საქმე №ას-782-2020 21 ივნისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

I საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „H. i.s.e.z.“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს „უ.ფ.ვ.ო.უ.ს.ი.თ.“ (მოპასუხე)

II საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „უ.ფ.ვ.ო.უ.ს.ი.თ.“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს „H. i.s.e.z.“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილება

I კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

II კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილებით სს „H. i.s.e.z.“-ის (შემდგომში - „მოსარჩელე“, „მოსარჩელე კომპანია“ ან „პირველი კასატორი“) სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილება 21.07.2014წ. ხელშეკრულებიდან გამომდინარე წინასწარ გადახდილი 124 561,63 აშშ დოლარის ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სს „უ.ფ.ვ.ო.უ.ს.ი.თ“-ს (შემდგომში - „მოპასუხე“, „მოპასუხე კომპანია“ ან „მეორე კასატორი“) მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 124 561,63 აშშ დოლარის ანაზღაურება; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

2. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2.1. 2014 წლის 30 მაისს მოსარჩელე კომპანიასა და თურქეთის რესპუბლიკაში რეგისტრირებულ მოპასუხე კომპანიას შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლითაც მოპასუხემ იკისრა მოსარჩელისათვის 842 კვ.მ. პოლივინილქლორიდის პლასტმასის კარების, 1183.17 კვ.მ. პლასტმასის ფანჯრების (მე-10 კორპუსისათვის) და 377 კვ.მ. პლასტმასის ფანჯრების (მე-11 კორპუსისათვის), ჯამში 3505,36 კვ.მ. კარ-ფანჯრის დამზადების, მიწოდებისა და შესაბამისი სამონტაჟო სამუშაოების შესრულების ვალდებულება (ხელშეკრულებაში არსებული დათქმის თანახმად, ფანჯრების ფართობის მოცულობა იყო პირობითი და ექვემდებარებოდა შეცვლას მყიდველის შეკვეთის მიხედვით);

2.2. ხელშეკრულების საერთო ღირებულება განისაზღვრა 313 729.72 აშშ დოლარის ოდენობით, შესაბამისად, 1 კვ.მ. საქონლის ფასი შეადგენდა 89.5 აშშ დოლარს. აღნიშნული ღირებულება მოიცავდა ტრანსპორტირების, სატრანსპორტო საშუალებაზე დატვირთვა-გადმოტვირთვის, დამონტაჟების, განბაჟების, ადგილზე ტრანსპორტირების ხარჯებს, დღგ-ს ჩათვლით;

2.3. საქონლის მიწოდება უნდა მომხდარიყო თურქეთის რესპუბლიკიდან საქართველოში, მოსარჩელის სამშენებლო ობიექტზე (მდებარე. ქ. თბილისი, .........–ს მიმდებარედ, ნაკვეთი 14/430-ზე), ხოლო მონტაჟი უნდა განხორციელებულიყო აღნიშნულ მისამართზე განთავსებულ მე-10 და მე-11 კორპუსებში;

2.4. შეთანხმების შესაბამისად, კარების მიწოდება უნდა მომხდარიყო ავანსის (ხელშეკრულების მთლიანი ფასის 50%-ის) გადახდიდან 7 დღის ვადაში, ხოლო ფანჯრების მიწოდებისა და დამონტაჟების დრო განისაზღვრებოდა მყიდველის მიერ გამყიდველისათვის გაგზავნილი დამატებითი შეტყობინებით. ასევე სამონტაჟო სამუშაოები მოპასუხეს უნდა დაესრულებინა საქონლის მიწოდებიდან 30 დღის ვადაში;

2.5. ხელშეკრულების 4.3 პუნქტის შესაბამისად, იმ შემთხვევაში, თუ საქონლის მიმწოდებელი მხარე დაარღვევდა ხელშეკრულების პირობას უნაკლო საქონლის მიწოდებასთან მიმართებით, მყიდველს წარმოეშობოდა უფლება მოეთხოვა კომპენსაცია ტვირთების 0.05%-ის ოდენობით, საქონლის მიწოდების ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე;

2.6. ხელშეკრულებით მოპასუხემ იკისრა გარანტია საქონლის ხარისხზე: მასალის ტიპზე, ფერზე, ფოლადის სადების სიღრმეებზე, მინის პარამეტრებზე. გარანტიის პირობებით, გამყიდველის პასუხისმგებლობა მოიცავდა საქონლის გამოცვლას, ფასის უკან დაბრუნებას, საქონლის მონტაჟითა და დაუმონტაჟებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებას;

2.7. მოსარჩელემ მოპასუხეს ხელშეკრულების ფარგლებში გადაუხადა ჯამში 340 771.68 აშშ დოლარი;

2.8. მოსარჩელის მხრიდან 30.05.2014 წლის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოპასუხის შესრულება მიღებულია. მოსარჩელეს საქონლის მიღებაზე უარი არ განუცხადებია. ასევე, ადგილი არ ჰქონია მოპასუხის მიმართ ისეთი მოქმედებების განხორციელებას, როგორიცაა: ნივთის ნაკლის გამო პრეტენზიის წარდგენა, ნაკლის გამოსწორების ან ფასის შემცირების, საგარანტიო ვადაში საგარანტიო პირობების შესრულების მოთხოვნა. ასევე, მოსარჩელე არ მიუთითებს, რომ მოპასუხე შეგნებულად დუმდა საქონლის ნაკლის შესახებ;

2.9. 2014 წლის 30 მაისის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შესრულებულია, მოსარჩელისათვის მიწოდებულია შესაბამისი ღირებულების საქონელი. კერძოდ, 31.01.2015წ. მიწოდებულია – 39 505,84 აშშ დოლარის საქონელი; 18.02.2015წ. – 157 415.60 აშშ დოლარის; 26.02.2015წ. – 51 106,40 აშშ დოლარის და 06.03.2015წ. – 84 960 აშშ დოლარის, სულ 332 987,84 აშშ დოლარის ღირებულების, რაც დასტურდება ანგარიშფაქტურითა და საბაჟო დეკლარაციის დოკუმენტით;

2.10. 2014 წლის 21 ივლისს კომპანია „ჩ.მ.მ. და ი.ჯ.კ–ს“ საქართველოს ფილიალსა და მოპასუხეს შორის დაიდო ხელშეკრულება (ქართულ თარგმანში დაშვებულია მექანიკური უზუსტობა - ხელშეკრულების თარიღად მითითებულია 19/07/2014წ.), რომლითაც მოპასუხეს დასახელებული კომპანიისათვის საქართველოში, ქ. თბილისი, ........მ/რ-ს მიმდებარედ, ნაკვეთი 14/430-ზე უნდა დაემზადებინა, მიეწოდებინა და დაემონტაჟებინა მეტალოპლასტმასის კარ-ფანჯარა: 1176.88 კვ.მ. - მე-14 კორპუსისათვის; 1181 კვ.მ. - მე-18 კორპუსისათვის; ასევე გათვალისწინებული იყო 1523.50 კვ.მ. მე-9 კორპუსისათვის და 2379.88 კვ.მ. მე-15 კორპუსისათვის, თუმცა ხელშკრულებაში არსებული დათქმის შესაბამისად, ამ მოცულობაზე შემდგომ შეთანხმება გაუქმდა;

2.11. ხელშეკრულების მთლიანი ღირებულება შეადგენდა 560 339.81 აშშ დოლარს (1 კვ.მ 89.50 აშშ დოლარი), რაც მოიცავდა საქონლის შეფუთვის, საქართველოში ტრანსპორტირების, დატვირთვა-გადმოტვირთვის, განბაჟების, სამშენებლო ობიექტზე საქონლის ტრანსპორტირებისა და მონტაჟის ღირებულებას;

2.12. მოპასუხეს სამონტაჟო სამუშაოები უნდა დაესრულებინა საქონლის მიწოდებიდან 30 დღის განმავლობაში. მოპასუხემ იკისრა გარანტია, რომ საქონლის ხარისხი შესაბამისობაში იქნებოდა „ჰუალინგის“ კომპანიის მიერ მიღებულ და მოწონებულ ხარისხის სტანდარტებთან;

