28 მარტი 2024 წელი
№ას-1295-2023 თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ამირან ძაბუნიძე
თეა ძიმისტარაშვილი
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი _ ა.შ–ძე
მოწინააღმდეგე მხარეები: გ.გ–ძე, კ.ბ–ი, ა.ე–ძე, ა.ა–ძე, დ.ძ–ძე, ე.ჯ–ი, ა.ა–ი, თ.გ–-ჩ–ე, თ.ხ–ვა, თ.ი–ი, ი.ხ–ი, ი.გ–ძე, ი.გ–ი, ლ.დ–ი, ლ.ნ–ი, ლ.ხ–ი, ლ.გ–ძე, ლ.ლ–ძე, ლ.კ–ი, მ.ჯ–ი, მ.ე–ი, მ.დ–ძე, მ.ფ–ი, ნ.ს–ძე, ნ.ა–ძე, ნ.მ–ი, ფ.გ–ვა, ქ.გ–ი, ქ.ქ–ი, ხ.ბ–ა, ჯ.ჯ–ა, გ.ჯ–ი
გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 23 მაისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი _ ხელშეშლის აღკვეთა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. ა.ე–ძემ, ა.ხ–მა, ვ.ა–ძემ, გ.გ–ძემ, დ.ძ–ძემ, ე.ჯ–მა, ა.ა–მა, თ.გ–-ჩ–იმ, თ.ხ–ვამ, თ.ი–მა, თ.მ–ძემ, ი.მ–მა, ი.ხ–მა, ი.გ–მა, კ.ბ–მა, ლ.დ–მა, ლ.ნ–მა, ნ.მ–მა, ლ.გ–ძემ, ლ.ლ–ძემ, ლ.კ–მა, მ.ჯ–მა, მ.დ–ძემ, მ.ე–მა, მ.ფ–მა, ნ.ს–ძემ, ნ.ა–ძემ, ნ.მ–მა, ფ.გ–ვამ, ქ.ქ–მა, ხ.ბ–ამ, ჯ.ჯ–ამ, ლ.ბ–მა, ნ.გ–მა და ს.გ–ამ სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე - ა.შ–ძის მიმართ, ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით.
2. მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.
3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 06 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. აეკრძალა მოპასუხე ა.შ–ძეს მოსარჩელეებისთვის ქ. თბილისში, ......... (საკადასტრო კოდი N........) მდებარე შენობაში არსებული ლიფტით და მეხუთე სართულიდან ზემოთ, სხვენის ჩათვლით, კიბეებით სარგებლობაში ხელშეშლა. ასევე დადგინდა გადაწყვეტილების აღსრულების სპეციალური წესი, კერძოდ, სადავო მისამართზე მდებარე შენობაში არსებული ლიფტით სარგებლობის ხელშეშლის აკრძალვის ნაწილში გადაწყვეტილება უნდა აღსრულდეს მოსარჩელეების მიერ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 31 დეკემბრის N446 დადგენილებით დამტკიცებული „ლიფტების უსაფრთხო ექსპლუატაციის შესახებ ტექნიკურ რეგლამენტთან“ ლიფტის შესაბამისობაში მოყვანის შემდგომ, რაშიც მოსარჩელეებს ხელს არ შეუშლის მოპასუხე - ა.შ–ძე.
4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 23 მაისის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. განჩინება დაეფუძნა შემდეგს:
5.1. უდავოა, რომ ქ. თბილისში, ........ (საკადასტრო კოდი N .......) მდებარე უძრავი ქონება წარმოადგენს ა.ე–ძის, ა.ხ–ის, ვ.ა–ძის, გ.გ–ძის, დ.ძ–ძის, ე.ჯ–ის, ა.ა–ის, თ.გ–-ჩ–ის, თ.ხ–ვას, თ.ი–ის, თ.მ–ძის, ი.მ–ის, ი.ხ–ის, ი.გ–ის, კ.ბ–ის, ლ.დ–ის, ლ.ნ–ის, ნ.მ–ის, ლ.გ–ძის, ლ.ლ–ძის, ლ.კ–ის, მ.ჯ–ის, მ.დ–ძის, მ.ე–ის, მ.ფ–ის, ნ.ს–ძის, ნ.ა–ძის, ნ.მ–ის, ფ.გ–ვას, ქ.ქ–ის, ხ.ბ–ას, ჯ.ჯ–ას, ლ.ბ–ის, ნ.გ–ის, ს.გ–ას და ა.შ–ძის თანასაკუთრებას.
