების თაობაზე, აღმასრულებლის 2004 წლის 5 აპრილის ¹01/02 განკარგულება აუქციონზე შეძენილ ქონებაზე უფლების გადაცემის შესახებ, 2004 წლის 5 მარტისა და 2004 წლის 19 აპრილის გაფრთხილებები (ს/წ ¹......, ს.ფ. 22, 25, 28², 33, 43, 52, 53, 56). სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 74-ე მუხლზე და მიიჩნია, რომ მხოლოდ ის გარემოება, რომ, მეზობლების განმარტებით, ბინა დაკეტილი იყო ან/და ადრესატი სახლში არ იყო, არ შეიძლებოდა ჩათვლილიყო იმ ფაქტის დასტურად, რომ მოვალის ადგილსამყოფელი იყო უცნობი და სასამართლო აღმასრულებელს უნდა ემოქმედა ამავე კანონის 78-ე მუხლით დადგენილი წესით.

სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ აუქციონში იგულისხმებოდა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონით დადგენილი წესების დაცვით, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო აქტების (გადაწყვეტილება, გადახდის ბრძანება, დადგენილება და ა.შ) იძულებითი აღსრულების პროცედურა _ კრედიტორის მიერ სააღსრულებო ბიუროში განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის წარდგენის მომენტიდან აღმასრულებლის იმ განკარგულების ჩათვლით, რომლითაც ხდებოდა უძრავ ქონებაზე უფლების გადაცემა შემძენზე. ამასთან, აღმასრულებლის მიერ უძრავ ქონებაზე უფლების გადაცემის შესახებ განკარგულების გამოცემით ხდებოდა აღმასრულებლის მიერ ჩატარებული სააღსრულებო მოქმედებების დამტკიცება, რასაც მოჰყვებოდა გარკვეული სამართლებრივი შედეგი, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. შესაბამისად, სასამართლო აღმასრულებლის 2004 წლის 5 აპრილის ¹01/02 განკარგულება, რომლითაც იძულებით აუქციონზე საჯარო ვაჭრობის გზით რეალიზაციით, მ. ლ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხულ უძრავ ქონებაზე, ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში მდებარე ბინა ¹7-ზე, უფლება გადაეცა მის შემძენ თ. ნ-ას, ეწინააღმდეგებოდა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” კანონის მოთხოვნებს და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ექვემდებარებოდა ბათილად ცნობას.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლობის გამო არ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარეთა მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობის თაობაზე, ვინაიდან “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის თანახმად, ვადის ათვლა იწყებოდა იმ მომენტიდან, როცა მხარისათვის ცნობილი გახდა ან უნდა გამხდარიყო მისი უფლების დარღვევის შესახებ, ხოლო შესაბამისი სააღსრულებო საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ მოვალე მ. ლ-ს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის 2003 წლის 1 დეკემბრის განკარგულება აუქციონის დანიშვნის შესახებ, აგრეთვე, 2004 წლის 5 აპრილის განკარგულება უძრავ ქონებაზე უფლების გადაცემის შესახებ არ გაგზავნია და არ ჩაჰბარებია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით, რის გამოც არ დგინდებოდა, თუ როდის გახდა ცნობილი მოსარჩელისათვის მის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ქონების იძულებით აუქციონზე საჯარო ვაჭრობით რეალიზაციის ფაქტი (ს/წ ¹......., ს.ფ. 25, 52-53).

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-172-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ უძრავი ქონება, ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში მდებარე ბინა ¹7, როგორც თანამდევი შედეგი, ექვემდებარებოდა მესაკუთრისათვის დაბრუნებას, რის გამოც ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და თ. ნ-ას 2004 წლის 30 მარტის აუქციონის შედეგად მიღებული ქონება უკან უნდა დაებრუნებინათ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ს.ფ. 218-220).

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიუთითა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 68-ე მუხლის მე-2 პუნქტზე, ვინაიდან ხსენებული მუხლის მიხედვით, ერთი ან რამდენიმე კრედიტორი სასამართლო აღმასრულებელს მიმართავს მას შემდეგ, რაც სააღსრულებო ფურცლის აღსრულების მიზნით, მის მიერ ჩატარდება გარკვეული სააღსრულებო მოქმედებები, ხოლო კონკრეტულ შემთხვევაში სააღსრულებო წარმოების შესახებ განცხადება შეტანილია “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 26-ე მუხლის გათვალისწინებით. აღმასრულებელი სააღსრულებო მოქმედებას იწყებს კრედიტორის წერილობითი განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 თებერვლის განჩინებით დასტურდებოდა, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანება მისი აღსრულების მომენტისათვის არ იყო შესული კანონიერ ძალაში და “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მიხედვით, არ ექვემდებარებოდა აღსრულებას. შესაბამისად, მ. ლ-ის სახელზე რიცხული საცხოვრებელი ბინის, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანების იძულებითი აღსრულების მიზნით, საჯარო აუქციონზე რეალიზაცია ეწინააღმდეგებოდა კანონს, რაც იყო უსაფუძვლო, რადგან “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სააღსრულებო ფურცელს გადაწყვეტილების გამომტანი ორგანო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ გადასცემს კრედიტორს, გარდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი დაუყოვნებლივი შემთხვევისა, როდესაც სააღსრულებო ფურცელი გაიცემა გადაწყვეტილების გამოტანისთანავე, ხოლო “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” კანონის მე-20 მუხლის შესაბამისად, სააღსრულებო წარმოება არ დაიშვება სააღსრულებო ფურცლის გარეშე, გარდა ადამიანის უფლებათა ევროპის სასამართლოს გადაწყვეტილებებისა და უცხოელთა საქართველოდან გაძევებასთან დაკავშირებული საქმეებისა.