2.13. მე-14 და მე-18 კორპუსისათვის მისაწოდებელი საქონლის ღირებულების სახით, „ჩ.მ.მ. და ი. ჯ. კ–მ“ მოპასუხეს წინასწარ გადაუხადა 124 561,63 აშშ დოლარი;

2.14. 2016 წლის 15 ივნისის ხელშეკრულებით „ჩ.მ.მ. და ი.ჯ.კ–მ“ მოპასუხის მიმართ 21.07.2014წ. ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნები და უფლებები, მათ შორის, მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო ხელშეკრულებაზე უარის, განხორციელებული შესრულების უკან გამოთხოვისა და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებები დაუთმო მოსარჩელეს;

2.15. N2/3689-15 სამოქალაქო საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს 22.12.2015წ. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა შპს „კ.ა–ის“ სარჩელი წინამდებარე დავაში მოსარჩელე კომპანიის წინააღმდეგ და ამ უკანასკნელს დაეკისრა 465 131.05 აშშ დოლარის გადახდა ზემოაღნიშნულ მისამართზე მოსარჩელის კუთვნილ N10, 11, 14 და 18 კორპუსებში 5197 კვ.მ. ფართის მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯრის დამზადებისა და მონტაჟის ღირებულების სახით. საქმეში დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად მოპასუხის მხარეზე მონაწილეობდა წინამდებარე დავაში მოპასუხე კომპანია:

2.15.1. მოცემულ საქმეზე სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომ შპს „კ.ა–მა“ წინამდებარე დავაში მოსარჩელე კომპანიის დაკვეთით N10, 11, 14 და 18 კორპუსებში შეასრულა 5197 კვ.მ. ფართის მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯრის დამზადებისა და მონტაჟის სამუშაოები. შესრულებული სამუშაოების ღირებულება შეადგენდა 465131.5 აშშ დოლარს. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ასევე დადგენილია, რომ შპს „კ.ა–ი” სამუშაოების ჩატარების დროს მოქმედებდა მოსარჩელე კომპანიასთან შეთანხმებით და მისი ნებართვით. სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელე კომპანიამ ვერ დაამტკიცა, რომ მან მშენებარე კორპუსებში შესრულებული სამუშაოები მიიღო წინამდებარე დავაში მოპასუხე კომპანიისაგან და არა - შპს „კ.ა–ისგან“. სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელე კომპანიას არ აქვს ანაზღაურებელი შპს „კ.ა–ისათვის“ გაწეული მომსახურების ღირებულება. შპს „კ.ა–მა“ მეტალო-პლასტმასის შესაბამისი ზომის, კონფიგურაციის და პარამეტრების შიდა კარებებისა და ფანჯრების დამზადება და მონტაჟი განახორციელა უშუალოდ მოსარჩელე კომპანიის დაკვეთით მის კუთვნილ მშენებარე №10, №11, №14 და №18 კორპუსებში;

2.15.2.სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელე კომპანიის მოსაზრება, რომ იგი სახელშეკრულებო ურთიერთობაში არ ყოფილა შპს „კ.ა–თან“ და მისთვის არ დაუკვეთავს შესაბამისი პროდუქციის დამზადება და მონტაჟი. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ შესრულებული სახით მიიღო შპს „კ.ა–ის“ მიერ ჩატარებული სამუშაოები და არ გამოუთქვამს პრეტენზია არც შპს „კ.ა–ის“ მიერ შესაბამისი სამუშაოების განხორციელებისას და არც შედეგის დადგომის შემდგომ;

2.15.3.სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის (შპს „კ.ა–ი“) მიერ დადასტურდა მოპასუხისათვის (განსახილველ საქმეში მოსარჩელე კომპანია) მომსახურების გაწევა და მოპასუხის მიერ შესრულებული სამუშაოს მიღება. დადგინდა, რომ მოსარჩელე უშუალოდ მოპასუხის მიერ გადაცემული ნახაზებით მოქმედებდა და აღნიშნულის შესაბამისად ასრულებდა სამუშაოს. მოპასუხემ ვერ დაამტკიცა ის გარემოება, რომ მშენებარე კორპუსებში მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯრების დამზადება და მონტაჟი წერილობითი ხელშეკრულების საფუძველზე უნდა განეხორციელებინა წინამდებარე დავაში მოპასუხე კომპანიას და არა - მოსარჩელე მხარეს. საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებიდან (მათ შორის, სასაქონლო ზედნადებებიდან, ექსპერტიზის დასკვნიდან) გამომდინარე, მოსარჩელე არის უშუალო შემსრულებელი, ხოლო მოპასუხე წარმოადგენს იმ კომპანიას, რომლის კუთვნილ მშენებარე კორპუსებშიც ჩატარდა შესაბამისი სამუშაოები და მოცემულ შემთხვევაში არ გამოიკვეთა წინამდებარე საქმეში მოპასუხე კომპანიის, როგორც დამკვეთი სუბიექტის როლი. მოპასუხე მიუთითებდა, რომ მისი ვარაუდით აღნიშნული სამუშაოები ხორციელდებოდა წინამდებარე საქმეში მოპასუხე კომპანიის მიერ და სწორედ მის წინაშე იყო ვალდებული მოპასუხე მხარე განეხორციელებინა ანგარიშსწორება, მაგრამ მის მიერ არც აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება ყოფილა წარდგენილი.

2.16. 21.07.2014წ. ხელშეკრულების ნაწილში მოთხოვნის თავდაპირველი მფლობელის - „ჩ.მ.მ. და ი.ჯ.კ–ს“ საქართველოს ფილიალის მიერ მოპასუხეს 2015 წლის 6 იანვრის მიწერილობით დაენიშნა დამატებითი ვადა ვალდებულების შესასრულებლად;

2.17. ზემოთ მითითებული 30.05.2014 წლის ხელშეკრულების შესრულებისაგან განსხვავებით, 21.07.2014 წლის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულების დასტურად მოპასუხეს არ წარმოუდგენია შესაბამისი ანგარიშფაქტურები, საბაჟო დეკლარაციის დოკუმენტები თუ სხვა სახის პირდაპირი წერილობითი მტკიცებულება.

3. სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელე მოითხოვს 30.05.2014 წლისა და 21.07.2014 წლის ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე გადახდილი თანხების უკან დაბრუნებას მოპასუხის მხრიდან ნაკისრი ვალდებულებების არაჯეროვანი შესრულების გამო. კონკრეტულად, 30.05.2014 წლის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით მხარე უთითებს, რომ მოპასუხის მიერ ვალდებულება შესრულებულია მხოლოდ ნაწილობრივ, რის გამოც მოითხოვს დარჩენილ (შეუსრულებელ) ნაწილში თანხის დაბრუნებას, ხოლო 21.07.2014 წლის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით მხარე უთითებს, რომ მოპასუხის მხრიდან ვალდებულება არ შესრულებულა, რის გამოც სრულად მოითხოვს გადახდილი თანხების უკან დაბრუნებას. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ერთ შემთხვევაში მოპასუხემ უზრუნველყო წარმოედგინა სათანადო მტკიცებულება ვალდებულების შესრულების დასტურად, ხოლო მეორე შემთხვევაში ამგვარი დოკუმენტები წარმოდგენილი არ არის.

4. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია ასევე იმ გარემოებას, რომ 30.05.2014 წლის ხელშეკრულებასთან მიმართებით მოსარჩელე ითხოვს მის მიერ გადახდილი თანხის ნაწილის ანაზღაურებას, რაც, სასამართლოს მოსაზრებით, ვერ დაეფუძნება ხელშეკრულებიდან გასვლის მომწესრიგებელ სამართლებრივ ნორმებს, რადგანაც ხელშეკრულებიდან ნაწილობრივ გასვლას კანონი არ იცნობს. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნულ ნაწილში მოსარჩელის მოთხოვნა ეფუძნება ზიანის ანაზღაურების, როგორც პირველადი მოთხოვნის შეუსრულებლობით წარმოშობილ მეორად მოთხოვნას [სსკ-ის 394.1, 408.1 და 412-ე მუხლები]. ამასთან, სასამართლოს მოსაზრებით, როდესაც საუბარია გვაროვნული ნივთის დამზადება-მიწოდება-დამონტაჟებაზე, 629.2 მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე, ნივთის მიწოდების ნაწილში უნდა გავრცელდეს ნასყიდობის წესები [სსკ-ის 487, 488.2, 494.1], ხოლო დამონტაჟების ნაწილში - ნარდობის ხელშეკრულების მომწესრიგებელი ნორმები.

5. სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ 30.05.2014 წლის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შესრულებულია და მოსარჩელისათვის მიწოდებულია შესაბამისი ღირებულების საქონელი. კერძოდ, მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი ანგარიშფაქტურითა და საბაჟო დეკლარაციის დოკუმენტით დგინდება, რომ ხსენებული ხელშეკრულების საფუძველზე 31.01.2015წ. მიწოდებულია – 39 505,84 აშშ დოლარის საქონელი; 18.02.2015წ. – 157 415.60 აშშ დოლარის საქონელი; 26.02.2015წ. – 51 106,40 აშშ დოლარის საქონელი და 06.03.2015წ. – 84 960 აშშ დოლარის საქონელი. აღნიშნულის საპირისპიროდ, პალატამ არ გაიზიარა 30.05.2014 წლის ხელშეკრულებასთან მიმართებით მოსარჩელის მტკიცება, რომ მის მიერ მიღებული შესრულება არ შეესაბამებოდა ხელშეკრულებით შეთანხმებულ პირობებს, რამეთუ მითითებული გარემოება არ დასტურდება შესაბამისი ვარგისი მტკიცებულებით. ამასთან, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება შესრულებულია სრულად, საცხოვრებელი კორპუსი მიღებულია ექსპლუატაციაში და ათვისებულია სრულად.

6. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა ასევე იმ გარემოებაზე, რომ სახელშეკრულებო ურთიერთობის მონაწილეები არიან მეწარმე სუბიექტები, რომელთაც აქვთ პრეტენზიის გონივრულ ვადაში გაცხადების ვალდებულება. პალატამ არ გაიზიარა სარჩელის წარდგენით ნაკლოვან შესრულებაზე მითითება, რადგან მოსარჩელის მხრიდან ნაკლი შემჩნევადი უნდა ყოფილიყო მისი მიღებიდან მოკლე ვადაში და გაუმართლებელი იყო სხვა სუბიექტთან წარმოებული დავის წარუმატებლად დასრულების შემდგომ მოპასუხისათვის პრეტენზიის წარდგენა. პალატა არ დაეთანხმა ამგვარი ნაკლის რეალურად არსებობას. ამასთან, სასამართლოს მითითებით, საბაჟო დოკუმენტებით დგინდება ვალდებულების შესრულება, ხოლო აღნიშნულის საპირისპიროდ ნაკლიანი შესრულების დადასტურება მოსარჩელემ ვერ შეძლო [სსკ-ის 495.1 მუხლი]. ამდენად, სააპელაციო პალატამ 30.05.2014 წლის ხელშეკრულების ნაწილში ვალდებულება შეწყვეტილად მიიჩნია [სსკ-ის 427-ე მუხლი].

7. რაც შეეხება 21.07.2014 წლის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე გადახდილი თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნას, აღნიშნულ ნაწილში მოსარჩელის მოთხოვნის მართებულობა სასამართლომ შეაფასა ხელშეკრულებიდან გასვლის შესაბამისი სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე [სსკ-ის 629-ე, 352.1 და 405.1. მუხლები].

8. სააპელაციო პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ 2014 წლის 21 ივნისის ხელშეკრულებით უნდა შესრულებულიყო მე-14, მე-18 კორპუსების სამონტაჟო სამუშაოები (კარ-ფანჯრების დამზადება, მიწოდება და მონტაჟი). სულ 2 357.88 კვ.მ სამუშაოების ღირებულება შეადგენდა 211 030.26 აშშ დოლარს. თავდაპირველმა შემკვეთმა მოპასუხეს გადაუხადა (წინასწარ) 124 561.63 აშშ დოლარი. ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლებები კრედიტორმა, სსკ-ის 199-ე მუხლის შესაბამისად, დაუთმო მოსარჩელეს.

9. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ 21.07.2014 წლის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებების შესრულების დასტურად მოპასუხეს არ წარმოუდგენია 30.05.2014 წლის ხელშეკრულების შესრულების დამადასტურებელი მსგავსი ტიპის ანგარიშფაქტურები და საბაჟო დეკლარაციის დოკუმენტები, პალატამ ვალდებულების სრულად ან თუნდაც ნაწილობრივ შესრულების დასტურად არ გაიზიარა 2015 წლის 6 იანვრის წერილი, რომლის შინაარსიც, სასამართლოს შეფასებით, რეალურად მიმართულია ვალდებულების შესრულების მოწოდებისაკენ. ასევე, პალატა არ დაეყრდნო საქმეში წარმოდგენილ კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას და „კ.ა–ის“ მითითებებს, რადგანაც, სასამართლოს მოსაზრებით, ხსენებული გადაწყვეტილება კონკრეტული საქმისათვის ვერ განიხილება პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონედ [სსსკ-ს 106-ე მუხლი]. სასამართლოს მითითებით, მართალია, „კ.ა–მა“ აღიარა, რომ თურქული კომპანიის დავალებით მე-18 კორპუსში დაამონტაჟა 725 კვ.მ კარ-ფანჯარა, თუმცა აღნიშნულის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულება არ წარუდგენია. სასამართლოს დასკვნით, 21.07.2014 წლის ხელშეკრულების ფარგლებში გადარიცხული თანხის - 124 561.63 აშშ დოლარის ღირებულების საქონლის მიწოდების ან სამუშაოების შესრულების დამატებითი რაიმე მტკიცებულება მოპასუხეს არ წარმოუდგენია, მხოლოდ „კ.ა–ის“ აღიარება ამ ნაწილში დავალების ნაწილობრივ შესრულების თაობაზე არ იყო საკმარისი ამ გარემოების დადასტურებულად მიჩნევისათვის, რადგან აღნიშნული არ დასტურდებოდა სათანადო მტკიცებულებებით.

10. სააპელაციო პალატამ 2015 წლის 22 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებასთან მიმართებით აღნიშნა, რომ „კ.ა–მა“ მოსარჩელე კომპანიაში სამონტაჟო სამუშაოები განახორციელა მოპასუხის დაკვეთით, რასაც ადასტურებს თავად მოპასუხე კომპანიაც. თუმცა, მოპასუხის მითითებით, აღნიშნულ საქმეზე დამდგარ შედეგი გამოიწვია მოსარჩელის შეცდომამ და სათანადო პროცესუალური მოქმედებების განუხორციელებლობამ. სასამართლომ მიუთითა, რომ მოპასუხე კომპანია იმყოფებოდა სახელშეკრულებო ურთიერთობაში „კ.ა–თან“ და შესაბამისად, თუ მოსარჩელემ აუნაზღაურა მოპასუხის კონტრაჰენტს გარკვეული თანხები, გაუგებარია, თუ რატომ არ უნდა დაეკისროს მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ იმ თანხების ანაზღაურება, რომლის უშუალოდ მისი მხრიდან შესრულების დასტური არ არის წარმოდგენილი. ანუ, თუ მოპასუხე ვალდებულების შესრულებაზე აპელირებს და მიუთითებს „კ.ა–ის“ მხრიდან სამუშაოების განხორციელებაზე, რომლის ღირებულებაც ანაზღაურებულია მოსარჩელის მხრიდან, წინააღმდეგობრივია მოპასუხის შედავება თანხის უკან დაბრუნებაზე უარის ნაწილში, რამეთუ თანხის მოსარჩელისათვის დაკისრება გამორიცხავდა მის პასუხისმგებლობას შესაბამის ნაწილში „კ.ა–თან“. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მოპასუხის მიერ დაზოგილი თანხებიდან გამომდინარე გამართლებულად მიიჩნია აღნიშნულ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილება [სსკ-ის 982-ე მუხლი].

11. სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა ასევე სასამართლოს არაკანონიერი შემადგენლობის შესახებ მოსარჩელის პრეტენზიაზე. კერძოდ, მოსარჩელის მითითებით, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 2017 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებით ცვლილება შევიდა „თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიებში მოსამართლეთა ვიწრო სპეციალიზაციის განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 2006 წლის 3 ოქტომბრის N1/92-2006 გადაწყვეტილებაში, რომლითაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში შეიქმნა კომერციული დავების ვიწრო სპეციალიზაცია, რომელიც 4 მოსამართლისაგან დაკომპლექტდა. მოსარჩელის მტკიცებით, კონკრეტული დავის განმხილველი მოსამართლე არ იყო უფლებამოსილი განეხილა კომერციული დავა, რადგანაც საქმის განხილვის ეტაპისათვის არ იყო კომერციული დავების განმხილველი მოსამართლეების რიგში.

12. სააპელაციო პალატამ ზემოაღნიშნული შედავება არ გაიზიარა. სასამართლოს მითითებით, არ დასტურდება გარემოება, რომ საქმის განმხილველი მოსამართლე არ განიხილავდა კონკრეტული კატეგორიის (ვიწრო სპეციალიზაციის) დავებს. მოსამართლე ზ.მ–ს საქმე განსახილველად გადაეცა 2017 წლის 15 სექტემბერს (იხ. მოხსენებითი ბარათი, ტ.1, ს.ფ. 283). საქმის სხვა მოსამართლეზე განაწილება განაპირობა სწორედ იმ მოცემულობამ, რომ საქმის თავდაპირველი განმხილველი მოსამართლე ვიწრო სპეციალიზაციის შემოღების შემდგომ არ იხილავდა კომერციული კატეგორიის დავებს, რის გამოც საქმე გადაეცა ამ კატეგორიის დავების განმხილველ შესაბამის მოსამართლეს. ასევე დადგენილია, რომ საქმის განხილვა პირველი ინსტანციის სასამართლოში დასრულებულია გადაწყვეტილების გამოტანით 2018 წლის 19 ოქტომბერს. შესაბამისად, არ დგინდება გარემოება, რომ მოსამართლე ზ.მ–ი დროის ხსენებულ მონაკვეთში (15.09.2017წ-19.10.2018წ.) არ იყო უფლებამოსილი განეხილა კომერციული კატეგორიის დავები.

13. ამავდროულად, პალატამ აღნიშნა, რომ ზოგადად ვიწრო სპეციალიზაციის არსებობა, მით უფრო, კომერციული დავების სპეციალიზაციის შექმნის მიზანი მიმართულია სწრაფი და ეფექტური მართლმსაჯულების განხორციელებისაკენ, რადგანაც თანამედროვე ბიზნესსაქმიანობისათვის მნიშვნელოვანია დროის ფაქტორი. ამდენად, იმ პირობებში, როდესაც დავა განხილულია სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მოსამართლის მიერ, სამოქალაქო საპროცესო წესით, დაცულია განსჯადობისა და უწყებრივი ქვემდებარეობის წესები, გაუმართლებელია აპელაციით მოთხოვნილი საფუძვლით გადაწყვეტილების გაუქმება და მისი ხელახლა განსახილველად დაბრუნება ქვემდგომ ინსტანციაში, რამეთუ აღნიშნული წინააღმდეგობაში მოდის იმ უმთავრეს მიზანთან, რომელიც მდგომარეობს მართლმსაჯულების სწრაფ განხორციელებაში, მით უფრო, ხაზგასასმელია, რომ კომერციული დავების სპეციალიზაცია მოიცავს ბიზნეს-დავებს, რა დროსაც ძალზედ მნიშვნელოვანია მისი დროული განხილვა და შესაბამისი შედეგის განსაზღვრა.

14. სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის შედავება მოპასუხე კომპანიის წარმომადგენლისათვის სათანადო მინდობილობის (აპოსტილით დამოწმებული) არარსებობასთან დაკავშირებით, რადგანაც საქმის მასალებით დასტურდება ამგვარი მინდობილობის არსებობა, მოპასუხის მხრიდან არაერთხელ გაიცა მინდობილობა, რითიც დასტურდება მისი ნება კონკრეტული წარმომადგენლის მხრიდან საქმის წარმოებასთან მიმართებით.

15. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე მხარეებმა შეიტანეს საკასაციო საჩივრები. მოსარჩელემ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება, ხოლო მოპასუხემ - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

16. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებებით მოსარჩელისა და მოპასუხის საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

17. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

18. საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე [სსსკ-ის 391.5 მუხლი].

19. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) [სსსკ-ის 407.2 მუხლი].

20. მოსარჩელის საკასაციო საჩივრის თანახმად:

20.1. 2014 წლის 30 მაისის ხელშეკრულება არ შეწყვეტილა შესრულებით. მოპასუხის მიერ მიუწოდებელი პროდუქციის ჯამური თანხა შეადგენდა 235000 აშშ დოლარს (202440+3871.2+3844.35+5134+11128+8597.14), ხოლო ამავე ხელშეკრულებიდან გამომდინარე პირგასამტეხლოს თანხა - 55460 აშშ დოლარს;

20.2. ზემოხსენებული ხელშეკრულების საფუძველზე ფაქტობრივად მიწოდებული პროდუქციის რეალური ოდენობის აბსოლუტური სიზუსტით განსაზღვრის ერთადერთი და უტყუარი საბუთი არის ის იმპორტის ოთხი საბაჟო დეკლარაცია, რომლებიც გაფორმებულ იქნა თურქეთის რესპუბლიკიდან ერთი და იგივე სატვირთო ავტოსატრანსპორტო საშუალებით თითოეულ ჯერზე საქართველოს საბაჟო საზღვრის გადაკვეთისას. საბაჟო დეკლარაციაში მითითებული საქონლის ნეტო (სუფთა) წონის მაჩვენებელი სიდიდე არის უტყუარი საბუთი, რა ოდენობის საქონელია მიწოდებული, იმავდროულად, შპს „ს.მ.ჯ–ის“ ინსპექტირების ანგარიშით, ასევე, თავად მოპასუხის მიერ სხვა კომპანიებისათვის გადაგზავნილი ინვოისებით და ფასის შეთავაზების ფურცლებით ერთმნიშვნელოვნად დასტურდება მოპასუხის მიერ მოსარჩელისთვის მიწოდებული საქონლის ერთეულის ანუ 1 კვ.მ. მეტალო-პლასტმასის მზა კარ-ფანჯრის წონა და სარწმუნოდ დასტურდება, რომ ფაქტობრივად მიწოდებულ იქნა არა მოსარჩელის მიერ გადახდილი 340 771.68 აშშ დოლარის შესატყვისი, 3807.5 კვ.მ. პროდუქცია (გაანგარიშებით 1 კვ.მ - 89.5 აშშ დოლარი) არამედ - 1545.6 კვ.მ.; ასევე დასტურდება, რომ მოპასუხემ საქონლის თანმხლებ დოკუმენტებში ხელოვნურად გაზრდილი ფასი მიუთითა. კერძოდ, ფაქტობრივად მიწოდებულ 1545.6 კვ.მ. კარ-ფანჯრის ფასი ყოფილა 332 987,84 აშშ დოლარი (4 საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით მოწოდებული საქონლის ჯამური ღირებულება) რაც ნიშნავს, რომ 1 კვ.მ-ის ფასი, ნაცვლად ხელშეკრულებით შეთანხმებული 89.5 აშშ დოლარისა, არის 215.4 აშშ დოლარი ანუ, მოპასუხემ ამ 1545.6 კვ.მ კარ-ფანჯარაზე თითქმის სრულად გაწერა მოსარჩელის მიერ გადახდილი - 340 771.68 აშშ დოლარი, რომელიც უზრუნველყოფდა 3807.5 კვ.მ. ოდენობის პროდუქტის შეძენას;

