¹ბს-1027-980(კ-06) 21 თებერვალი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ნინო ქადაგიძე (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი. ღ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა სააპელაციო პალატის 2006 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 27 იანვარს ი. ღ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ზესტაფონის ფილიალის მიმართ და მოითხოვა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ზესტაფონის ფილიალის 2005 წლის 28 დეკემბრის ¹47 ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ 2005 წლის 20 იანვარს საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ზესტაფონის ფილიალში განხორციელდა რეორგანიზაცია და იგი გათავისუფლდა რევიზორ-ინსპექტორის თანამდებობიდან. 2005 წლის 8 თებერვალს მოპასუხე ორგანიზაციაში ჩამოყალიბდა ახალი საშტატო განრიგი და, რადგანაც მას გააჩნდა სამსახურში უპირატესი დარჩენის უფლება, დაინიშნა ბუღალტრის მოადგილის თანამდებობაზე, სადაც ხელფასი შეადგენდა 300 ლარს.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ზესტაფონის ფილიალის 2005 წლის 28 დეკემბრის ბრძანებით იგი უკანონოდ გათავისუფლდა სამსახურიდან, კერძოდ, მისთვის გაუგებარი იყო რა ნიშნით მიეცა ვ. შ-ეს მასთან შედარებით სამუშაოზე დარჩენის უპირატესი უფლება, ვინაიდან ორივე მათგანს ჰქონდა ერთნაირი კვალიფიკაცია ამასთან, მოსარჩელის განმარტებით, ხელმძღვანელობას მხედველობაში უნდა მიეღო მისი ოჯახური მდგომარეობა, ის რომ მის კმაყოფაზე იმყოფება ორი მცირეწლოვანი შვილი და ოჯახში მის გარდა დამოუკიდებული შემოსავლის მქონე პირი არ არის.

მოსარჩელე ასევე მიუთითებდა, რომ 2005 წლის 28 დეკემბერს საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ადმინისტრაციას სთხოვა შეეჩერებინა საკითხის განხილვა ზესტაფონის შს რაიგანყოფილების საგამოძიებო განყოფილებაში აღძრულ სისხლის სამართლის საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე. მოპასუხეს, გარდა დასახელებული წერილობითი განცხადებისა, არ გააჩნდა არანაირი დოკუმენტაცია, რომლის გამოკვლევა და შეფასება მისცემდა სამუშაოზე დარჩენის უპირატესობის საკითხის გარკვევის საშუალებას. მოსარჩელის განმარტებით, ზესტაფონის ფილიალის ¹47 ბრძანება მიღებული იყო 2005 წლის 28 დეკემბრის შემდეგ, მაგრამ რეგისტრაციაში გატარდა მითითებული თარიღით. გათავისუფლების შესახებ მას აცნობეს 30 დეკემბერს, რა დროსაც არ ჩაჰბარებია ბრძანება, შრომის წიგნაკი და არ მომხდარა მასთან საბოლოო ანგარიშსწორება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა გასაჩივრებული ბრძანების ბათილად ცნობას, სამუშაოზე აღდგენას და იძულებითი განაცდური დროის ხელფასის ანაზღაურებას.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 17 აპრილის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება ვ. შ-ე.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით ი. ღ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ღ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით ი. ღ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 2 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ვ. შ-ისა და სხვათა საკასაციო საჩივარი, გაუქმდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 21 ივლისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. ამავე გადაწყვეტილებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ზესტაფონის ფილიალის უფროსის 2005 წლის 20 ოქტომბრის ბრძანებები ვ. შ-ისა და სხვათა მიმართ, მათი სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ და დაევალა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ზესტაფონის ფილიალის უფროსს “შრომის კანონთა კოდექსის" მოთხოვნათა შესაბამისად ემსჯელა მოსარჩელეთა, მათ შორის, ვ. შ-ის სამსახურში დარჩენის უპირატესი უფლების შესახებ და გამოეცა ახალი ბრძანება ერთი თვის ვადაში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ზესტაფონის ფილიალმა 2005 წლის 28 დეკემბერს, საქართველოს უზნაესი სასამართლოს ზემოთ მითითებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, იმსჯელა მოსარჩელეთა სამსახურში დარჩენის უპირატესი უფლების შესახებ და გამოსცა ბრძანება ¹47, რომლის თანახმად ვ. შ-ეს გააჩნდა სამუშაოზე დარჩენის უპირატესი უფლება ი. ღ-თან შედარებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ¹47 ბრძანება იყო სწორი, კანონიერი და არ არსებობდა მისი ბათილობის საფუძველი. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ღ-ე და მესამე პირი ვ. შ-ე იყვნენ ტექნიკური განათლებით, მაგრამ იმავდროულად, მესამე პირს _ ვ. შ-ეს გავლილი ჰქონდა შესაბამისი საკვალიფიკაციო და კომპიუტერის შემსწავლელი კურსები, რაც მიუთითებს აპელანტთან შედარებით მის მაღალ კვალიფიკაციაზე, ხოლო რაც შეეხება შრომის ნაყოფიერების განსაზღვრას, აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტა სასამართლოს მითითებით წარმოადგენს ადმინისტრაციის პრეროგატივას. აქვე სააპელაციო სასამართლოს ხაზგასმა გააკეთა ვ. შ-ეს ხანგრძლივ შრომით სტაჟზე.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს “შრომის კანონთა კოდექსის" 36-ე მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ზემოთ აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, ვ. შ-ეს ი. ღ-თან შედარებით ჰქონდა სამუშაოზე დარჩენის უპირატესი უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მითითება სამუშაოდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ გაფრთხილების ერთთვიანი ვადის დარღვევის შესახებ და მიუთითა, რომ სადავო ¹47 ბრძანების გამოცემა მოხდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, რისი გათვალისწინებითაც მუშაკის განმეორებით გაფრთხილება (ისინი თავის დროზე მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ გაფრთხილებულნი იყვნენ შრომის კანონთა კოდექსის 42-ე მუხლის საფუძველზე), სამუშაოდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ, სავალდებულო არ იყო.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ღ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორი აღნიშნავდა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ იქნა გამოყენებული საქართველოს ზაკ-ის მე-5 მუხლი, რომლის თანახმადაც ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არა აქვს, კანონმდებლობის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება და ამავე კანონის 53-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული ადმინისტრაციული წარმოებისას, ვინაიდან ზაკ-ის 95-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია, დაინტერესებულ მხარეს აცნობოს ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ.