კასატორის განმარტებით, უსაფუძვლოა სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ სასამართლო აღმასრულებელმა დანიშნული იძულებითი აუქციონის შესახებ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით არ აცნობა მ. ლ-ს, რადგან სააღსრულებო წარმოების მასალებით უტყუარად დგინდება, რომ მოვალე მ. ლ-ს ჩაჰბარდა ხუთდღიანი გაფრთხილება გადაწყვეტილების ნებაყოფლობითი შესრულების თაობაზე, ასევე _ აუდიტის შეფასება, ხოლო აუქციონის დანიშვნის შესახებ გაფრთხილება მოვალეს გაეგზავნა და ეცნობა აუქციონის შედეგების შესახებ სააღსრულებო ფურცელში მითითებულ მისამართზე, ხოლო მას შემდეგ, რაც წერილი უკან დაბრუნდა წარწერით, რომ ადრესატი სახლში არ იყო, სასამართლო აღმასრულებელმა უწყება გაუგზავნა ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს და იგი დაბრუნდა წარწერით, რომლითაც დადასტურდა მისი მიღება აღნიშნული ორგანოს მიერ. ამდენად, სააღსრულებო ბიურომ ყველა ის ვალდებულება შეასრულა, რაც სააღსრულებო კანონით ეკისრებოდა.

კასატორის მოსაზრებით, “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-18 მუხლით განსაზღვრულია რა კრედიტორისა და მოვალის უფლებები, მათ შორის, სასამართლო აღმასრულებლის მოქმედების სასამართლოში გასაჩივრების უფლება, დადგენილია გასაჩივრების სპეციალური ვადა _ სააღსრულებო მოქმედების განხორციელებიდან ერთი თვის ვადა, რომლის ათვლა იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც მხარისათვის ცნობილი გახდა ან უნდა გამხდარიყო მისი უფლების დარღვევის შესახებ. სააღსრულებო წარმოების მასალებით დგინდება, რომ აპელანტს გაშვებული აქვს გასაჩივრების ერთთვიანი ვადა, რადგან მან თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მიმართა 2004 წლის 2 სექტემბერს, ანუ 4 თვის შემდეგ.

კასატორის მტკიცებით, ასევე დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ ყადაღის დადების აქტის თანდართვის გარეშე, უძრავი ქონების დაყადაღების შესახებ წერილობითი ინფორმაციის მიწოდება სათანადო ორგანოებისათვის ეწინააღმდეგება კანონს, რამდენადაც “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის მე-4 პუნქტის “ა.ა” ქვეპუნქტის მიხედვით, ყადაღის დადება არის აღმასრულებლის უფლება და არა მისი მოვალეობა. შესაბამისად, აღმასრულებლის ქმედებით შესაძლოა შელახულიყო კრედიტორის და არა მოვალის უფლება, რის გამოც ყადაღის დადების აქტის არარსებობა არ შეიძლება გახდეს აუქციონის ბათილად ცნობის საფუძველი, რაც დადასტურდა კიდეც ნოტარიუსთა პალატისა და საჯარო რეესტრის მიერ აპელანტის საკუთრებაში არსებული ბინის რეგისტრაციით.

კასატორის მტკიცებით, იძულებითი აუქციონი ჩატარდა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის სრული დაცვით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ნ-ას წარმომადგენელმა მ. ს-მაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც მ. ლ-ის უფლებამონაცვლე ნ. ლ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდება (ს.ფ. 221-228).

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, როდესაც დაასკვნა, რომ დარღვეული იყო ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის 68-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ის მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც აუცილებელია განცხადებაში იძულებითი აუქციონისადმი დასაქვემდებარებელი უძრავი ნივთისა და მესაკუთრის მითითება. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ თავდაპირველად 2003 წლის 15 ოქტომბერს მოხდა სააღსრულებო ფურცლის წარდგენა კრედიტორის მიერ იძულებითი აღსრულების მიზნით. მითითებულ განცხადებაში არ ყოფილა მითითებული აუქციონზე გასატანი უძრავი ნივთისა და მისი მესაკუთრის თაობაზე, მაგრამ 2003 წლის 28 ნოემბერს იმავე კრედიტორმა კვლავ მიმართა სასამართლო აღმასრულებელს განცხადებით, რომელშიც მითითებულია უძრავი ნივთიც და მისი მესაკუთრეც. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 თებერვლის განჩინებით გაუქმდა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 10 სექტემბრის განჩინება, რომლითაც მ. ლ-ის წარმომადგენელს უარი ეთქვა გადახდის ბრძანებაზე შესაგებლის (პროტესტის) წარდგენის ვადის აღდგენაზე და აღნიშნული პროტესტი დარჩა განუხილველად. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, მითითებული განჩინების გამოტანის საფუძველი იყო ის გარემოება, რომ გადახდის ბრძანება მოვალეს _ მ. ლ-ს დადგენილი წესით არ ჩაჰბარებია და არც მისი ჩაბარებისათვის აურიდებია თავი.

კასატორს მიაჩნია, რომ ზემოთ მითითებული გარემოება არ წარმოადგენდა ამგვარი განჩინების გამოტანის ერთადერთ საფუძველს, ვინაიდან იმავე განჩინების სამოტივაციო ნაწილში მითითებულია, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 307-ე მუხლი ითვალისწინებს გადახდის ბრძანების საწინააღმდეგოდ შესაგებლის (პროტესტის) მიღების შესაძლებლობას ათდღიანი ვადის შემდგომაც, რაზეც სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია.

კასატორის მითითებით, შესაგებლის (პროტესტის) აღძვრასთან ერთად, მ. ლ-ის წარმომადგენელმა სასამართლოში წარადგინა განცხადება საპროცესო ვადის აღდგენის შესახებ, აღდგენა კი, როგორც წესი, ესაჭიროება მხოლოდ იმ ვადას, რომელიც გასულია, რაზეც სააპელაციო სასამართლოს ასევე არ უმსჯელია. ხსენებული საკითხების გარკვევას კი საკმაოდ დიდი მნიშვნელობა აქვს საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის. ამასთან, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილია კანონიერ ძალაში შეუსვლელი გადაწყვეტილების აღსრულება, რადგან ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,ა" და ,,ე" ქვეპუნქტებით განსაზღვრულია აღსრულებას დაქვემდებარებული აქტების ჩამონათვალი, რომელშიც ცალ-ცალკეა გათვალისწინებული კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებები და გადახდის ბრძანება, როგორც აღსრულებას დაქვემდებარებული დამოუკიდებელი აქტი. აღსრულების დაწყებისათვის (რაც წარმოადგენს სასამართლო აღმასრულებლის ვალდებულებას და არა მის უფლებამოსილებას) არსებობდა ყველა წინაპირობა, მათ შორის, მთავარი _ წარდგენილი იყო შესაბამისი სააღსრულებო ფურცელი. ასეთ ვითარებაში არავითარი კანონიერი საფუძველი არ არსებობდა იმისათვის, რომ სასამართლო აღმასრულებელს არ განეხორციელებინა აღსრულება.

