20 დეკემბერი 2023 წელი №ას-1182-2022 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ამირან ძაბუნიძე

თეა ძიმისტარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ გ.ბ–ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ შ.პ.ს. „რ.ჰ.ფ–ა“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. შ.პ.ს. „რ.ს“-მ (საფირმო სახელწოდების შეცვლის შემდეგ „რ.ჰ.ფ–ა“) სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე - გ.ბ–ის მიმართ, 10 630 ლარის დაკისრების შესახებ.

2. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილებით - სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 4707 ლარის გადახდა.

4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მხარეებმა. მოსარჩელემ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, ხოლო მოპასუხემ - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილებით - მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 10 430 ლარის გადახდა.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 20 მაისის განჩინებით, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით - მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 3 764.57 ლარის გადახდა. გადაწყვეტილება დაეფუძნა შემდეგ ფაქტობრივ-სამართლებრივ დასაბუთებას:

8.1. 2012 წლის 6 ოქტომბერს ქ. თბილისში, ........ N74-თან მოხდა ავტოსაგზაო შემთხვევა, რომლის შედეგად, დაზიანდა მოსარჩელის კუთვნილი ავტომანქანა - „სუბარუ იმპრეზა“.

8.2. უდავო იყო, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევა გამოიწვია მოპასუხის მიერ საგზაო წესების დარღვევამ.

8.3. ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2012 წლის 1-ელი ნოემბრის N040139-2012/10/1 დასკვნის თანახმად, მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის გამო, მოსარჩელის კუთვნილი ავტომანქანა „სუბარუ იმპრეზა“-ს ძარასა და ძარის გადაკრულობის უკანა ნაწილზე აღენიშნებოდა ავარიული ხასიათის მექანიკური დაზიანებები, რთული და საშუალო დეფორმაციების სახით. დაზიანებული იყო წინა და უკანა ბამპერიც, წინა მარცხენა მაშუქი, რადიატორის მოპირკეთება (აბლიცოვკა), წყლისა და კონდინციონერის რადიატორები, რადიატორის დიფუზორი, დინამოს ღვედი, ძრავის რემნის მარცხენა ხუფი, საჭის აირ-ბალიში, მგზავრის აირ-ბალიში, მძღოლისა და მგზავრის უსაფრთხოების ღვედები, აირ-ბალიშების მართვის ბლოკი. დაზიანებული ავტომობილის აღსადგენად საჭირო იყო არაერთი დეტალის შეცვლა, ასევე, აღდგენითი სამუშაოების ჩატარება. აღნიშნული დასკვნის თანახმად, შესაცვლელი იყო შემდეგი კვანძები და დეტალები: წინა ბამპერი; წინა ბამპერის განივი ძელი; წინა მარცხენა მაშუქი; ძრავის სახურავი; რადიატორის მოპირკეთება (აბლიცოვკა); წყლის რადიატორი; კონდინციონერის რადიატორი; რადიატორის დიფუზორი; დინამოს ღვედი; ძრავის რემნის მარცხენა ხუფი; საჭის აირ-ბალიში; მგზავრის აირ-ბალიში; მძღოლისა და მგზავრის უსაფრთხოების ღვედები; აირ-ბალიშების მართვის ბლოკი. დღევანდელი საბაზრო ფასების, გაუთვალისწინებელი ხარჯების და ცვეთის კოეფიციენტის გათვალისწინებით, ექსპერტის დასკვნით, ექსპერტიზაზე გამოსაკვლევად წარდგენილ 2008 წელს დამზადებულ, ჰეტჩბეკის ტიპის, ავტომობილ „სუბარუ იმპრეზა“-ზე, სახელმწიფო ნომრით ......, მიყენებული მატერიალური ზარალის ოდენობა საორიენტაციოდ შეადგენდა 11 186.18 ლარს (ტ. I. ს.ფ. 33-37).

8.4. ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2013 წლის 22 მარტის N001030413 დასკვნის თანახმად, გამოსაკვლევად წარდგენილ 2008 წელს წარმოებულ ავტომობილ „სუბარუ იმპრეზა“-ზე, სახელმწიფო ნომრით ,,......", სათუნუქე, საპლასტმასე და სამღებრო სამუშაოები ტექნიკური ნორმების დარღვევით და უხარისხოდ იყო ჩატარებული. ექსპერტიზის დასკვნის კვლევით ნაწილში ექსპერტმა აღწერა, რომ ავტომობილს ჩატარებული ჰქონდა სარემონტო სამუშაოები, კერძოდ: სათუნუქე, საპლასტმასე და სამღებრო სამუშაოები, რომლებიც ფაქტობროვად წარმოებულია უხარისხოდ და ყოველგვარი ტექნიკური ნორმების დაცვის გარეშე. ავტომობილზე აღდგენილი იყო წინა ბამპერი, რადიატორის მოპირკეთება, წინა მარცხენა და მარჯვენა მაშუქი ფარები, ძრავის სახურავი, ეკრანი, წინა მარცხენა და მარჯვენა ფრთა, წყლის რადიატორი, რადიატორის დიფუზორი. ავტომობილზე არ იყო დამონტაჟებული საჭის, მგზავრის უსაფრთხოების ბალიშები და უსაფრთხოების ბალიშების მართვის ბლოკი. ავტომობილის წინა ბამპერსა და ბამპერის საყრდენ განივ ძელს შორის არსებული სიცარიელის ამოსავსებად გამოყენებული იყო სპეციალურად ღიობების ამოსავსები ქაფი, რომლის გამოყენებაც, მოცემულ შემთხვევაში, ტექნიკური თვალსაზრისით, მიზანშეწონილი არ იყო. ავტომობილზე დარღვეული იყო მაკომპლექტებელ დეტალებს შორის არსებული ღიობების ზომები. ამავე დასკვნის მიხედვით, ავტომობილზე აღდგენილი იყო ყველა ის დაზიანებული დეტალი, რომელიც 2012 წლის პირველ ნოემბერს გაცემული N040139-2012/10/1 ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ტექნიკური თვალსაზრისით, საჭიროებდა შეცვლას (ტ. I. ს.ფ. 42-45).

8.5. თბილისის საქალაქო სასამართლოში 2013 წლის 17 ივნისს გამართულ სასამართლო სხდომაზე ექსპერტმა - ე.გ–მა დაადასტურა N001030413 დასკვნა და დამატებით განმარტა, რომ სადავო ავტომანქანის ექსპლუატაცია შესაძლებელი იქნებოდა მხოლოდ უსაფრთხოების სისტემის (საჭის აირ-ბალიში; მგზავრის აირ-ბალიში; მძღოლისა და მგზავრის უსაფრთხოების ღვედები; აირ-ბალიშების მართვის ბლოკი), ძრავის გაგრილების სისტემის გამართვის (წყლის რადიატორი) და მაშუქი ფარების შეცვლის შემთხვევაში. ამასთან, ექსპერტმა ერთმნიშვნელოვნად დაადასტურა, რომ ზემოხსენებული დეტალები აღდგენას არ ექვემდებარებოდა, აუცილებელი იყო მათი შეცვლა. გარდა ამისა, ექსპერტმა აღნიშნა, რომ №040139-2012/10/1 ექსპერტიზის დასკვნაში დასახელებული შესაცვლელი დეტალებიდან შეცვლილი იქნა მხოლოდ დინამოს ღვედი (17.06.2013წ. სასამართლო სხდომის ოქმი).

8.6. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული დელიქტური ვალდებულების წინაპირობების (მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ზიანი, მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და ზიანს შორის, ზიანის მიმყენებლის ბრალი) არსებობა მხარეებს შორის სადავო არ იყო. სადავო იყო მხოლოდ ზიანის ოდენობა, კერძოდ, ის ოდენობა, რომლითაც ავტომობილი დაზიანდა და, ნივთის არასათანადო შეკეთების გამო ვერ აღდგა.

8.7. მოსარჩელემ თბილისის საპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 29 ივნისის სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2012 წლის 1-ელი ნოემბრის N040139-2012/10/1 დასკვნაში მითითებული ცხრილი #1-დან არ ითხოვს #1, 2, 4 და 9 პუნქტებით გათვალისწინებული შესაცვლელი კვანძებისა და დეტალების ჩამონათვალში მითითებული დეტალების ღირებულებას. კერძოდ, ვალდებულების შესრულება თანხობრივად იყო შემდეგნაირად: №1. წინა ბამპერი, ღირებულება - 700 ლარი; №2 - წინა ბამპერის განივი ძელი - 380 ლარი, №4. ძრავის სახურავი - 1100 ლარი; №9. დინამოს ღვედი 200 ლარი. ე.ი. სულ - 2380 ლარი. ამასთან, ცხრილი №2-დან არ ითხოვს 4, 5, და 6 ნომრებში მითითებული სამუშაოების ღირებულებას. კერძოდ: წყლით გაგრილების გამართვა - 45 ლარი, კონდინციონერის გამართვა - 100 ლარი, დაშლა-აწყობა - 300 ლარი ე.ი. სულ 445 ლარი. ე.ი. ცხრილი №2-დან მოითხოვა 1495-445=1050 ლარი. ამდენად, მოსარჩელემ ცხრილი №1-დან მოთხოვნა შეამცირა ცვეთის კოეფიციენტის პროცენტული მაჩვენებლის 35%-ის გათვალისწინებით 7611.5 ლარამდე (14090-2380 = 11.710; 11710 – (11.710X35%=4098.5) =7.611.5)), ხოლო ცხრილი №2-დან მოთხოვნა განსაზღვრა 1050 ლარით. ამდენად, მოთხოვნა სულ განისაზღვრა 7 611.5 + 1050 = 8 661.5 ლარით. გაუთვალისწინებელი ხარჯებისათვის თანხის ოდენობის 5%-ით გაზრდით მოთხოვნა შეადგენდა 8 661.5 + (8 661.5X5%=433.075) = 9 094.57 ლარს.

8.8. აღნიშნული მოთხოვნის საპირისპიროდ მოპასუხემ მიუთითა, რომ მხარეები შეთანხმდნენ ზიანის ნატურით ანაზღაურებაზე, რის შესაძლებლობასაც ექსპერტიზის დასკვნაც ადასტურებდა. ამასთან, მოწმეთა ჩვენებებით დადასტურებული იყო გარემოება, რომ მოსარჩელემ მოიწონა შესრულებულ სამუშაოთა ხარისხი და უარი განაცხადა „აირ-ბალიშების“ აღდგენაზე, რის გამოც მოსარჩელის მოთხოვნა გასაზიარებელი არ იყო.

8.9. საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ მოპასუხემ დაზიანებული ავტომანქანა შესაკეთებლად წაიყვანა. ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2013 წლის 22 მარტის ექსპერტიზის დასკვნით, რომლითაც გამოკვლეული იქნა აღმოფხვრილი იყო თუ არა ავტომანქანისათვის მიყენებული ზიანი, დადგინდა, რომ დაზიანებული ავტომანქანის სათუნუქე, საპლასტმასე და სამღებრო სამუშაოები ჩატარდა ტექნიკური ნორმების დარღვევით და უხარისხოდ. აღნიშნულ დასკვნასთან მიმართებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მიერ 2013 წლის 17 ივნისს სასამართლო სხდომაზე დაკითხული იქნა ექსპერტი ე.გ–ი, რომლის განმარტებით, ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად, დაზიანებული წინა ბამპერის განივი ძელი არ იყო შეკეთებული და არც შეცვლილი, იყო აღდგენილი. ამ ნაწილის შეცვლის ღირებულება შეადგენდა 380 ლარს. ავტომობილზე არ იყო დამონტაჟებული საჭისა და მგზავრის უსაფრთხოების ბალიშები და უსაფრთხოების ბალიშების მართვის ბლოკი, ხოლო სამღებრო, სათუნუქე და საპლასტმასე სამუშაოები უხარისხოდ ჩატარდა. სადავო ავტომანქანის ექსპლუატაცია შესაძლებელი იქნებოდა მხოლოდ უსაფრთხოების სისტემის (საჭის აირ-ბალიში; მგზავრის აირ-ბალიში; მძღოლისა და მგზავრის უსაფრთხოების ღვედები; აირ-ბალიშების მართვის ბლოკი), ძრავის გაგრილების სისტემის გამართვის (წყლის რადიოატორი) და მაშუქი ფარების შეცვლის შემთხვევაში. ამასთან, ექსპერტმა აღნიშნა, რომ N040139-2012/10/1 ექსპერტიზის დასკვნაში დასახელებული შესაცვლელი დეტალებიდან შეიცვალა მხოლოდ დინამოს ღვედი. მანვე მიუთითა, რომ აღდგენილია ყველა დეტალი, რაც საჭიროებდა შეცვლას. (17.06.2013წ. სასამართლო სხდომის ოქმი).

8.10. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მიერ 2013 წლის 17 ივნისს სასამართლო სხდომაზე დაკითხული იქნენ მოწმეები: თ.ხ–ი და ა.ა–ნი. მოწმე თ.ხ–ის განმარტებით, დაზიანებულ ავტომანქანაზე ასრულებდა სათუნუქე სამუშაოებს, რა დროსაც აღადგინა დაზიანებული დეტალები, ვინაიდან ახალი დეტალები არ იშოვებოდა ბაზარზე. ამასთან განმარტა, რომ ვინაიდან ვერ იქნა მოძიებული „აირ-ბალიშები“, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ მომხდარიყო მისი დახურვა და შეფუთვა ვიზუალურად. ავტომანქანის მესაკუთრესთან შეთანხმებით ხდებოდა ყველა დეტალზე შეთანხმება, პრეტენზიის არსებობისას სწორდებოდა ხარვეზი. საბოლოოდ მანქანის მეპატრონის მიერ გაწეული სამუშაოები მოწონებული იქნა. მოწმე ა.ა–ნის განმარტებით, იგი დაზიანებულ ავტომანქანაზე ასრულებადა საპლასტმასე სამუშაოებს, რომლებსაც ათანხმებდა მეპატრონესთან. მანქანის მეპატრონის მიერ გამოთქმული პრეტენზიის გამო მან გამოასწორა ხარვეზი, რის შემდგომაც მეპატრონემ მოიწონა ჩატარებული სამუშაოები. მისივე განმარტებით, დეტალების შეცვლა მისთვის არ მოუთხოვიათ, შეთანხმდნენ - აღდგენაზე. „აირ-ბალიშების“ აღდგენაზე შეთანხმებას არ ესწრებოდა, ამასთან მიუთითა, რომ საჭის აირბალიში ვიზუალურად ისე იყო გაკეთებული, რომ არ გაიხსნებოდა (იხ. 17.03.2013წ. სასამართლო სხდომის ოქმი).

8.11. სააპელაციო სასამართლომ მოწმეთა ჩვენებებისა და ექსპერტის განმარტების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ დაზიანებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების უსაფრთხოების სისტემა არ აღდგენილა/შეცვლილა. ამასთან, მოწმეთა ჩვენებებით, დადასტურდა, რომ მხარეთა შორის არსებობდა შეთანხმება ავტოსატრანსპორტო საშუალების უსაფრთხოების სისტემის გაუქმების თაობაზე, რაც უსაფრთხოების სისტემის (საჭის აირ-ბალიში; მგზავრის აირბალიში; მძღოლისა და მგზავრის უსაფრთხოების ღვედები; აირ-ბალიშების მართვის ბლოკი) დეტალების ანაზღაურების თაობაზე მოსარჩელის მოთხოვნას უსაფუძვლოს ხდიდა.

8.12. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408.1 და 409 მუხლებზე მითითებით განმარტა, რომ კანონმდებელი ზიანის მიმყენებლის მიერ ზიანის ნატურით რესტიტუციის პრინციპს უპირატესობას ანიჭებს, კერძოდ, დაზარალებულს არ აქვს უფლება ზიანის მიმყენებელს ნატურით რესტიტუციის ნაცვლად, ფულადი ანაზღაურება მოსთხოვოს, თუ რესტიტუცია შესაძლებელია და ის არათანაზომიერად დიდ დანახარჯს არ მოითხოვს (ს.უ.ს.გ. ას-98-93-2010, 8 ივნისი, 2010 წელი). პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მოვალეობა გულისხმობს ზიანის სრულად გამოსწორებას ნატურით რესტიტუციის გზით, თუმცა თუ ნატურით რესტიტუცია ზიანის კომპენსაციისათვის არასაკმარისია (მაგ. დაზიანებული ნივთი სათანადოდ ვერ შეკეთდა ან ნივთის შეკეთების დრო შეუსაბამოდ დიდ ხანს გრძელდება), დაზარალებულს აქვს ფულადი კომპენსაციის მოთხოვნის უფლება სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლის მიხედვით. ამასთან, კომპენსაციის ფუნქციიდან გამომდინარე, ზიანის ანაზღაურების მოცულობა დაზარალებულისათვის რეალურად მიყენებული ზიანით უნდა შემოიფარგლოს. (ს.უ.ს.გ. ას-389-366-2014).

8.13. სააპელაციო სასამართლომ მოპასუხის მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედების და ამ ქმედებით მოპასუხისათვის ზიანის მიყენების არსებობის შესახებ გარემოებები დადასტურებულად მიიჩნია, ამასთან, აღნიშნა, რომ მიყენებული ზიანის სრულად აღმოფხვრის შესახებ ფაქტი არ დგინდებოდა, რის გამოც, წინამდებარე სარჩელი უნდა დაკმაყოფილებულიყო შემდეგნაირად: ვინაიდან მხარეთა შორის არსებობდა ავტოსატრანსპორტო საშუალების უსაფრთხოების სისტემის გაუქმების თაობაზე შეთანხმება, აღნიშნულის ღირებულება კი 35 - პროცენტიანი ცვეთის გათვალისწინებით 5330 ლარია (8200- (8200X35%=2870) =5330), ეს თანხა უნდა გამოკლებულიყო მოსარჩელის საბოლოო მოთხოვნას (ცვეთისა და გაუთვალიწინებელი ხარჯების შესაბამისად 9 094,57 ლარს. შესაბამისად, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაკისრებოდა 3 764.57 (9 094.57 – 5330 = 3 764.57) ლარის გადახდა.

9. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. საკასაციო საჩივრის ძირითადი პრეტენზიები დაეფუძნა შემდეგს:

9.1. სააპელაციო სასამართლომ არ შეასრულა საკასაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 20 მაისის განჩინებაში ასახული მითითებები. მან დაუსაბუთებლად არ გაითვალისწინა მოწმეთა ჩვენებების ის ნაწილი, რომლითაც მოსარჩელემ (დაზარალებულმა) მოიწონა ზიანის მიმყენებლის მიერ შესრულებული სამუშაოები და აპატია ვალი.

9.2. მოსარჩელემ მოიწონა რა შესრულებული სამუშაოების ხარისხი, სააპელაციო სასამართლოს მხარეთა შორის ვალდებულება შეწყვეტილად უნდა მიეჩნია შესრულების ან თუნდაც ვალის პატიების საფუძვლით. ის გარემოება, რომ მოსარჩელემ მიიღო შესრულება და ამასთან, აღდგენილი ავტომობილი გაყიდა, მიუთითებს მოპასუხის მხრიდან ზიანის ჯეროვანი ანაზღაურების თაობაზე.

9.3. სააპელაციო სასამართლოს დადგენილად უნდა მიეჩნია, რომ სულ ცოტა საშუალო ხარისხის ნივთის გადაცემით, ვალდებულება ჯეროვნად შესრულდა (ნივთის კონკრეტულ ხარისხზე მხარეთა შეთანხმების არარსებობის გამო). რაც შეეხება ექსპერტის დასკვნაში მითითებულ გარემოებას სამუშაოების უხარისხოდ შესრულებასთან დაკავშირებით, კასატორს მიაჩნია, რომ ექსპერტს არ აქვს იურიდიული კვალიფიკაციის უფლება, ამიტომ მისი დასკვნა ჩატარებული სამუშაოების უხარისხობის თაობაზე, არ წარმოადგენს მხარეთა შორის წარმოშობილი ურთიერთობის იურიდიული კვალიფიკაციის საფუძველს. სამოქალაქო კოდექსის 380-ე მუხლში მითითებულ საშუალო ხარისხში იგულისხმება ნივთის ვარგისიანობა ექსპლუატაციისათვის. ამ მხრივ მნიშვნელოვანია, სასამართლოს სხდომაზე ექსპერტის განმარტება, რომ ნივთი ექსპლუატაციისათვის ვარგისი იყო, რაზეც მეტყველებს მოსარჩელის მიერ მანქანის გაყიდვის ფაქტიც.

9.4. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია უზენაესი სასამართლოს მითითება ზიანის მოცულობის განსაზღვრის წესთან დაკავშირებით. მოსარჩელის საბოლოო მოთხოვნის თანხას - 9094.57 ლარს პალატამ მექანიკურად გამოაკლო უსაფრთხოების სისტემის ღირებულება, თუმცა არ გამოურკვევია, თუ რა თანხებისგან შედგება 9094.57 ლარი. საქმეზე უდავოდ არის დადგენილი, მათ შორის - ექსპერტის დასკვნაზე დაყრდნობით, რომ დაზიანებული ნივთების შეკეთების და არა გამოცვლის გზით, მოპასუხემ გარკვეულწილად აღმოფხრვა ზიანი. შეკეთებისთვის ცხადია, რომ მოპასუხემ გარკვეული ხარჯი გაიღო, მან მანქანა მოიყვანა ექსპლუატაციისათვის ვარგის მდგომარეობაში, რომელიც დაზარალებულმა მიიღო.

9.5. ექსპერტის დასკვნა, რომ სამუშაოები უხარისხოდ არის ჩატარებული, არასაკმარისი და არასათანადო მტკიცებულებაა, რადგან დასკვნაში არ არის გათვალისწინებული შეკეთების ხარჯი. მოსარჩელეს უნდა ემტკიცებინა, თუ რას შეადგენდა ზიანის მოცულობა, რომელიც უნდა ყოფილიყო მიყენებულ მთლიან ზიანსა და შეკეთების ღირებულებას შორის სხვაობა. ნაცვლად ამისა, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა მოპასუხის მიერ გაწეული ხარჯი და ამ უკანასკნელს ფაქტობრივად სრულად დააკისრა ზიანის ანაზღაურება. შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით უსაფუძვლოდ გამდიდრდა დაზარალებული, რადგან მოპასუხემ ხარჯიც გასწია და მაინც სრული ანაზღაურება დაეკისრა.

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ საკასაციო საჩივარი მიღებული იქნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

11. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

12. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

13. განსახილველ შემთხვევაში, იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, კერძოდ, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) და 409-ე (თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება) მუხლები.

14. კასატორის ძირითადი პრეტენზია მდგომარეობს იმაში, რომ სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო მოსარჩელის მხრიდან შესრულების მიღებისა და მოწონების ფაქტი, რაც ვალის პატიებისა და ვალდებულების შესრულებით შეწყვეტის საფუძველს წარმოადგენდა. გარდა ამისა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არასწორად იქნა განსაზღვრული ვალდებულების მოცულობაც, რაც კასატორის მიერ ავტომობილის აღდგენისათვის გაწეულ ხარჯსა და ზიანის სრულად აღმოსაფხვრელად საჭირო თანხას შორის სხვაობა უნდა ყოფილიყო და არა - ავტოსაგზაო შემთხვევით წარმოშობილი, ავტომანქანის შეკეთებამდე არსებული ზიანის სრული ოდენობა.

15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული დელიქტური ვალდებულების წინაპირობების (მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ზიანი, მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და ზიანს შორის, ზიანის მიმყენებლის ბრალი) არსებობა მხარეებს შორის სადავო არ არის. მხარეთა შორის სადავოა შეწყდა თუ არა მხარეებს შორის ვალდებულება კასატორის მხრიდან ზიანის ნატურით ანაზღაურების შემდეგ და, უარყოფითი პასუხის შემთხვევაში, რას შეადგენს დარჩენილი დავალიანება.

16. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408.1 მუხლის თანახმად, ზიანის გამომწვევმა პირმა უნდა აღადგინოს ის თავდაპირველი მდგომარეობა, რომელიც ზიანის გამომწვევი მოვლენის გარეშე იარსებებდა. ნატურით რესტიტუციის დამაბრკოლებელ გარემოებას პირველადი მდგომარეობის აღდგენის შეუძლებლობა წარმოადგენს (სამოქალაქო კოდექსის 409 მუხლი). ამდენად, კანონმდებელი ზიანის მიმყენებლის მიერ ზიანის ნატურით რესტიტუციის პრინციპს უპირატესობას ანიჭებს, კერძოდ, დაზარალებულს არ აქვს უფლება ზიანის მიმყენებელს ნატურით რესტიტუციის ნაცვლად, ფულადი ანაზღაურება მოსთხოვოს, თუ რესტიტუცია შესაძლებელია და ის არათანაზომიერად დიდ დანახარჯს არ მოითხოვს (შდრ. ს.უ.ს.გ. ას-98-93-2010, 8 ივნისი, 2010 წელი).

17. პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მოვალეობა გულისხმობს ზიანის სრულად გამოსწორებას ნატურით რესტიტუციის გზით, თუმცა პალატა განმარტავს, რომ თუ ნატურით რესტიტუცია ზიანის კომპენსაციისათვის არასაკმარისია (მაგ. დაზიანებული ნივთი სათანადოდ ვერ შეკეთდა ან ნივთის შეკეთების დრო შეუსაბამოდ დიდ ხანს გძელდება), დაზარალებულს აქვს ფულადი კომპენსაციის მოთხოვნის უფლება სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლის მიხედვით. ამასთან, კომპენსაციის ფუნქციიდან გამომდინარე, ზიანის ანაზღაურების მოცულობა დაზარალებულისათვის რეალურად მიყენებული ზიანით უნდა შემოიფარგლოს.

18. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ნატურით ანაზღაურების არასაკმარისობის შემთხვევაში ზიანის მიმყენებელს კომპენსაციაც უნდა დაეკისროს, რაც იმას გულისხმობს, რომ ანაზღაურებას ექვემდებარება სწორედ ის სხვაობა, რომელიც ზიანის სრულად აღმოსაფხვრელად საჭირო თანხასა და შეკეთებით აღმოფხვრილი ზიანის თანხას შორის არსებობს, ამასთან, ასანაზღაურებელი ზიანის ოდენობის შემცირებას იწვევს მხოლოდ იმ სამუშაოთა ღირებულება, რომლებიც სათანადოდაა შესრულებული (იხ. ს.უ.ს.გ. 389-366-2014, 20.05.2016წ.)

19. საკასაციო პალატას დაუსაბუთებლად მიაჩნია კასატორის პრეტენზია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საკასაციო სასამართლოს განჩინებაში ასახული მითითებები და არ გამოიკვლია თუ რა სამუშაოები ჩატარდა მოპასუხის მიერ სათანადოდ (ხარისხიანად).

ამ თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა მიუთითებს ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2013 წლის 22 მარტის ექსპერტიზის დასკვნასა და ექსპერტ - ე.გ–ის ჩვენებაზე დაყრდნობით სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ დაზიანებული ავტომანქანის სათუნუქე, საპლასტმასე და სამღებრო სამუშაოები ჩატარდა ტექნიკური ნორმების დარღვევით და უხარისხოდ. ყველა დეტალი, რომელიც საჭიროებდა შეცვლას, აღდგენილი იქნა. ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად, დაზიანებული წინა ბამპერის განივი ძელი არ იყო შეკეთებული და არც შეცვლილი, იყო აღდგენილი. შეიცვალა მხოლოდ დინამოს ღვედი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ვინაიდან მოსარჩელის მიერ ჩატარებული ყველა სამუშაო უხარისხოდ იქნა შესრულებული, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად არ გაითვალისწინა მათი ღირებულება მოპასუხისთვის ასანაზღაურებელი კომპენსაციის ოდენობაში.

20. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს მოწმეთა ჩვენებებზე მითითებით კასატორის პრეტენზიას, რომ მოპასუხემ მოიწონა მოსარჩელის მიერ აღდგენილი ავტომობილი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მართალია, საქმეზე დაკითხულმა მოწმეებმა დაადასტურეს, რომ შესრულებული სათუნუქე და საპლასტმასე სამუშაოები მოიწონა ავტომობილის მესაკუთრემ, თუმცა აღსანიშნავია, რომ ავტომობილს გარდა მითითებული სამუშაოებისა, ჩაუტარდა აღდგენითი მრავალი სხვა სამუშაოც, რომელთა ხარისხის მოსარჩელის მხრიდან მოწონების ფაქტი საქმეში წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულებით არ დასტურდება. ამრიგად, საქმეზე დაკითხული მოწმეთა ჩვენებები იმ ფაქტის სამტკიცებლად, რომ მოსარჩელემ მთლიანობაში მოიწონა მოპასუხის მიერ შეკეთებული ავტომანქანა, საკასაციო პალატას არარელევანტურად მიაჩნია.

21. საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება კასატორის ვერც იმ პოზიციას, რომ მან სულ ცოტა საშუალო ხარისხის ნივთის გადაცემით, ჯეროვნად შეასრულა ვალდებულება. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა კვლავ მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილ ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომლითაც ერთმნიშვნელოვნად დასტურდება, რომ მოპასუხის მიერ შესრულებული სამუშაოები იყო უხარისხო, ანუ - დაბალი ხარისხის. ხოლო ის გარემოება, რომ ავტომობილი აღდგენის შემდეგ ექსპლუატაციისათვის ვარგისი იყო, ვერ გაზრდის ავტომობილზე ჩატარებული სამუშაოების ხარისხს.

22. საკასაციო პალატა კასატორის არც იმ პრეტენზიას იზიარებს, რომ მოსარჩელემ მას ვალი აპატია. საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 448-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით, ვალდებულების შეწყვეტის ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენს ვალის პატიება (ვალის პატიება მხარეთა შორის შეთანხმებით იწვევს ვალდებულების შეწყვეტას).

22.1. ვალის პატიებით, როგორც სამართლებრივი საშუალებით, კრედიტორი უარს ამბობს მის ვალდებულებითსამართლებრივ მოთხოვნაზე. ცხადია, რომ ამ შემთხვევაში არ ხდება კრედიტორის დაკმაყოფილება, მაგრამ კრედიტორი უარს ამბობს თავის მოთხოვნაზე, რასაც კანონი "პატიებას" უწოდებს. ვალის პატიება წარმოადგენს კრედიტორის შეპირებას მოვალის წინაშე, რომ მოთხოვნის უფლება არ განახორცელოს (pactum de non petendo). მოვალე არ თავისუფლდება, რამდენადაც ის იძენს მხოლოდ შესაძლებლობას, მოთხოვნის უფლების განხორცელებას შეეპასუხოს. ვალი რჩება შესრულებადი, ხოლო მოთხოვნა აღარ არის მიღწევადი (იხ. ს.უ.ს.გ. საქმე №ას-1054-2019, 30 სექტემბერი, 2019 წელი). ამასთან, ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმის თანახმად, პატიებისათვის აუცილებელია, მხარეთა შორის ხელშეკრულების არსებობა. ამის საფუძველი არის ის, რომ შესაძლოა მოვალე სხვადასხვა საფუძვლებითა და მოტივებით (მაგალითად, თუკი ვალის პატიება მის ღირსებას ლახავს) არ იყოს თანახმა მიიღოს კრედიტორის წინადადება ვალის პატიების შესახებ. ამიტომ, ასეთ შემთხვევაში, კანონი კრედიტორსა და მოვალეს შორის შეთანხმების არსებობას სავალდებულოდ მიიჩნევს. შესაბამისად, ვალის პატიება ცალმხრივი ნების გამოვლენის საფუძველზე შეუძლებელია, აუცილებელია, რომ მეორე მხარე ამას დაეთანხმოს, ანუ დაიდოს შესაბამისი შეთანხმება, ხელშეკრულება. ვალის პატიების ხელშეკრულება ფორმათავისუფალ ხელშეკრულებას წარმოადგენს. ის შეიძლება კონკლუდენტური მოქმედებითაც დაიდოს. მთავარია, რომ ვალის პატიების შესახებ შეთავაზება კრედიტორის მხრიდან აშკარა და არაორაზროვანი იყოს. ასეთი მიდგომით დაცული უნდა იყოს კრედიტორის, როგორც უფლების მესაკუთრის, უფლება (იხ. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი მესამე, გამომცემლობა „სამართალი“, თბილისი 2001, გვ. 558-559; სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი მესამე, თბილისი 2019, გვ. 893-894).

22.2. ერთ-ერთ საქმეზე საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ვალის პატიება, რასაც შედეგად შეიძლება ვალდებულების შეწყვეტა მოჰყვეს, თავის მხრივ, წარმოადგენს ორმხრივ გარიგებას, სადაც გარკვევით უნდა აისახოს მხარეთა ნება, მიმართული ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერობის შეწყვეტისაკენ. იგი ორმხრივი შეთანხმებაა და მიზნად უნდა ისახავდეს მატერიალური სამართლით რეგულირებული შედეგის მიღწევას - მიუღებელი შესრულებისაგან მოვალის გათავისუფლებას (სამოქალაქო კოდექსის 448-ე მუხლი), ამასთან, ეს ნება არაორაზროვნად უნდა იყოს გადმოცემული (იხ. ს.უ.ს.გ. საქმე №ას-1087-1018-2012, 1-ელი ნოემბერი, 2013 წელი). ამდენად, კრედიტორის ნებიდან აშკარად უნდა იკვეთებოდეს მისი სურვილი ვალის პატიების გზით ვალდებულების შეწყვეტის თაობაზე. მხარეთა შორის ვალის პატიების თაობაზე შეთანხმების არსებობის მტკიცების ტვირთი ეკისრება მოვალეს, რომელმაც ეს გარემოება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე-103-ე მუხლებით დადგენილი სტანდარტით, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით უნდა დაადასტუროს.

22.3. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილი არ არის რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც დადგინდებოდა, რომ მოპასუხემ მოსარჩელეს ვალი აპატია, შესაბამისად, კასატორის აღნიშნული პრეტენზია პალატას უსაფუძვლოდ მიაჩნია.

23. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ზიანის ოდენობა განსაზღვრა სათანადო მტკიცებულებებზე დაყრდნობით. ექსპერტიზის დასკვნები, ცვეთის კოეფიციენტის გათვალისწინებით, ცხადყოფს, რომ ზიანის ოდენობა შეადგენდა 3764.57 ლარს. სააპელაციო სასამართლომ გაითვალისწინა როგორც ნატურით შესრულებული სამუშაოების ღირებულება, ისე - მათი ხარისხობრივი შეფასება და სწორად დაადგინა ფულადი კომპენსაციის ოდენობა.

24. ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონიერი და დასაბუთებულია, ხოლო კასატორის პრეტენზიები უსაფუძვლო, რაც საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის საფუძველს ქმნის.

25. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს.

26. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ.ბ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. გ.ბ–ს (პ/ნ .....) დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 300 ლარის (საგადასახადო დავალება №3275, გადახდის თარიღი: 10.03.2023წ, გადამხდელის ბანკი: ს.ს. „თიბისი ბანკი“) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები : ლაშა ქოჩიაშვილი

ამირან ძაბუნიძე

თეა ძიმისტარაშვილი