3 ოქტომბერი, 2024 წელი,
საქმე №ას-734 -2024 თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა/მოსამართლეები:
ვლადიმერ კაკაბაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ლევან მიქაბერიძე,
მირანდა ერემაძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი - ე.ა–ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე - რ.ა–ვა (მოპასუხე)
მესამე პირი - მ.ბ-ვ.ლ.
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის14 დეკემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
დავის საგანი - ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობა, მესაკუთრედ ცნობა
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. ე.ა–ი (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოსარჩელე, მეორე აპელანტი ან კასატორი) ასაჩივრებდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 14 დეკემბრის განჩინებას თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, რომლითაც რ.ა–ვას (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოპასუხე, პირველი აპელანტი ან მოწინააღმდეგე მხარე) წინააღმდეგ აღძრული სარჩელი ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობისა და მესაკუთრედ აღიარების თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;
დადებულად იქნა ცნობილი თბილისში, ......... მდებარე უძრავ ქონებაზე, ს/კ-ით # ......... მოსარჩელესა და უ.გ. ასულ მ–ვას შორის 1985 წლის 22 ივლისს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება და მოპასუხის საკუთრებად რეგისტრირებული უძრავი ქონებიდან - 23.84 კვ.მ მესაკუთრედ ცნობილი იქნა მოსარჩელე;
12.26 კვ.მ. ეზოს თაობაზე, 1985 წლის 22 ივლისს ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობისა და ამ ფართის მესაკუთრედ აღიარების თაობაზე მოთხოვნა უარყოფილ იქნა. კასატორის აზრით, მატერიალურსამართლებრივი თვალსაზრისით, განჩინება არ არის დასაბუთებული, სახელდობრ:
1.1. კასატორის მტკიცებით, 12.26 კვ.მ. საზაფხულო ფართი (პატარა ეზო) 23.84 კვ.მ-ს შემადგენელი ნაწილია, იგი იზოლირებულია ეზოს სხვა ნაწილისგან, მიბმულია მის საცხოვრებელ სადგომზე და მის გარეშე იქ მოხვედრა შეუძლებელია. საზაფხულო ფართის/პატარა ეზოს გარეშე საცხოვრებელ სადგომს ეკარგება ყველანაირი ღირებულება და იქ ცხოვრებაც მაქსიმალურად გართულდება.
2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 14 ივნისის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:
3. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
4. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:
4.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
4.2. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად განსაზღვრა მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძველი, ანუ სწორად დაადგინა სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტები:
4.3. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 22 იანვრის NM15000387/3 გადაწყვეტილებით, თბილისში, .......... II, N5 არსებული მისამართი შეიცვალა და შემდეგნაირად ჩამოყალიბდა - თბილისი, ........., რომელიც, 2017 წლის 16 თებერვლის NM17002374/3 გადაწყვეტილებით კოდევ დაზუსტდა და საბოლოოდ განისაზღვრა - ქალაქი თბილისი, .........
4.4. მოსარჩელე თბილისში, .......... (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც საცხოვრებელი სადგომი ან უძრავი ქონება), ცხოვრობს, თუმცა თბილისში, .........., ბინა #88-შია რეგისტრირებული.
4.5. კასატორი/მოსარჩელე „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მოსარგებლეა. (იხ. კომუნალური გადახდის ქვითრები, სს „თელასის“ ცნობა, აბონენტის ბრუნვის ისტორია, სამოქალაქო საქმის მასალები), კერძოდ:
4.6. 1918 წელს გარდაცვლილი ა.ოღლი გ–ის დანაშთი სამკვიდრო ქონება, კერძოდ, ხუთი ოთახისაგან შემდგარი ერთსართულიანი სახლი, მდებარე - ქ. თბილისში, ორჯონიკიძის რაიონში, ........., მიწაზე, ზომით 558 კვ.მეტრი, სრულად მიიღო გარდაცვლილის შვილმა -ხ.გ. კიზი ა–ვამ და ქონება 1970 წლის 16 ოქტომბერს მის სახელზე იქნა საბინაო წიგნში რეგისტრირებული (იხ. 1954 წლის 20 აპრილის სამკვიდრო მოწმობა).
4.7. 1959 წლის 9 აპრილს დამოწმებული N3-1451 ანდერძის საფუძველზე ხ.გ. კიზი ა–ვამ მის საკუთრებაში არსებული ხუთი ოთახისაგან შემდგარი ერთსართულიანი სახლი, მდებარე - ქ. თბილისი, ......., უანდერძა შვილებს - ა.ა. ოღლი ე–სა (4/5 ნაწილი) და უ.გ. კიზი მ–ვას (1/5 ნაწილი).
