საქმე №ას-108-2023 30 იანვარი, 2025 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ლევან მიქაბერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვლადიმერ კაკაბაძე, გიზო უბილავა
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი - სს „ს.დ.ჯ.ა.გ.ჯ–ია“ (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „გ.მ–ი“, ი.ხ–ი, გ.კ–ნი (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 1 დეკემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი - ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, თანხის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. სს „ს.დ.ჯ.ა.გ.ჯ–ია“ (შემდეგ - მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორი) ასაჩივრებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 22 წლის 1 დეკემბრის განჩინებას თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, რომლითაც სარჩელი - შპს „გ.მ–ის“ (შემდეგ - მზღვეველი, პირველი მოპასუხე), ი.ხ–ისა (შემდეგ - მეორე მოპასუხე) და გ.კ–ნის (შემდეგ - მესამე მოპასუხე, ასევე ერთობლივად მოპასუხეები, მოწინააღმდეგე მხარე) მიმართ არ დაკმაყოფილდა. მოსარჩელეს მოპასუხეთა სასარგებლოდ დაეკისრა 4 000 ლარის გადახდა ამ უკანასკნელთა მიერ წარმომადგენლის დახმარებისთვის გაწეული ხარჯის სანაცვლოდ და 1 300 ლარი მოპასუხეების მიერ გაწეული სასამართლოს გარეშე ხარჯის სანაცვლოდ.
2. კასატორი სადავოდ ხდის მოპასუხეთათვის თანხის დაკისრებაზე უარს და მიიჩნევს, რომ მხარეთა შორის დადებული მოჩვენებითი გარიგებებით მოსარჩელეს მიადგა ზიანი, ხოლო მოპასუხეებმა, როგორც მზღვეველთან დაკავშირებულმა პირებმა, მიიღეს სარგებელი, შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ მოპასუხე კომპანიისათვის გარიგებების საფუძველზე ჩარიცხული თანხა უნდა დაეკისროთ მოპასუხეებს.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
3. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ - სსსკ) 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:
4. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
5. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, კერძოდ:
6. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება - დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
7. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია შემდეგი გარემოებები:
7.1. 2012 წლის 15 ოქტომბერსა და 2013 წლის 1 მარტს მოსარჩელესა და პირველ მოპასუხეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულებები. ხელშეკრულების საგანია მხარეთა შორის ურთიერთთანამშრომლობა, კერძოდ, სამედიცინო დაწესებულების მიერ მზღვევლის სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამის ფარგლებში დაზღვეული პირების სამედიცინო მომსახურების უზრუნველყოფა - პირველადი ჯანდაცვით გათვალისწინებული სამედიცინო მომსახურება, ხოლო მზღვევლის მხრიდან, სამედიცინო დაწესებულების მიერ მზღვევლის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში დაზღვეულთათვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების ხარჯების ანაზღაურება კაპიტაციური პრინციპით.
7.2. 2012 წლის 15 ოქტომბრის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელემ პირველ მოპასუხეს გადაუხადა 385 008,1 ლარი, ხოლო 2013 წლის 1-ელი მარტის ხელშეკრულების საფუძველზე - 488 320,36 ლარი, სულ - 873 328,46 ლარი.
7.3. ხელშეკრულებების გაფორმების მომენტისათვის პირველი მოპასუხის 100% წილის მფლობელი იყო მეორე მოპასუხე, ხოლო დირექტორი - მესამე მოპასუხე; იმავდროულად, მესამე მოპასუხე იყო მოსარჩელის მარკეტინგის მენეჯერი, ხოლო მეორე მოპასუხე კი - ფინანსური მენეჯერი. ამასთან, მეორე მოპასუხე არის მოსარჩელის ყოფილი დირექტორის - ნ.რ–ის და, ხოლო მესამე მოპასუხე კი - გ.ს–ძის, რომელსაც სადავო ხელშეკრულების დადებისას ეკავა მოსარჩელის დირექტორის თანამდებობა, დის ქმარი.