5.2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით უდავოდ არის დადგენილი, რომ მოპასუხე არ აძლევს მოსარჩელეებს სადავო მისამართზე მდებარე შენობაში არსებული ლიფტით და მეხუთე სართულიდან ზემოთ, სხვენის ჩათვლით, კიბეებით სარგებლობის შესაძლებლობას.
5.3. მოსარჩელეები მოითხოვენ მოპასუხისათვის საერთო ქონებით სარგებლობაში ხელშეშლის აკრძალვას, ანუ სარჩელი ნეგატორული ხასიათისაა.
5.4. სააპელაციო პალატამ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებზე მიუთითა და განმარტა, რომ სასამართლო ნეგატორული სარჩელის განხილვისას ადგენს არა რაიმე ახალ უფლებას (აწესებს, ცვლის, წყვეტს და სხვა), არამედ მოდავე სუბიექტთა უფლებრივი მდგომარეობის შეუცვლელად განსაზღვრავს სამოქალაქო უფლების სწორი რეალიზაციის წესს. აღნიშნული ტიპის სარჩელი დაკმაყოფილდება ისეთ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს ნივთის მესაკუთრე, რომლის საკუთრების ხელყოფა ან საკუთრების გამოყენებაში სხვაგვარი ხელშეშლა ხორციელდება სხვა პირის უკანონო მოქმედებით (შდრ. სუსგ: №ას-1041-998-2016, 12.02.2016წ.; №ას-843-809-2016, 26.10.2016წ.)
5.5. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე მითითებით განმარტა მტკიცების ტვირთის როლი სამოქალაქო საპროცესო სამართალში და აღნიშნა, რომ მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი არის სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს.
5.6. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელეების მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას მოწინააღმდეგე მხარისგან ხელშეშლის ფაქტის არსებობის დადასტურება წარმოადგენდა, რაც წარმატებით განხორციელდა, ვინაიდან მოპასუხემ აღიარა მოსარჩელეებისათვის სადავო ქონებით ხელშეშლის ფაქტის არსებობა. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის თანახმად, კი სასამართლოს ეძლევა შესაძლებლობა აღნიშნული საკმარის მტკიცებულებად ჩათვალოს და საფუძვლად დაუდოს სასამართლო გადაწყვეტილებას.
5.7. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მტკიცების ტვირთის განაწილების პრინციპიდან გამომდინარე, ხელშეშლის ფაქტის დადასტურების პირობებში, მოპასუხე ვალდებული იყო დაესაბუთებინა ხელშეშლის მართლზომიერება. აღნიშნული კუთხით, აპელანტი ორ გარემოებას უთითებდა:
- სადავო ქონება არ წარმოადგენს ამხანაგობის საერთო საკუთრებას, ვინაიდან ამხანაგობა რეგისტრირებული არ არის კანონის შესაბამისად;
- ლიფტი და მისი მოწყობისთვის აუცილებელი ტექნიკა შეძენელია მოპასუხის მიერ და მან საკუთარი სახსრებით აამუშავა ლიფტი.
5.8. ზემოაღნიშნული პრეტენზიების განხილვის მიზნით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტებსა და მე-11 მუხლზე და დაადგინა, რომ ვინაიდან სადავო მისამართზე მდებარე უძრავ ნივთს ჰყავდა რამდენიმე ინდივიდუალური მესაკუთრე, შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა დაფუძნებულად ითვლებოდა და სადავო ურთიერთობის მიმართ გამოყენებული უნდა ყოფილიყო „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი რეგულაციები.