კასატორის განმარტებით, გადახდის ბრძანებაზე (რომელიც იქნა აღსრულებული) შეტანილი პროტესტი მოიცავდა მოთხოვნას ამავე საპროცესო მოქმედების შესრულების ვადის აღდგენის თაობაზე, რაც ცალსახად ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ შესაგებლის შეტანის ვადა გაშვებული იყო. შესაბამისად, როდესაც გასული იყო გადახდის ბრძანებაზე შესაგებლის წარდგენის კანონით დადგენილი ათდღიანი ვადა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309-ე მუხლის თანახმად, სრული საფუძველი არსებობდა სააღსრულებო ფურცლის გაცემისათვის და უფრო მეტიც, სააღსრულებო ფურცლის გაუცემლობა იქნებოდა კრედიტორის უფლების უხეში დარღვევა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია სხვა სამოქალაქო საქმეზე დადგენილი ფაქტები და გარემოებები (რომ, თითქოს ადგილი ჰქონდა კანონიერ ძალაში შეუსვლელი გადაწყვეტილების აღსრულებას), მაშინ, როდესაც ამ საქმეში მონაწილეობენ სხვა მხარეები და სახეზეა მხოლოდ ერთი მხარის დამთხვევა.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა აუქციონზე რეალიზებული უძრავი ქონების დაყადაღების აქტის არარსებობაზე და ამასთან დაკავშირებით, საერთოდ არ გაითვალისწინა მისი მოსაზრებები, ასევე იმსჯელა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობის თაობაზე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მიხედვით, რომლის მე-2 ნაწილიც განასხვავებს სამართალდარღვევათა კატეგორიებს იმის მიხედვით, თუ რა გავლენას იქონიებდა თითოეული ასეთი დარღვევა მიღებული აქტის შინაარსზე. დაყადაღების აქტის არარსებობას იმ შემთხვევაში ექნებოდა გადამწყვეტი მნიშვნელობა, თუ დადგინდებოდა, რომ ასეთი სახის დარღვევის გარეშე შედეგი იქნებოდა განსხვავებული ამჟამად არსებულისაგან. სასამართლოს უნდა განესაზღვრა დაყადაღების აქტის არსებობის შემთხვევაში, იმავე შედეგით აღსრულების დასრულების შეუძლებლობა, ანუ შეეფასებინა ამ დარღვევის მნიშვნელობა, ამგვარი დასკვნის გამოტანისათვის კი არავითარი საფუძველი არ არსებობდა. ნათელია, რომ რომც ყოფილიყო შედგენილი უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადების აქტი, აუქციონი მაინც ზუსტად იმავე შედეგით დასრულდებოდა. ამასთან, სააღსრულებო წარმოების მასალებში ყადაღის დადების აქტის არარსებობა შესაძლოა გახდეს სასამართლო აღმასრულებლის დისციპლინური პასუხისმგებლობის საფუძველი, მაგრამ, ფორმალური ხასიათის გამო, არ შეიძლება განიხილებოდეს ისეთ შემთხვევად, რომლის გამოც უნდა მოხდეს მთლიანად წარმოებული აღსრულების შედეგების გაბათილება.

კასატორის განმარტებით, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა მოვალის შეტყობინების დადგენილი წესების დაუცველობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, სასამართლოს დასკვნით, შეტყობინება არ ყოფილა კანონით დადგენილი წესით გაგზავნილი, მაგრამ სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ ყველა ის შეტყობინება, რაც აღნიშნულია გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში, გაეგზავნა მოვალეს და დადგენილი წესით მოხდა მისი ჩაბარება შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოების მეშვეობითაც, აღნიშნული ფაქტი კი საერთოდ არ ასახულა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში. სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა იმაზე, თუ რა სავალდებულო ღონისძიება უნდა განეხორციელებინა სასამართლო აღმასრულებელს შეტყობინებათა ჩასაბარებლად, რათა არ მომხდარიყო რაიმე დარღვევა, ანუ სასამართლოს უნდა მიეთითებინა იმ ქმედებებზე, რაც აუცილებლად უნდა შესრულებულიყო და არ იქნა შესრულებული ბრალეულად. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, ქონების განკარგვის თაობაზე გამოცემული განკარგულება წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომელიც უკანონოა და ექვემდებარება ბათილად ცნობას. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ ასეთი მოთხოვნით მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არასდროს მიუმართავს, რის გამოც აქტის ბათილად ცნობაზე გადაწყვეტილება არ ასახულა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში და ამის თაობაზე მითითებულია მხოლოდ მის სამოტივაციო ნაწილში.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს მიაკუთვნა ის, რაც მოსარჩელეს არ მოუთხოვია, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ ბათილად ცნო აუქციონის შედეგები, მაშინ, როდესაც ასეთი სახის მოთხოვნა დაყენებული არ ყოფილა, არამედ მოსარჩელის მოთხოვნა იყო აუქციონის (,,შედეგების" გარეშე) ბათილად ცნობა, რა დროსაც მოსარჩელე ვერ მიუთითებდა იმ ადმინისტრაციული აქტების გასაჩივრებაზე, რომელსაც გულისხმობს აღსრულების (აუქციონის) პროცედურა. ამასთან, კასატორს მიაჩნია, რომ სრულიად დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა ხანდაზმულობის ვადასთან დაკავშირებით, რაც დადგენილია ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-18 მუხლით (როგორც სპეციალური კანონით). მითითებული მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი გასაჩივრების ერთთვიანი ვადის დენა იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც გასაჩივრებაზე უფლებამოსილმა პირმა შეიტყო უფლების დარღვევის შესახებ ან უნდა შეეტყო ამის თაობაზე. მოცემულ შემთხვევაში ხანდაზმულობის ვადის ათვლა იმ საფუძვლის დადგომის შესაბამისი მომენტიდან დაიწყება, რომელიც ქრონოლოგიურად უფრო ადრე დადგა. მოცემული საქმის მასალებით დასტურდება, რომ უშუალოდ სააღსრულებო წარმოების ფარგლებში რამდენიმე დოკუმენტი პირადად აქვს მიღებული მოვალეს 2003 წლის ბოლოს და, შესაბამისად, მოვალეს გაცილებით ადრე უნდა შეეტყო იმ უფლების დარღვევის თაობაზე (და არ დალოდებოდა ბინიდან გამოსახლებას), რომელზე დაყრდნობითაც აღძრა სარჩელი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მითითება იმის თაობაზე, რომ რაიონულმა სასამართლომ ჩათვალა, რომ ვადის ათვლა უნდა მომხდარიყო იმ მომენტიდან, როდესაც აუქციონის შედეგები უშუალოდ გაეცნო მხარეს, რაც წარმოადგენს ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტის არასწორ განმარტებას.