7.4. 2013 წლის 31 დეკემბერს საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახურის უფროსის ბრძანებით, მოსარჩელეს გაუუქმდა დაზღვევის, კერძოდ, „სიცოცხლისა და არასიცოცხლის“ ლიცენზიები, დაიწყო გაკოტრების საქმისწარმოება და გაკოტრების მმართველად დაინიშნა კ.ვ–ი (შემდეგში - გაკოტრების მმართველი).
8. სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს 2012 წლის 15 ოქტომბრისა და 2013 წლის 1 მარტის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, მოპასუხეთათვის სოლიდარულად თანხის დაკისრება. მოთხოვნა ეფუძნება შემდეგ გარემოებებს: არ არსებობდა სადავო გარიგებათა გაფორმების აუცილებლობა, ვინაიდან თითოეული დაზღვეული უკვე მიმაგრებული იყო ტერიტორიული პრინციპით სხვა სამედიცინო დაწესებულებაზე, სადაც იღებდნენ მომსახურებას; 2012 წლის 15 ოქტომბრის გარიგება დაიდო პირველი მოპასუხის სახელმწიფო რეგისტრაციის დღეს, ამგვარი სისწრაფე განპირობებული იყო იმით, რომ მეორე და მესამე მოპასუხე მზღვეველთან დაკავშირებული პირები იყვნენ და მოქმედებდნენ პირადი ინტერესებით; სადავო ხელშეკრულებების გაფორმებით მოხდა დაზღვეულების დუბლირება, ანუ ერთი და იგივე ადამიანები ერთდროულად მომსახურებას იღებდნენ ორ სხვადასხვა სამედიცინო დაწესებულებაში; გარიგებების დადების დროისათვის, მზღვევლის ფინანსური მდგომარეობა უკვე არასახარბიელო იყო, იგი ვერ ასრულებდა სარეზერვო ვალდებულებებს. სადავო გარიგებების საფუძველზე პირველი მოპასუხისათვის 873 328,46 ლარის გადარიცხვამ მისი ფინანსური მდგომარეობა კიდევ უფრო დაამძიმა, რაც გაკოტრების პროცედურების დაწყებით დასრულდა.
9. მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემობებიდან გამომდინარე, სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია „დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის 333 მუხლის მე-5 პუნქტი (მზღვევლის დროებითი ადმინისტრატორი, ლიკვიდატორი და გაკოტრების მმართველი უფლებამოსილი არიან, სასამართლოში სარჩელის შეტანით სადავო გახადონ მზღვევლის ადმინისტრატორის მიერ დროებითი ადმინისტრატორის, ლიკვიდატორის ან გაკოტრების მმართველის დანიშვნამდე 12 თვით ადრე განხორციელებული ქმედება ან გარიგება და მოითხოვონ მისი ბათილობა, თუ აღნიშნულის შედეგად მზღვეველთან დაკავშირებულმა პირებმა ამ მზღვევლის ხარჯზე მიიღეს ქონებრივი სარგებელი ან ისარგებლეს რაიმე უპირატესობით, პრივილეგიით ან შეღავათით, რამაც გამოიწვია მზღვევლისათვის (მისი კრედიტორებისათვის) ზიანის მიყენება), საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ - სსკ-ის) 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 998-ე (თუ ზიანის დადგომაში მონაწილეობს რამდენიმე პირი, ისინი პასუხს აგებენ, როგორც სოლიდარული მოვალეები. ზიანისათვის პასუხს აგებს არა მარტო ის, ვინც იგი უშუალოდ მიაყენა, არამედ ისიც, ვინც ის დაიყოლია ან მისი ხელშემწყობი იყო, ასევე ისიც, ვინც შეგნებულად ისარგებლა სხვისთვის მიყენებული ზიანით) 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) და 409-ე (თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება) მუხლები.
10. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მეორე და მესამე მოპასუხე „დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის 333 მუხლის მე-5 პუნქტის მიზნებისათვის მოსარჩელესთან დაკავშირებულ პირებს წარმოადგენენ. მიუხედავად ამისა, სააპელასციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მითითების საფუძველზე ჩანიშნული სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ მომზადებული ექსპერტიზის დასკვნებიდან დგინდება, სადავო გარიგებების შედეგად მეორე მოპასუხეს არ მიუღია სარგებელი, ხოლო მესამე მოპასუხემ, მართალია, სარგებელი მიიღო, მაგრამ პალატის დასკვნით, ამით მზღვეველს ზიანი არ მისდგომია.
11. სსკ-ის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული დელიქტური ვალდებულების წინაპირობებია: მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ზიანი, მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და ზიანს შორის, ზიანის მიმყენებლის ბრალი. პირს ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, თუ არსებობს ზემოხსენებული ნორმით გათვალისწინებული ოთხივე წინაპირობა (გენერალური დელიქტი). ზიანი მართლსაწინააღმდეგო მოქმედების, სამართლებრივი სიკეთის ხელყოფის შედეგია. შესაბამისად, ზიანი წარმოადგენს სამართალდარღვევის შემადგენლობის აუცილებელ კომპონენტს, რაც იმას ნიშნავს, რომ თუ არ იკვეთება ზიანი, არც ქონებრივი პასუხისმგებლობის საკითხი წარმოიშობა. როგორც ზიანის მიყენების ფაქტი, ასევე განცდილი ზიანის ოდენობის დამტკიცების ტვირთი აწევს დაზარალებულ მხარეს ანუ კრედიტორს, რომელიც სასამართლო პროცესში წარმოადგენს მოსარჩელეს. მოსარჩელე ვალდებულია, დაამტკიცოს ზიანის არსებობა/მისი მოცულობა, ასევე, მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. თავის მხრივ, ზიანის მიმყენებელმა უნდა დაამტკიცოს მის ქმედებაში ბრალის არარსებობა (იხ.: სუსგ №ას-934-2023, 03.10.2023წ.).
12. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე, ჯანმრთელობის დაზღვევის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, ვალდებული იყო, სადაზღვევო მომსახურება გაეწია იმ პირთათვის, რომელთა სამედიცინო მომსახურებაც გათვალისწინებული იყო სადავო ხელშეკრულებებით, რაც, თავის მხრივ, გულისხმობდა მის ვალდებულებას, გაეღო შესაბამისი ხარჯი. თუმცა, კასატორის მტკიცებით, რეალური სამედიცინო მომსახურება პაციენტებს არ მიუღიათ, რასაც ადასტურებს ფაქტი, რომ დაზღვეულები იმავე სამედიცინო მომსახურებას სხვა კლინიკაში იღებდნენ, ამასთან, მოპასუხე სამედიცინო დაწესებულებას არ ჰქონდა შესაბამისი ინვენტარი, რომ მომსახურება გაეწია პაციენტებისათვის, ამდენად, კასატორის მტკიცებით, გარიგებები იყო მოჩვენებითი.
13. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტაციების მსჯელობას, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი კომპიუტერულ პროგრამაში თავისივე მომზადებული ელექტრონული ბაზა არ არის საკმარისი პაციენტთა ე.წ. დუბლირების დასამტკიცებლად. მით უფრო, რომ მოსარჩელეს, ჰქონდა შესაძლებლობა, წარმოედგინა სარწმუნო მტკიცებულება, მაგალითად, სულ მცირე დაზღვეულ პირთან დაკავშირებული სამედიცინო დოკუმენტაცია (ამონაწერი სამედიცინო ბარათიდან, ცნობა და სხვა), რომლითაც დადასტურდებოდა ერთი და იმავე პირის მიერ ორ სხვადასხვა დაწესებულებაში ერთი და იმავე ტიპის მომსახურების მიღების ფაქტი. ამასთან, მოსარჩელის მტკიცება სათანადოდ უარყო მოპასუხემ, კერძოდ, სადავო საკითხის დადგენის მიზნით, საქმეზე დაიკითხნენ მოწმეები - მოპასუხე კომპანიის თანამშრომლები, კერძოდ, რეგისტრატორი (ს.ს–ძე), მენეჯერი (ს.ჩ–ძე), ასევე, ოჯახის ექიმები (მ.გ–ია, ა.შ–ია, ქ.