თბილისის კალინინის რაიონის სასამართლოს 1990 წლის 31 იანვრის N2/116 გადაწყვეტილებით, ა. ა. ოღლი ე–ვი ცნობილი იქნა ხ.გ. კიზი ა–ვას სახელზე რიცხული ქონებიდან, მდებარე - თბილისში, ....... 4/5 ნაწილის, ხოლო უ.გ.კიზი მ–ვა -1/5 ნაწილის მემკვიდრედ.
აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე ცვლილება შევიდა სააღრიცხვო ბარათში ასევე საბინაო წიგნში და გატარდა რეგისტრაცია 2 სართულიანი სახლის, 5 საცხოვრებელ ოთახზე, ფართი: 84.72 კვ.მ., 1/5 ნაწილი - უ.გ.კიზი მ–ვას სახელზე, 4/5 ნაწილი - ა.ა. ოღლი ე–ვის სახელზე.
შესაბამისად, საჯარო რეესტრში ხ.გ. კიზი ა–ვას მემკვიდრეებზე საკუთრების უფლებით აღირიცხა შესაბამისი წილები, დაზუსტებულ ფართობად დარეგისტრირდა - 508.00 კვ.მ., შენობა-ნაგებობების ჩამონათვალი: N1, N2, N3, N4, N5.
4.8. თბილისში, ......... მდებარე უძრავი ქონების უ.მ–ვას კუთვნილი 1/5 ნაწილი, საკუთრებაში მიიღო რ.ა–ვამ (იხ. 2009 წლის 16 ივლისის N090300442 სამკვიდრო მოწმობა).
4.9. 2011 წლის 24 მაისის მონაცემებით, თბილისში, ........ მდებარე უძრავი ქონება, დაზუსტებული ფართობი - 282.00 კ..მ. შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი: N1, N2, ს/კ-ით N........, თანასაკუთრების უფლებით, შემდეგი წილობრივი მონაცემებითაა აღრიცხული: - რ.ა–ვას ეკუთვნის -1/5 ნაწილი, ა.ე–ვის ეკუთვნის - 16/40 ნაწილი, მ.ა–ვას - 4/40 ნაწილი და გ.ტ–ის სახელზე - 12/40 ნაწილია რეგისტრირებული.
4.10. 2018 წლის 04 იანვრის მდგომარეობით კი, უძრავი ნივთი, მდებარე - თბილისში, ........., დაზუსტებული ფართობით - 204.00 კვ.მ. შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი: N1-საერთო ფართით - 56.06 კვ.მ, N2-საერთო ფართით - 45.04 კვ.მ, N3-საერთო ფართით 7.27 კვ.მ. N4-საერთო ფართით - 1.25 კვ.მ ს/კ-ით N......, საკუთრების უფლებით მოპასუხის სახელზე ირიცხება.
4.11. 2019 წლის 1 ივლისის მონაცემებით, უძრავი ნივთი მდებარე თბილისში, .........., დაზუსტებული ფართობი - 204.00 კვ.მ, შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი: N1-საერთო ფართი - 56.06 კვ.მ, N2 საერთო ფართი - 45.04 კვ.მ, N3-საერთო ფართი - 7.27 კვ.მ, N4-საერთო ფართი -1.25 კვ.მ, ს/კ-ით N......., თანასაკუთრების უფლებით აღრიცხულია რ.ა–ვას (შენობა-ნაგებობა N1-დან 25.06 კვ.მ. N2-საერთო ფართით 45.04 კვ.მ. N3-საერთო ფართით 7.27 კვ.მ. N4-საერთო ფართით 1.25 კვ.მ.) და მოჰამმადრეზა იარაჰმადის (შენობა-ნაგებობა N1-დან 31 კვ.მ.) სახელზე.
4.12. 2019 წლის 12 სექტემბრის მდგომარეობით, უძრავი ნივთი, მდებარე თბილისში, .........., დაზუსტებული ფართობი - 22.00 კვ.მ., ს/კ-ით N......., რ.ა–ვას სახელზეა რეგისტრირებული.
4.13. თბილისში, ....... კორპუსში მდებარე N28 ბინა ს/კ - ით N.........., და ამავე ................ მდებარე N88 ბინა ს/კ-ით N.....მოსარჩელის საკუთრებაა.
4.14. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 26 სექტემბრის N17-01182691188 წერილის თანახმად, თბილისში, ...... უნებართვოდ მოწყობილი გადახურვა და ლითონის კონსტრუქციები სრულად დემონტირებულია, შესაბამისად, დღეის მდგომარეობით სამშენებლო სამართალდარღვევის ფაქტი არ ფიქსირდება.
4.15. 1985 წლის 22 ივლისს, სანოტარო ფორმის დაუცველად დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით, მოსარჩელემ უ.გ.ასული მ–გან 4700 მანეთად (საბჭოთა კავშირის დროს მიმოქცევაში არსებული ფულის ერთეული) მუდმივი „ასტუპნოით“, შეიძინა თბილისში, ....... მდებარე 16. კვ.მ ოთახი, გვერდზე პატარა ეზოთი.. ამავე ხელწერილით მოსარგებლემ იკისრა ყოველთვიურად ქირის, 5 მანეთის გადახდის ვალდებულებაც.
4.15.1. საცხოვრებელი სადგომის მოცულობა განხორციელებული მიშენების შედეგად გაზრდილია და 23.84 კვადრატულ მეტრს შეადგენს.
4.16. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2011 წლის 24 ივნისის №009820-2011/10/1-008849-2011/03 დასკნის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც ექსპერტიზის დასკვნა) თანახმად, თბილისში, .....მდებარე ნახევარსარდაფის სართულის საერთო ფართია - 23.84 კვ.მ. სახლს აქვს 12.26 მ2 საზაფხულო ფართი (იხ. დანართი N1).
შენობა-ნაგებობა აშენებულია აგურის წყობით, ვიზუალური დათვალიერებით სახლს არ აღენიშნება დაზიანებები. აქვს ელ. მომარაგება, წყალ მომარაგება და გაზმომარაგება.“
„თბილისში, ........, N5-ში მდებარე უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება 2011 წლის ივნისის მონაცემებით საორიენტაციოდ -12 778 აშშ დოლარია, რაც დღევანდელი გაცვლითი კურსით - 21 000 ლარია. ხოლო საზაფხულო ფართის (12.26 კვ.მ.) საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ - 2000 აშშ დოლარია, რაც დღევანდელი გაცვლითი კურსით - 3 300 ლარია.
4.17. 12.26 კვ.მ საზაფხულო ფართი, 23.26 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის არსებითი შემადგენელი ნაწილი არ არის.
5. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც პირველ მოსარჩელეს სურდა, კერძოდ, 23.26 კვ.მ საცხოვრებელ სადგომზე ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობა და საცხოვრებელი სადგომის საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი (ეს კანონი აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1997 წლის 25 ნოემბრამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს), მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის (მოსარგებლე – პირი, რომელიც ამ კანონის ამოქმედების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცველად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან პირი, რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით), 3.1. (მოსარგებლე, რომელმაც მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცველად დადო წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულება და რომელიც არანაკლებ 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს, უფლებამოსილია სასამართლოს მეშვეობით მოითხოვოს ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობა (ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობის შესახებ სარჩელი), 3.2. ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობის შესახებ სასამართლო გადაწყვეტილება საჯარო რეესტრში შესაბამისი რეგისტრაციის განხორციელების საფუძველია) და 5.2. მუხლებიდან (საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებით/გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა) გამომდინარეობს.
6. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების საფუძველზე სამართლებრივი ურთიერთობა მხარეთა შორის წარმოშობილია და განმარტავს, რომ გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ თავისი შინაარსით ატიპურ სახელშეკრულებო ურთიერთობას წარმოადგენდა და იგი საბჭოთა სინამდვილეში ფაქტობრივი ქონებრივი ურთიერთობის სახით არსებობდა.
რადგანაც იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, თბილისში უძრავი ქონების შეძენა მხოლოდ დედაქალაქში ჩაწერილ პირებს შეეძლოთ, ქვეყნის სხვა რეგიონებიდან ჩამოსულ პირებთან კანონის გვერდის ავლის მიზნით იდებოდა ამ ტიპის გარიგებები. ეს სახელშეკრულებო ურთიერთობები შეიცავდა სხვადასხვა გარიგების ნიშნებს (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა) და ფაქტობრივად მხარეთა შორის არსებული ნამდვილი ურთიერთობა იფარებოდა.
