საქმე №ას-732-2023 25 ოქტომბერი, 2023 წელი,
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
ამირან ძაბუნიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი,
თეა ძიმისტარაშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
I კასატორი – ა.ნ–ძე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – სს „ს.რ–ა“(მოპასუხე)
II კასატორი - სს „ს.რ–ა“(მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ა.ნ–ძე (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 4 აპრილის დამატებითი განჩინება
I კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული დამატებითი განჩინების გაუქმება და ადვოკატის ხარჯების სრულად ანაზღაურება
II კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, დამატებითი განჩინების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
დავის საგანი – მიუღებელი სარჩოს გადახდის დაკისრება, სარჩოს ოდენობის გაზრდა, ზიანის ანაზღაურება
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრების დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. ა.ნ–ძემ სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე სს „ს.რ–ის“ მიმართ და მოითხოვა: 1.1. ა.ნ–ძისათვის ყოველთვიურად გადასახდელი სარჩოს 750 ლარის, გაზრდა 265 ლარით და მოპასუხე სს „ს.რ–ისთვის“ მოსარჩელე ა.ნ–ძის სასარგებლოდ, 2021 წლის 1 სექტემბრიდან ყოველთვიური სარჩოს დაკისრება 1015 ლარის ოდენობით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით; 1.2. სს „ს.რ–ისთვის“ მოსარჩელე ა.ნ–ძის სასარგებლოდ პროთეზირების მიზნით მუხლს ქვედა პროთეზის (გერმანული (ოტტო ბოკის) მასალით) ღირებულების სახით - 29 950 ლარის გადახდის დაკისრება.
2. ა.ნ–ძე ასაჩივრებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 4 აპრილის განჩინებას, რომლითაც მისი შუამდგომლობა ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: სს ,,ს.რ–ას" ა.ნ–ძის სასარგებლოდ ადვოკატისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურება 400 ლარის ოდენობით, დაეკისრა. სს ,,ს.რ–ა" ასაჩივრებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 მარტის განჩინებას, რომლითაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება ძალაში დარჩა. 29.11.2022წ. გადაწყვეტილებით, ა.ნ–ძის სარჩელი სს ,,ს.რ–ის'' მიმართ დაკმაყოფილდა, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 4 მაისს მიღებული გადაწყვეტილებით, სამოქალაქო საქმეზე N2ბ/355-16, ა.ნ–ძისთვის ყოველთვიურად გადასახდელი სარჩო 750 ლარი გაიზარდა 265 ლარით და მოპასუხე სს „ს.რ–ას“ დაეკისრა მოსარჩელე ა.ნ–ძის სასარგებლოდ, 2021 წლის 1 სექტემბრიდან ყოველთვიური სარჩოს გადახდა 1015 ლარის ოდენობით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით; სს „ს.რ–ას“ ა.ნ–ძის სასარგებლოდ პროთეზირების მიზნით დაეკისრა მუხლს ქვედა პროთეზის (გერმანული (ოტტო ბოკის) მასალით) ღირებულების 29 950 ლარის გადახდა.
2. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, შუამდგომლობის სრულად დაკმაყოფილება. კასატორი მოითხოვს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2022 წლის 4 აპრილის განჩინება და შუამდგომლობა დაკმაყოფილდეს სრულად, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად იმსჯელა ადვოკატის ხარჯებთან დაკავშირებით, როგორც სასამართლოსგარეშე ხარჯი მას არ სჭირდება სასარჩელო მოთხოვნის დაყენება. აღნიშნული მომსახურება შეადგენს და მოიცავს სასამართლოს ყველა ინსტანციას. ასევე, მოიცავს სააღსრულებო წარმოებისთვის გაღებულ ხარჯებს. კასატორი ითხოვს, მოპასუხეს დაეკისროს ადვოკატის მომსახურების ხარჯი 1580 ლარის ოდენობით.
3. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგ საფუძვლებზე მითითებით:
3.1. კასატორის მითითებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2023 წლის 30 მარტის განჩინებით, არ დაკმაყოფილდა სს „ს.რ–ის" სააპელაციო საჩივარი, რის შედეგადაც ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2022 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება, რომლითაც სრულად დაკმაყოფილდა მოსარჩელე ა.ნ–ძის სარჩელი, სარჩოს ოდენობის გაზრდის/გადაანგარიშებისა და ანაზღაურების შესახებ. კასატორის მითითებით, საქართველოს პრეზიდენტის 2003 წლის 11 სექტემბრის N443 ბრძანებულებით შევიდა ცვლილება და ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: „ორგანიზაციაში შრომის ანაზღაურების მინიმალური ხელფასის ცვლილების შესაბამისად ხდება სასამართლოს ან დამსაქმებლის მიერ დადგენილი ყოველთვიური სარჩოს გადაანგარიშება, მიუხედავად იმისა, როდის მიიღო დაზარალებულმა ტრავმა“ აღნიშნული პუნქტიდან გამომდინარე, 2003 წლის 11 სექტემბრიდან, სარჩო, შრომის ანაზღაურების ცვლილების შესაბამისად, გადაანგარიშებას აღარ ექვემდებარება, ხოლო შემდგომ, მე-12 პუნქტი, წინამდებარე წესიდან, 2005 წლის 7 ნოემბრის საქართველოს პრეზიდენტის N923 ბრძანებულებით, საერთოდ ამოღებულ იქნა. ზემოთ აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით სარჩოს გადაანგარიშების მოთხოვნა უსაფუძვლოა, რადგანაც სამართლებრივი საფუძველი მოთხოვნისა, არ არსებობს საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის" პირველი პუნქტის პირველი ქვეპუნქტი, შეეხება არა უკვე დანიშნული სარჩოს გადაანგარიშებას, არამედ აღნიშნული ნორმა ვრცელდება 2007 წლის 24 მარტიდან ორგანიზაციაში დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნაზე. ასევე მნიშვნელოვანია ის გარემოებაც, რომ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 1 მარტის N45 დადგენილებით, გაუქმდა 2007 წლის 24 მარტის 53 დადგენილება, რომლის საფუძველზეც, ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად, „მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის", მეხუთე პუნქტის მეხუთე ქვეპუნქტის თანახმად, ყოველთვიური სარჩო გადაანგარიშებას აღარ ექვემდებარება.
3.2. კასატორის მტკიცებით, სამოქალაქო კოდექსში, სხეულის დაზიანებით ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად წარმოშობილ ზიანის ანაზღაურებას, არეგულირებს 408-ე მუხლის მე-2 და არავითარ შემთხვევაში 1-ლი ნაწილი, რომელიც წარმოადგენს სპეციალური დანაწესს, უშუალოდ შეეხება სხეულის დაზიანების ფაქტს და მისი სპეციფიკიდან გამომდინარე, ადგენს კომპენსაციის, პირველადი მდგომარეობის აღდგენის საშუალებას სარჩოს დანიშვნის გზით, რაც განპირობებულია საკითხის რეგულირების სირთულით. (სწორედ ამას გულისხმობს საქ. მთავრობის N53 დადგენილება, რომელიც მიუთითებს, რომ ზიანის ანაზღაურება ხდება სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და გარდა აღნიშნულისა, სხვას არაფერს ამბობს. სკ-ის 408-ე მუხლის მეორე ნაწილი პირდაპირ ადგენს, ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევაში თუ რა მეთოდით უნდა მოხდეს ზიანის ანაზღაურება და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა და მასზე ამავე მუხლის პირველი ნაწილის გავრცელება, როგორც განსხვავებული მოწესრიგება, დაუშვებელია. აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილი ზოგადად მიუთითებს პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის ვალდებულებაზე, ხოლო მისი მეორე ნაწილი გამომდინარეობს პირველი ნაწილისგან და აზუსტებს მას. ამასთან, მოსარჩელის მიერ მითითებული, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველ ნაწილი ვრცელდება სახელშეკრულებო ან სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებულ ვალდებულების შეუსრულებლობიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურებაზე, რომელიც არ შეიძლება გავრცელდეს ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების შემთხვევებზე.