როგორც გასაჩივრებული 47-ე ბრძანებიდან ირკვევა, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ ეცნობათ მხოლოდ უზენაესი სასამართლოს გააწყვეტილებაში მითითებულ პირებს, ყოფილ მოსარჩელეებს, რაც შეეხება მას, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების შესახებ, მისთვის არავის უცნობებია. აღნიშნული ი. ღ-თვის ცნობილი გახდა 2005 წლის 27 დეკემბერს (არაოფიციალური წყაროთი) და მან მაშინვე განცხადებით მიმართა ფილიალის უფროსს, მასთან მიმართებაში შეეჩერებინა ადმინისტრაციული წარმოება, ვინაიდან მისი დანიშვნის კანონიერების საკითხს სწავლობდა საგადასახადო სამსახური, რომელსაც ამ მიზნით მოსარჩელის პირადი საქმიდან ამოღებული ჰქონდა ყველა საჭირო დოკუმენტი, ფაქტობრივად, პირადი საქმე არ არსებობდა ფილიალში და ამდენად, შეუძლებელი იყო დოკუმენტების გარეშე მომხდარიყო მსჯელობა არა მარტო ი. ღ-ის, არამედ მასთან მიმართებაში ვინმესთვის უპირატესობის მინიჭების ან არმინიჭების შესახებ. აღნიშნული განცხადება მიიღო ხელმძღვანელობამ და გაითვალისწინა კიდეც, ვინაიდან ამ განცხადების შეტანის შემდეგ, 2005 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით, იგი კვლავინდებურად აგრძელებდა მუშაობას. სწორედ ამ დღეს გახდა მისთვის ცნობილი მისი გათავისუფლების თაობაზე. ე.ი. ამ შემთხვევაში ადმინისტრაციულმა ორგანომ კანონმდებლობის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ განახორციელა მისი გათავისუფლება. უდავოა, რომ ფილიალის ხელმძღვანელობა მოკლებული იყო შესაძლებლობას თავისი გადაწყვეტილება დაეფუძნებინა რაიმე მტკიცებულებაზე, ვინაიდან მოსარჩელის პირადი საქმე საგამომძიებო ორგანოს მიერ იყო ამოღებული და მისი ქსეროასლები სამსახურში არ ინახებოდა, არც არავის უცნობებია მისთვის, რომ განმეორებით შეეძლო წარმოედგინა რაიმე დოკუმენტი. სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ იქნა გამოყენებული ზაკ-ის 96-ე მუხლი, რომლის პირველი პუნქტის მიხედვითაც, ადმინსტრაციული ორგანო ვალდებულია, ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. დაირღვა ამავე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილები. თუკი მოსარჩელის მიერ 2005 წლის 27 დეკემბერს შეტანილი განცხადება დაუშვებელი ან დაუსაბუთებელი იყო ადმინისტრაციისათვის, მას აუცილებლად უნდა ეცნობებინა ამის შესახებ მისთვის.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ იქნა გამოყენებული საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 37-ე და 42²-ე მუხლების მოთხოვნები, რამდენადაც ი. ღ-ის გათავისუფლება მოხდა მუშაკთა პროფკავშირულ ორგანიზაციასთან თანხმობის გარეშე. სასამართლომ წარმოდგენილი ცნობა მისი პროფკავშირ “ს-ის” წევრობის შესახებ გამოიყენა იმის მტკიცებულებად, თითქოს 2005 წლის 2 იანვრიდან სოცდაზღვევის ფილიალში პროფკავშირული ორგანიზაცია არ არსებობდა და შეთანხმება მასთან აუცილებლობას არ წარმოადგენდა, სასამართლოსათვის საინტერესო უნდა ყოფილიყო 2005 წლის 2 იანვრის შემდგომი, არამედ მანამდე არსებული პერიოდი.

