¹ბს-1028-982(კ-07) 19 მარტი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლევან მურუსიძე, მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

01.08.02წ. ინდმეწარმე “ჭ.-მ" სასარჩელო განცხადებით მიმართა კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მიმართ და მოითხოვა საგადასახადო დეპარტამენტს დავალებოდა აღედგინა დამატებითი ღირებულების გადასახადის _ მისაღები 14054 ლარისა და 30 თეთრის ჩათვლა და მასვე, როგორც მოპასუხეს, დაკისრებოდა სასამართლოს ხარჯების გადახდა. მოსარჩელის განმარტებით, “ჩ.-გან" სხვადასხვა დასახელების საქონელი შეიძინა, რაზეც ანგარიშ_ფაქტურები და სასაქონლო ზედნადებები გამოიწერა. მოსარჩელეს საგადასახადო დეპარტამენტის დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინპექციის 14.06.02წ. ¹01-09/65-1022 საგადასახადო შეტყობინებით ეცნობა, რომ საგადასახადო დეპარტამენტის 06.06.02წ. ¹1-11/3230 წერილის საფუძველზე, მათ მიერ დღგ-ს ანგარიშ-ფაქტურებით განხორციელებული ჩათვლები, საერთო თანხით 14054,30 ლარი, შეუჩერდა და მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე პირად ბარათზე დაერიცხა, აღნიშნული თანხის სრულად დაფარვა დაევალა ისე, რომ არ იქნა მითითებული ქმედების განხორციელების კონკრეტული საფუძველი. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე, 280-ე, 29-25-ე, 91-ე, 92-ე მუხლების შესაბამისად, არაპირდაპირი გადასახადის, დღგ-ს ბიუჯეტში შეტანის ვალდებულება საქონლის მიმწოდებელს ეკისრება და ამავე კოდექსის 217-ე მუხლით, საგადასახადო კონტროლი საგადასახადო ორგანოებმა უნდა განახორციელონ. მოსარჩელის აზრით, საქონლის მიმწოდებელმა თავისი საგადასახადო ვალდებულებები დადგენილი წესით შეასრულა, რაც აჭარის ა/რ სახელმწიფო საგადასახადო ინსპექციის 17.05.02წ. ¹01-09/330 და 11.07.02წ. ¹01-09/383 ცნობებით დასტურდებოდა. საქმის განხილვის სტადიაზე მოსარჩელემ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 14.06.02წ. ¹01-09/65-1022 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობა და გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის _ 352 ლარის დაბრუნება მოითხოვა.

კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 27.08.02წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის შუამდგომლობის საფუძველზე, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმული იქნენ ინდმეწარმე “ჩ" და დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექცია.

კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 07.10.02წ. გადაწყვეტილებით ინდმეწარმე “ჭ-ს" სარჩელი დაკმაყოფილდა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 06.06.02წ. ¹1-11/3230 წერილის საფუძველზე დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ 14.06.02წ. ¹01-09/65-1022 აქტი დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების თაობაზე ბათილად იქნა ცნობილი, აღდგენილ იქნა მოსარჩელის მიმართ ანგარიშ-ფაქტურების საფუძველზე განხორციელებული დღგ-ს ჩათვლები _ 14054,30 ლარის ოდენობით. ინდმეწარმე “ჭ-ს" დაუბრუნდა მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ხარჯები _ 352 ლარის ოდენობით. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად ინდმეწარმე “.ჭ-მ” ინდმეწარმე “ჩ-გან" 2002 წლის 06, 10, 12, 13, 24 და 27 აპრილს შეიძინა კორპის საცობები და მუყაოს ყუთები. გადახდილ თანხებში გათვალისწინებული იქნა დღგ-ს განაკვეთი და თანხა. სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 29-ე მუხლის 25-ე ნაწილის შესაბამისად, არაპირდაპირი გადასახადი (დღგ, აქციზი და სხვა) არის გადასახადი, რომელიც დგინდება მიწოდებული საქონლის (საბაჟო მომსახურება) ფასზე დანამატის სახით და რომელსაც იხდის მომხმარებელი ამ გადასახადით გაზრდილი ფასით საქონლის შეძენისას. არაპირდაპირი გადასახადის ბიუჯეტში შეტანის ვალდებულება ეკისრება საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიმწოდებელს, რომელიც ამ კოდექსის მე-4 კარის მიზნებისათვის იწოდება გადასახადის გადამხდელად. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ბიუჯეტში დღგ-ს შეტანის ვალდებულება ეკისრება მიმწოდებელს, გამყიდველს, რომელმაც საგადასახადო კოდექსის 28-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე უნდა გადაიხადოს გადასახადი. საგადასახადო კოდექსის 30-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ვალდებულება სრულდება უშუალოდ გადამხდელის მიერ. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, აკრძალულია გადასახადის გადამხდელის ან სხვა ვალდებული პირის მიერ ვალდებულების შესრულებაზე ცალმხრივად უარის თქმა, ან მისი შესრულების წესის ცალმხრივი შეცვლა. გამყიდველი იყო ვალდებული გადაეხადა დღგ-ს თანხა ბიუჯეტში. საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია წარმოდგენილი ანგარიშ-ფაქტურის შესაბამისად, თუ საქონელი, სამუშაო, ან მომსახურება გამოიყენება, ან გამოყენებული იქნება გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკური საქმიანობისთვის. დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი თანხა. საგადასახადო კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენს საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი აღრიცხვის ფაქტურას, რომლითაც დასტურდება დღგ-ს გადახდევინების ფაქტი. მოსარჩელემ საგადასახადო ორგანოებს წარუდგინა ანგარიშ-ფაქტურა, მისი მხრიდან ვალდებულება შესრულდა. გამყიდველის მიერ ვალდებულების შესრულებზე კონტროლი საგადასახადო ორგანოებს უნდა განეხორციელებინათ.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 12.08.04წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 07.10.02წ. გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საგადასახადო კოდექსის 114.1 მუხლზე, რომლის თანახმად, ამ მუხლის დებულებათა გათვალისწინებით, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი დროის მიხედვით გადახდილია წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად და დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. ამავე კოდექსის 115.2 მუხლის შესაბამისად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილ მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომლითაც დასტურდება დღგ-ს გადახდევინების ფაქტი, ხოლო 116.1 მუხლის შესაბამისად, დღგ-ს დეკლარაცია წარდგენილი და დღგ გადახდილი უნდა იქნეს საგადასახადო ორგანოში გადამხდელის რეგისტრაციის ადგილის მიხედვით. სააპელაციო პალატამ აჭარის ა/რ სახელმწიფო საგადასახადო დეპარტამენტის ხელვაჩაურის რაიონის საგადასახადო ინსპექციის 17.05.02წ. ¹01-09/330, 11.06.02წ. ¹01-09/383 ცნობებისა და 29.03.04წ. ¹01-09/81 წერილის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ინდმეწარმე “ჩ.-ის" მიერ ინდმეწარმე “ჭ.-თვის" მიწოდებულ საქონელზე გამოწერილი შემდეგი ანგარიშ-ფაქტურები: სერია აა-68¹..., სერია აა-68 ¹..., სერია აა-68 ¹..., სერია აა-68 ¹..., სერია აა-68 ¹002993, სერია აა-68 ¹... ინდმეწარმე “ჩ.-ის" მიერ საგადასახადო ინსპექციაში დაბეგვრაზე წარდგენილ იქნა 2002 წლის აპრილის დღგ-ს დეკლარაციით, ანგარიშ-ფაქტურები გადაიგზავნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მონიტორინგის სამსახურში და 2004 წლის 29 მარტის მდგომარეობით ინდმეწარმე “ჩ.-ს" დღგ-ს დავალიანება არ ერიცხება, ხოლო აპელანტს აღნიშნულის საწინააღმდეგო არაფერი წარუდგენია.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ინდმეწარმე “ჩ.-ს" და ინდმეწარმე “ჭ.-ს" მიერ საგადასახადო ვალდებულებები სადავო დღგ-ს გადახდასთან მიმართებაში საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა შესაბამისად შესრულდა. გადამხდელმა დღგ გადაიხადა რეგისტრაციის ადგილის მიხედვით და ჩაირიცხა იქნა აჭარის ა/რ ბიუჯეტში. “საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის შესაბამისად, ეს უკანასკნელი საქართველოს ერთიანი ცენტრალიზებული საბიუჯეტო სისტემის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 6.4 და 233-ე “გ" მუხლების, აგრეთვე “კომერციული ბანკების შესახებ" საქართველოს კანონის შესაბამისად, აჭარის ა/რ ბიუჯეტთან საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახადის თანხების შესაბამისი ბიუჯეტის შემოსავალში ჩარიცხვის ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, პასუხისმგებლობა ინდმეწარმე “ჭ.