3.3. კასატორი მიუთითებს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ, მსგავსი კატეგორიის საქმეებზე, შეიცვალა მანამდე არსებული სასამართლო პრაქტიკა (საქმე ას-789-746-2015; ას-1220-1145-2015), და მოცემულ შემთხვევაში გადახდის ვალდებულება, ყოველთვიური სარჩოს სახით განისაზღვრა 65 წლამდე. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილებაში განმარტებულია, რომ „ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება, რომ არ დამდგარიყო, პრეზუმირებულია, რომ მემანქანე აღნიშნულ თანამდებობაზე, საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდგომ ვერ იმუშავებდა, რომელიც იმ ხანად, მოქმედი შრომის კოდექსის მიხედვით, მამაკაცებისათვის 65 წელს შეადგენდა. როგორც ცნობილია, დღევანდელი კანონმდებლობითაც მამაკაცის საპენსიო ასაკად დადგენილია 65 წელი." სს „ს.რ–ის” 2015 წლის 13 აგვისტოს N18/35 დადგენილებით დამტკიცდა ინსტრუქცია იმ პროფესიებზე და თანამდებობებზე, რომელთა საქმიანობა უშუალოდ დაკავშირებულია სარკინიგზო ტრანსპორტის მართვასთან და მოძრაობის უსაფრთხოებასთან, რა თანამდებობაზეც მუშაობდა მოპასუხე. სს „ს.რ–ის” დირექტორთა საბჭოს 2015 წლის 18 სექტემბრის N9/43 დადგენილებით, დამტკიცდა ინსტრუქცია სარკინიგზო ტრანსპორტის მართვასთან და უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ დასასაქმებელთა და დასაქმებულთა პირველადი და სავალდებულო პერიოდული სამედიცინო შემოწმების დამატებითი მოთხოვნების შესახებ. აღნიშნული ინსტრუქციის მე-3 პუნქტში მითითებულია, რომ დასაქმებული პერიოდულ სამედიცინო შემოწმებას გადის 3 წელიწადში ერთხელ. 60 წლის ზევით წელიწადში ერთხელ. ამავე პუნქტის „ა” და „ბ" ქვეპუნქტებში გამონაკლისის სახით გაწერილია სპეციალური პროფესიები, კერძოდ, მემანქანეები და მემანქანეთა ჯგუფის მუშაკები, რომლებიც ასეთ შემოწმებას გადიან ასაკის მიუხედავად, წელიწადში ერთხელ. 45-დან 50 წლამდე ორ წელიწადში ერთხელ, შემდეგ წელიწადში ერთხელ. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელის მიერ დაკავებულ თანამდებობაზე მუშაობა (მატარებლის შემდგენელი) მოითხოვს კარგ ფიზიკურ მონაცემებს და ჯანმრთელობას, რაც რეგულირდება ზემოხსენებული ინსტრუქციით და როგორც წესი, საპენსიო ასაკს მიღწეული პერსონალი აღნიშნულ პოზიციაზე აღარ მუშაობს.
3.4. რაც შეეხება მეორე სასარჩელო მოთხოვნას, სს „ს.რ–ა" უთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 135-ე, 155-ე, 316-ე, 317-ე, 992-ე, 999-ე მუხლებზე და განმარტავს, რომ იმისათვის, რომ ტექნიკური უსაფრთხოების ნორმები ზედმიწევნით ყოფილიყო დაცული მისი მხრიდან, სს „ს.რ–ის" მიერ, პერიოდულად ტარდებოდა პროფესიული სწავლებები. კერძოდ, მოსარჩელეს ჩაუტარდა ინსტრუქტაჟი და უსაფრთხოების საკითხების სწავლება, შესავალი ინსტრუქტაჟი 2007 წლის 17 აგვისტოს, პროფესიის სწავლება 2014 წლის 4-5 თებერვალს, განმეორებითი ინსტრუქტაჟი 2014 წლის 11 თებერვალს, რაც დასტურდება უბედური შემთხვევის აქტით. უბედურ შემთხვევამდე ერთი დღით ადრე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ზიანი დადგა თვით მოსარჩელის ბრალით, და სს „ს.რ–ის" მხრიდან მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტს ადგილი არ ჰქონია. კასატორი ასევე, უთითებს სსკ-ს 415-ე და 1008-ე მუხლებზე და მისი მტკიცებით, მოსარჩელემ ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებული პირის შესახებ შეიტყო არა 2020 წლის 30 აპრილს, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლით, არამედ 2014 წლის 12 თებერვალს, მიუხედავად იმისა, სს „ს.რ–ას" ზიანი არ მიუყენებია. ვინაიდან, მოსარჩელემ 2014 წელს აღძრა თავდაპირველი სარჩელი სს „ს.რ–ის" მიმართ, სარჩოს დაკისრების მოთხოვნით და იმავე სარჩელით შეეძლო ან უბედური შემთხვევიდან არაუმეტეს სამი წლისა მოეთხოვა პროთეზირების ხარჯები. შესაბამისად, ამ ნაწილში სარჩელი ხანდაზმულია, რაც არასწორად არ გაიზიარა სასამართლომ.