20.3. ზემოაღნიშნული იმპორტის ოთხი საბაჟო დეკლარაციით დასტურდება, რომ ფაქტობრივად მიწოდებული პროდუქციის საქონლის ნეტო (სუფთა) ჯამური წონაა 29750 კგ.; თუკი 1 კვ.მ. ნაკეთობის საშუალო წონად მიჩნეული იქნება „ინსპექტირების ანგარიშის“ მიხედვით დადგენილი 1 კვ.მ. სრულად დაკომპლექტებული მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯარის წონა - 23.16 კგ, გამოვა, რომ 3807.5 კვ.მ კარ-ფანჯრის წონაა 88181.7 კგ. ხოლო 1545.6 კვ.მ კარ-ფანჯრის წონა იქნება 35796 კგ (1545.6X23.16). ამდენად, მიღებული წონითი სიდიდე აღემატება საბაჟო დეკლარაციებში მითითებულ ტვირთის ჯამურ წონას - 29750 კგ.-ს. მაგრამ, ვინაიდან ნომერი C-1630, თარიღით, 07.03.2015 იმპორტის საბაჟო დეკლარაციით სინამდვილეში მიწოდებულ იქნა არა 1107 კვ.მ. მინა-პაკეტი, არამედ 482 კვ.მ.-ით ნაკლები ანუ 625 კვ.მ, მისი მიწოდების შემთხვევაშიც, საბაჟო დეკლარაციების მიხედვით ფაქტობრივად მიწოდებული ტვირთის საერთო ნეტო წონა მეტი იქნებოდა და თანხვედრაში მოვიდოდა ინსპექტირების ანგარიშის მიხედვით მოწოდებულ 1545.6 კვ.მ მზა მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯრის საერთო წონასთან. გამომდინარე აქედან, 4 იმპორტის საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით ფაქტობრივად მიწოდებული პროდუქცია, საერთო წონით 29750 კგ., არ შეიძლებოდა ყოფილიყო 1545.6 კვ.მ-ზე მეტი, და ეს სიდიდე შპს „ს.მ.ჯ–ის“ ინსპექტირების ანგარიშის მიხედვით, სწორად არის დადგენილი და სარწმუნოდ დასტურდება, რომ მიწოდებული არ ყოფილა 2261.19 კვ.მ მზა პროდუქტი (3807.5-1545.6=2261.19), ღირებულებით 202440 აშშ დოლარი;

20.4. მინიმუმ იმ დრომდე, ვიდრე სამუშაოები ოთხივე კორპუსზე არ დასრულდა და ძალაში შევიდა შპს „კ.ა–ის“ სარჩელისა გამო წარმოებულ დავაზე მიღებული სასამართლო გადაწყვეტილება, მოსარჩელეს ჰქონდა ყველა საფუძველი მიეჩნია, რომ ოთხივე კორპუსზე სამუშაოები უნაკლოდ შეასრულა თურქულმა კომპანიამ და არ არსებობდა მისთვის ამ მხრივ რაიმე პრეტენზიის წაყენების საფუძველი. მოსარჩელეს ზემოაღნიშნულ დრომდე ჰქონდა საფუძველი მიეჩნია, რომ ოთხი იმპორტის შედეგად მიწოდებული, საბაჟო დოკუმენტებთან სახეობრივად, რაოდენობითა და ღირებულებით შეუსაბამო საქონელი იყო ერთიანი შესრულების ნაწილი და პრეტენზიის საფუძველი აღნიშნულ ნაკლთან დაკავშირებით თურქული კომპანიის მიმართ წარმოიშვა მხოლოდ მაშინ, როცა სამუშაოები დასრულდა და შპს „კ.ა–ის“ სარჩელისა გამო წარმოებულ დავაზე კანონიერ ძალაში შევიდა სასამართლო გადაწყვეტილება. სწორედ ამ დროისთვის გახდა შესაძლებელი სამართლებრივად შემდგარ და უტყუარ ფაქტად მიჩნეული ყოფილიყო, რომ მთლიან შესრულებაში თურქული მხარის მონაწილეობა მხოლოდ 4 იმპორტის საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით მიწოდებული საქონლის ღირებულებით უნდა განსაზღვრულიყო და 3807.5 კვ.მ მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯრის დამზადება-მიწოდება-მონტაჟისთვის მისთვის ჯამურად გადახდილი 340 771.68 აშშ დოლარიდან მას უნდა დაებრუნებინა თანხა, რომელიც აღემატებოდა ზემოაღნიშნული 4 იმპორტის შედეგად ფაქტობრივად მოწოდებული საქონლის ღირებულებას. ამდენად, რაოდენობრივად ნაკლოვანი შესრულების ფაქტის გამოვლენა და ამასთან დაკავშირებით პრეტენზიის საფუძველი თურქული მხარის მიმართ, მოსარჩელეს შეიძლებოდა წარმოშობოდა მინიმუმ მხოლოდ მას შემდეგ, რაც 2016 წლის თებერვალში, სააღსრულებო ფურცლის გაცემით, ფაქტობრივად დასრულდა შპს „კ.ა–ის“ მიერ წამოწყებული სასამართლო დავა და სამართლებრივად დადასტურდა, რომ მთლიან შესრულებაში თურქული კომპანიის შესრულებად უნდა განხილულიყო მხოლოდ 2014 წლის 30 მაისის ნარდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, 4 იმპორტის საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით მიწოდებული საქონელი და მისი ღირებულება. ვინაიდან თურქული კომპანიისათვის გადახდილი იყო 3807.5 კვ.მ. მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯრის დამზადება-მიწოდება-მონტაჟის ღირებულება, ჯამში 340 771.68 აშშ დოლარი, ხოლო იმპორტის 4 საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით მიწოდებული იყო მხოლოდ 1545.6 კვ.მ კარ-ფანჯარა და შესრულების რაოდენობრივმა ნაკლმა შეადგინა 2262 კვ.მ კარ-ფანჯარა, რომლის ღირებულებამ, გაანგარიშებით 1 კვ.მ - 89.5 აშშ დოლარი, შეადგინა 202 440 აშშ დოლარი, ამასთან, რაოდენობრივი ნაკლი ამ 1545.6 კვ.მ-ის შესრულების ფარგლებშიც ფიქსირდებოდა, მოსარჩელეს ამ დროიდან ანუ 2016 წლის თებერვლის თვეში წარმოეშვა შესაბამისი მოთხოვნის საფუძველი. თურქული კომპანიის მიმართ სარჩელი შეტანილია 2016 წლის ივნისის თვეში, შესაბამისად, არ არსებობს რაოდენობრივი ნაკლის გამო პრეტენზიის გონივრულ ვადაში წარუდგენლობის მოტივით მოთხოვნის უსაფუძვლოდ მიჩნევის არანაირი სამართლებრივი წინაპირობა;

20.5. ამასთან, იმ შემთხვევისათვის, როცა ხელშეკრულების მიხედვით სამუშაო მიღებულია ნაწილ-ნაწილ, ნაკლის გამო მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა იწყება სამუშაოს მთლიანად მიღების დღიდან (მუხლი 656) და ეს დამატებით ადასტურებს სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივი პოზიციის უსაფუძვლობას;

20.6. იმ მოცემულობაში, როცა დადასტურებული იყო, რომ შპს „კ.ა–ი“ არ მოქმედებდა თურქული კომპანიის დავალებით და განხორციელებული შესრულებისთვის სრული ანაზღაურება, სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების გზით, მოსარჩელისგან ჰქონდა მიღებული, მოსარჩელე მხარე უფლებამოსილი იყო თურქული კომპანიისაგან მოეთხოვა და მიეღო ის თანხა, რომელიც აღემატება ფაქტობრივად განხორციელებული მთლიანი შესრულების ღირებულებას. ანუ, თუკი შპს „კ.ა–მა“ განახორციელა 465 131.5 აშშ დოლარის ღირებულების შესრულება და ეს თანხა მიიღო კიდეც სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების გზით, ხოლო თურქულ კომპანიას მიღებული აქვს 340 771.68 აშშ დოლარი, ანუ 3807.5 კვ.მ. პროდუქტის ღირებულება და მხოლოდ 1545.6 კვ.მ ოდენობის შესატყვისი, ისიც ნაკლიანი შესრულება აქვს განახორციელებული, ნათელია, რომ მოსარჩელე მხარე უფლებამოსილია მთლიანი შესრულებისთვის მის მიერ გადახდილი ჯამური თანხიდან 805903.18 აშშ დოლარი (465131.5+340771.68), სხვაობა ამ თანხასა და მთლიანი ფაქტობრივი შესრულების ღირებულებას შორის მოითხოვოს და მიიღოს თურქული კომპანიისაგან. შესაბამისად, თუკი სააპელაციო სასამართლო 2014 წლის 30 მაისის ხელშეკრულების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნევდა ნაკლიანი შესრულების ფაქტს, სარჩელის შესაბამისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების მიზნებისათვის, მისთვის ხელისშემშლელ გარემოებად არ იქნებოდა ის ფაქტი, რომ თურქული კომპანიის მიმართ მოთხოვნის წაყენების წინაპირობა შპს „კ.ა–ის“ მიმართ განხორციელებული გადახდის ფაქტთან არის შემხებლობაში;

