¹ბს-1059-1012(კ-07) 22 ოქტომბერი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მარიამ ცისკაძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი – ქეთევან მაღრაძე

კასატორი (მოსარჩელე) – ა. კ-ი, წარმომადგენელი ი. გ-ე (რწმუნებულება 24.09.08წ. ¹1-6715)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) – საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო, წარმომადგენელი ლ. ჩ-ე (რწმუნებულება 08.07.08წ. ¹01-12/06/8459; სსიპ სოციალური სუბსიდიების სააგენტო, წარმომადგენელი ე. ს-ი (მინდობილობა 02.10.07წ. ¹04/09-6241)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 26.09.07წ. განჩინება

დავის საგანი – დასახიჩრებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. კ-მა 07.09.05წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ იგი 1963 წლის 27 სექტემბრიდან მუშაობდა მარნეულის რაიონის სოფ. .... მერძევეობა-მებოსტნეობის საბჭოთა მეურნეობაში მთავარ ინჟინერ-მექანიკოსად. 27.12.63წ. სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს მიღებული ტრავმის შედეგად დაუზიანდა ხერხემალი და მკურნალობდა ფსიქონევროლოგიურ დისპანსერში. 14.05.81წ. საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროს საექიმო-შრომითი საექსპერტო კომისიის შრომითი ექსპერტიზის ¹62 შემოწმების აქტით წარმოებაში მიღებული ტრავმის შედეგად დაუდგინდა პროფესიული შრომის უნარის 100%-ით, საერთოს - 80%-ით დაკარგვა უვადოდ. 06.02.80წ. ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოპასუხე ორგანიზაციას დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ მიღებული დაზიანებიდან გამომდინარე ზარალის საზღაურად ერთდროული თანხის, პენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობის ყოველთვიურად, ასევე გარეშე მომვლელის ხარჯების ანაზღაურება. სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე მოსარჩელეს აუნაზღაურდა ზიანი და გარეშე მომვლელის ხარჯები, ხოლო პენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობას ღებულობდა 1997 წლის იანვრამდე. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მისი ყოველთვიური ხელფასი შეადგენდა 170 მანეთს, რაც დასტურდებოდა 06.02.80წ. გადაწყვეტილებით და სოფლის მეურნეობის მუშაკთა პროფკავშირების ცკ-ის ტექნიკური ინსპექტორის დასკვნით. სტატისტიკის დეპარტამენტის მიერ 11.07.05წ. გაცემული ¹3/4-16/194 ცნობის თანახმად, 01.07.05წ. მდგომარეობით 1963 წლის 170 მანეთი შეადგენს 143.06 ლარს. 11.08.96წ. მარნეულის რაიონის სოფელ ..... მერძევეობისა და მებოსტნეობის მეურნეობა ლიკვიდირებული იქნა და მის დაქვემდებარებაში (უფლებამონაცვლე) რაიმე საწარმო არ აღრიცხულა. მოსარჩელემ განმარტა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” თანახმად, შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიღებული ტრავმის შედეგად დაზარალებულს მე-2 და მე-3 მუხლებისა და მე-11 მუხლის "ა", "გ", "დ" ქვეპუნქტების შესაბამისად აუნაზღაურდება ყოველთვიური სარჩო დაკარგული პროფესიული შრომის უნარის (100%-ის) გაანგარიშებით, რაც შეადგენს 13 156 ლარს. მოსარჩელემ განმარტა, რომ ჯანმრთელობის მძიმე მდგომარეობის გამო ზიანის ანაზღაურების შესახებ ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობას ვერ მიმართა 2005 წლის 11 აგვისტომდე. ვაკე-საბურთალოს გამგეობამ უფლებამოსილების არ ქონის გამო ვერ გადაწყვიტა განცხადებაში მითითებული საკითხები. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისათვის შრომითი მოვალეობის შესრულების დროს მიღებული ტრავმის შედეგად დაკარგული პროფესიული შრომის უნარის მიხედვით მიუღებელი ხელფასისა და პენსიას შორის სხვაობის 1997 წლის იანვრიდან 13156 ლარის გადახდის დაკისრება მოპასუხესათვის, აგრეთვე სსკ-ის 46-ე მუხლის ,,ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, სასამართლო ხარჯებისაგან გათავისუფლება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 13.10.05წ. გადაწყვეტილებით ა. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება 2005 წლის 12 სექტემბრიდან, თვეში 143.06 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ა. კ-მა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ. ა. კ-მა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება, კერძოდ, 1997 წლის იანვრიდან ზიანის – 14 157 ლარისა და მომვლელის ხარჯის - 11880 ლარის, სულ - 26037 ლარის, ასევე ყოველთვიურად, ზიანის - 143 ლარისა და მომვლელის ხარჯის - 120 ლარის ანაზღაურება. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 16.11.06წ. განჩინებით ა. კ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 13.10.05წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 17.05.07წ. გადაწყვეტილებით ა. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. კ-მა და საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 26.09.07წ. განჩინებით, სსკ-ის 92-ე მუხლის საფუძველზე, საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი შეიცვალა მისი უფლებამონაცვლით – სსიპ – სოციალური სუბსიდიების სააგენტოთი. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 26.09.07წ. განჩინებით ა. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 17.05.05წ. გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ კანონიერ ძალაში შესული ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონული სახალხო სასამართლოს 06.02.1980წ. გადაწყვეტილებით მოპასუხე მარნეულის რაიონის სოფელი .... მერძევეობა-მებოსტნეობის მეურნეობას დაეკისრა ზარალის, ხელფასისა და პენსიის სხვაობის, ასევე, გარეშე მომვლელის ხარჯების ანაზღაურება გადამოწმებამდე, 1981 წლის 21 მაისამდე. ა. კ-ი აღნიშნულ თანხას იღებდა 1997 წლის იანვრამდე. საქართველოს პრეზიდენტის 11.08.96წ. ¹500 ბრძანებულების საფუძველზე ლიკვიდირებული იქნა მარნეულის რაიონის სოფელ .... მერძევეობა-მებოსტნეობის მეურნეობა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა. კ-ის მიმართ ვერ გავრცელდებოდა საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. ¹53 დადგენილების მე-3 მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებული შეღავათები. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ხსენებული დადგენილების 3.2 მუხლის თანახმად, წარმოქმნილი დავალიანებების დაფარვა 2007 წლის 1 მარტამდე უნდა განხორციელდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ პერიოდამდე არსებობდა კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება დადასტურებული უდავო მოთხოვნებით სსიპ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიმართ. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში არსებობდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება სხვა პირის მიმართ, რაც სააპელაციო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველს არ ქმნიდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 26.09.07წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. კ-მა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 26.09.07წ. განჩინების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვა. კასატორის განმარტებით, 1963 წლის 27 სექტემბრიდან მუშაობდა მარნეულის რაიონის სოფელ .... მერძევეობა-მებოსტეობის საბჭოთა მეურნეობაში მთავარ ინჟინერ-მექანიკოსად. ყოველთვიური ხელფასი შეადგენდა 170 მანეთს. 27.12.1963წ. უბედური შემთხვევის შედეგად მიიღო თავის ტრავმა, ხერხემლის დაზიანება. 14.05.81წ. ¹62 შემოწმების აქტით წარმოებაში მიღებული ტრავმის შედეგად დაუდგინდა პროფესიული შრომის უნარის დაკარგვა 100%-ით, საერთო _ 80%-ით, უვადოდ. 06.02.1980წ. სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოპასუხე ორგანიზაციას დაეკისრა 27.12.1963წ. მიღებული დაზიანებიდან გამომდინარე, ზიანის ერთდროული თანხის, პენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობისა და გარეშე მომვლელის ხარჯების ანაზღაურება. პენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობას იღებდა 1997 წლის იანვრამდე. კასატორის განმარტებით, შრომითი მოვალეობის შესრულებისას ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურება დადგენილი იყო 06.02.80წ. ორჯონიკიძის რაიონის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით და აღნიშნული გადაწყვეტილება სათანადოდ იყო რეგისტრირებული, რის საფუძველზეც ღებულობდა პენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობას 1997 წლამდე. შესაბამისად, მის მოთხოვნას წარმოადგენდა პენსიის განახლება და მიუღებელი ზიანის ანაზღაურება, რომელიც უნდა ანაზღაურებულიყო 1997 წლის იანვრიდან ან მის მიერ სასამართლოში მიმართვის დღიდან, ბოლო სამი წლის