¹ბს-1045-1008 (კ-08) 24 დეკემბერი, 2008წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მარიამ ცისკაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნუგზარ სხირტლაძე, პაატა სილაგაძე (მოსამართლეები)

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. მ.-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური, სს “...-ი”(მოპასუხეები)

დავის საგანი – საჯარო რეესტრის ჩანაწერის ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული სასამართლოს გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

Aა. კ.-მ 2002 წლის დეკემბერში სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ს.ს “...-ისა” და თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის მიმართ და მოითხოვა საჯარო რეესტრის ჩანაწერების ბათილად ცნობა, მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების დადგენა და ამ უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია.

ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 5 დეკემბრის განჩინებით Aა. კ.-ის სარჩელი საქმის მასალებთან ერთად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების შესაბამისად განსჯადობით გადაეგზავნა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს.

ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ა. კ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის 2002 წლის 8 თებერვლის (განაცხადის რეგისტრაციის ¹...; მიწის სარეგისტრაციო ნომერი ¹...) ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, მისგან წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგებით; ქ. თბილისში, ...-ის ქ¹16-ში მდებარე 750 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე დადგენილ იქნა ა. კ.-ის საკუთრების უფლება; ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტს დაევალა ამ უკანასკნელის სახელზე ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹16-ში მდებარე 750 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციაში გატარება.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს “...-მა”.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2004 წლის 22 აპრილის განჩინებით საქმე ¹2ბ/1491-2004 სს “...-ის” სააპელაციო საჩივარი განსჯადობის წესის დაცვით განსახილველად გადაეცა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატას.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 4 მაისის განჩინებით სს “...-ის” სააპელაციო საჩივარი საქმესთან ერთად განსჯადობის საკითხის გადასაწყვეტად გადაეგზავნა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

საქართველოს უზენაისი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2004 წლის 23 სექტემბრის განჩინებით სს “...-ის” სააპელაციო საჩივარი განსჯადობით დაექვემდებარა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატას.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 13 აპრილის განჩინებით საქმის წარმოება ს/ს “...-ის” სააპელაციო საჩივაზე შეჩერდა ა. კ.-ის გარდაცვალების გამო, მისი უფლებამონაცვლის დადგენამდე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 14 დეკემბრის განჩინებით ნ. მ.-ი ცნობილ იქნა აწ გარდაცვლილ ა. კ.-ის უფლებამონაცვლედ. ამავე სასამართლოს 2007 წლის 10 აპრილის განჩინებით ს/ს “...-ი” შეცვლილ იქნა მისი უფლებამონაცვლით ს/ს “...-ით”.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 აპრილის განჩინებით, ნ. მ.-ის წარმომადგენლის შუამდგომლობა სარჩელზე სადავო მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებისა და ამ უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის თაობაზე უარის თქმის გამო საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება და ნ. მ.-ის სარჩელზე მოპასუხეების სს “...-ის” და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, სადავო მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებისა და ამ უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის თაობაზე შეწყდა საქმის წარმოება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით სს “...-ის” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; მოცემულ საქმეზე ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ნ. მ.-ის სარჩელი თბილისში, ...-ის ¹3-ის მიმდებარედ 27 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის სს “...-ის” სახელზე საკუთრების რეგისტრაციის ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მონაცემებით 2002 წლის 2 თებერვლიდან სს “...-ის” სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება თბილისში ...-ის ¹3-ის მიმდებარედ 27 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი(სადავო) და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობა _ ელ.ქვესადგური ¹3439; სასამართლომ მიუთითა, რომ საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო ჩანაწერი ეფუძნება: “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” საქართველოს კანონს; თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის 1998 წლის 6 მაისის ¹1-3\188 ბრძანებას; ასევე 1998 წლის 21 დეკემბრის ხელშეკრულებას სს “...-ის” ყველა აქციის 75 პროცენტის ყიდვა-გაყიდვის შესახებ; თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1999 წლის 19 თებერვლის დადგენილებას (რეგისტრაციის ¹2\5-86); 5. საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 2000 წლის 9 აგვისტოს ¹11-713\7-0 მიწერილობას;