5.9. სააპელაციო პალატამ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტსა და ამავე კანონის მე-5 მუხლის პირველ და მე-4 პუნქტებზე მითითებით განმარტა, რა წარმოადგენს ბინათმესაკუთრეთა ამხაგანობის წევრთა საერთო საკუთრებას და ამავე კანონის მე-7 მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებსა და მე-6 მუხლის მე-5 პუნქტზე მითითებით დაადგინა, რომ ის ქონება (კიბის უჯრედები, სხვენები, ტექნიკური სართულები, სახურავები, ლიფტები და შახტები), რომლითაც სარგებლობაში მოსარჩელეებს ხელს უშლის მოპასუხე, წარმოადგენს ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებას და შესაბამისად, ამხანაგობის ყველა წევრს (მათ შორის მოსარჩელეებს) უფლება აქვს ისარგებლოს ამ ქონებით. ამასთან, კანონი უშვებს ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებული ქონების გადაცემას სარგებლობაში მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილება.
5.10. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია, რომ ის მესაკუთრეებთან შეთანხმებით სამი ათეული წელი სარგებლობდა ლიფტით და კიბის უჯრედით, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი არ იყო ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილება. მოპასუხის ახსნა-განმარტება კი, რომელიც გამყარებული არ იყო შესაბამისი მტკიცებულებებით და რომელსაც სადავოდ ხდიდა მეორე მხარე, ვერ მიიჩნეოდა საკმარის მტკიცებულებად. რაც შეეხებოდა მოპასუხის პოზიციას, რომ მან საკუთარი სახსრებით შეიძინა ლიფტი და მოიყვანა მუშა მდგომარეობაში, აღნიშნული ასევე არ დასტურდებოდა საქმის მასალებით და რომც დადასტურებულიყო მითითებული გარემოება არ წარმოადგენდა წინამდებარე სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს. ეს შესაძლოა სხვა დავის წამოწყების საფუძველი ყოფილიყო. ამდენად, ვინაიდან მოსარჩელეების უფლება ისარგებლონ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით, შეზღუდული იყო, აპელანტმა კი შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენით ვერ დაასაბუთა ხელშეშლის მართლზომიერება, პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად დააკმაყოფილა სარჩელი.
6. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის უარყოფა. კასატორის პრეტენზია მდგომარეობს იმაში, რომ სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ აღნიშნული კორპუსი არ არის საცხოვრებელი დანიშნულების შენობა და რელურად სამეწარმეო დანიშნულებისაა, შესაბამისად ვერ დააკმაყოფილებს საცხოვრებელი კორპუსისათვის დამახასიათებელ ელემენტარულ პირობებსაც კი. შენობას არ აქვს ელექტრო და სხვა კომუნიკაციები იმგვარად მოწყობილი, რომ გამოყენებულ იქნას საცხოვრებლად. შესაბამისად თანასაკუთრებად ვერ ჩაითვლება შენობის ის ნაწილები, რომლებიც ჩვეულებრივ საცხოვრებელ სახლში ითვლება თანასაკუთრებად.
ამასთან, კასატორის მითითებით, კორპუსში არ ფუნქციონირებს ამხანაგობა, ამხანაგობა არ არის შექმნილი კანონით დადგენილი წესით, შესაბამისად ბუნდოვანია მოსარჩელეთა იურიდიული ინტერესები, ყოველივე ეს კი გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.
7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ საკასაციო საჩივარი მიღებული იქნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:
8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.
10. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანია, საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მართლზომიერება.
11. პირველ რიგში, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172.2 (თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია, ხელის შემშლელს მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა. თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება, მესაკუთრეს შეუძლია, მოითხოვოს მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით) მუხლი.
12. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე საკუთრების ხელყოფის ან სხვაგვარი ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა წარმოადგენს ნეგატორულ სარჩელს, რომელიც, მესაკუთრის დაცვის მიზნით, მიმართულია უფლების დამრღვევი პირის წინააღმდეგ. სასამართლო ამ ტიპის სარჩელის განხილვისას ადგენს არა რაიმე ახალ უფლებას (აწესებს, ცვლის, წყვეტს და სხვა), არამედ განსაზღვრავს მოდავე სუბიექტთა უფლებრივი მდგომარეობის შეუცვლელად სამოქალაქო უფლების სწორი რეალიზაციის წესს. აღნიშნული ტიპის სარჩელი დაკმაყოფილდება ისეთ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს ნივთის მესაკუთრე, რომლის საკუთრების ხელყოფა ან საკუთრების გამოყენებაში სხვაგვარი ხელშეშლა ხორციელდება სხვა პირის უკანონო მოქმედებით (სუსგ-ები: საქმე №ას-1041-998-2016, 12.02.2016წ.; საქმე №ას-843-809-2016, 26.10.2016წ.; საქმე №ას-778-2019, 5.07.2019წ.; საქმე №ას-690-660-2014, 10.03.2015წ.).