კასატორი ასევე არასწორად მიიჩნევდა სასამართლოს მსჯელობას ვ. შ-ის უპირატესობის თაობაზე და თვლიდა, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა ფაქტობრივი გარემოებები.

კასატორი მიიჩნევდა, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა, მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კერძოდ, სსკ-ის 244-ე მუხლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების გამოტანისას სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს, განსაზღვრავს თუU საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რომელი გარემოებებია დადგენილი და რომელი დაუდგენელი, რომელი კანონი უნდა იქნეს გამოყენებული ამ საქმეზე და დაკმაყოფილებული უნდა იქნეს თუ არა სარჩელი.

სასამართლომ, კასატორის მითითებით, არ გამოიყენა სსკ-ის 106-ე მუხლის (ბ)-ე პუნქტი, რომლის მიხედვითაც _ ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, დამტკიცებას არ საჭიროებს. კერძოდ, უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დადგენილადაა მიჩნეული, რომ სოცფონდის ზესტაფონის ფილიალში მუშაკთა გათავისუფლება მოხდა პროფკავშირთან შეთანხმებისა და მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ გაფრთხილების გარეშე, რაც ნიშნავს იმას, რომ ეს ფაქტები მასთან მიმართებაშიც დადასტურებულად უნდა იქნეს მიჩნეული.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ი. ღ-ე ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 2 ოქტომბრის განჩინების გაუქმებას და სარჩელის დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 დეკემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი. ღ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2006 წლის 22 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად ი. ღ-ის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.

2007 წლის 8 იანვარს საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მოსაზრებით მიმართა ვ. შ-ემ, რომელმაც მოითხოვა ი. ღ-ის საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა და მიუთითა, რომ კასატორის დანიშვნა მოხდა 2005 წლის 7 თებერვალს, როცა ბავშვს უკვე შესრულებული ჰქონდა სამი წელი. მის მიმართ აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე, რომელიც იმყოფება ზესტაფონის რაიონის პროკურატურაში და მიმდინარეობს წინასწარი გამოძიება. აგრეთვე, საქმეში არსებობს ბრძანების ასლი, რომლითაც ი. ღ-ეს გამოცხადებული აქვს საყვედური.

ვ. შ-ე ასევე მიუთითებდა, რომ პროფკავშირული ორგანიზაცია არ არსებობდა იმ დროისათვის, როდესაც მოხდა ი. ღ-ის გათავისუფლება და არც ამ კუთხით არ დარღვეულა მის მიმართ კანონის მოთხოვნები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, ი. ღ-ის საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ ი. ღ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს ი. ღ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც აღნიშნულ საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. უარი ეთქვას ი. ღ-ეს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვებაზე;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.