3.5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ, ასევე, გაზიარებულ იქნა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2022 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილების შედეგად, არასწორად განსაზღვრული დავის ფასი და სახელმწიფო ბაჟის სახით, სს „ს.რ–ისათვის" სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახდელი თანხის - 1994.70 ლარის დაკისრება, რაც არ შეესაბამება კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს. კერძოდ, სასამართლოს მიერ დავის ფასი განსაზღვრულია შემდეგნაირად: გაზრდილი სარჩოს 3 წელზე გაანგარიშებით და დაკისრებული ზიანის ანაზღაურების საერთო ჯამით, რაც შეადგენს 1015*12*3+29 950 = 66 490 ლარს. შესაბამისად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 66 490 ლარის 3% იანგარიშა, რაც შეადგენს 1994.70 ლარს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 41-ე მუხლი ადგენს დავის ფასის განსაზღვრის წესს. ამავე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ" პუნქტის თანახმად, დავის საგნის ფასი განისაზღვრება გასაცემის ან გადასახდელის შემცირების ან/და გადიდების შესახებ სარჩელისა იმ თანხით, რომლითაც მცირდება ან/და დიდდება გასაცემი ან გადასახდელი, მაგრამ არაუმეტეს ერთი წლისა შესაბამისად, სს „ს.რ–ისათვის" სარჩოს გადახდის ნაწილში გადასახდელი თანხა გაიზარდა 265 ლარით, 2021 წლის 1 სექტემბრიდან. აქედან გამომდინარე 265*12+29 950=3_180+29_950=33 130 ლარს. 33 130 ლარის 3%-ი შეადგენს 993.90 ლარს. მიუხედავად იმისა, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ, არც სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში შეცვალა პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილება, დაეთანხმა სს „ს.რ–ის" მიერ ბაჟის გამოთვლისა და გაანგარიშების პრინციპს, წინამდებარე სამართლებრივ საფუძველზე მითითებით და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი სწორად გადახდილად მიიჩნია.
3.6. მოსარჩელის წარმომადგენელს, პირველი ინსტანციის სასამართლოში, არც სარჩელით მოუთხოვია, არც მოსამზადებელი სხდომის დასრულებამდე დაუყენებია, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე და 215-ე მუხლების თანახმად, შუამდგომლობა, ადვოკატისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურების მოთხოვნით, თუმცა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2023 წლის 4 აპრილის დამატებითი განჩინებით, დაკმაყოფილდა მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლის მოთხოვნა სს „ს.რ–ისათვის" საადვოკატო ხარჯების ანაზღაურების შესახებ, რომელიც დაყენებულ იქნა სააპელაციო ინსტანციაში, სასამართლო სხდომის დასრულების შემდგომ, მხარეების შემდგომ დარბაზის დატოვებამდე.
3.7. კასატორი მოითხოვს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2023 წლის 30 მარტისა და 4 აპრილის განჩინებები და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, უარი ეთქვას მოსარჩელე ა.ნ–ძეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის გამო.