ბ–მა). მოწმეებმა სასამართლოს წინაშე განმარტეს, რომ ისინი 2012 წლის ოქტომბერ-ნოემბერიდან და 2013 წლის განმავლობაში მუშაობდნენ მოპასუხე სამედიცინო დაწესებულებაში და მოსარჩელის მიერ დაზღვეულ პირებს უწევდნენ სამედიცინო მომსახურებას. ამასთან, საქმეში მტკიცებულების სახით არის წარმოდგენილი 2012 წლის 30 ოქტომბერს, 2013 წლის 1-ელ თებერვალს და 2013 წლის 1-ელ მარტს გაფორმებული ქონების იჯარის, სამედიცინო პერსონალთან შრომითი ხელშეკრულებები, თავის მხრივ, მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ იქნა ამბულატორიული პაციენტის სამედიცინო ბარათებით, ამბულატორიული პაციენტის ვიზიტებისა და ბინაზე/ადგილზე გამოძახების რეესტრის ჟურნალით შედგენილი პაციენტების კონსულტაციის ბარათები. ამასთან, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მითითების საფუძველზე დანიშნული სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ მომზადებული №000631722 ექსპერტიზის დასკვნებიდან დგინდება, რომ გამოსაკვლევ პერიოდში მოპასუხე კომპანიის მიერ გაწეულია შემდეგი ხარჯი: ხელფასი და დამატებითი ანაზღაურება - 529 797,61 ლარი; სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი გადასახადი - 135 997,20 ლარი; შესყიდული საქონელი, მომსახურება და სხვა ხარჯი - 243 283,63 ლარი; სულ 909 078,44 ლარი. ამდენად, დასტურდება, კომპანის მიერ მასთან დასაქმებულ სამედიცინო პერსონალზე შრომითი ანაზღაურების, სადავო ხელშეკრულებების შესრულების მიზნით საქონლის შეძენის, მომსახურებასთან დაკავშირებული და სხვა ხარჯის გაწევის ფაქტი. ამასთან, საყურადღებოა, რომ პირველი მოპასუხის სასარგებლოდ თანხის ჩარიცხვა ფიქსირდება არამხოლოდ მოსარჩელის მხრიდან.
14. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, რაკი დასტურდება სადავო ხელშეკრულებათა შესაბამისად მოპასუხის მიერ დაზღვეულთა სასარგებლოდ სამედიცინო მომსახურების გაწევის ფაქტი, მოსარჩელემ კი მოპასუხეს სწორედ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საზღაური გადაუხადა, არ ვლინდება მოპასუხეთა მიერ მოსარჩელე კომპანიისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი.
15. რაც შეხება კასატორის პრეტენზიას, რომ ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, სწორედ სადავო ხელშეკრულებების საფუძველზე მოსარჩელის მიერ მოპასუხისათვის თანხის ჩარიცხვამ განაპირობა გაკოტრების პროცედურების დაწყება და, თუკი ამ თანხით მოსარჩელე კრედიტორის წინაშე ვალდებულებებს შეასრულებდა, არ გაკოტრდებოდა, საკასაციო პალატა მიუთითებს, როგორც ექსპერტიზის დასკვნით დადგინდა, მესამე მოპასუხეს ხელფასის გარდა მიღებული აქვს დამატებითი ანაზღაურება - 295 250 ლარი, რომელიც კასატორის მტკიცებით, არ უნდა მიეღო. საკასაციო პალატა ეთანხმება კასატორს, რომ ეს თანხა, შესაძლოა, მიჩნეულ იქნეს მესამე მოპასუხის მიერ მიღებულ სარგებლად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებითაც დადგინდა, რომ მესამე მოპასუხემ ხელშეკრულებათა ხარჯზე სარგებელი მიიღო, თუმცა კასატორმა ვერ დაასაბუთა და არც საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ ეს თანხა მოსარჩელეს მოპასუხისათვის რომ არ გადაეხადა, კრედიტორის ვალდებულებებს გაისტუმრებდა და გაკოტრების პროცედურების დაწყებას თავიდან აირიდებდა. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია ისიც, რომ დაზღვეულთათვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების ხარჯების ანაზღაურება კაპიტაციური პრინციპით შეთანხმდა (რაც გულისხმობს მიმწოდებელთან რეგისტრირებული/მიმაგრებული თითოეული დაზღვეულისათვის დროის გარკვეულ მონაკვეთზე განსაზღვრული ფიქსირებულ ფასს, რომელიც შეთანხმებულია მიმწოდებელს ან ფარმაცევტულ კომპანიასა და მზღვეველს შორის. ანგარიშსწორების ამ წესისთვის წინასწარ განისაზღვრება მომსახურების ტიპები და მოცულობა და შემდგომში ანაზღაურება არ ითვალისწინებს ფაქტობრივად გაწეულ სამედიცინო მომსახურებას) და იმ პირობებში, როდესაც დადგინდა სამედიცინო მომსახურების გაწევის ფაქტი, კანონმდებლობით გათვალისწინებული და მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფიქსირებული (კაპიტაციური პრინციპით) თანხა მოსარჩელეს მაინც უნდა გადაეხადა.