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე სს “...-ის” საკუთრების უფლების შესახებ საჯარო რეესტრის მიერ განხორციელებული ჩანაწერი კანონიერია, შეესაბამება მისი განხორციელების საფუძვლად მითითებულ სამართლებრივ საფუძვლებს, ეფუძნება მოქმედ კანონმდებლობას და შესაბამისად, არ არსებობს წანამძღვრები მისი ბათილად ცნობის, ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ სადავოდ არ არის გამხდარი ის სამართლებრივი საფუძვლები, რამაც სს “...-ს” სადავო მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება წარმოუშვა, რაც მოსარჩელის მოთხოვნას იმთავითვე დაუსაბუთებელს ხდის;

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1961 წლიდან სახელმწიფო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე (სადავო მიწის ნაკვეთი) იმ პერიოდში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად სახელმწიფო საწარმო “...-მა” დაამონტაჟა სატრანსფორმატორო ჯიხური, რომელიც აღნიშნულ ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს დღემდე; მუნიციპალური საწარმო “...-ის” ბაზაზე მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად დაფუძნებული და რეგისტრირებული იქნა სს “...-ი” (თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის 1998 წლის 6 მაისის ¹1-3\188 ბრძანება, თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1999 წლის 19 თებერვლის დადგენილება); 1998 წლის 1 დეკემბრის ხელშეკრულების საფუძველზე განხორციელდა მუნიციპალური საწარმო “...-ი”-ს აქციების 75 პროცენტის განსახელმწიფოებრიობა (პრივატიზაცია); პრივატიზაციის მომენტისათვის საწარმოზე რიცხული აქტივები _ დაბალი ძაბვის ქვესადგურები (მათ შორის სადავო მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ქვესადგური) გადავიდა სს “...-ის “ ბალანსზე.

ზემოთ აღნიშნული დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების დროისათვის სს “...-ის” სარგებლობაში იმყოფებოდა სადავო მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განთავსებული იყო მის ბალანსზე რიცხული ქვესადგური; შესაბამისად, სს “...-ს” კანონისმიერი საფუძვლებით (კანონის 2.2. მუხლის “ა” პუნქტი) წარმოეშვა საკუთრების უფლება სადავო მიწის ნაკვეთზე;

სააპელაციო სასამართლო სადავო რეგისტრაციის კანონიერების სამართლებრივ საფუძვლად ასევე მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 149-ე და 150-ე მუხლები.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. მ.-მ, რომელმაც მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა “მიწის რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-17 მუხლი.

კასატორის განმარტებით, საჯარო რეესტრის მიერ სადავო 27 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის სს “...ის” საკუთრებაში აღრიცხვით დარღვეულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლისა და “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის “ე” ქვეპუნქტის, მე-3 მუხლის პირველი პუნქტისა და მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნები.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა ასევე სამოქალაქო კოდექსის 149-ე და 150-ე მუხლები, ვინაიდან საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, კერძოდ; ტექბიუროს საინვენტარიზაციო გეგმით 750 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი 1946 წლიდან ირიცხება ა. კ.-ის კანონიერ სარგებლობაში, ასევე ტექაღრიცხვის სამსახურის 2002 წლის 25 მარტის წერილის თანახმად სატრანსფმორმატორო ჯიხური ა. კ.-ის მიწის ნაკვეთზე ჩაიდგა 1961 წელს. კასატორის მითითებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ სახელმწიფოსა და სს “...-ს” შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრებაში მიწის ნაკვეთის გარეშე გადავიდა მხოლოდ უკანონო ნაგებობა -სატრანსფორმატორო ჯიხური.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ ნ. მ.-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ: ა) საქმე მნიშვნლოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. მ.-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, ვინაიდან ნ. მ.-ს გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი _ 300 (სამასი) ლარი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს აღნიშნული თანხის 70% _ 210 (ორას ათი) ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული ნ. მ.-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებაზე;

2. ნ. მ.-ს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% _ 210 (ორას ათი) ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.