კერძოდ, მოსარგებლე მესაკუთრეს ერთჯერადად უხდიდა გარკვეულ თანხას ფართის სარგებლობაში მიღების სანაცვლოდ, ამასთან - ყოველთვიურად ბინის ქირასაც; მოსარგებლე რეგისტრირდებოდა საცხოვრებელ ფართში და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს; მესაკუთრის მიერ თანხის დაბრუნების შემთხვევაში მოსარგებლე ვალდებული იყო, გამოეთავისუფლებინა დაკავებული ფართი, თუმცა ხშირ შემთხვევებში, მესაკუთრე თანხას ვერ აბრუნებდა, ურთიერთობა ხანგრძლივ ხასიათს იღებდა და უფლება მემკვიდრეებზე გადადიოდა; მესაკუთრის მიერ საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლება მოსარგებლეს ფაქტობრივად გადაეცემოდა „სამუდამოდ“, ანუ ურთიერთობა არ იყო დროებითი (ხანმოკლე); ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარგებლე იძენდა დათმობილი სარგებლობის უფლების გასხვისების შესაძლებლობასაც, რაც მოსარგებლეთა შეცვლას იწვევდა.
ამ სპეციფიკური ნიშნებიდან გამომდინარე, ხელშეკრულების სუბიექტთა სამართლებრივი მდგომარეობის მოწესრიგება მსგავსი ხელშეკრულებების (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა) ნორმებით შეუძლებელი იყო და კანონმდებელმაც ის სპეციალურ კანონს დაუქვემდებარა.
ამასთან, ამ კანონით წესრიგდება მხოლოდ ის ურთიერთობები, რომლებიც ზემოთ დასახელებულ ნიშნებს უტყუარად შეიცავს, შესაძლებელია, ეს ნიშნები არსებობდეს კუმულაციურადაც ან მხოლოდ ზოგიერთი მათგანის სახითაც.
7. საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ზემოაღნიშნული პრაქტიკა სრულადაა გაზიარებული სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინებით, რომლითაც დადგინდა, რომ აბონენტად აღრიცხვა და სადავო ფართის ფლობა ერთობლივად ქმნის იმ დასკვნის ჩამოყალიბების საფუძველს, რომ მოსარჩელე უპირობოდ წარმოადგენს ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო აქტით განსაზღვრული სტატუსის მქონე მოსარგებლეს რაც ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობისა და საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველია.
8. რაც შეეხება 12.26 კვ.მ საზაფხულო ფართზე არასტანდარტული ფორმით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების გავრცელებას და ნივთის ამ ნაწილის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე მოსარჩელის მოთხოვნის კანონიერებას, საკასაციო სასამართლო მას დაუსაბუთებლად მიიჩნევს და კასატორის ყურადღებას მიაქცევს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, საცხოვრებელი სადგომი არის საცხოვრებელი სახლი ან მისი ნაწილი, მოსარგებლის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ჩათვლით, იმ მიწის ნაკვეთთან ერთად, რომლის არსებითი შემადგენელი ნაწილიც ის არის. აღნიშნული ნორმის მიზნებიდან გამომდინარე, საცხოვრებელი სადგომი მოიცავს მოსარგებლის სარგებლობაში არსებულ შენობა ნაგებობას, მათ შორის, მასზე განხორციელებულ მიშენება -დაშენებას და იმ მიწის ნაკვეთს, რომელზედაც უშუალოდ დგას საცხოვრებელი სადგომი.
9. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ე.წ. საზაფხულო ფართი ეზოს ნაწილია. ამასთან თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 26 ივნისის N17-01182691188 წერილის თანახმად, თბილისში, ...... უნებართვოდ მოწყობილი გადახურვა და ლითონის კონსტრუქციები დემონტირებულია.
შესაბამისად, საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ - 16 კვ.მ. ოთახის გვერდით არსებული ეზოს ნაწილი, მოსარჩელის სარგებლობაში არსებული - 23.84 კვ.მ სადგომის არსებით შემადგენელ ნაწილად ვერ მიიჩნევა და მასზე წარსულში მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობის არსებობა (რომელიც, როგორც უნებართვო სრულად დაექვემდებარა დემონტაჟს) მოსარჩელის საკუთრების უფლებას აღნიშნულ ფართზე ვერ წარმოშობს, ამდენად, მოთხოვნის ამ ნაწილში სარჩელი მართებულად იქნა უარყოფილი.
10. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
11. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
12. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.
13. სსსკ-ის 401.4-ე მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ამ ნორმის გამოყენების წინაპირობა არ არსებობს, ვინაიდან კასატორი გათავისუფლებულია საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან სსსკ-ის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ე.ა–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორი გათავისუფლებულია საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან სსსკ-ის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტის საფუძველზე;
3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
მოსამართლეები : ვლადიმერ კაკაბაძე
ლევან მიქაბერიძე
მირანდა ერემაძე