პერიოდიდან, რადგან ვალდებულება, რომელიც ხსენებული გადაწყვეტილებით ეკისრებოდა ორგანიზაციას, იყო პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულება და მასზედ ვრცელდებოდა სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მოთხოვნები. ქვეყანაში შექმნილმა პოლიტიკურმა და სოციალურმა მდგომარეობამ შექმნა ვაკუუმი და მისი უფლებების განხორციელება შესაძლებელი გახდა საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” საფუძველზე. მაგრამ სასამართლოში საქმის განხილვის გაჭიანურებამ და კანონებში სისტემატურმა ცვლილებებმა განაპირობა ისეთი გადაწყვეტილების მიღება, რომელიც მიმდინარე კანონსაც არ შეესაბამება და იწვევს მისი უფლებების შელახვას. კასატორის განმარტებით, სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი” და 24.03.07წ. საქართველოს მთავრობის ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული ,,შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის” პირველი მუხლის მე-4 პუნქტი და მე-3 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტები, რომელთა თანახმად, იმ პირებზე, რომელთაც ამ დადგენილების ამოქმედებამდე დაუწესდათ გასაცემები ამ პუნქტში მითითებული საფუძვლებით, ვრცელდება ამ წესის მე-3 მუხლის დებულებები, საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” 42¹ პუნქტის საფუძველზე, 2007 წლის 1 მარტამდე ფონდში რეგისტრირებულ, აგრეთვე აღნიშნულ პერიოდამდე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებებით უდავო მოთხოვნებით წარმოქმნილი დავალიანებების დაფარვა უნდა განხორციელებულიყო 2007 წლის 1 მარტამდე პერიოდზე. 2007 წლის 1 მარტამდე არსებობდა 06.02.1980წ. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება დავალიანების დაფარვის განხორციელების შესახებ და ამის საფუძველზე, ზემოთ ხსენებული ბრძანებულების თანახმად, უნდა დაკმაყოფილებულიყო მისი სასარჩელო მოთხოვნა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 09.07.08წ. განჩინებით ა. კ-ის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა მიჩნეული.

საკასაციო პალატის სხომაზე კასატორმა და მისმა წარმომადგენელმა მოითხოვეს სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმება, საქმის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნება. მოწინააღმდეგე მხარემ – საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს და სსიპ-სოციალური სუბსიდიების სააგენტოს წარმომადგენლებმა საკასაციო საჩივრები არ ცნეს და ითხოვეს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. კ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გასაჩივრებული განჩინება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახალი განხილვისათვის უნდა დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

,,სახელმწიფო პენსიის შესახებ” კანონის 27-ე მუხლის თანახმად, შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული ურთიერთობები (ე.წ. რეგრესული პენსიები) რეგულირდება ცალკე კანონმდებლობით. საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი”, რომელიც ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი საქართველოს პრეზიდენტის 06.02.07წ. ¹93 ბრძანებულებით, აწესრიგებდა საქართველოს ტერიტორიაზე განთავსებულ საწარმოებში, დაწესებულებებში, ორგანიზაციებში, მიუხედავად მათი საკუთრებისა და ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმისა, დასაქმებულ მუშაკთა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას საწარმოო ტრავმით, პროფესიული დაავადებით ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივ საფუძვლებს. აღნიშნული წესის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად დაზარალებულს ზიანი უნაზღაურდებოდა ყოველთვიური სარჩოს გადახდით იმ დამქირავებლის მიერ, რომელთანაც იგი ზიანის მიყენებისას შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდა, ამ უკანასკნელის ბრალის არსებობის შემთხვევაში, წესის 42¹ მუხლის თანახმად, 100%-იანი სახელმწიფო წილობრივი მონაწილეობით შექმნილ საწარმოებში, რომლებსაც უფლებამონაცვლე არ ჰყავდათ, საწარმოო ტრავმით დაზარალებულ პირთა აღრიცხვას, ზიანის ანაზღაურების გაანგარიშებას და გაცემას უზრუნველყოფდა სსიპ - სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში ამ დანიშნულებით გათვალისწინებული ასიგნებების ფარგლებში.

საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის” პირველი მუხლის მე-4 პუნქტით განისაზღვრა, რომ 2007 წლის 1 მარტის შემდეგ არ შეიძლებოდა ახალი გასაცემლების დაწესება “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულების იმ დებულებების საფუძველზე, რომლებიც არეგულირებდნენ უფლებამონაცვლის არარსებობის პირობებში გასაცემების დანიშვნის საფუძვლებს, მიუხედავად იმისა, მიმდინარეობდა თუ არა ამ საკითხზე სამართალწარმოება სასამართლოებში. ამასთანავე, საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული წესის მე-3 მუხლის თანახმად, საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულების 42¹ პუნქტის საფუძველზე, 2007 წლის 1 მარტამდე სსიპ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიან სახელმწიფო ფონდში რეგისტრირებულ, აგრეთვე აღნიშნულ პერიოდამდე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებებით დადასტურებული უდავო მოთხოვნებით წარმოქმნილი დავალიანებების დაფარვის უზრუნველყოფა 2007 წლის 1 მარტამდე პერიოდზე დაევალა სსიპ სოციალური სუბსიდიების სააგენტოს.

საქმეზე დადგენილად არის მიჩნეული, რომ კანონიერ ძალაში შესული ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონული სახალხო სასამართლოს 06.02.1980წ. გადაწყვეტილებით მოპასუხე მარნეულის რაიონის სოფელი .... მერძევეობა-მებოსტნეობის მეურნეობას ა. კ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ზარალის, ხელფასისა და პენსიის სხვაობის, ასევე, გარეშე მომვლელის ხარჯების ანაზღაურება გადამოწმებამდე. 14.05.81წ. საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროს საექიმო-შრომითი საექსპერტო კომისიის შრომითი ექსპერტიზის ¹62 მორიგი შემოწმების აქტით წარმოებაში მიღებული ტრავმის შედეგად დაუდგინდა, რომ პროფესიული შრომის უნარი ა. კ-ს უდაოდ აქვს დაკარგული 100%-ით, ხოლო საერთო შრომის უნარი – 80%-ით. ა. კ-ი სასამართლოს გადაწყვეტილებით დანიშნულ თანხას იღებდა 1997 წლის იანვრამდე. საქართველოს პრეზიდენტის 11.08.96წ. ¹500 ბრძანებულების საფუძველზე ლიკვიდირებული იქნა მარნეულის რაიონის სოფელ .... მერძევეობა-მებოსტნეობის მეურნეობა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ა. კ-ის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურებაზე აღიარებულია კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით, ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება დადგენილია ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონული სახალხო სასამართლოს 06.02.1980წ. გადაწყვეტილებით, რის გამოც იგი უდავო მოთხოვნად უნდა იქნეს მიჩნეული. საკასაციო პალატა არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის” საფუძველზე ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ სსიპ - საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის წინააღმდეგ გამოტანილი გადაწყვეტილებით დადასტურებული მოთხოვნები. საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული ,,შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი” არ განსაზღვრავს, რომ ვალდებულების დამდგენი კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება გამოტანილი უნდა იყოს მხოლოდდამხოლოდ სსიპ – სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მიმართ, სააპელაციო პალატის აღნიშნული მოსაზრება არ ემყარება საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. დადგენილებით დამტკიცებული წესის შინაარსს. მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს არ ქმნის აგრეთვე მოწინააღმდეგე მხარის – სააგენტოს წარმომადგენლის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მოთხოვნა ფონდში არ იყო რეგისტრირებული, ხოლო წესის მე-3 მუხლი ვრცელდება მხოლოდ ფონდში რეგისტრირებული მოთხოვნების მიმართ. საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული ,,შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის” მე-3 მუხლით სსიპ – სოციალური სუბსიდიების სააგენტოს დაევალა საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულების 42¹ პუნქტის საფუძველზე, 2007 წლის 1 მარტამდე სსიპ – საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიან ფონდში რეგისტრირებულ, აგრეთვე აღნიშნულ პერიოდამდე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებებით დადასტურებული უდავო