-ს" არ შეიძლებოდა დაკისრებოდა და დღგ-ს თანხის ხელახლა გადახდა დავალებოდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ საკასაციო წესით გაასაჩივრა და მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა. კასატორმა აღნიშნა, რომ ი/მ “ჭ.-ს" დღგ-ს ჩათვლები დიდუბე-ჩუღურეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიერ არ იქნა განხორციელებული მათი წერილის საფუძველზე, რომლის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა საგადასახადო კოდექსის მე-2, მე-6, 114-ე, 115-ე, 118-ე მუხლები. დღგ-ს გადასახადი წარმოადგენს საერთო-სახელმწიფოებრივ გადასახადს და მითითებული 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო აბზაცის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარება სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილ დღგ-ს თანხა. შესაბამისი პერიოდისთვის მოქმედი “საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ" კანონის მე-9 მუხლი განსაზღვრავდა, რომ ბიუჯეტის ყველა შემოსავალი უნდა ასახულიყო ეროვნულ ბანკში გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. დაუშვებელი იყო ბიუჯეტის შემოსავლებში თანხების აღრიცხვა როგორც ხაზინის, ასევე გადამხდელების მომსახურე კომერციული ბანკების შესაბამის ანგარიშებზე მათი სრულფასოვანი ასახვის გარეშე. შესაბამისად, საქართველოს ბიუჯეტში თანხა გადახდილად ითვლება, თუ ის ასახვას ჰპოვებს ეროვნული ბანკის მიერ გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული დღგ-ს ჩათვლების განხორციელება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დაუშვებელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 08.04.05წ. განჩინებით კასატორ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პლატის 12.08.04წ. განჩინება. საკასაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114.1 მუხლის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად ან გადახდილია დასაბეგრ ოპერაციაზე, თუ საქონელი, სამუშაო, ან მომსახურება გამოიყენება, ან გამოყენებული იქნება ეკონომიკური საქმიანობისთვის, იმ შემთხვევაშიც, თუ ისინი არ შეიტანება პროდუქციის თვითღირებულებაში. ამავე კოდექსის 115-ე მუხლის მიხედვით კი, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომლითაც დასტურდება დღგ-ს გადახდევინების ფაქტი. მოცემულ შემთხვევაში საქონლის მიწოდება განხორციელდა ანგარიშ-ფაქტურებით, რომლებითაც დასტურდება ი/მ ,,ჭ.-ს” მიერ დღგ-ს გადახდის ფაქტი. “საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ" საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა მოიცავს სახელმწიფო ბიუჯეტს, აფხაზეთისა და აჭარის ა/რ ბიუჯეტებისა და საქართველოს სხვა კატეგორიის ერთეულების ბიუჯეტებს, ამავე კანონის მე-2 მუხლის შესაბამისად, საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა არის ქვეყნის ბიუჯეტის ერთიანობა, რომელიც ეფუძნება ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ მოწყობას, ხოლო მე-3 მუხლი ადგენს, რომ საბიუჯეტო მოწყობა საქართველოში ეფუძნება საქართველოს საბიუჯეტო სისტემაში შემავალი ყველა ბიუჯეტის ერთიანობას. საკასაციო პალატამ მიიჩნია, რომ, ვინაიდან ი/მ ,,ჩ.-ს” ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება მოხდენილი ჰქონდა კანონით დადგენილი წესით, დღგ-ს თანხა შეტანილი იყო აჭარის ა/რ ბიუჯეტში, ინდმეწარმე “ჭ.-ს” დღგ-ს ჩათვლის კანონიერი საფუძველი გააჩნდა და სადავო დღგ-ს თანხის ცენტრალურ ბიუჯეტში მოუხვედრელობის ფაქტი საკასაციო პალატამ საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლად არ მიიჩნია.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამეტმა 16.05.05წ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 08.04.05წ. განჩინების ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებით მიმართა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატას.

განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ ი/მ ,,ჭ.-ს” სარჩელზე მიღებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია, ვინაიდან საქმეში არ არსებობდა ის გარემოება, რომელიც მისთვის ეხლა გახდა ცნობილი და მასზე დაყრდნობით უნდა მომხდარიყო საქმის თაობაზე საბოლოო ობიექტური გადაწყვეტილების ფორმირება. ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად ან გადახდილია საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. ქ. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციიდან გადმოგზავნილი იქნა ცნობა და 13.04.05წ. ¹01-12/600 წერილი. აღნიშნული წერილის თანახმად, ი/მ ,,ჭ.-ს” მომწოდებელს, ი/მ ,,ჩ.-ს”, უშუალოდ სახელმწიფო ბიუჯეტში 2538 ლარი ჰქონდა შეტანილი, მათ შორის დამატებული ღირებულების გადასახადი იყო 1638 ლარი, ხოლო უზენაესი სასამართლოს 08.04.05წ. განჩინებით ი/მ ,,ჭ.-ს” ბიუჯეტში გადახდილად ჩაეთვალა დღგ-ის თანხა 14 054.30 ლარი. განმცხადებლის აზრით, საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატამ, ასევე საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ ფრაგმენტულად განიხილა საქმეში არსებული მტკიცებულებები და დოკუმენტები. ამასთან, გარემობები სრულყოფილად არ შეაფასა, ხოლო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის საფუძველზე დღგ-ის ჩასათვლელი თანხების განსაზღვრისას სასამართლომ არ განიხილა საქონლის მიწოდების პირობები და დღგ-ის გადახდისას დასაბეგრი ოპერაციების დრო. ყურადღება არ მიექცა კომპენსაციის თანხების გადახდის ოდენობას და ბიუჯეტში გადახდის დამადასტურებელ დოკუმენტებს, რომელიც უნდა შედგენილიყო სსკ-ის 68-ე მუხლის და ,,მკაცრი აღრიცხვა-ანგარიშგების ფორმების და დოკუმენტების წარმოებისა და გამოყენების წესების შესახებ” საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 2000 წლის 24 აპრილის ¹50 ბრძანების შესაბამისად. განმცხადენლის მითითებით, ზემოაღნიშნულ გარემოებაზე საქმის არსებითი განხილვის დროს ვერ გამახვილდებოდა ყურადღება, რის გამოც მიღებული იქნა მცდარი გადაწყვეტილება. სასამართლოებისთვის ცნობილი რომ ყოფილიყო აღნიშნული გარემოება, მაშინ გადაწყვეტილება მის სასარგებლოდ იქნებოდა მიღებული. მეწარმე ფიზიკური პირის მოთხოვნები შესრულებულად ჩაითვლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როცა დაცული იქნება ის ძირითადი პრინციპი, რომელიც გამომდინარეობს 114-ე მუხლის პირველი პუნქტის ბოლო აბზაციდან _ დღგ-ის ჩათვლას დაექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა. განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ საქართევლოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მეორე კოლეგიის 10.03.05წ. ¹2/2/275.291.296.299 გადაწყვეტილებით დადასტურებულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის 13 ივნისის რედაქციით) 114-ე მუხლის საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობა. განმცხადებელმა სსკ-ის 421-ე, 423-ე, 424-ე, 425-ე, 426-ე, 427-ე, 429-ე, 430-ე და 431-ე მუხლების საფუძველზე ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების წარმოებაში მიღება, მიღებული გადაწყვეტილებების გაუქმება, საქმის არსებითად განიხილვა და ი/მ ,,ჭ.-ს” სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 23.09.05წ. განჩინებით განცხადება განსჯადობით განსახილველად გადაეცა პირველი ინსტანციის სასამართლოს. საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ სსკ-ის 424-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ შეტანილი უნდა ყოფილიყო გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოში, რომელსაც, მოცემულ შემთხვევაში წარმოადგენდა კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.12.05წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამეტის განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ განმცხადებელს საშუალება ჰქონდა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტის დროს მიეთითებინა მათ მიერ ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიჩნეულ მტკიცებულებაზე და სსკ-ის 103-ე მუხლის II ნაწილის თანახმად, სასამართლოს წინაშე ეშუამდგომლა მტკიცებულებათა გამოთხოვის შესახებ. სასამართლომ არ გაიზიარა განმცხადებლის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ საქმის არსებითი განხილვის დროს შეუძლებელი იყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკიდან გამოეთხოვა რაიმე სახის ინფორმაცია, ვიდრე “დე ფაქტო” ხელისუფლება არ გახდა “დე იურე”. სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში დაცული იყო ხელვაჩაურის რაიონის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის მ/შ ¹01-09/151 29.03.04წ. წერილი, რომელიც წარმოდგენილი იქნა ინფორმაციის გამოთხოვის შესახებ ქ. თბილისის საოლქო სასამართლოს 02.03.04წ. შესაბამისი მიმართვის საფუძველზე. აღნიშნული განჩინება გასაჩივრებული იქნა განმცხადებლის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ სამეთა პალატის 01.05.07წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამეტი შეიცვალა უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურით, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამეტის თბილისის საგადასახადო ინსპექცია მისი უფლებამონაცვლე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექციით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ სამეთა პალატის 12.10.07წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.12.05წ. განჩინება. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა სსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძველს არ ქმნიდა. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ სამეთა პალატის 12.10.07წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა. კასატორის განცხადებით, ორივე ინსტანციის სასამართლომ განმარტა, რომ საქმეში არ არსებობდა ის გარემოება, რომლის საფუძველზეც უნდა მომხდარიყო საბოლოო ობიექტური გადაწყვეტილების ფორმირება. 1997წ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის შესაბამისად, ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად ან გადახდილია საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია ის ფაქტი, რომ საქმეში არ არსებობდა ის გარემოება, რომელიც საგადასახადო დეპარტამენტისათვის ცნობილი გახდა სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ. სწორედ ამ გარემოებაზე დაყრდნობით სასამართლოს უნდა მიეღო სხვაგვარი შინაარსის ობიექტური გადაწყვეტილება. საქმის მასალების შესწავლის შედეგად სასამართლო უნდა მისულიყო იმ დასკვნამდე, რომ ქ. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციიდან გადმოგზავნილი იქნა ცნობა და 13.04.05წ. ¹01-12/600 წერილი, რომლის მიხედვითაც ირკვევა, რომ ი/მ ,,ჭ.-ს” მომწოდებელს, ი/მ ,,ჩ.-ს” სახელმწიფო ბიუჯეტში შეტანილი ჰქონდა 2538 ლარი, საიდანაც დამატებული ღირებულების გადასახადი შეადგენდა 1638 ლარს. კასატორმა აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ 1997წ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის საფუძველზე დღგ-ს ჩასათვლელი თანხების განსაზღვრისას არ განიხილა საქონლის მოწოდების პირობები და დღგ-ს გადახდისას დასაბეგრი ოპერაციების დრო, ყურადღება არ მიაქცია კომპენსაციის თანხების გადახდის ოდენობას და ბიუჯეტში გადახდის დამადასტურებელ დოკუმენტებს, რომელიც უნდა შედგენილიყო სსკ-ის 68-ე მუხლის და ,,მკაცრი აღრიცხვა-ანგარიშგების ფორმებისა და დოკუმენტების წარმოებისა და გამოყენების წესების შესახებ” საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 24.04.2000წ. ¹50 ბრძანების შესაბამისად. შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის მასალები სრულყოფიად არ შეუსწავლია, რასაც მოწმობს 12.10.07წ. განჩინებაც, სადაც საჩივრის ავტორად მოხსენიებულია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური, ხოლო ერთ-ერთ მოწინააღმდეგე მხარედ დასახელებულია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის საგადასახადო ინსპექცია, რაც, კასატორის აზრით, ადასტურებს, რომ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. აღნიშნული კი ასკ-ის 34-ე მუხლის მესამე ნაწილის ,,გ” ქვეპუნქტით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს ქმნის.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 09.11.07წ. განჩინებით საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული. მხარეებს განესაზღვრათ ვადა დასაშვებობის შესახებ მოსაზრებების წარმოსადგენად.

კასატორმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა წარმოადგინა მოსაზრება, რომელშიც მიუთითა მის საკასაციო საჩივარში აღნიშნულ მოტივებზე. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აზრით, საკასაციო საჩივარი აკმაყოფილებს ასკ-ის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით გათვალიწინებულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პირობას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.