კასატორის მტკიცებით, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მიერ თანამდევ შედეგებზე და მათ ავტომატურად დადგომაზე მითითება, ვინაიდან აღნიშნული ეწინააღმდეგება კანონს. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მიხედვით, დადგენილია, რომ აქტის ბათილად ცნობა ავტომატურად არ იწვევს რესტიტუციას, არამედ დღის წესრიგში დგება კონდიქციური ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლიანობა, რაც გათვალისწინებულია და წესრიგდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-981-ე მუხლებით. გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ თუკი ქონების დაბრუნების მოთხოვნას განაპირობებდა ის ფაქტი, რომ გაუქმებული იყო სასამართლოს აღსრულებული დადგენილება, აღნიშნულიც არასწორია, ვინაიდან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 267²-ე მუხლის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების შემთხვევაში მოსარჩელეა ვალდებული, დააბრუნოს გადაწყვეტილების საფუძველზე მიღებული ქონება, თ. ნ-ა კი მოსარჩელე არ იყო იმ საქმეში, რომელზეც გამოტანილ იქნა გადაწყვეტილება გადახდის ბრძანების გაუქმების თაობაზე. თუკი სააპელაციო სასამართლო დაადგენდა, რომ ადგილი ჰქონდა აღსრულების არასწორად წარმართვას ზემოაღნიშნულ ფორმალურ დარღვევათა გამო, აღნიშნული გამოიწვევდა აღმასრულებლის და არა მესამე პირის პასუხისმგებლობას, რომელსაც ყოველგვარი ბრალის გარეშე დაეკისრა შეძენილი ქონების დაბრუნება.

კასატორის მოსაზრებით, ქონების დაბრუნებაზე მოთხოვნის დაკმაყოფილება შეუძლებელი იყო, რადგან თ. ნ-ა (ნივთის ამჟამინდელი მესაკუთრე) მოცემულ სამართალწარმოებაში იყო არა მოპასუხე, არამედ მესამე პირი, ნივთის დაბრუნების თაობაზე სარჩელი კი აუცილებლად უნდა წარდგენოდა ამ ნივთის მესაკუთრეს. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მიერ, მხარის შუამდგომლობით მესამე პირის საქმეში მოპასუხედ ჩაბმას, ვინაიდან იგი მიიჩნევს, რომ ამგვარ შესაძლებლობას არ უშვებს საქმის განხილვის ის ეტაპი, რომელზეც მოხდა მოპასუხის სტატუსით თ. ნ-ას საქმეში ჩაბმა, რის გამოც, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, აღნიშნულის თაობაზე მიღებული განჩინებაც უნდა გახდეს საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 დეკემბრისა და 2007 წლის 8 იანვრის განჩინებებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და თ. ნ-ას წარმომადგენლის _ მ. ს-ის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ 15 დღის ვადა საკასაციო საჩივრების წინაპირობებთან დაკავშირებით, მოსაზრებების წარმოსადგენად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 12 აპრილის განჩინებით ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და თ. ნ-ას წარმომადგენლის _ მ. ს-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა 2007 წლის 1 მაისს, 13.00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საქმის მასალების გაცნობის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობისა და წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შემოწმების, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შემდეგ, საკასაციო სასამართლოს შემადგენლობის უმრავლესობას, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 27-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანებით მოპასუხე მ. ლ-ს დაეკისრა სახელშეკრულებო დავალიანების _ 3300 აშშ დოლარის, წარმომადგენლის დახმარებაზე გაწეული ხარჯის _ 130 აშშ დოლარისა და განცხადებაზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 107 ლარის გადახდა განმცხადებელ ნ. რ-ის სასარგებლოდ. ხსენებულ გადახდის ბრძანებას საფუძლად დაედო მ. ლ-სა და ნ. რ-ეს შორის 2002 წლის 28 თებერვალს დადებული, სანოტარო წესით დამოწმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება (ს/წ ¹......, ს.ფ. 3). თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 2 ოქტომბერს გაცემული, 2003 წლის 20 (ციფრი გადასწორებულია) მაისით დათარიღებული სააღსრულებო ფურცლის თანახმად, თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 5 მაისს განხილულ იქნა ნ. რ-ის განცხადება დავალიანების გადახდის ვალდებულების შესახებ მოპასუხე მ. ლ-ის მიმართ და მოპასუხე მ. ლ-ს დაეკისრა სახელშეკრულებო დავალიანების _ 3300 აშშ დოლარის, წარმომადგენლის დახმარებაზე გაწეული ხარჯის _ 130 აშშ დოლარისა და განცხადებაზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 107 ლარის გადახდა განმცხადებლის _ ნ. რ-ის სასარგებლოდ. აღნიშნული გადახდის ბრძანების კანონიერ ძალაში შესვლის თარიღად მიეთითა 2003 წლის 20 მაისი, ხსენებული სააღსრულებო ფურცელი კი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ტერიტორიულმა ორგანომ _ ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურომ მიიღო 2003 წლის 15 ოქტომბერს (ს/წ ¹....., ს.ფ. 2). ¹........ სააღსრულებო წარმოების საქმის მასალების მიხედვით (ს.ფ. 1), 2003 წლის 15 ოქტომბერს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს განცხადებით მიმართა კრედიტორ ნ. რ-ის წარმომადგენელმა გ. გ-ემ, წარუდგინა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 2 ოქტომბერს გაცემული ¹2/1544-02 სააღსრულებო ფურცელი და მოითხოვა აღნიშნული ფურცლის წარმოებაში მიღება და მისი აღსრულების უზრუნველყოფა. 2003 წლის 20 ოქტომბერს მოვალე მ. ლ-ს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროდან გაეგზავნა შეტყობინება, რომლის მიხედვითაც, “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-17 და 28-ე მუხლების საფუძველზე მ. ლ-ს მიეცა წინადადება 5 დღის ვადაში ნებაყოფლობით შეესრულებინა სასამართლო გადაწყვეტილება და გადაეხადა მისთვის დაკისრებული თანხა, წინააღმდეგ შემთხვევაში აღსრულება მოხდებოდა იძულებითი წესით და იძულებითი აღსრულების ხარჯები მას დაეკისრებოდა დამატებით. აღნიშნული შეტყობინება მ. ლ-ს ჩაჰბარდა იმავე წლის 1 ნოემბერს (ს/წ ¹......, ს.ფ. 10-12). 2003 წლის 28 ოქტომბერს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურომ მიმართა საქართველოს საჯარო რეესტრს, ტექაღრიცხვის ბიუროსა და საქართველოს ნოტარიუსთა პალატას და ითხოვა ეცნობებინათ, ირიცხებოდა თუ არა მ. ლ-ის სახელზე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში მდებარე უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით და დატვირთული იყო თუ არა იგი ვინმეს სასარგებლოდ რაიმე სანივთო უფლებით (ს/წ ¹....., ს.ფ. 13). ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტმა აღნიშნული მიმართვის პასუხად სააღსრულებო ბიუროს აცნობა, რომ ხსენებული ბინა 2003 წლის 3 ნოემბრის მდგომარეობით საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო მ. ლ-ის სახელზე და დატვირთული იყო იპოთეკით ნ. რ-ის სასარგებლოდ (ს/წ ¹......., ს.ფ. 14).