13. საკასაციო სასამართლომ არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ნეგატორული სარჩელი წარმატებულია, თუკი მოსარჩელე დაამტკიცებს, რომ მას ხელი ეშლება საკუთრებით/თანასაკუთრებით თავისუფალ სარგებლობაში და ეს ხელშეშლა არ გამომდინარეობს ლეგიტიმური საფუძვლიდან. საკუთრების ხელყოფის ან სხვაგვარი ხელშეშლის აღკვეთის უფლება წარმოიშობა მაშინ, როცა არსებობს შემდეგი საფუძვლები: ა) მოსარჩელე არის ნივთის მესაკუთრე; ბ) ნივთი მესაკუთრის მფლობელობაშია; გ) მოპასუხე ხელყოფს ან სხვაგვარად ხელს უშლის მოსარჩელეს თავისი საკუთრებით სარგებლობაში. ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნის წარმოშობის აუცილებელ პირობას საკუთრების ხელყოფის ან სხვაგვარი ხელშეშლის ფაქტის არსებობა წარმოადგენს. ფაქტის არსებობა კი, როგორც წესი, დადასტურებული უნდა იქნას სათანადო მტკიცებულებებით (სხვა მრავალთა შორის იხ. სუსგ-ები: Nას-1250-2018, 21.12.2018 წ.; N -826-2021, 17.11.2021წ.).
14. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პოზიციას, რომ სადავო ქონება არ წარმოადგენს ამხანაგობის საერთო საკუთრებას, რადგან ის რეალურად არის არა საცხოვრებელი დანიშნულების შენობა, არამედ სამეწარმეო დანიშნულების შენობა და ამასთან, ამხანაგობა რეგისტრირებული არ არის კანონის შესაბამისად. ყოველივე ეს კი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა. პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია ნეგატორული სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის აუცილებელი წინამძღვრები, სახელდობრ:
საქმის ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, სადავო შენობა წარმოადგენს მოსარჩელეთა და მოპასუხის თანასაკუთრებაში არსებულ ქონებას. მოპასუხე არ აძლევს მოსარჩელეებს სადავო მისამართზე მდებარე შენობაში არსებული ლიფტით და მეხუთე სართულიდან ზემოთ, სხვენის ჩათვლით, კიბეებით სარგებლობის შესაძლებლობას, რაც ხელყოფს მოსარჩელეთა საკუთრებით სარგებლობის უფლებას.
15. უპირველესად პალატა მტკიცების ტვირთის გადანაწილების საკითხს განიხილავს და განსახილველი შემთხვევიდან გამომდინარე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, საპროცესო სამართლის თეორიაში აღიარების განსაკუთრებული მნიშვნელობა განმარტებულია იმგვარად, რომ ფაქტს, რომელსაც უნდა ადასტურებდეს დავის სუბიექტი, ადასტურებს მისი მოწინააღმდეგე მხარე. ფაქტის აღიარების დროს მხარე ცნობს დავის კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებას, რაც სასამართლომ შეიძლება საკმარის საფუძვლად მიიჩნიოს გადაწყვეტილების გამოტანისას და დაეყრდნოს ამ აღიარებას (იხ. სუსგ. №ას-373-354-2015; 13.11.2015წ.).
ამდენად, პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას და მიიჩნევს, რომ მოსარჩელეებმა წარმატებით განახორციელეს მათი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოების - მოწინააღმდეგე მხარისაგან ხელშეშლის ფაქტის არსებობის დადასტურება, იმდენად, რამდენადაც მოსარჩელეებმა მიუთითეს ხელშეშლის ფაქტზე, რაც მოპასუხემ დაადასტურა.