20.7. კომერციული დავებს განიხილავდა 4 მოსამართლე: სოსო ღურწკაია, თამარ ბურჯანაძე, ლაშა ქოჩიაშვილი, ლევან მიქაბერიძე. ამ ოთხი მოსამართლიდან ლევან მიქაბერიძე თბილისის საქალაქო სასამართლოდან გადაყვანილ იქნა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში 2019 წლის ივლისში, ხოლო ლაშა ქოჩიაშვილი - 2019 წლის დეკემბერში (იხ. აღნიშნულ მოსამართლეთა ბიოგრაფია სასამართლოს ვებ. გვერდზე). ზ.მ–ი თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლედ გამწესებულ იქნა 2017 წლის მაისის თვეში. მას მოცემული საქმე განსახილველად გადაეცა 2017 წლის დეკემბერში ანუ იმ დროს, როდესაც ზემოაღნიშნული ოთხივე მოსამართლე, რომელთაც გააჩნდათ უფლებამოსილება განეხილათ კომერციული დავები ვიწრო სპეციალიზაციის მიხედვით, ჯერ კიდევ თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლეები იყვნენ. აღნიშნულით დასტურდება, რომ 2017 წლის დეკემბერში მოსამართლე ზ.მ–ი, რომელსაც განსახილველად გადაეცა მოცემული საქმე, არ იყო კომერციული დავების განმხილველი ვიწრო სპეციალიზაციის 4-კაციან შემადგენლობაში. იმ გარემოების გათვალისწინებით კი, რომ ზემოაღნიშნული 4 მოსამართლისგან შემდგარი კომერციული დავების განმხილველ შემადგენლობას 2 მოსამართლე გამოაკლდა 2019 წლის ივლისსა და დეკემბერში, ხოლო მოსამართლე ზ.მ–მა მოცემული საქმის განხილვა დაასრულა და გადაწყვეტილება გამოიტანა 2018 წლის 19 ოქტომბერს, ცალსახად დასტურდება, რომ მოცემული საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების გამოტანის პერიოდში, მოსამართლე ზ.მ–ი ვერ იქნებოდა მოსამართლეთა იმ 4-კაციან შემადგენლობაში, რომელთაც გააჩნდათ უფლებამოსილება განეხილათ კომერციული დავები და, შესაბამისად, არ ჰქონდა ამ კატეგორიის საქმეების განხილვის უფლებამოსილება. ამრიგად, I ინსტანციის სასამართლოში წინამდებარე საქმე განიხილა და გადაწყვეტილება გამოიტანა არაუფლებამოსილმა მოსამართლემ;

20.8. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხე მხარე თურქეთის რესპუბლიკის რეზიდენტი კომპანიაა, საქართველოს სასამართლოში მისი წარმომადგენლის მხრიდან უფლებამოსილების ლეგიტიმურად განხორციელებისთვის აუცილებელია კომპანიის მიერ წარმომადგენლის სახელზე გაცემული შესაბამისი მინდობილობის აპოსტილის წესით დამოწმება. იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ I ინსტანციის სასამართლოში კანონმდებლობის ეს მოთხოვნა დაცული არ ყოფილა და მხარის წარმომადგენლის მინდობილობა ვერ პასუხობდა ზემოაღნიშნულ მოთხოვნებს, რადგან არ იყო აპოსტილით დამოწმებული, ითვლება, რომ I ინსტანციის სასამართლოში მოპასუხე თურქული მხარე არ მონაწილეობდა საქმის განხილვაში და, აქედან გამომდინარე, ამ ფაქტის მიმართ უნდა დადგეს ყველა შესაბამისი პროცესუალურ-სამართლებრივი შედეგი.

21. მოპასუხის საკასაციო საჩივრის თანახმად:

21.1. სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის გარემოება, რომ 30.05.2014 წლის ხელშეკრულების შესრულების დამადასტურებელი მსგავსი ტიპის ანგარიშფაქტურები და საბაჟო დეკლარაციები არ ყოფილა წარმოდგენილი 21.07.2014 წლის ხელშეკრულებასთან მიმართებით. საქმეშია მთელი რიგი მტკიცებულებები, რითაც დასტურდებოდა მოპასუხის მიერ 21.07.2014 წლის ხელშეკრულების სულ მცირე ნაწილობრივ (95%) შესრულების ფაქტი. კერძოდ: 1. 09.04.2015 წლის ელექტრონული ანგარიშფაქტურა, ზედნადები; 2. 06.01.2015 წლის მოსარჩელის წერილი; 3. კომპანია „ა–მი“ მოპასუხის მიერ გაგზავნილი წერილი და მისი პასუხი; 4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 12.07.2018 წლის №2ბ/2670 განჩინება;

21.2. თურქული კომპანიის მიერ ელექტრონულად გამოწერილი ანგარიშფაქტურა ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ კომპანიამ მიიღო 124 566,02 აშშ დოლარის ოდენობის თანხა და რეალიზაცია გაუკეთა შესაბამის საქონელს, სადაც აღნიშნულია, რომ, თუ აღნიშნული დოკუმენტი გაგზავნილ საქონელზე თანდართულია, არ მოითხოვება გაგზავნის ზედნადები. ე.ი. სწორედ მითითებული ფაქტურით გამოიგზავნა მოსარჩელეზე გადასაცემი პროდუქცია. შესაბამისად, სასამართლოს მიერ დამატებით ზედნადების მოთხოვნა არამართებულია, მით უფრო, რომ ფაქტურაშივე მითითებულია მოსარჩელის რეკვიზიტები. ამასთან, თავად მოსარჩელეს არასდროს უარყვია, რომ მე-18 კორპუსში დამონტაჟებული იყო კარ-ფანჯარა, იგი სადავოდ ხდიდა აღნიშნულის მოპასუხის მიერ შესრულების ფაქტს, თუმცა არ ასახელებდა, რომელმა ფიზიკურმა თუ იურიდიულმა პირმა შეასრულა აღნიშნული სამუშაოები დამატებითი ანაზღაურების სანაცვლოდ მოპასუხის მაგივრად;

21.3. სასამართლომ არასაკმარის მტკიცებულებად მიიჩნია მოსარჩელის მიერ გაგზავნილი 2015 წლის 6 იანვრის წერილი იმის დამადასტურებლად, რომ მოპასუხეს თუნდაც გარკვეული ტიპის სამუშაოები შესრულებული ჰქონდა, არადა მოსარჩელე თავად აღნიშნავს, რომ ურთიერთობა შეეხებოდა ნასყიდობის ხელშეკრულებას, ასევე მან მისცა მოპასუხეს 10-დღიანი ვადა „დარჩენილი კარ-ფანჯრის“ მონტაჟისთვის, ასევე 5-დღიანი ვადა იმ პერიოდისთვის მის მიერ შესყიდული საქონლისა და მის მიერ ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი ანგარიშფაქტურის გამოსაწერად. წერილში ცალსახად აღნიშნულია, რომ „ნაწილი საქონლისა (კარ-ფანჯარა და მინები) ჯერ კიდევ არ მოგიწოდებიათო“. შესაბამისად, ერთმნიშვნელოვნად „სხვა“ ნაწილი მიწოდებული ჰქონდა მოპასუხეს იმ მომენტისთვის, წინააღმდეგ შემთხვევაში მოპასუხეს მისწერდა, რომ საერთოდ არ მოგიწოდებიათ შესყიდული საქონელიო და არანაირ „დარჩენილ ნაწილზე“ საუბარი არ იქნებოდა;