16. ამ მიმართებით საყურადღებოა ისიც, რომ სააპელაციო სასამართლოს დასკვნის თანახმად, 295 250 ლარი მესამე მოპასუხემ 2012 წლის 15 ოქტომბრისა და 2013 წლის 1-ელი მარტის ხელშეკრულებების დადების შედეგად მიიღო, მაშინ, როდესაც 2012 წლის 15 ოქტომბრის ხელშეკრულების შედეგად მიღებული სარგებლის მართლზომიერებას პალატა არ ამოწმებს მისი შეცილების ვადის გასვლის გამო, კერძოდ, „დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის 333 მუხლის მე-5 პუნქტი ადგენს გარიგების ბათილობის შეცილების ვადას - მზღვევლის დროებითი ადმინისტრატორი, ლიკვიდატორი და გაკოტრების მმართველი უფლებამოსილი არიან, სასამართლოში სარჩელის შეტანით სადავო გახადონ მზღვევლის ადმინისტრატორის მიერ დროებითი ადმინისტრატორის, ლიკვიდატორის ან გაკოტრების მმართველის დანიშვნამდე 12 თვით ადრე განხორციელებული ქმედება ან გარიგება. განსახილველ შემთხვევაში კი დგინდება, რომ მოსარჩელის წარმომადგენელი გაკოტრების მმართველად დაინიშნა 2013 წლის 31 დეკემბერს. შესაბამისად, მას უფლება ჰქონდა, მის დანიშვნამდე 12 თვით ადრე დადებული - 2013 წლის 1-ელი მარტის მომსახურების ხელშეკრულების ბათილობა და მისგან მიღებული ზიანის ანაზღაურება მოეთხოვა, ხოლო 2012 წლის 15 ოქტომბრის ხელშეკრულების შეცილების ვადა გასულია.
17. ამდენად, მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა, რომ 2013 წლის 1-ელი მარტის გარიგების დადებამ მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენება გამოიწვია. რაკი საქმეზე დადასტურებული არ არის ზიანის ანაზღაურებისთვის საჭირო გარემოებათაგან, სამართლებრივი კონსტრუქციის ერთ-ერთი კომპონენტის - ზიანის არსებობა, იმთავითვე გამოირიცხება სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების პერსპექტივა.
18. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, კასატორის პრეტენზიას არ გააჩნია სამართლებრივად ვარგისი საფუძველი, მან სასამართლოს ვერ წარუდგინა შესაბამისი მტკიცებულებები, რაც გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივსამართლებრივ დაუსაბუთებლობას დაადასტურებდა, შესაბამისად, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, მართებულად განსაზღვრა, რომ არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობები.
19. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.
20. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391.5 მუხლის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა.
21. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია, კასატორმა ვერ გააქარწყლა გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სს „ს.დ.ჯ.ა.გ.ჯ–იის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;
2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე
ვლადიმერ კაკაბაძე
გიზო უბილავა