16. რაც შეეხება აპელანტის არგუმენტაციას, იმის თაობაზე, რომ სადავო ქონება არ წარმოადგენს ამხანაგობის საერთო საკუთრებას, რადგან ის არ არის საცხოვრებელი დანიშნულების შენობა და ამხანაგობა რეგისტრირებული არ არის კანონის შესაბამისად. ვერ იქნება გაზიარებული საკასაციო პალატის მიერ, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა არის, მრავალბინიან სახლში მდებარე საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი, მათ შორის, კომერციული მიზნებისათვის გამოყენებული ფართობის მესაკუთრეთა გაერთიანება, ხოლო ამავე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მრავალბინიანი სახლი შედგება ორზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან (ბინისაგან).
ამავე კანონის მე-11 მუხლის თანახმად, ამ კანონის ამოქმედებით დაფუძნებულად ითვლება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ისეთ მრავალბინიან სახლში, რომელიც განთავსებულია ერთ მიწის ნაკვეთზე და რომელშიც მდებარეობს ორზე მეტი ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ბინა.
აღსანიშნავია ასევე, რომ ამხანაგობის საერთო საკუთრების ჩამონათვალს შეიცავს მითითებული კანონის, მე-3 მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტი და მე-5 მუხლის პირველი და მე-4 პუნქტები, რაც მოიცავს განსახილველ შემთხვევაში სადავო კიბის უჯრედსა და ლიფტსაც.
ამდენად, მითითებული ნორმებიდან გამომდინარეობს, რომ აღნიშნულ მისამართზე არსებულ შენობაში დაფუძნებულად ითვლება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა და სადავო კიბის უჯრედი და ლიფტი წარმოადგენს ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებას. შესაბამისად, ამხანაგობის ყველა წევრს უფლება აქვს ისარგებლოს ამ ქონებით. მოპასუხის ახსნა-განმარტება კი, რომელიც არ არის დადასტურებული შესაბამისი მტკიცებულებებით და რომელსაც სადავოდ ხდის მოწინააღმდეგე მხარე, ვერ მიიჩნევა საკმარის მტკიცებულებად და შესაბამისად ვერც სასამართლო გაიზიარებს.
საკასაციო პალატის განსჯით, მტკიცების საპროცესო ვალდებულების შესრულების პირობებში, მაშინ, როცა მოსარჩელეები მიუთითებდნენ მოპასუხის მხრიდან სადავო უძრავი ქონებით უკანონო სარგებლობასა და ხელშეშლაზე, რაც დადასტურებულ იქნა მოპასუხის მიერაც, მოპასუხის მტკიცების ტვირთს განეკუთვნებოდა ისეთი მტკიცებულებების წარდგენა, რაც გააქარწყლებდა სარჩელში მითითებულ გარემოებებსა და ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტებს, რაც ამ უკანასკნელს არ განუხორციელებია.
აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებისა და მოხმობილი სამართლებრივი ნორმის ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სახეზეა კასატორის მიერ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით სარგებლობის დაუშვებელი ხელყოფა.
17. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე აშკარაა, რომ მოსარჩელეთა უფლება ისარგებლონ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით, შეზღუდულია. კასატორმა შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენით ვერ დაასაბუთა ხელშეშლის მართლზომიერება, საკასაციო საჩივარში მითითებული პრეტენზიები კი ვერ შეუშლის ხელს ნეგატორული სარჩელის დაკმაყოფილებას, რამდენადაც მოსარჩელეებმა სათანადოდ გასწიეს მათზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთი და აჩვენეს, რომ კასატორი ხელს უშლის მათ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით სარგებლობაში, რაც გამოიხატება იმაში, რომ არ ეძლევათ შესაძლებლობა განახორციელონ საერთო ქონებით სარგებლობა.
18. ამრიგად, განსახილველ შემთხვევაში, გამოვლინდა რა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172.2 მუხლის დისპოზიციით გათვალისწინებული ყველა ელემენტი, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ სარჩელი მართებულად დაკმაყოფილდა.
19. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს.
20. ამრიგად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.
21. კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.
22. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. შესაბამისად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% – 105 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ა.შ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.
2. ა.შ–ძეს (პ/ნ .......) დაუბრუნდეს კ.კ–ძის (პ/ნ ......) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 150 ლარის (საგადახდო დავალება №19563645764, გადახდის თარიღი: 29.11.2023წ, ს.ს. „საქართველოს ბანკი“) 70% – 105 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი
ამირან ძაბუნიძე
თეა ძიმისტარაშვილი