4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, დასაშვებობის შემოწმების მიზნით.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია:
5. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
6. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:
6.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
7. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს საწარმოო ტრავმის გამო დაკისრებული სარჩოს გაზრდის მართებულობა. უპირველესად, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილებით, რომელიც კანონიერ ძალაში შევიდა 2020 წლის 30 აპრილს, ა.ნ–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხე სს „ს.რ–ას“ მოსარჩელე ა.ნ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრა 2014 წლის ივლისიდან ყოველთვიური სარჩოს გადახდა 750 ლარის ოდენობით, საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად, ბრალის მიუხედავად, დგება მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელის პასუხისმგებლობის საკითხი, თუ ზიანი მოჰყვა მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ ა.ნ–ძის მიმართ არსებული ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირად განსაზღვრა სს „ს.რ–ა“. ა.ნ–ძე შრომითი დასახიჩრების გამო 2014 წლის ივლისის თვიდან დღემდე ყოველთვიური სარჩოს სახით იღებს 750 ლარს. საგულისხმოა, რომ სს „ს.რ–ის“ ზესტაფონის სადგურის უფროსის 2022 წლის 31 ოქტომბრის მიმართვის მიხედვით, სს „ს.რ–აში“ მატარებლის შემადგენლის ყოველთვიური ხელფასი 2021 წლის 1 სექტემბრიდან შეადგენს 1015 ლარს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით. მოთხოვნის მიუხედავად, გაზრდილი ხელფასის მიხედვით, ა.ნ–ძის მიმართ სარჩოს გადაანგარიშება არ მომხდარა. ზემოაღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, ა.ნ–ძემ მოპასუხის მიმართ წარადგინა სარჩელი და მოითხოვა მიუღებელი სარჩოს დაკისრება და სარჩოს ოდენობის გაზრდა.
8. საქართველოს შრომის კოდექსის 58-ე მუხლის თანახმად, მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამავე კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, შრომითი ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომლებსაც არ აწესრიგებს ეს კანონი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით. მითითებული კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ზემოთ მითითებული მოწესრიგება განსაზღვრავს, შრომითი ურთიერთობის ფარგლებში, დასაქმებულისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების საფუძველს და სარჩოს ოდენობის გამოანგარიშების წესს. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის შემადგენლობა განცდილი ქონებრივი დანაკლისის სრულად ანაზღაურების ვალდებულებას წარმოუშობს ვალდებულ პირს. ნორმის ამგვარი ფორმულირების მიზანია დაზარალებულის მდგომარეობის აღდგენა მოხდეს იმგვარად, რომ მივიღოთ ზიანის მიყენებამდე არსებული მდგომარეობა. სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო.
9. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ა.ნ–ძე, მუშაობდა სს „ს.რ–აში“ სადგურ ზესტაფონის მატარებლის შემადგენლად. სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას ა.ნ–ძემ მიიღო საწარმოო ტრავმა და შრომითი დასახიჩრების გამო დაეკარგა პროფესიული შრომის უნარის 70% უვადოდ. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სარჩოს გადაანგარიშების მიზანს დაზარალებულისათვის იმ მატერიალური დანაკლისის შევსება წარმოადგენს, რასაც დაზარალებული მიიღებდა, სარჩოს მიღების საფუძვლის - დაზიანების (უბედური შემთხვევის) ფაქტის არარსებობისას, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საწარმოო ტრავმის შედეგად დაზარალებული მუშაკის სარჩოს ოდენობა მისი დასაქმების პერიოდს უკავშირდება. შრომისუნარიანობის შემცირება ან დაკარგვა არ განისაზღვრება აბსტრაქტულად, დაზიანების ხარისხის შესაბამისად, არამედ, კონკრეტულად, რეალური შემოსავლის დაკარგვის მიხედვით. თუ დაზიანების გამო დაზარალებული ვეღარ ახერხებს შემოსავლის მომტანი საქმიანობის გაგრძელებას, ზიანის ანუ სარჩოს ოდენობის გამოთვლისათვის გადამწყვეტია, თუ რამდენად შეუძლია მას, გამოიყენოს