21.4. მოპასუხემ დავის მიმდინარეობისას მიმართა კომპანია „ა–ს“, რომლისგანაც მიიღო პასუხი, რომ მოპასუხის დავალებით შეასრულა ამ უკანასკნელმა მე-18 კორპუსში მეტალოპლასტმასის კარ-ფანჯრის სამონტაჟო სამუშაოები. საინტერესოა, რატომ არ გაითვალისწინა მოსამართლემ აღნიშნული განმარტება. თავად მოსარჩელე ამას არ უარყოფდა. უფრო მეტიც, მოპასუხის მიერ ამ წერილის სასამართლოში წარდგენისთანავე მან ითხოვა პროცესის გადადება და განცხადებით მიმართა ჯერ საქალაქო, ხოლო შემდგომ სააპელაციო სასამართლოს კერძო საჩივრით კომპანია „ა–თან“ საქმისწარმოების განახლების მოთხოვნით, სადაც ერთმნიშვნელოვნად ასაბუთებდა, რომ მე-18 კორპუსის შეკვეთა შეასრულა თურქულმა კომპანიამ და არა - „ა–მა“. ასევე მოსარჩელემ წარმოადგინა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 12 ივლისის განჩინება მიმდინარე საქმეზე დასართავად. საინტერესოა, მიუხედავად ამდენი პირდაპირი მტკიცებულებისა, სასამართლომ რატომ დააკისრა მოპასუხეს 124 500 აშშ დოლარის გადახდა;

21.5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 12.07.2018 წლის №2ბ/2670 განჩინებაში, რომელიც კანონიერ ძალაშია შესული, ცხადად დაფიქსირებულია მოსარჩელის პოზიცია, კერძოდ, საუბარია ისეთ გარემოებებზე, რომლის აღიარებაზეც სააპელაციო სასამართლომ უკანონოდ თქვა უარი;

21.6. სააპელაციო სასამართლომ უკანონოდ დაადგინა, რომ მოპასუხემ ვერ წარადგინა ვალდებულების შესრულების ვარგისი დოკუმენტები, ისეთივე როგორიც წარადგინა 30.05.2014 წლის ხელშეკრულებასთან მიმართებით;

21.7. მოსარჩელე ძირითადად სადავოდ ხდიდა 30.05.2014 წლის ხელშეკრულების შესრულებას, ცდილობდა დაედასტურებინა შესრულების ნაკლი, წარმოადგინა კიდეც ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც არ გაიზიარა სასამართლომ მოპასუხის მიერ წარდგენილი საბაჟო დეკლარაციებიდან გამომდინარე, თუმცა იმავე ლოგიკით მოპასუხეს უფრო მეტი მტკიცებულება ჰქონდა წარდგენილი 21.07.2014 წლის ხელშეკრულების შესრულებასთან დაკავშირებით, ზედნადებ-ფაქტურის გარდა წარდგენილი იყო თავად მოსარჩელის 06.01.2015 წლის წერილი. ერთი მხრივ, ანალოგიურ სიტუაციას მოსამართლე განმარტავს მოპასუხის სასარგებლოდ 30.05.2014 წლის ხელშეკრულებასთან მიმართებით, ხოლო, მეორე მხრივ, კი მოპასუხეს აკისრებს თანხას 21.07.2014 წლის ხელშეკრულების თითქოსდა მთლიანად შეუსრულებლობისთვის;

21.8. პალატა უთითებს სასამართლოს 2015 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებაზე კომპანია „ა–ის“ სარჩელისა გამო მოსარჩელის მიმართ, თუმცა, მოსარჩელეს მხოლოდ მე-18 კორპუსის შესრულებიდან გამომდინარე არ დაკისრებია თანხები, მას სრულად დაეკისრა თანხა 465000 აშშ დოლარის ოდენობით - ეს იმ დროს, როდესაც მოსარჩელისვე განმარტებით, სამუშაოების შესრულების ღირებულება გადახდილი ჰქონდა თურქული კომპანიისთვის, ამას თან ერთვოდა კომპანია „ა–ის“ წერილი, სადაც ის ადასტურებს, რომ სწორედ მოპასუხის დაკვეთით შეასრულა მე-18 კორპუსის სამუშაოები. შესაბამისად, რატომ ჩათვალა სასამართლომ 124 500 აშშ დოლარის ნაწილში, რომ თანხა მოპასუხეს უნდა დაკისრებოდა და დანარჩენ ანალოგიურ ურთიერთობებში - არა, გაუგებარია;

21.9. მოსარჩელემ საკუთარი იურიდიული შეცდომის გამო წააგო პროცესი „ა–თან“ და მეორეჯერ მოუწია თანხის გადახდა, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ მოპასუხეს ეკისრება ზიანის ანაზღაურება. შესაბამისად, თუ ერთ (ძირითად) ეპიზოდში მოპასუხეს არ დაეკისრა თანხის გადახდა, მეორე ეპიზოდშიც არ უნდა დაკისრებოდა. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება წინააღმდეგობრივია. ერთ შემთხვევაში მოპასუხის საზიანოდ იყენებს 22.12.2015 წლის გადაწყვეტილებას, ხოლო მეორე შემთხვევაში საბაჟო დეკლარაციას ეყრდნობა და მოსარჩელის მოთხოვნას აკმაყოფილებს.

22. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე უთითებს 30.05.2014 წლის ხელშეკრულების არაჯეროვან, ნაკლიან შესრულებაზე, რასთან დაკავშირებითაც საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეს გაშვებული აქვს პრეტენზიის წარდგენის ვადა.

23. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ხელშეკრულების მხარეები მეწარმე სუბიექტები არიან, ხოლო სსკ-ის 495-ე მუხლი მეწარმე სუბიექტებთან მიმართებით ნაკლიანი ნივთის მიწოდების შემთხვევაში განსხვავებულ მოწესრიგებას გვთავაზობს [სსკ-ის 495-ე მუხლის თანახმად, თუ მყიდველი მეწარმეა, ის ვალდებულია დაუყოვნებლივ შეამოწმოს ნივთი; თუკი იგი ნაკლის აღმოჩენიდან შესაბამის ვადაში ან იმ ვადაში, რომლის განმავლობაშიც ცნობილი უნდა ყოფილიყო მისთვის ნაკლის არსებობა, არ წარუდგენს გამყიდველს პრეტენზიას, მას ერთმევა ნივთის ნაკლის გამო მოთხოვნის უფლება. თუ გამყიდველი შეგნებულად დუმდა ნივთის ნაკლზე, მაშინ მას არ შეუძლია დაეყრდნოს ამ მუხლით გათვალისწინებულ უფლებას].

24. ზემოაღნიშნული მუხლი მისი გამოყენების წინაპირობად ერთმნიშვნელოვნად მყიდველის მეწარმეობას ადგენს. თუმცა, მისი გამოყენება შესაძლებელია არამხოლოდ მაშინ, როდესაც გარიგების ერთ-ერთი ან ორივე მხარე „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სუბიექტია, არამედ - მაშინაც, როდესაც ნივთის შეძენას სამეწარმეო მიზანი გააჩნია. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სამოქალაქო კოდექსის 495-ე მუხლის განმარტებისას მხარის სტატუსს განსაზღვრავს სწორედ მის მიერ დადებული ხელშეკრულების მიზანი. კანონმდებლის მიერ საკითხის მსგავსი მოწესრიგება განპირობებულია იმით, რომ მეწარმე კერძო-სამართლებრივი ურთიერთობებისათვის დამახასიათებელ რისკებს უკეთ აღიქვამს. ის ფაქტი, რომ სამოქალაქო ბრუნვაში მეწარმის მიერ განხორციელებული ქმედება გონივრული და კონსტრუქციული უნდა იყოს, წარმოადგენს პრეზუმფციას, რომელიც თავისი ბუნებით იურიდიული ფიქციაა და ამ ვარაუდს არ აუქმებს შემდგომში მეწარმე პირის მიერ გამოჩენილი წინდაუხედაობა (იხ. სუსგ საქმე №ას-486-467-2016, 8 ივნისი, 2017 წელი).

25. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ დაუყოვნებლივ შემოწმების ვალდებულება პირდაპირ არ უნდა განიმარტოს და ის ყოველი კონკრეტული შემთხვევის გათვალისწინებით უნდა შეფასდეს. აღნიშნული შეფასება დამოკიდებულია როგორც ნივთის თვისებებზე, ასევე რაოდენობაზე, მყიდველის ობიექტურ შესაძლებლობაზე, განსაკუთრებული ძალისხმევის გარეშე პირველი ობიექტური შესაძლებლობისთანავე შეამოწმოს ნივთი (იხ. სოფიო ჩაჩავა, www. gccc.ge, სსკ-ის 495-ე მუხლის ელექტრონული კომენტარი, ბოლო დამუშავება: 30 მარტი, 2016).