საკასაციო სასამართლოს ასევე დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 2003 წლის 14 ნოემბერს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურომ მიმართა საჯარო რეესტრსა და ნოტარიუსთა პალატას, აღნიშნა რომ მის წარმოებაში იყო თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ 2003 წლის 2 სექტემბერს გაცემული ¹2/1544 სააღსრულებო ფურცელი და ითხოვა მის მიერ მ. ლ-ის სახელზე რიცხულ საცხოვრებელ ბინაზე დადებული ყადაღის რეგისტრაციაში გატარება (ს/წ ¹......, ს.ფ. 15). 2003 წლის 18 ნოემბერს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურომ მიმართა ინდივიდუალურ აუდიტ მ. გ-ს და ითხოვა მ. ლ-ის სახელზე რიცხული, იპოთეკით დატვირთული ბინის შეფასება (ს/წ ¹......., ს.ფ. 16). 2003 წლის 26 ნოემბრის აუდიტორული დასკვნის მიხედვით, მ. ლ-ის უძრავი ქონება, ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში მდებარე ბინა ¹7 შეფასდა 50000 აშშ დოლარად (ს/წ ¹......, ს.ფ. 17-18). თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით დაკმაყოფილდა მ. ლ-ის უფლებამონაცვლე ნ. ლ-ის კერძო საჩივარი, გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 10 სექტემბრის განჩინება (რომლითაც მ. ლ-ის წარმომადგენელს უარი ეთქვა 10-დღიანი ვადის აღდგენაზე და 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანებაზე პროტესტი დარჩა განუხილველი) და საქმე სასარჩელო წარმოების წესით განსახილველად დაუბრუნდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას იმ საფუძვლით, რომ გადახდის ბრძანება მოვალე მ. ლ-ს არ ჩაჰბარებია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მოთხოვნათა დაცვით და არც ჩაბარებისათვის აურიდებია თავი (ს.ფ. 125-128).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით დასტურდება, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანება მისი იძულებითი აღსრულების მომენტისათვის არ იყო შესული კანონიერ ძალაში და “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, არ ექვემდებარებოდა აღსრულებას, რის გამოც მ. ლ-ის სახელზე რიცხული საცხოვრებელი ¹7 ბინის, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში, საჯარო აუქციონზე რეალიზაცია თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 6 მარტის გადახდის ბრძანების იძულებითი აღსრულების მიზნით, ეწინააღმდეგებოდა კანონს.