მოთხოვნებით წარმოქმნილი დავალებების დაფარვა 2007 წლის 1 მარტამდე პერიოდზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესის 42¹ მუხლის თანახმად 100%-იანი სახელმწიფო წილობრივი მონაწილეობით შექმნილ საწარმოებში, რომლებსაც უფლებამონაცვლე არა ჰყავთ, საწარმოო ტრავმით დაზარალებულ პირთა აღრიცხვის, ზიანის ანაზღაურების გაანგარიშებების, გაცემის უზრუნველყოფა, საქართველოს პრეზიდენტის 07.11.05წ. ¹923 ბრძანებულებით წესში შეტანილი ცვლილებების თანახმად, თავდაპირველად საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, ხოლო შემდგომში, საქართველოს პრეზიდენტის 20.02.06წ. ¹156 ბრძანებულებით შეტანილი ცვლილებით, თავად ფონდს ევალებოდა. ამასთანავე, ა. კ-ს პეენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობის მიღება დანიშნული ჰქონდა ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს 06.02.80წ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, გადაწყვეტილება მიქცეული იყო აღსასრულებლად, 25.12.81წ. სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე ა. კ-ს მიღებული აქვს ზარალის ანაზღაურების თანხა, გარეშე მომვლელის ხარჯები და 1997 წლის იანვრამდე ღებულობდა პენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობას. საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული წესის მე-3 მუხლი ითვალისწინებს 2007 წლის 1 მარტამდე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებებით დადასტურებული უდავო მოთხოვნებით წარმოქმნილი დავალიანებების დაფარვას 1 მარტამდე. ამდენად, არსებობს მოსარჩელისათვის 2007 წლის 1 მარტამდე დავალიანების დაფარვის საფუძველი.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ არ არსებობს ა. კ-ის სასარგებლოდ მოწინააღმდეგე მხარისათვის 2007 წლის 1 მარტის შემდეგ ზიანის ანაზღაურების ყოველთვიური სარჩოს დაკისრების საფუძველი. საქართველოს მთავრობის 24.03.07წ. ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის” მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირებისათვის წყდება სარჩოსა და სხვა გასაცემლების გაცემის ვალდებულება 2007 წლის 1 მარტიდან, ხოლო იმ პირების მიმართ, რომლებზეც არ განხორციელებულა მათი გაცემის ვალდებულების დაკისრება, მითითებული ვალდებულებები აღარ უნდა წარმოიშვას. ამასთანავე, ხსენებული დადგენილების მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის ბოლო წინადადების საფუძველზე, სსიპ სოციალური სუბსიდიების სააგენტო ვალდებულია სააგენტოს მიერ სარჩოს გაცემის ვალდებულების შეწყვეტის გამო დამატებით გასცეს ერთჯერადი კომპენსაციის ზიანის ანაზღაურების სარჩო ექვსი თვის ოდენობით.

სასარჩელო განცხადებით ა. კ-ი ითხოვს სარჩელის აღძვრამდე მიუღებელ ხელფასსა და პენსიას შორის სხვაობის – 13156 ლარს (92 თვე X 143 ლ.). საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს პენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობის დადგენის შედეგად. იმის გათვალისწინებით, რომ სარჩელის აღძვრის დროისათვის მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების მომწესრიგებელი კანონმდებლობა (საქართველოს პრეზიდენტის 09.02.99წ. ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესის 51 მუხლი) შრომის უნარის ხარისხის დაკარგვიდან განცხადების მოგვიანებით შეტანის შემთხვევაში ანაზღაურების გაცემას უკავშირებს განცხადების შეტანის დღეს, საქმეზე უნდა დადგინდეს კომპეტენტურ ორგანოში სარჩოს დანიშვნის მოთხოვნით მიმართვის დღე. ვინაიდან მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებით ითხოვს პენსიასა და ხელფასს შორის სხვაობის თანხის გადახდას, საქმეზე უნდა დადგინდეს საბჭოთა მეურნეობაში ა. კ-ის ყოველთვიური ხელფასის ოდენობა, ხელფასის თანხის სადღეისო ეკვივალენტი ლარებში, პენსიის ოდენობა, რომელსაც ღებულობს მოსარჩელე. აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატა თვლის, რომ არსებობს სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმებისა და საქმის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების საფუძველი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ა. კ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. კ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 26.09.07წ. განჩინება, საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.