შერჩენილი შრომის უნარი. ანაზღაურებადია, ასევე, ზიანის მთელი ის ოდენობა, რაც დაზარალებულს ადგება, შრომისუნარიანობის ნაწილობრივ შენარჩუნების ან აღდგენის მიუხედავად, ახალი სამუშაოს პოვნის შეუძლებლობით. დასაქმებულის მიერ შრომის უნარის დაკარგვის შემთხვევაში მოქმედებს ვარაუდი, რომ დაზიანების გარეშე ის განაგრძობდა მუშაობას და მიიღებდა შესაბამის ხელფასს. (მსგავს სამართლებრივ საკითხთან დაკავშირებით იხილეთ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 3 ივნისის №ას-1220-1145-2015 გადაწყვეტილება და 2018 წლის 27 დეკემბრის №ას-1742-2018 განჩინება). ზემოაღნიშნული მსჯელობის შესაბამისად პალატა მიიჩნევს, რომ ა.ნ–ძე დიდი ალბათობით იმუშავებდა თავისი პროფესიით და მიიღებდა იმ შეღავათებს და უპირატესობას, რასაც ანალოგიურ, თანაბარ პირობებში მყოფი მუშაკი. მაშასადამე, მოსარჩელეს ექნებოდა შესაძლებლობა შრომითი ანაზღაურების სახით მიეღო ხელფასი გაზრდილი ოდენობით, რაც დასაბუთებულს ხდის მოსარჩელის მოთხოვნას სარჩოს ოდენობის გაზრდის შესახებ.
10. რაც შეეხება მიუღებელი სარჩოს დაკისრების საკითხს, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ვინაიდან, სს „ს.რ–აში“ მატარებლის შემადგენლის ყოველთვიური ხელფასის ოდენობა გაიზარდა ხელფასის გაზრდის მომენტიდან სარჩელის შეტანამდე პერიოდში, მოსარჩელე მაღალი ალბათობით მიიღებდა დამატებით ანაზღაურებას საწარმოო ტრავმის არარსებობის პირობებში. აღნიშნული კი, მართებულად გახდა სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.
11. კასატორის პრეტენზიას, საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 1 მარტის N45 დადგენილებაზე, რომლის თანახმად, დანიშნული ყოველთვიური სარჩო გადაანგარიშებას არ ექვემდებარება, აღნიშნულს საკასაციო პალატა არ იზიარებს და განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაზე არ ვრცელდება ზემოაღნიშნული წესის მოქმედება, ვინაიდან მოსარჩელე არ წარმოადგენს ამ წესის მე-5 მუხლით განსაზღვრულ დახმარების მიმღებ პირს (იხ. სუსგ საქმეზე Nას-349-349-2018 წ. 18.06.2020 წ.) შრომითი ურთიერთობისას წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურებას აწესრიგებს საქართველოს შრომის კოდექსი, რომლის 44-ე მუხლის თანახმად, შრომითი ურთიერთობისას ერთი მხარის მიერ მეორე მხარისთვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
12. რაც შეეხება აპელანტისთვის ა.ნ–ძის სასარგებლოდ პროთეზირების მიზნით მუხლს ქვედა პროთეზის (გერმანული (ოტტო ბოკის) მასალით) ღირებულების სახით - 29 950 ლარის გადახდის დაკისრებას, პალატა პირველყოვლისა მსჯელობას იქონიებს ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით წარმოდგენილ სააპელაციო პრეტენზიაზე და განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დასაქმებული ითხოვს რა პროთეზირების ხარჯის ანაზღაურებას, აღნიშნული მას წარმოუშობს პერიოდული მოთხოვნების წარდგენის შესაძლებლობას, ვინაიდან ა.ნ–ძე მიყენებული დაზიანების გამო არსებული ფიზიკური დანაკარგით - ქვედა მარცხენა კიდურის მუხლსქვემოთ ნაწილის ამპუტაციით, არა ერთჯერადად, მხოლოდ ზიანის მიყენებისას, არამედ მუდმივად გადასალახი დაბრკოლებებიდან გამომდინარე, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში განიცდის ზიანს. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებული უნდა იქნას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომლის მიხედვით, ხანდაზმულობის ვადა იმ მოთხოვნებისა, რომლებიც წარმოიშობა პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებებიდან, სამი წელია. მოცემულ შემთხვევაში, ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელი პირი საბოლოოდ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 04 მაისის გადაწყვეტილებით დადგინდა, რაც კანონიერ ძალაში საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2020 წლის 30 აპრილის განჩინებით შევიდა. განსახილველი სარჩელით კი ა.ნ–ძემ თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიმართა 2022 წლის 24 აგვისტოს. ამდენად, ვინაიდან ა.ნ–ძეს სასარჩელო მოთხოვნა წარდგენილი ჰქონდა ხანდაზმულობის სამწლიან ვადაში, არსებობდა მასზე არსებითად მსჯელობის აუცილებლობა.
13. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირად უდავოდ განისაზღვრა სს „ს.რ–ა”. სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლზე (მგზავრების გადაყვანისა და ტვირთების გადაზიდვისთვის გათვალისწინებული სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, თუ მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციას მოჰყვა ადამიანის სიკვდილი, დასახიჩრება ან ჯანმრთელობის მოშლა, ანდა ნივთის დაზიანება, ვალდებულია დაზარალებულს აუნაზღაუროს აქედან წარმოშობილი ზიანი) დაყრდნობით განმარტა, რომ სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად, ბრალის მიუხედავად, დგება მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელის პასუხისმგებლობის საკითხი, თუ ზიანი მოჰყვა მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციას. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც დადგენილია, რომ ა.ნ–ძეს ზიანი მოპასუხის მფლობელობაში არსებული სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციისას მიადგა და ასევე დადგენილია, რომ მას ესაჭიროება მკურნალობა პროთეზირების სახით, არსებობს საკმარისი საფუძველი მოსარჩელის პროთეზირების ხარჯის მოპასუხისთვის დასაკისრებლად.
14. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორების შედავებას დამატებითი გადაწყვეტილების არაკანონიერებასთან დაკავშირებით. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 261-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ პუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოს შეუძლია თავისი ინიციატივით ან მხარეთა თხოვნით გამოიტანოს დამატებითი გადაწყვეტილება, თუ სასამართლოს არ გადაუწყვეტია სასამართლო ხარჯების საკითხი. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დამატებითი გადაწყვეტილება სასამართლოს გამოაქვს სასამართლო სხდომაზე, რომლის შესახებაც ეცნობებათ მხარეებს, მაგრამ მათი გამოუცხადებლობა ვერ დააბრკოლებს ასეთი გადაწყვეტილების გამოტანას, ხოლო მე-31 ნაწილის პირველი წინადადების შესაბამისად, სასამართლო ხარჯების საკითხს სასამართლო განიხილავს ზეპირი მოსმენის გარეშე.
15. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 მარტის განჩინებით, სს „ს.რ–ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში 2023 წლის 16 მარტს გამართულ სასამართლო სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელმა იშუამდგომლა ადვოკატისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების შესახებ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს, 2023 წლის 30 მარტის განჩინების გამოტანისას, არ გადაუწყვეტია პროცესის ხარჯების (კერძოდ, სასამართლოსგარეშე ხარჯების) საკითხი, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ამ ნაწილში მიიღო დამატებითი გადაწყვეტილება და სს „ს.რ–ას“ ა.ნ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრა ადვოკატისათვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურება - 400 ლარის ოდენობით;
16. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 261-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით მოწესრიგებულია შემთხვევა, როდესაც მხარემ დასვა საპროცესო ხარჯების მოწინააღმდეგისათვის დაკისრების საკითხი, თუმცა სასამართლოს თავისი ბრალით გამორჩა მხედველობიდან ამ საკითხის გადაწყვეტა, ამასთანავე, მითითებული ნორმა ქმნის ე.წ „ნაკლიანი“ გადაწყვეტილების გასწორების შესაძლებლობას და გულისხმობს მთლიანად სასამართლო ხარჯების საკითხს (როგორც სასამართლო, ისე არასასამართლო ხარჯები) (იხ. სუსგ №ას-658-625-2014, 26 იანვარი, 2015 წელი).
17. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ, მაშინ მოსარჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს - სარჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქონებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით, 2 000 ლარამდე ოდენობით.
18. ნორმის დისპოზიცია იმგვარად არის ფორმულირებული, რომ არ ადგენს გაწეული ხარჯის სანაცვლო ანაზღაურების ერთმნიშვნელოვან ოდენობას, არამედ ამ ოდენობის გონივრულად განსაზღვრის უფლებას უტოვებს სასამართლოებს. კანონმდებლის ამგვარი მიდგომა განპირობებულია იმ მოსაზრებით, რომ ადვოკატის მომსახურებაში გადახდილი ხარჯების სანაცვლო ანაზღაურებამ დაუსაბუთებლად არ უნდა შეზღუდოს პროცესის მონაწილე მხარის უფლება და არ უნდა შექმნას წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების ოდენობის ხელოვნურად გაზრდის პროცესუალური საფუძველი; ნორმის ამგვარი შინაარსის მიზანია პროცესის მონაწილე მეორე მხარის უფლებების დაუსაბუთებელი შეზღუდვის თავიდან აცილება. გონივრულობის კრიტერიუმად კი, კანონმდებელი მიიჩნევს დავის საგნის ღირებულების არაუმეტეს 4%-ს. აღსანიშნავია, რომ დავის საგნის ღირებულების 4% წარმოადგენს ზედა ზღვარს, რომლის ფარგლებშიც ხდება წარმომადგენლის ხარჯების ოდენობის სასამართლოსმიერი განსაზღვრა და ამ თვალსაზრისით, მხედველობაში მიიღება კონკრეტულად რა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ქმედებები იქნა განხორციელებული ადვოკატის მიერ, რა სახის ადამიანური რესურსი დაიხარჯა, საქმის წარმოების რომელ ეტაპზე პროცესის მონაწილე რომელმა მხარემ გასწია იგი და სხვა (იხ. სუსგ საქმე №ას-818-784-2016, 2 ნოემბერი, 2016 წელი; საქმე №ას-184-2020 10 ივნისი, 2020 წელი; საქმე №ას-923-889-2016, 3 თებერვალი, 2017 წელი).
19. გაწეული საადვოკატო ხარჯის დაკისრებისას სასამართლო ხელმძღვანელობს საქმის სირთულით, შესრულებული საპროცესო მოქმედებების მოცულობით, სასამართლო სხდომებში მონაწილეობისათვის დახარჯული დროის, წარმოდგენილი მოსაზრებებისა თუ მტკიცებულებების სიმრავლით და სხვა ამგვარი გარემოებებით, რაც მეორე მხარისათვის დასაკისრებელი საადვოკატო ხარჯის გონივრულობას განაპირობებს. მოცემულ შემთხვევაში, დავის საგნისა და წარმომადგენლის მიერ განხორციელებული იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედებების, მომზადებული საპროცესო დოკუმენტების, სასამართლო სხდომებში მონაწილეობისთვის დახარჯული დროის, წარდგენილი მოსაზრებებისა და მტკიცებულებების, ასევე დავის საგნის დაკმაყოფილებული ნაწილის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო გონივრულ ოდენობად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ, დამატებითი გადაწყვეტილებით განსაზღვრული 400 ლარი.
20. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორები ვერ მიუთითებენ. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
21. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო დეტალურად აღარ იმსჯელებს საკასაციო საჩივრის ყველა პრეტენზიაზე.
22. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
23. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორებმა ვერ დაძლიეს გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი. ამდენად, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას არსებით განხილვაზე.
24. ა.ნ–ძე განთავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადასახადისგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე. რაც შეეხება სს ,,ს.რ–ას", სსსკ-ის 401.4-ე მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ა.ნ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. სს ,,ს.რ–ის" საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
3. სს ,,ს.რ–ას" სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს მის მიერ 29.05.2023წ. №726 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან - 1656.50 ლარიდან ზედმეტად გადახდილი 69.00 ლარი და დარჩენილი 1587.50 ლარის 70% – 1111.25 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ამირან ძაბუნიძე
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი
თეა ძიმისტარაშვილი