საკასაციო სასამართლოს 2007 წლის 22 მაისის სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარემ _ მ. ლ-ის უფლებამონაცვლე ნ. ლ-ის წარმომადგენელმა დ. ლ-ამ მიუთითა, რომ სასამართლო გადაწყვეტილების გარეშე დაუშვებელია ქონების რეალიზაცია, მესაკუთრის ინტერესების უგულებელყოფა, აუქციონზე შეძენილი ქონება არ ითვლება კეთილსინდისიერ შენაძენად, არამედ მხოლოდ საჯარო რეესტრის ამონაწერის საფუძველზე შეძენილი ქონება ითვლება კეთილსინდისიერად შეძენილ ქონებად და პრინციპული განსხვავება მათ შორის არსებობს _ აუქციონზე ქონების შემძენს ყოველთვის რჩება რისკი, რომ მას ვინმე შედეგებს გაუბათილებს, აუქციონს არა აქვს პრეზუმფცია, ხოლო გადახდის ბრძანება არ ყოფილა კანონიერ ძალაში შესული და, შესაბამისად, მისი აღსრულებაც ვერ მოხდებოდა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, კერძოდ, შესაბამისი სააღსრულებო განკარგულება სასამართლოს მიერ გამოწერილ იქნა და გაეგზავნა მხარეს ჯერ კიდევ 2003 წლის 4 აპრილს _ მანამ, სანამ შესაბამისი გადახდის ბრძანებები გაეგზავნებოდა მას, მაშინ, როდესაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309-ე მუხლის თანახმად, სააღსრულებო ფურცლის გაცემის უფლება სასამართლოს აქვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი მოპასუხის (მოვალე) მიერ დროულად არ იქნება შეტანილი შესაგებელი (პროტესტი). შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის _ ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მოსაზრებას, რომ აღნიშნული მტკიცება უსაფუძვლოა და მის მიერ ამის დასტურად “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-20 მუხლსა და 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტზე მითითებას. ამასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ უსაფუძვლოა კასატორის _ თ. ნ-ას წარმომადგენელ მ. ს-ის მოსაზრებაც იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია სხვა სამოქალაქო საქმეზე დადგენილი ფაქტები და გარემოებები (რომ, თითქოს ადგილი ჰქონდა კანონიერ ძალაში შეუსვლელი გადაწყვეტილების აღსრულებას), მაშინ, როდესაც ამ საქმეში მონაწილეობენ სხვა მხარეები და სახეზეა მხოლოდ ერთი მხარის დამთხვევა, ვინაიდან საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოახდინა დასახელებული ფაქტის (გადახდის ბრძანების კანონიერ ძალაში შეუსვლელობა) სასამართლო წესით დამტკიცების კონსტატაცია და არ მიუთითებია მასზე, როგორც ფაქტზე, რომელიც არ საჭიროებდა მტკიცებას.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების მოტივად კასატორის _ თ. ნ-ას წარმომადგენელ მ. ს-ის მიერ იმ გარემოებაზე ფორმალურად აპელირებას, რომ შესაგებლის (პროტესტი) აღძვრასთან ერთად, მ. ლ-ის წარმომადგენელმა სასამართლოში წარადგინა განცხადება საპროცესო ვადის აღდგენის შესახებ, აღდგენა კი, როგორც წესი, ესაჭიროება მხოლოდ იმ ვადას, რომელიც გასულია, რაზეც სააპელაციო სასამართლოს ასევე არ უმსჯელია, ამასთან, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილია კანონიერ ძალაში შეუსვლელი გადაწყვეტილების აღსრულება, რადგან ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,ა" და ,,ე" ქვეპუნქტებით განსაზღვრულია აღსრულებას დაქვემდებარებული აქტების ჩამონათვალი, რომელშიც ცალ-ცალკეა გათვალისწინებული კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებები და გადახდის ბრძანება, როგორც აღსრულებას დაქვემდებარებული დამოუკიდებელი აქტი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობდა სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან შესაბამისი საპროცესო ვადის აღდგენის საკითხზე მსჯელობის საჭიროება, რადგან აღნიშნული საკითხი უკვე გარკვეული და გადაწყვეტილი იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით, ამასთან, კასატორი _ თ. ნ-ას წარმომადგენელი მ. ს-ე თვითონვე აღნიშნავს, რომ ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,ე" ქვეპუნქტში მითითებულია აღსრულებას დამოუკიდებლად დაქვემდებარებულ გადახდის ბრძანებაზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის მე-4 პუნქტის “ა.ა” ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, იძულებითი აღსრულების პირობებში, სასამართლო აღმასრულებელი უფლებამოსილია, განახორციელოს გადახდევინება მოვალის ქონებიდან მასზე ყადაღის დადებითა და ქონების გაყიდვით, ასევე _ იმავე კანონის 63¹-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადება ნიშნავს ქონების აღწერას და მისი განკარგვის _ ნებისმიერი ფორმით გასხვისების, იპოთეკით, უზურფრუქტით, სერვიტუტით ან აღნაგობით დატვირთვის, მასზე თხოვების, ქირავნობის ან/და იჯარის ხელშეკრულების დადების აკრძალვას.

საკასაციო სასამართლო ეთAნხმება სააპელაციო სასამართლოს მტკიცებას, რომ ¹....... სააღსრულებო წარმოების საქმის მასალებში არ მოიპოვება მ. ლ-ის სახელზე რიცხულ უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადების აქტი და აღნიშნული სააღსრულებო წარმოების, ისევე, როგორც მოცემული საქმის მასალებით არ დასტურდება მ. ლ-ის სახელზე რიცხულ ¹7 ბინაზე, მდებარე ქ. თბილისში, ...... ქ. ¹3-ში, ყადაღის დადება, თუმცა, მიუხედავად ამისა, აღმასრულებელმა წერილობით აცნობა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოსა და ნოტარიუსთა პალატას (ს/წ ¹......, ს.ფ. 15), რომ სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, მის მიერ ყადაღა იყო დადებული მ. ლ-ის სახელზე რიცხულ საცხოვრებელ ბინაზე, მდებარე ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში და მოითხოვა ყადაღის რეგისტრაცია, კანონით დადგენილი წესით შედგენილი ყადაღის დადების აქტის გადაგზავნის გარეშე კი, უძრავი ქონების დაყადაღების შესახებ წერილობითი ინფორმაციის მიწოდება სათანადო ორგანოებისათვის, აგრეთვე, უძრავი ქონების იძულებით აუქციონზე რეალიზაცია ეწინააღმდეგება კანონს. კერძოდ, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში, მოპასუხე ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურომ დაარღვია “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 56-ე მუხლის (ყადაღის დადების განკარგულება) პირველი ნაწილის მატერიალური ნორმის იმპერატიული მოთხოვნა. აღნიშნული ნაწილის თანახმად, თუ უნდა მოხდეს მოთხოვნის დაყადაღება, სასამართლო აღმასრულებელი კრედიტორის განცხადების საფუძველზე გამოსცემს განკარგულებას მასზე ყადაღის დადების შესახებ. დაყადაღების თაობაზე განკარგულება კი წარმოდგენილი საქმისა და სააღსრულებო წარმოების მასალებში არ მოიპოვება.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიუთითა “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 25-ე, ასევე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებზე და სწორად ჩათვალა, რომ მ. ლ-ს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით არ გაგზავნია და არ ჩაჰბარებია სასამართლო აღმასრულებლის 2003 წლის 1 დეკემბრის განკარგულება აუქციონის დანიშვნის შესახებ, აღმასრულებლის შეტყობინება 2003 წლის 23 დეკემბრის იძულებითი საჯარო აუქციონის ჩატარების თაობაზე და 2004 წლის 15 მარტის ¹01/02 შეტყობინება 2004 წლის 30 მარტის იძულებითი აუქციონის ჩატარების შესახებ.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საქმისა და სააღსრულებო წარმოების მასალებით არ დასტურდება ზემოაღნიშნული დოკუმენტების მ. ლ-თვის ჩაბარების ფაქტი, რის გამოც საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მტკიცებას, რომ უსაფუძვლოა სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ სასამართლო აღმასრულებელმა დანიშნული იძულებითი აუქციონის შესახებ მ. ლ-ს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით არ აცნობა და ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურომ ყველა ის ვალდებულება შეასრულა, რაც სააღსრულებო კანონით ეკისრებოდა. კასატორი _ ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიურო საერთოდ არ მიუთითებს და ვერ ადასტურებს ზემოხსენებული განკარგულებების მ. ლ-თვის ჩაბარების ფაქტს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად ჩათვალა, რომ აუქციონში იგულისხმება “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონით დადგენილი წესების დაცვით, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო აქტების იძულებითი აღსრულების პროცედურა _ კრედიტორის მიერ სააღსრულებო ბიუროში განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის წარდგენის მომენტიდან აღმასრულებლის იმ განკარგულების ჩათვლით, რომლითაც ხდება უძრავ ქონებაზე უფლების გადაცემა შემძენზე. ამასთან, აღმასრულებლის მიერ უძრავ ქონებაზე უფლების გადაცემის შესახებ განკარგულების გამოცემით ხდება აღმასრულებლის მიერ ჩატარებული სააღსრულებო მოქმედებების დამტკიცება, რასაც მოჰყვება გარკვეული სამართლებრივი შედეგი, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. შესაბამისად, სასამართლო აღმასრულებლის 2004 წლის 5 აპრილის ¹01/02 განკარგულება, რომლითაც იძულებით აუქციონზე საჯარო ვაჭრობის გზით რეალიზაციით, მ. ლ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხულ უძრავ ქონებაზე, ქ. თბილისში, ....... ქ. ¹3-ში მდებარე ბინა ¹7-ზე, უფლება გადაეცა მის შემძენ თ. ნ-ას, ეწინააღმდეგება “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” კანონის მოთხოვნებს, რაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, მისი ბათილად ცნობის საფუძველია.

ამასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის _ თ. ნ-ას წარმომადგენელ მ. ს-ის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა აუქციონზე რეალიზებული უძრავი ქონების დაყადაღების აქტის არარსებობასა და ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობის თაობაზე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მიხედვით, ხოლო დაყადაღების აქტის არარსებობას იმ შემთხვევაში ექნებოდა გადამწყვეტი მნიშვნელობა, თუ დადგინდებოდა, რომ ასეთი სახის დარღვევის გარეშე შედეგი იქნებოდა განსხვავებული ამჟამად არსებულისაგან, ამასთან, სააღსრულებო წარმოების მასალებში ყადაღის დადების აქტის არარსებობა შესაძლოა გახდეს სასამართლო აღმასრულებლის დისციპლინური პასუხისმგებლობის საფუძველი, მაგრამ, ფორმალური ხასიათის გამო, არ შეიძლება განიხილებოდეს ისეთ შემთხვევად, რომლის გამოც უნდა მოხდეს მთლიანად წარმოებული აღსრულების შედეგების გაბათილება. საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება ასევე იმავე კასატორის განმარტებას, რომ არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა მოვალის შეტყობინების დადგენილი წესების დაუცველობასთან დაკავშირებით და ყველა ის შეტყობინება, რაც აღნიშნულია გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში, გაეგზავნა მოვალეს და დადგენილი წესით მოხდა მისი ჩაბარება შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოების მეშვეობითაც. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ამ შემთხვევაში არ დასტურდება სასამართლო აღმასრულებლის შესაბამისი განკარგულებების მ. ლ-თვის ადმინისტრაციული ორგანოების მეშვეობით ჩაბარების ფაქტიც.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სადავო ქონების დაყადაღების აქტის არსებობა, “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 56-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, აუცილებელი იყო შესაბამისი სააღსრულებო მოქმედებების განსახორციელებლად, ხოლო რაც შეეხება კასატორის _ თ. ნ-ას წარმომადგენელ მ. ს-ის მტკიცებას, რომ მოსარჩელეს არ მოუთხოვია ქონების განკარგვის თაობაზე გამოცემული განკარგულების, როგორც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტის, ბათილად ცნობა და სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს მიაკუთვნა ის, რაც მოსარჩელეს არ მოუთხოვია, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ ბათილად ცნო აუქციონის შედეგები, მაშინ, როდესაც ასეთი სახის მოთხოვნა დაყენებული არ ყოფილა, არამედ მოსარჩელის მოთხოვნა იყო აუქციონის (,,შედეგების" გარეშე) ბათილად ცნობა, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას აუქციონის კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო აქტების იძულებითი აღსრულების პროცედურად მიჩნევის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონიდან (თავი XIII) გამომდინარე, იძულებითი აუქციონი წარმოადგენს შესაბამისი სააღსრულებო მოქმედებებისაგან შემდგარ ერთიან კომპლექსურ-საჯარო პროცედურას, რომელშიც ორგანულადაა ჩადებული, როგორც ცალკეული მოქმედებების, ისე შესაბამისი სამართლებრივი რეზულტატის _ აუქციონის შედეგების ელემენტები, ამასთან, შესაბამისი შედეგების გარეშე აუქციონის არსებობა (მისი ჩატარების შემთხვევაში) იურიდიულად და ფაქტობრივად გამორიცხული და ობიექტურად შეუძლებელია, რის გამოც აუქციონის წარმოდგენა, როგორც ცალკე, შესაბამისი შედეგების გარეშე აღებული სააღსრულებო წარმოების ინსტიტუტისა, მას გადააქცევს იურიდიულ ფიქციად. შესაბამისად, აუქციონის ბათილად ცნობის მოთხოვნა იმავდროულად მოიცავს მისი შედეგებისა და ამ შედეგების რეალიზების იურიდიული გაფორმებისათვის აუცილებელი აქტის _ ქონების განკარგვის თაობაზე გამოცემული განკარგულების გაბათილების მოთხოვნასაც, რადგან წინააღმდეგ შემთხვევაში შეუძლებელი და გამორიცხული იქნება კრედიტორის მატერიალური უფლებისა და კანონიერი ინტერესის მიმართების თანხვედრა მისივე მოთხოვნის ნამდვილ შინაარსთან. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სარჩელი განიხილა სასარჩელო მოთხოვნების ფარგლებში და არ დაურღვევია მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობის მოთხოვნები.

“სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, კრედიტორსა და მოვალეს უფლება აქვთ, გაასაჩივრონ სასამართლო აღმასრულებლის მოქმედება სასამართლოში სააღსრულებო მოქმედების განხორციელებიდან ერთი თვის ვადაში და ვადის ათვლა იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც მხარისათვის ცნობილი გახდა ან უნდა გამხდარიყო მისი უფლების დარღვევის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, სწორად აღნიშნა, რომ შესაბამისი სააღსრულებო საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მ. ლ-ს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის 2003 წლის 1 დეკემბრის განკარგულება აუქციონის დანიშვნის შესახებ, აგრეთვე, 2004 წლის 5 აპრილის განკარგულება უძრავ ქონებაზე უფლების გადაცემის შესახებ არ გაგზავნია და არ ჩაჰბარებია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით, რის გამოც არ დგინდება, თუ როდის გახდა ცნობილი მოსარჩელისათვის მის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ქონების იძულებით აუქციონზე საჯარო ვაჭრობით რეალიზაციის ფაქტი (ს/წ ¹......., ს.ფ. 25, 52-53). შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის _ თ. ნ-ას წარმომადგენელ მ. ს-ის მოსაზრებას, რომ სრულიად დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა ხანდაზმულობის ვადასთან დაკავშირებით, რაც დადგენილია ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-18 მუხლით, რადგან მოცემული საქმის მასალებით დასტურდება, რომ უშუალოდ სააღსრულებო წარმოების ფარგლებში რამდენიმე დოკუმენტი პირადად აქვს მიღებული მოვალეს 2003 წლის ბოლოს, რის გამოც მოვალეს გაცილებით ადრე უნდა შეეტყო იმ უფლების დარღვევის თაობაზე (და არ დალოდებოდა ბინიდან გამოსახლებას), რომელზე დაყრდნობითაც აღძრა სარჩელი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, ვინაიდან ზემოთ მოხსენიებული განკარგულებების მ. ლ-თვის ჩაბარების ფაქტი არ დასტურდება მოცემული საქმისა და სააღსრულებო წარმოების მასალებით, საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება კასატორის _ ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს მოსაზრებასაც აპელანტის მიერ “სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-18 მუხლით განსაზღვრული სასამართლო აღმასრულებლის მოქმედების სასამართლოში გასაჩივრების ერთთვიანი ვადის დარღვევის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება კასატორის _ თ. ნ-ას წარმომადგენელ მ. ს-ის მტკიცებას, რომ არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მიერ თანამდევ შედეგებზე და მათ ავტომატურად დადგომაზე მითითება, ვინაიდან აღნიშნული ეწინააღმდეგება კანონს, კერძოდ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მიხედვით, დადგენილია, რომ აქტის ბათილად ცნობა ავტომატურად არ იწვევს რესტიტუციას, არამედ დღის წესრიგში დგება კონდიქციური ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლიანობა, რაც გათვალისწინებულია და წესრიგდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-981-ე მუხლებით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-7 ნაწილზე, რომლის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობასთან ერთად განსაზღვრავს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეწყვეტის სამართლებრივ შედეგებს. ამდენად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა იმავდროულად იწვევს შესაბამისი სამართლებრივი შედეგების გაბათილებას, ანუ ავტომატურად იწვევს რესტიტუციას _ აღნიშნული აქტის გამოცემით პირდაპირ და უშუალოდ (ინდივიდუალურად) დაზარალებული პირის დაუყოვნებლივ აღდგენას თავის უფლებებში, ამასთან, კონდიქციურ ვალდებულებას _ უსაფუძვლო გამდიდრების შედეგად წარმოშობილ ვალდებულებას აფუძნებს ქონების უსაფუძვლოდ შეძენა _ შემძენის ქონების გაზრდა სხვა პირის ხარჯზე კანონით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საფუძვლის გარეშე, რომლის დროსაც კრედიტორის შესაბამისი მოთხოვნის უფლება არ არის დამყარებული მოვალის მიერ ხელშეკრულების დარღვევაზე, რის გამოც მოცემულ შემთხვევაში არასწორია კასატორის _ თ. ნ-ას წარმომადგენელ მ. ს-ის მიერ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-981-ე მუხლებზე მითითება.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მხარის შუამდგომლობით მესამე პირის საქმეში მოპასუხედ ჩაბმის შესაძლებლობას არ უშვებს საქმის განხილვის ის ეტაპი, რომელზეც მოხდა მოპასუხის სტატუსით თ. ნ-ას საქმეში ჩაბმა. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, მართალია, მ. ლ-ის წარმომადგენელმა გ. ა-ემ სასარჩელო განცხადებაში თ. ნ-ზე მიუთითა, როგორც მესამე პირზე, მაგრამ მოგვიანებით გ. ა-ემ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში წარადგინა დაზუსტებული სასარჩელო განცხადება და დამატებით მოითხოვა ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და თ. ნ-ას დავალდებულება, მოეხდინათ 2004 წლის 30 მარტის ბათილი აუქციონის შედეგად მიღებული ქონების უკან დაბრუნება, აგრეთვე, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში ცვლილების შეტანა, რომლის მიხედვითაც, ქ. თბილისში, ........ ქ. ¹3-ში მდებარე ¹7 ბინის მესაკუთრედ რეგისტრირებული იქნებოდა მ. ლ-ი. ამდენად, გ. ა-ემ, ფაქტობრივად, თ. ნ-ზე მიუთითა, როგორც მოპასუხეზე, თუმცა რაიონულ სასამართლოს არ შეუცვლია თ. ნ-ას საპროცესო სტატუსი და არ ჩაუბია იგი საქმეში თანამოპასუხედ, რის გამოც ნ. ლ-ის წარმომადგენელმა დ. ლ-ამ სააპელაციო სასამართლოში დააყენა შუამდგომლობა აღნიშნულის თაობაზე და სააპელაციო სასამართლომაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 86-ე მუხლის საფუძველზე თ. ნ-ა სწორად ჩააბა საქმეში თანამოპასუხედ. ამასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო კასატორის _ თ. ნ-ას წარმომადგენელ მ. ს-ის საყურადღებოდ მიუთითებს, რომ მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობა ადმინისტრაციული პროცესის არც ერთ ეტაპზე არ კრძალავს შესაბამისი საფუძვლის არსებობისას საქმეში მონაწილე მესამე პირის საპროცესო სტატუსის სასამართლოს მიერ შეცვლას _ დასახელებული მუხლის მიხედვით, იმავე საქმეში თანამოპასუხედ მის ჩაბმას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს შემადგენლობის უმრავლესობას, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 27-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მიაჩნია, რომ თბილისის სააღსრულებო ბიუროსა და თ. ნ-ას საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს და თ. ნ-ას საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილება;

3. თ. ნ-ას დაეკისროს საკასაციო სამართალწარმოებაზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 300 ლარის ოდენობით;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.