26. განსახილველ შემთხვევაში კასატორი მიიჩნევს, რომ რაოდენობრივად ნაკლოვანი შესრულების ფაქტის გამოვლენა და ამასთან დაკავშირებით პრეტენზიის საფუძველი თურქული მხარის მიმართ, მოსარჩელეს შეიძლებოდა წარმოშობოდა მინიმუმ მხოლოდ მას შემდეგ, რაც 2016 წლის თებერვალში, სააღსრულებო ფურცლის გაცემით, ფაქტობრივად დასრულდა შპს „კ.ა–ის“ მიერ წამოწყებული სასამართლო დავა (იხ. წინამდებარე განჩინების 20.4 ქვეპუნქტი). საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის ზემოაღნიშნულ მითითებას, ვინაიდან ხელშეკრულების მეორე მხარის მიერ ვალდებულების ჯეროვანი შესრულების საკითხი ექცევა მისი კონტროლის ფარგლებში და მოპასუხის მიერ 2262 კვ.მ. კარ-ფანჯრის მიუწოდებლობა მოსარჩელეს მოკლე ვადაში უნდა შეემჩნია. მით უფრო, რომ მისი მითითების შესაბამისად, 4 იმპორტის საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით ფაქტობრივად მიწოდებული პროდუქცია, საერთო წონით 29750 კგ., არ შეიძლებოდა ყოფილიყო 1545.6 კვ.მ-ზე მეტი (იხ. წინამდებარე განჩინების 20.3. ქვეპუნქტი). ამავდროულად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ 2014 წლის 30 მაისის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების ფარგლებში მოსარჩელისათვის 31.01.2015წ. მიწოდებულია 39 505,84 აშშ დოლარის საქონელი; 18.02.2015წ. – 157 415.60 აშშ დოლარის; 26.02.2015წ. – 51 106,40 აშშ დოლარის და 06.03.2015წ. – 84 960 აშშ დოლარის, სულ 332 987,84 აშშ დოლარის ღირებულების საქონელი, რაც დასტურდება ანგარიშფაქტურითა და საბაჟო დეკლარაციის დოკუმენტით (იხ. წინამდებარე განჩინების 2.9. ქვეპუნქტი).

27. საკასაციო სასამართლო ასევე უარყოფს მოსარჩელის შედავებას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმე განიხილა მოსამართლემ, რომელსაც არ ჰქონდა საქმის განხილვის უფლებამოსილება. საქმის მასალებით დგინდება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის სხვა მოსამართლეზე განაწილება განაპირობა სწორედ იმან, რომ საქმის თავდაპირველი განმხილველი მოსამართლე ვიწრო სპეციალიზაციის შემოღების შემდგომ არ იხილავდა კომერციული კატეგორიის დავებს (იხ. მოხსენებითი ბარათი, ტ. 1. ს.ფ. 283). შესაბამისად, არ დასტურდება გარემოება, რომ საქმის განმხილველი მოსამართლე არ იყო უფლებამოსილი განეხილა კომერციული კატეგორიის დავები, რის გამოც კასატორის აღნიშნული პრეტენზია უსაფუძვლოა.

28. მოსარჩელის იმ პრეტენზიასთან დაკავშირებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოპასუხე კომპანიის წარმომადგენლის მინდობილობა არ იყო აპოსტილით დამოწმებული, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის მასალებით დასტურდება ამგვარი მინდობილობის არსებობა. თუმცა ასეც რომ არ იყოს, „საქართველოსა და თურქეთის რესპუბლიკას შორის სამოქალაქო, სავაჭრო და სისხლის სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი ურთიერთდახმარების შესახებ“ საერთაშორისო ხელშეკრულების მე-14 მუხლის თანახმად, ხელშეკრულების მონაწილე ერთ-ერთი მხარის ტერიტორიაზე უფლებამოსილი ორგანოს მიერ შედგენილი, დადასტურებული და ოფიციალური ბეჭდით დამოწმებული დოკუმენტები ან მათი ავთენტური ასლები მეორე მხარის ტერიტორიაზე მიიღება ლეგალიზაციის გარეშე. ხელშეკრულების მონაწილე ერთი მხარის ტერიტორიაზე ოფიციალური დოკუმენტები ხელშეკრულების მონაწილე მეორე მხარის ტერიტორიაზე ოფიციალური დოკუმენტების დამამტკიცებელი ძალით სარგებლობენ.

29. რაც შეეხება მოპასუხის პრეტენზიას, რომ მას არ უნდა დაკისრებოდა 21.07.2014წ. ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 124 561,63 აშშ დოლარის გადახდა, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოპასუხემ ვერ დაადასტურა აღნიშნული თანხის ოდენობით საქონლის მიწოდებისა და სამუშაოების შესრულების ფაქტი [სსკ-ის 102.1. მუხლი: თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს]. მოპასუხეს არ წარმოუდგენია სათანადო და ვარგისი მტკიცებულება მის მიერ აღნიშნული ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულების ფაქტის დასადასტურებლად. რაც შეეხება კასატორის აპელირებას 06.01.2015 წლის წერილზე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ 06.01.2015 წლის წერილის შინაარსი მიმართულია ვალდებულების შესრულების მოწოდებისკენ და ცალსახად არ ადასტურებს მოპასუხის მიერ ნაკისრი ვალდებულების შესრულებას.

30. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში კასატორებს არ წარმოუდგენიათ იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საკასაციო საჩივრების არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.

31. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზეც საკასაციო სასამართლო დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივრებს, რის გამოც მათ უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

32. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი [სსსკ-ის 401.4 მუხლი]. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი და ასევე მოპასუხეს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი.

33. რაც შეეხება მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, საკასაციო პალატა მიუთითებს სსსკ-ის 407.1 მუხლზე [საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები] და განმარტავს, რომ აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება. ამავე კოდექსის 104.1 მუხლის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არა აქვთ. დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოპასუხეს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო სასამართლოში მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები (უცხო ენაზე შედგენილი ანგარიშ-ფაქტურა დამზადების თარიღი 09.04.2015 ქართულენოვან თარგმანთან ერთად, „ჩ.მ.მ. და ი.ჯ.კ–-ს საქართველოს ფილიალის“ 2015 წლის 6 იანვრის წერილი, ლ.კ.სერვისის 2017 წლის 28 დეკემბრის განცხადება, შპს „კ.ა–ის“ ადმინისტრაციის უფროსის 2017 წლის 28 დეკემბრის წერილი), მთლიანობაში „5“ ფურცლად (ტ. 3. ს.ფ. 199-203).

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. სს „H. i.s.e.z.“-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. სს „უ.ფ.ვ.ო.უ.ს.ი.თ“-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

3. კასატორს სს „H. i.s.e.z.“-ს (ს/კ ......) დაუბრუნდეს მის მიერ 2020 წლის 1 ოქტომბრის №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის 70% – 5600 (ხუთი ათას ექვსასი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

4. კასატორს სს „უ.ფ.ვ.ო.უ.ს.ი.თ–ს“ (ს/კ .....) დაუბრუნდეს დ.ხ–ის (პ/ნ ....) მიერ 2020 წლის 23 ივნისის №9485380450 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის 70% – 5600 (ხუთი ათას ექვსასი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

5. კასატორს სს „უ.ფ.ვ.ო.უ.ს.ი.თ–ს“ დაუბრუნდეს საკასაციო სასამართლოში მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები (უცხო ენაზე შედგენილი ანგარიშ-ფაქტურა დამზადების თარიღი 09.04.2015 ქართულენოვან თარგმანთან ერთად, „ჩ.მ.მ. და ი.ჯ.კ–-ს საქართველოს ფილიალის“ 2015 წლის 6 იანვრის წერილი, ლ.კ.სერვისის 2017 წლის 28 დეკემბრის განცხადება, შპს „კ.ა–ის“ ადმინისტრაციის უფროსის 2017 წლის 28 დეკემბრის წერილი), მთლიანობაში „5“ ფურცლად (ტ. 3. ს.ფ. 199-203);

6. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი