საქმე №ას-442-2024 8 ნოემბერი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ამირან ძაბუნიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი, გოჩა ჯეირანაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ.ც–ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 6 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საცხოვრებელი სადგომის უმკვიდროდ ცნობა და მოსარჩელისთვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. ნ.ც–მა (შემდგომ – მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს (შემდგომ – მოპასუხე) მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, ......... მდებარე უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდი №.....) მ.ჩ–ვას (შემდგომ - მამკვიდრებელი) კუთვნილი 16/1251 წილის უმკვიდროდ ცნობა და უსასყიდლოდ მოსარჩელის საკუთრებაში გადაცემა.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელის განმარტებით, სადავო ფართის „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მოსარგებლეა, რაც დასტურდება სადავო საცხოვრებელ სადგომში მისი რეგისტრაციითა და 1996 წლის 8 დეკემბერს მესაკუთრესთან გაფორმებული ხელწერილით.

მოპასუხის პოზიცია:

3. საქმეში დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩაება მოსე ოთარაშვილი, სადავო ფართის ფაქტობრივი მფლობელი.

4. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო. მისი და მესამე პირის მითითებით, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებებით არ დგინდება, რომ არსებობს, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, მისი სადავო ფართის მოსარგებლედ ცნობის საფუძველი. მოსარჩელეს აღნიშნულ მისამართეზე არ უცხოვრია. ფაქტობრივად იგი დაკავებული აქვს მესამე პირს.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 6 თებერვლის განჩინებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

7. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ქ.თბილისში, ....... მდებარე უძრავი ნივთის სააღრიცხვო მასალაში დაცული 23/02/1993 წლის №1- ნ-614 პრივატიზაციის ხელშეკრულების თანახმად, ერთოთახიანი 16.12 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი საერთო სარგებლობის ღია აივნითა და საპირფარეშოთი აღრიცხული იყო მამკვიდრებლის სახელზე.

8. დ.ა–ი არის მოსარჩელის დედა.

9. 1993 წლის 3 მარტის №2ნ-203 ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, მამკვიდრებლის კუთვნილი 16/1251 წილი საკუთრებაში გადაეცა მოსარჩელის დედას, რომლის საფუძველზეც განხორციელდა საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. მითითებული რეგისტრაციის შესახებ ჩანაწერი გაუქმდა ქ.თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილების საფუძველზე.

10. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2020 წლის 10 აგვისტოს გაცემული ინფორმაციის თანახმად, ქალაქ თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილებით მამკვიდრებელსა და მოსარჩელის დედას შორის დადებული სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება (დაიდო №6 სანოტარო კანტორაში, 1993 წლის 3 მარტს რეგისტრაციის ნომრით 2ნ-203) ბათილად იქნა ცნობილი.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 13 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სააღრიცხვო მასალაში დაცული ჩანაწერი უძრავი ქონების მოსარჩელის დედის საკუთრებად აღრიცხვის თაობაზე უკანონოდ იქნა ცნობილი. საჯარო რეესტრის მიერ გაცემულ ინფორმაციაში ასევე მითითებულია, რომ სადავო უძრავ ნივთზე რეგისტრაცია გაუქმებულია.

12. სააპელაციო პალატამ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული ინფორმაციით უდავოდ დაადგინა, რომ ბათილია 2019 წლის 16 აპრილის ცნობა-დახასიათებაში არსებული ჩანაწერი, რომლის თანახმადაც 1993 წლის 3 მარტის №2ნ-203 ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ქ. თბილისში, ........ არსებული უძრავი ნივთის მესაკუთრედ/მოსარგებლედ მიეთითა მოსარჩელის დედა.

13. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსგს თბილისის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურის 2016 წლის 18 მარტის საინფორმაციო ბარათით დასტურდება, რომ 1993 წლის 10 ივნისიდან მოსარჩელე რეგისტრირებული იყო სადავო მისამართზე, თუმცა რეგისტრაციიდან მოხსნის ბარათით დგინდება, რომ 2002 წლის 31 ივლისს მოსარჩელე სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე სადავო მისამართზე რეგისტრაციიდან მოიხსნა.

14. სს „თ–ის“ მიერ 2022 წლის 10 აგვისტოს გაცემული ინფორმაციის თანახმად, 1996 წლის მდგომარეობით №....... სააბონენტო ბარათზე რეგისტრირებული იყო მ. ჩ–ვა, მისამართი - ....... ქ. №9, ხოლო, 1996 წლამდე ინფორმაცია აბონირების შესახებ სს „თ–ში“ არ ინახება, ხანდაზმულობის გამო. 2022 წლის 29 ივნისის შპს „თ–ოს“ ინფორმაციითა და შესაბამისი ბრუნვის ისტორიით კი დადგენილია, რომ კომპანიის მონაცემთა ბაზის მიხედვით, №....... სააბონენტო ბარათზე 2021 წლის პირველი ივლისიდან ინფორმაციის გაცემის დღემდე მომხმარებლად რეგისტრირებულია - მ. ჩ–ვა.

15. 2018 წლის 21 ივნისს სს „თ–ის“ მიერ გაცემული ინფორმაციის თანახმად, 2017 წლის 21 სექტემბრიდან 2017 წლის 14 დეკემბრამდე მოსარჩელის დედა №....... აბონენტად იყო რეგისტრირებული. 2017 წლის 9 ოქტომბრის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრის მიხედვით, №....... აბონენტის მისამართია ....... ქ. 009.

16. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მამკვიდრებელი გარდაიცვალა 2006 წლის 16 იანვარს, ხოლო მისი შვილი - ა. ჩ–ვი გარდაიცვალა 2008 წლის 24 აგვისტოს.

17. სსიპ საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის მიერ, 2018 წლის 6 თებერვალს გაცემული ინფორმაციის თანახმად, არც ერთიანი სამემკვიდრეო რეესტრიდან და არც ანდერძების ერთიან ელექტრონულ რეესტრში არ მოიძებნა ჩანაწერი 2006 წლის 16 იანვარს გარდაცვლილი მამკვიდრებლის სამკვიდრო ქონების ან მისი სახელით დამოწმებული ანდერძის თაობაზე.

18. სსიპ საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის მიერ 2018 წლის 17 ოქტომბერს გაცემული ინფორმაციის თანახმად, არც ერთიანი სამემკვიდრეო რეესტრიდან და არც ანდერძების ერთიან ელექტრონულ რეესტრში არ მოიძებნა ჩანაწერი 2008 წლის 24 აგვისტოს გარდაცვლილი მამკვიდრებლის შვილის სამკვიდრო ქონების თაობაზე, ასევე მისი სახელით დამოწმებული ანდერძის თაობაზე.

19. საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ ცნობით დგინდება, რომ ქ. თბილისში, ....... ქ. №9-ში მდებარე პრივატიზებულ ბინაში, 2000 წლის მდგომარეობით, მხოლოდ ერთი პირი - მამკვიდრებლის შვილი ცხოვრობდა.

20. დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის შინაგან საქმეთა სამმართველოს საპასპორტო განყოფილების უფროსის სახელზე მამკვიდრებლის შვილის მიერ 2002 წლის 25 ივლისს შესრულებულ განცხადებაში მითითებულია, რომ 1993 წელს მოსარჩელის დედამ მოტყუებით, არაფხიზელ მდგომარეობაში მყოფი განმცხადებლის დედისგან - მამკვიდრებლისაგან იყიდა სადავო ბინა. ამავე ცნობის თანახმად, მოსარჩელის დედას სადავო ბინაში არასოდეს უცხოვრია, რასაც ხელმოწერით ადასტურებენ მეზობლები. ხელმოწერის სისწორე დადასტურებულია სერვისული მომსახურების ცენტრის დირექტორის მიერ და დამოწმებულია შესაბამისი ბეჭდით.

21. მესამე პირის ახსნა-განმარტებითა და საქმის მასალებში წარმოდგენილი კომუნალური გადასახადების გადახდის დამადასტურებელი ქვითრებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო ბინაში ცხოვრობს მესამე პირი.

22. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელის შედავება სადავო საცხოვრებელი სადგომის უმკვიდროდ ცნობისა და საკუთრებაში გადაცემის შესახებ სარჩელის საფუძვლიანობასთან დაკავშირებით, რამდენადაც საქმეში არსებული მტკიცებულებებითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებით არ დგინდება, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონიდან გამომდინარე, მოსარგებლის სტატუსის მატარებელ პირად ყოფნის ფაქტი.

23. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკით ზემოხსენებული კანონის მე-2, მე-5, მე-9 მუხლების განმარტებებთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის მითითებით, სადავო ბინა მამკვიდრებელმა მიჰყიდა მის დედას, თუმცა მხარეები შეთანხმდნენ, რომ საზღვარგარეთ გამგზავრებამდე მამკვიდრებელს, შვილთან ერთად, უნდა ეცხოვრა სადავო ფართში. მოგვიანებით აღმოჩნდა, რომ მითითებული ნასყიდობის ხელშეკრულება გაუქმებული იყო. როგორც კი ეს ფაქტი ცნობილი გახდა მოსარჩელისათვის, ის შეუთანხმდა მამკვიდრებელს და, საცხოვრებელი ბინის სანაცვლოდ, გადასცა 1400 აშშ დოლარი, რაზეც 1996 წლის 8 დეკემბერს შედგა შინაურული ხელწერილი. მამკვიდრებლისა და მისი შვილის გარდაცვალების შემდეგ, ბინა არაკანონიერი გზით აღმოჩნდა მესამე პირის ხელში. სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველად მოსარჩელემ მიუთითა როგორც საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაციასა და გადასახადების გადახდაზე, ასევე, 1996 წლის 8 დეკემბრის ხელწერილზე და მიიჩნია, რომ იგი „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ მოსარგებლეს წარმოადგენს.

24. სააპელაციო პალატამ ზემოაღნიშნული არგუმენტები არ გაიზიარა, ყურადღება გაამახვილა საქმეზე დადგენილ უდავო ფაქტობრივ გარემოებებზე და განმარტა, რომ სადავო მისამართზე მოსარჩელის რეგისტრაციის საფუძველი მოსარჩელის დედასა და მამკვიდრებელს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება იყო, რაც მოგვიანებით სასამართლომ ცნო ბათილად. შესაბამისად, დგინდება, რომ სადავო მისამართზე რეგისტრაციის საფუძველს თავად მოსარჩელესა და მესაკუთრეს შორის არსებული რაიმე სამართლებრივი ურთიერთობა არ წარმოადგენდა. გარდა ამისა, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა სადავო ბინაში ცხოვრების ფაქტი. მართალია, მოსარჩელე მიუთითებს, რომ მამკვიდრებლის შვილის გარდაცვალების შემდეგ ბინა მისი ნების საწინააღმდეგოდ აღმოჩნდა მესამე პირის ხელში, თუმცა მის მიერ სადავო საცხოვრებელი ფართის ფაქტობრივი ფლობა და ბინაში ცხოვრების ფაქტი არც მანამდე დასტურდება.

25. რაც შეეხება მოწმის, მოსარჩელის დედის ძმის - გივი აბელაშვილის ჩვენებას, რომ მან 2008 წელს მანქანით მიაკითხა მოსარჩელეს სადავო მისამართზე, სააპელაციო პალატის შეფასებით, მხოლოდ აღნიშნული ჩვენება, სხვა მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, ვერ გახდება იმ გარემოების დადასტურებულად მიჩნევის საფუძველი, რომ მოსარჩელე ცხოვრობდა და ფაქტობრივად ფლობდა სადავო საცხოვრებელს. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპლაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარდგენილ ქალაქ თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც მოსარჩელის დედა გამოსახლებულ იქნა მასთან ერთად მცხოვრებ პირებთან ერთად. ამდენად, მოსარჩელეს მართებდა, ფაქტობრივად ფლობის ფაქტი სარწმუნო მტკიცებულებებით დაედასტურებინა.

26. გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო მისამართზე 1996 წლის მდგომარეობით, ასევე, 2022 წლის 29 ივნისის მონაცემებით, აბონენტად რეგისტრირებულია მ. ჩ–ვა. ხოლო, მოსარჩელის დედა სს „თ–ის“ №....... აბონენტად რეგისტრირებული იყო 2017 წლის 21 სექტემბრიდან 2017 წლის 14 დეკემბრამდე. რაც შეეხება მოსარჩელეს, სადავო მისამართზე მისი აბონენტად რეგისტრაციისა და კომუნალური გადასახადების გადახდის ფაქტი საქმის მასალებით არ დასტურდება. შესაბამისად, იგი მოსარგებლედ ვერ ჩაითვლება.

27. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ საქმის მასალებში წარმოდგენილი 1996 წლის 8 დეკემბრის ხელწერილი, მისი შინაარსის გათვალისწინებით, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ გარიგებად ვერ შეფასდება, ვინაიდან ცალსახად არ ადასტურებს საცხოვრებელი სადგომის გაყიდვისა და ნასყიდობის ფასის მიღების შესახებ მესაკუთრის ნების გამოვლენას, არამედ ბინის მესაკუთრემ - მამკვიდრებელმა მიუთითა, რომ მოსარჩელე არ ამოწერს ....... ქ. №9-დან და იგი შვილთან ერთად იცხოვრებს ბინაში რუსეთში წასვლამდე.

28. სააპელაციო პალატის შეფასებით, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ხელწერილის შინაარსი არ მიუთითებს სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, რაც ამ ტიპის ხელშეკრულების ნამდვილობისათვის აუცილებელ კრიტერიუმს წარმოადგენს. გარდა ამისა, საქმეზე სადავო ხელწერილის დედანი წარდგენილი არ ყოფილა. ხელწერილზე განთავსებული მამკვიდრებლის ხელმოწერა შესრულებულია ქართულად მაშინ, როდესაც 1993 წლის 3 მარტს მოსარჩელის დედასთან სანოტარო წესით დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე განთავსებული ხელმოწერა შესრულებულია რუსულ ენაზე, მითითებულია თარგმანის შესახებაც. გარდა ამისა, ვერც ის გარემოება გახდება ნივთის მფლობელობის დამადასტურებელი, რომ ეს უკანასკნელი დღემდე რეგისტრირებულია მითითებულ მისამართზე. მხოლოდ გარკვეულ ფართში რეგისტრაცია არ ადასტურებს გარკვეულ ფართში ცხოვრების ფაქტს. მით უმეტეს, რომ დღეისათვის სადავო ფართს ფლობს სხვა პირი, ხოლო მოსარჩელის მიერ სადავო ფართის ფლობის ფაქტი არ არის დადასტურებული მითითებულ მისამართზე მცხოვრები არცერთი მეზობლის მიერ. ასეთი მტკიცებულება საქმის მასალებში არ მოიძებნება.

29. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ - სსსკ) მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის, 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს გააქარწყლებს. მოსარჩელემ, სარწმუნო მტკიცებულებების სასამართლოსათვის წარუდგენლობით, ვერ შეძლო კუთვნილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება, რაც მისი სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობას დაადასტურებდა.

30. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე საცხოვრებელი სადგომის უმკვიდროდ ცნობას ე.ი. აღიარებას ითხოვს. ამდენად, ამ ნაწილში მას აღძრული აქვს აღიარებითი სარჩელი, რომლის იურიდიული ინტერესი უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მოპოვებაა. შესაბამისად, აღიარებითი სარჩელის წარმატების წინაპირობა მიკუთვნებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაა. მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე მოთხოვნის უსაფუძვლობის პირობებში კი, ვინაიდან არ დადასტურდა მოსარჩელის მოსარგებლეობის ფაქტი, საცხოვრებელი სადგომის უმკვიდროდ ცნობის მოთხოვნასაც საფუძველი გამოეცალა.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

31. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

32. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არაობიექტურად შეაფასა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსგს 2016.18.03 საინფორმაციო ბარათის შინაარსი, საიდანაც ირკვევა, რომ მოსარჩელე სადავო მისამართზე რეგისტრირებული იყო 1993 წლის 10 ივნისიდან. იმავე დოკუმენტში იკითხება, რომ ბარათის გაცემის დროისათვის (2016 წლის 18 მარტს) მოსარჩელე რეგისტრირაციიდან მოხსნილი არ იყო. ამდენად, რეგისტრაცია იყო უწყვეტი. ამავეზე მეტყველებს ცესკოს მონაცემები, რომ მოსარჩელე ამჟამადაც სადავო მისამართზე ირიცხება. სააპელაციო პალატამ კი რეგისტრაციიდან მოხსნის ბარათის საფუძველზე დაადგინა, რომ 2002 წლის 31 ივლისს მოსარჩელე სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე მოიხსნა სადავო მისამართზე რეგისტრაციიდან. კასატორმა აღნიშნა, რომ მითითებული დოკუმენტი მესამე პირს 2002 წელს ხელთ არ უნდა ჰქონოდა. იგი შეიძლებოდა, ჰქონოდათ მამკვიდრებელსა და მის შვილს, მესამე პირმა კი იგი უკანონოდ მოიპოვა.

33. კასატორმა მიიჩნია, რომ მამკვიდრებელმა შეგნებულად არ აღასრულა კანონიერ ძალაში შესული 1996 წლის 15 ივლისის სასამართლოს გადაწყვეტილება მამკვიდრებელსა და მოსარჩელის დედას შორის დადებული შინაურული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის, მოსარჩელისა და მისი დედის სადავო ფართიდან გამოსახლების შესახებ. აღნიშნულის მიზეზი ის იყო, რომ 1996 წელს მოსარჩელემ, 1400 აშშ დოლარის სანაცვლოდ, სადავო მისამართზე არსებული ერთი ოთახი იყიდა მამკვიდრებლისაგან. ოთახი გატიხრული იყო. 2008 წლამდე ერთ ნახევარში ცხოვრობდა მოსარჩელე, ხოლო მეორეში გარდაცვალებამდე - მამკვიდრებელი და მისი შვილი. 2008 წლის ოქტომბერში მოსარჩელე დაბრუნდა სოფლიდან და შეიტყო, რომ მესამე პირმა, ყოველგვარი სათანადო უფლებამოსილების გარეშე, სახელმწიფოს აღასრულებინა სასამართლო გადაწყვეტილება და ფართი თვითნებურად დაიკავა. მანვე გაანადგურა ან გადამალა მოსარჩელის ბინაში არსებული შინაურული ხელწერილის დედანი, რის გამოც მას შემთხვევით აღმოაჩნდა მისი მხოლოდ ასლი.

34. კასატორი არ დაეთანხმა საქმეში წარმოდგენილი 2002 წლის 20 ნოემბრის სახლმართველობის ცნობის შინაარსის სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაზიარებას, რომლის მიხედვითაც დადგინდა, რომ 2000 წლის მდგომარეობით სადავო პრივატიზებულ ფართში ირიცხებოდა მხოლოდ მამკვიდრებლის შვილი. დადგენილია, რომ მამკვიდრებელი 2006 წლის 16 იანვარს გარდაიცვალა და მანამდე სადავო ფართში ცხოვრობდა. ამასთან, ზემოაღნიშნული ცნობის თანახმად, ფართი 30 კვ.მ-ია, ფაქტობრივად კი, - 16 კვ.მ.

35. კასატორმა მიიჩნია, რომ მამკვიდრებლის შვილის სახელით შესრულებული გაცხადება (ს.ფ 156) დასახელებული ავტორის მიერ დადასტურებული და ხელმოწერილი არ არის, რის შესახებაც მხარის პრეტენზია სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა.

36. კასატორმა არ გაიზიარა გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობა, რომ მოსარჩელეს საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლის კანონით დადგენილი სტატუსი არ გააჩნია. მოსარჩელე მოსარგებლედ უნდა ჩაითვალოს 1996 წლის 9 დეკემბრიდან, 1400 აშშ დოლარად ფართის შეძენის შემდეგ. სააპელაციო პალატამ არასწორად მიუთითა, რომ ხელწერილის შინაარსი არ შეიცავს დათქმას სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, რაც ამ ტიპის ხელშეკრულების ნამდვილობას განაპირობებს. ასევე, დაუსაბუთებელია აპელირება მამკვიდრებლის მიერ ხელის ქართულად მოწერის თაობაზე. ნების გამოხატვისას მას შეეძლო ხელმოწერა ქართულად შეესრულებინა.

37. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ მამკვიდრებლის დანაშთი ქონება უმკვიდროდ არასწორად არ ცნო.

38. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით დადგინდა, რომ კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

39. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

40. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

41. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენს იმ საკითხის გარკვევა, წარმოადგენდა თუ არა მოსარჩელე „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მოსარგებლის სტატუსის მქონე პირს, რომელიც უფლებამოსილი იქნებოდა, სადავო ფართის მესაკუთრის გარდაცვალების შემდეგ, მოეთხოვა უძრავი ნივთის უმკვიდროდ ცნობა და მასზე საკუთრების უფლების მოპოვება.

42. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონი (შემდეგ - საპეციალური კანონი) აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1997 წლის 25 ნოემბრამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს (შდრ: სუსგ №ას-164-2021, 21 სექტემბერი, 2021 წ.).

43. სპეციალური კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინში „მოსარგებლედ“ მოიაზრება პირი, რომელიც ამ კანონის ამოქმედების მომენტისთვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობდა საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცველად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან პირი, რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით. ამ მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საცხოვრებელი სადგომი ეს არის საცხოვრებელი სახლი ან მისი ნაწილი, მოსარგებლის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ჩათვლით, იმ მიწის ნაკვეთთან ერთად, რომლის არსებითი შემადგენელი ნაწილიც ის არის; „დ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულებაა – წერილობითი საბუთი/საბუთები, რომლითაც/რომლებითაც მესაკუთრე ადასტურებს საცხოვრებელი სადგომის გაყიდვის ნებას და ნასყიდობის ფასის მიღებას. ამ მუხლის მეორე პუნქტის თანახმად, ამ კანონით გათვალისწინებული უფლებები და მოვალეობები თანაბრად ვრცელდება მესაკუთრესა და მოსარგებლეზე, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებზე (შდრ: სუსგ №ას-1017-2023, 13 ოქტომბერი, 2023 წ.). იმავე კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოსარგებლე, რომელიც არანაკლებ 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს და რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით, უფლებამოსილია მოითხოვოს საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვა საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 25 პროცენტის ოდენობის კომპენსაციის გადახდის პირობით (საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის შესახებ სარჩელი). ამ მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით კი, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებით/გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა.

44. სპეციალური კანონის მიზანია ისეთი ფაქტობრივი ურთიერთობების მოწესრიგება, რომელთაც არ ითვალისწინებს არც საქართველოს მოქმედი სამოქალაქო კოდექსი და ისინი არც საბჭოთა სამოქალაქო კანონმდებლობით იყო სათანადოდ მოწესრიგებული. ეს ურთიერთობანი ათეულობით წლების განმავლობაში ყალიბდებოდა მოქალაქეთა შორის მოწესრიგებული სამოქალაქო ურთიერთობების გვერდით. მათ ფართოდ დამკვიდრებას ხელს უწყობდა არა მარტო საბჭოთა სამართლებრივი სისტემის ნაკლოვანებანი, არამედ – სხვა სუბიექტური თუ ობიექტური გარემოებანი. სამოქალაქო უფლებათა განხორციელება კანონში მითითებულ პერიოდში ბევრად იყო დამოკიდებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ დანაწესებზე, რაც ხელს უშლიდა თავისუფალი სამოქალაქო ბრუნვის დამკვიდრებას. ასეთ ვითარებაში მხარეები ფაქტობრივად იძულებული იყვნენ, ურთიერთობა დაემყარებინათ კანონის მიღმა. მითითებულიდან გამომდინარე, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ საქართველოს კანონმა მათ მიანიჭა იურიდიული მნიშვნელობა და დაუკავშირა მას კონკრეტული სამართლებრივი შედეგი ე.ი. აღნიშნული გარიგებების საგანი აღიარებულ იქნა სამოქალაქო ბრუნვის ობიექტად. თავის მხრივ, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სამოქალაქო ბრუნვის ობიექტად მიიჩნევა არა მხოლოდ ნივთები, არამედ არამატერიალური ობიექტები – უფლებები და მოთხოვნები, შესაბამისად, ამ კანონით მოსარგებლეს სტატუსიდან გამომდინარე უფლება შესაძლოა იქნეს განკარგული ან/და გადავიდეს მემკვიდრეზე.

45. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ თავისი შინაარსით ატიპურ სახელშეკრულებო ურთიერთობას წარმოადგენდა და იგი საბჭოთა სინამდვილეში ფაქტობრივი ქონებრივი ურთიერთობის სახით არსებობდა. რადგანაც იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ქ. თბილისში უძრავი ქონების შეძენა მხოლოდ დედაქალაქში ჩაწერილ პირებს შეეძლოთ, ქვეყნის სხვა რეგიონებიდან ჩამოსულ პირებთან კანონის გვერდის ავლის მიზნით იდებოდა ამ ტიპის გარიგებები. ეს სახელშეკრულებო ურთიერთობები შეიცავდა სხვადასხვა გარიგების ნიშნებს (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა), და, ფაქტობრივად, მხარეთა შორის არსებული ნამდვილი ურთიერთობა იფარებოდა, კერძოდ, მოსარგებლე მესაკუთრეს ერთჯერადად უხდიდა გარკვეულ თანხას ფართის სარგებლობაში მიღების სანაცვლოდ, ყოველთვიურად კი – ბინის ქირას; მოსარგებლე რეგისტრირდებოდა საცხოვრებელ ფართში და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს; მესაკუთრის მიერ თანხის დაბრუნების შემთხვევაში მოსარგებლე ვალდებული იყო, გამოეთავისუფლებინა დაკავებული ფართი, თუმცა ხშირ შემთხვევებში, მესაკუთრე თანხას ვერ აბრუნებდა, ურთიერთობა ხანგრძლივ ხასიათს იღებდა და უფლება მემკვიდრეებზე გადადიოდა; მესაკუთრის მიერ საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლება მოსარგებლეს ფაქტობრივად გადაეცემოდა „სამუდამოდ“, ანუ ურთიერთობა არ იყო დროებითი (ხანმოკლე); ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარგებლე იძენდა დათმობილი სარგებლობის უფლების გასხვისების შესაძლებლობასაც, რაც მოსარგებლეთა შეცვლას იწვევდა. ამ სპეციფიკური ნიშნებიდან გამომდინარე, ხელშეკრულების სუბიექტთა სამართლებრივი მდგომარეობის მოწესრიგება მსგავსი ხელშეკრულებების (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა) ნორმებით შეუძლებელი იყო და კანონმდებელმაც სპეციალურ კანონს დაუქვემდებარა. ამასთან, ამ კანონით წესრიგდება მხოლოდ ის ურთიერთობები, რომლებიც ზემოთ დასახელებულ ნიშნებს უტყუარად შეიცავს, შესაძლებელია, ეს ნიშნები არსებობდეს კუმულაციურადაც ან მხოლოდ ზოგიერთი მათგანის სახითაც.

46. სპეციალური კანონის მე-9 მუხლის პირველი პუნქტი ადგენს ქცევის შემდეგ წესს: 1. თუ საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრე გარდაცვლილი ან გარდაცვლილად გამოცხადებულია და არც კანონით მემკვიდრეები და არც ანდერძით მემკვიდრეები არ არიან, ან არც ერთმა მემკვიდრემ არ მიიღო სამკვიდრო, ანდა ყველა მემკვიდრეს ჩამოერთვა მემკვიდრეობის უფლება, მოსარგებლე უფლებამოსილია მოითხოვოს დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის უმკვიდროდ ცნობა (საცხოვრებელი სადგომის უმკვიდროდ ცნობის შესახებ სარჩელი). უმკვიდროდ ცნობილი საცხოვრებელი სადგომი სასამართლო გადაწყვეტილებით მოსარგებლეს საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაეცემა და საჯარო რეესტრში რეგისტრირდება. შესაბამისად, საცხოვრებელი სადგომის უმკვიდროდ მიჩნევისათვის აუცილებელია, რომ: მოსარჩელე იყოს მოსარგებლე; საცხოვრებელი სადგომი შედიოდეს სამკვიდრო მასაში; მესაკუთრე იყოს გარდაცვლილი; არ უნდა არსებობდეს მემკვიდრე, რომელმაც სამკვიდრო მიიღო.

47. განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოსარჩელე თავის მოთხოვნას აფუძნებს 1996 წლის 8 დეკემბერს სადავო ფართის მესაკუთრესთან - მამკვიდრებელთან შედგენილ ხელწერილს. აღნიშნული ხელწერილის თანახმად, მოსარჩელემ მამკვიდრებელს გადასცა 1400 აშშ დოლარი სადავო 16 კვ.მ ფართის სარგებლობისა და საკუთრების დათმობის სანაცვლოდ. საპასუხოდ, მამკვიდრებელმა მიიღო ზემოაღნიშნული თანხა, 16 კვ.მ ოთახის საკუთრების სანაცვლოდ, და მიუთითა, რომ არ ამოწერს სადავო ფართიდან, მამკვიდრებელი იცხოვრებს ამ ბინაში შვილთან ერთად, სანამ რუსეთში არ წავა.

48. საქმის მასალებიდან ირკვევა და თავად მხარეც ადასტურებს, რომ დასახელებული ხელწერილი საქმეში წარდგენილ იქნა ასლის სახით.

49. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ აღნიშნული დოკუმენტით მოსარჩელეს სადავო ფართზე სარგებლობის უფლება არ გადასცემია. მესაკუთრემ მისთვის ფართის სარგებლობის უფლების გადაცემა სამომავლო პირობას - მამკვიდრებლის გამგზავრებას დაუკავშირა, რაც არ მომხდარა.

50. სადავო ოთახში მოსარჩელის ცხოვრების ფაქტი, უშუალოდ მხარის ახსნა-განმარტების გარდა, სხვა რამდენადმე წონადი მტკიცებულებით არ დასტურდება. მოსარჩელემ აღნიშნულ მისამართზე მის მიერ კომუნალური გადასახადების გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტები სასამართლოს ვერ წარუდგინა. მეტიც, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მოსარჩელე ელექტროენერგიის აბონენტად სადავო მისამართზე რეგისტრირებული არ ყოფილა.

51. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეს სადავო ბინაში არ უცხოვრია. სადავო მისამართზე მისი რეგისტრაციის საფუძველს წარმოადგენდა არა 1996 წლის 8 დეკემბრის ხელწერილი, არამედ მოსარჩელის დედასა და მამკვიდრებელს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელიც სასამართლო გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი, დადგინდა მოსარჩელის დედის, თანმხლებ პირებთან ერთად, სადავო ფართიდან გამოსახლება. ამავე გადაწყვეტილების საფუძველზე გაუქმდა სადავო ფართში მოსარჩელის რეგისტრაციაც.

52. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის 6-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება, უმეტესწილად, დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს მტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის. მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი – ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს (იხ. ჰაინ ბიოლინგი, ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2003, გვ.64; შეად. სუსგ-ები;: № ას-1298-2018; 22 მარტი, 2019წ; № ას-1329-2018, 22 თებერვალი, 2019წ; № ას-1610-2019, 07 თებერვალი, 2020წ; №ას- 1027-2020, 27 ნოემბერი, 2020წ; № ას-634-2021, 4 ნოემბერი, 2021წ; № ას-1363-2021, 5 აპრილი, 2022წ; № ას-1183-2022, 23 დეკემბერი, 2022წ; № ას-1572-2022, 5 მაისი,2023 წ).

53. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში.

54. ამდენად, სადავო გარემოებების დადგენისას სასამართლო იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობითი დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლიობაში, რისი ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა.

55. მოცემულ საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებების როგორც ინდივიდუალურად, ისე ერთობლიობაში შემოწმების შედეგად საკასაციო სასამართლოს დასაბუთებულად მიაჩნია სააპელაციო პალატის დასკვნა, რომ მოსარჩელეს სპეციალური კანონით გათვალისწინებული მოსარგებლის სტატუსი არ გააჩნია. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ კასატორს დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

56. არსებული მოცემულობით, მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებული მოთხოვნის დასადასტურებლად საკმარის მტკიცებულებად ვერ შეფასდება ცესკოს საიტიდან ამონაწერი, რომელიც მოსარჩელის მისამართად კვლავ სადავო ფართს უთითებს. როგორც ზემოთ აღინიშნა, საქმის მასალებიდან ერთმნიშვნელოვნად დგინდება, რომ სადავო მისამართზე მოსარჩელის რეგისტრაცია გაუქმდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე, ხოლო ხელახალი რეგისტრაციის წინაპირობის არსებობა მხარემ ვერ დაადასტურა.

57. საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველი ვერ გახდება კასატორის არგუმენტი, რომ მამკვიდრებელმა კანონიერ ძალაში შესული 1996 წლის 15 ივლისის სასამართლოს გადაწყვეტილება შეგნებულად არ აღასრულა და მოსარჩელე სადავო ფართიდან არ გამოასახლა, რაც მამკვიდრებელსა და მოსარჩელეს შორის ხელწერილის დადებაზე მეტყველებს.

58. 1996 წლის 15 ივლისის სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ განმარტავს, რომ რეგისტრაციიდან მოხსნის ბარათის შინაარსის შესაბამისად, სადავო ფართში მოსარჩელის რეგისტრაცია სწორედ დასახელებული გადაწყვეტილების ძალით გაუქმდა. შესაბამისად, კასატორის ზემოთ მოყვანილი არგუმენტი მამკვიდრებელთან მის მიერ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის დათმობის შესახებ გარიგების დადების სამტკიცებლად საკმარისი ვერ გახდება.

59. დაუშვებელია კასატორის პრეტენზია მამკვიდრებლის შვილის განცხადებასთან მიმართებითაც, ვინაიდან იგი შეეხება მოსარჩელის დედის მიერ სადავო ფართის შეძენას, რასაც მოსარჩელესა და მამკვიდრებელს შორის ხელწერილის საფუძველზე წარმოშობილ ურთიერთობაზე გავლენა ვერ ექნება.

60. საბოლოოდ საკასაციო სასამართლო ეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობას იმ ნაწილშიც, რომ მოსარჩელე არ წარმოადგენს საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეს, შესაბამისად, მის აღიარებით სარჩელს სადავო ქონების უმკვიდროდ ცნობის შესახებ იურიდიული საფუძველი არ გააჩნია.

61. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

62. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

63. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

64. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

65. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.ც–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ამირან ძაბუნიძე

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

გოჩა ჯეირანაშვილი