საქმე №ას-1072-2024 5 მარტი, 2025 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მირანდა ერემაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: თეა ძიმისტარაშვილი,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

პირველი საკასაციო საჩივრის ავტორი - შპს „ს.მ–ია“ (აპელანტი, მოპასუხე)

მეორე საკასაციო საჩივრის ავტორი- შპს „ს.ჯ.გ–ი“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 13 მაისის გადაწყვეტილება

პირველი საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

მეორე საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ 2014 წლის 31 ოქტომბრის N43/4 გადაწყვეტილებით გაცემული N127 ლიცენზიის შესაბამისად შპს „ს.ჯ.გ–ი“ (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი, მეორე კასატორი) ახორციელებს საქართველოს მოსახლეობის, მათ შორის, მარნეულის რეგიონის მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით უსაფრთხო და უწყვეტ გაზმომარაგებას. გაზის მიწოდება მოსარჩელის მიერ ხორციელდება გაზგამანაწილებელი ქსელის საშუალებით, რომელიც კანონით დადგენილი წესით რეგისტრირებულია მოსარჩელის სახელზე და შესაბამისად, წარმოადგენს მის საკუთრებას.

2. 2020 წლის 24 ივნისს, მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ .........., მიწისქვეშა სამუშაოების შესრულების დროს, შპს „ს.მ–იამ“ (შემდეგში: მოპასუხე, მეორე აპელანტი, პირველი კასატორი) დააზიანა მოსარჩელის კუთვნილი 110 მმ საშუალო წნევის გაზსადენი.

3. მოსარჩელემ აღადგინა მოპასუხის მიერ დაზიანებული გაზსადენი. მის აღსადგენად გაღებულმა ხარჯმა შეადგინა 2917.15 ლარი, ხოლო დაზიანების შედეგად ბუნებრივი გაზის დანაკარგმა- 5426.4 ლარი.

4. სასარჩელო მოთხოვნა და საფუძვლები

4.1. შპს „ს.ჯ.გ–ის“ წარმომადგენელმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ს.მ–იის“ წინააღმდეგ და მოითხოვა 7 623.55 ლარისა და მიუღებელი შემოსავლის, ყოველთვიურად 76.87 ლარის, 2020 წლის ივნისიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, მოპასუხისათვის დაკისრება.

4.2. სარჩელის მიხედვით, 2020 წლის ივნისის თვეში, მოპასუხემ, მძიმე ტექნიკით სამუშაოების წარმოებისას, დააზიანა მარნეულის მუნიციპალიტეტის, სოფელ .......... მდებარე მოსარჩელის კუთვნილი საშუალო წნევის D-110 მმ გაზსადენი. მიყენებული ზიანის ოდენობამ შეადგინა 7623.55 ლარი. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხემ დაარღვია ტექნიკური რეგლამენტი, რომლითაც გაზსადენის დაცვის ზონაში მიწის გათხრითი თუ სხვაგვარი სამუშაოების მწარმოებელმა პირმა 5 დღით ადრე უნდა შეატყობინოს გაზის გამანაწილებელ კომპანიას, რათა თავიდან იქნეს აცილებული მილსადენის დაზიანების ფაქტი. მოპასუხეს გაეგზავნა შეტყობინება, დაზიანებების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, თუმცა უშედეგოდ. მოსარჩელე მიუღებელი შემოსავლის მოთხოვნას აფუძნებს იმ გარემოებას, რომ მისი კუთვნილი თანხის ბანკში განთავსების შემთხვევაში, მიიღებდა სარგებელს წლიურად 12.1% ოდენობით.

5. მოპასუხის შესაგებელი

მოპასუხემ შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მილის დაზიანების მიზეზი იყო ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს მოპასუხესთან ყოველგვარი შეტყობინებისა და შეთანხმების გარეშე ჰქონდა დამონტაჟებული კუთვნილი გაზსადენი. აღნიშნული გაზსადენი მდებარეობდა მიწის ქვეშ, ყოველგვარი მიწისზედა ნიშნულის არსებობის გარეშე, რომელიც კვეთდა მოპასუხის საკუთრებაში არსებულ ხაზოვან ნაგებობას. მოპასუხე არ ეთანხმება ბუნებრივი გაზის დანაკარგის დაანგარიშების წესს, შესაბამისად, არ ეთანხმება არც ზიანის ოდენობას და არც მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნას.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება

6.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, კერძოდ, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 7 623.55 ლარი. მიუღებელი შემოსავლის დაკისრების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.

6.2. თბილისის საქალაქო სასამართლომ დაადგინა, რომ მაგისტრალური მილსადენის დაზიანება მოპასუხის ბრალეულობით მოხდა. სასამართლომ განიხილა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისი მუხლები და ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2010 წლის 14 აპრილის N1-1/525 ბრძანების მოთხოვნები, რომლებიც განსაზღვრავს გაზსადენის დასაცავი ზონის ფარგლებში სამშენებლო სამუშაოების წარმოების წესს. კერძოდ, სამუშაოების დაწყებამდე აუცილებელი იყო გაზის მიმწოდებელი საწარმოსთან შეთანხმება და შესაბამისი გეგმის წარმოდგენა, რაც მოპასუხემ არ შეასრულა.

6.3. ასევე, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 24 იანვრის N101 დადგენილების მიხედვით, მოქმედი გაზსადენების სიახლოვეს მშენებლობისას აუცილებელია რეგლამენტებისა და პროექტის მოთხოვნების დაცვა. მოპასუხის მიერ ამ წესების დარღვევამ ზიანის გამოწვევას შეუწყო ხელი. სასამართლომ ზიანის ოდენობად 7623.55 ლარი დაადგინა, რისი საწინააღმდეგო მტკიცებულება მოპასუხემ ვერ წარმოადგინა.

6.4. რაც შეეხება მიუღებელი შემოსავლის მოთხოვნას, სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა აღნიშნული თანხის მიღების რეალურობა, რაც მტკიცების ტვირთის მის მხარეზე გადანაწილებას გულისხმობდა. შესაბამისად, სასამართლომ მიუღებელი შემოსავლის დაკისრების მოთხოვნა დაუსაბუთებლად მიიჩნია.

7. მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი

ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

8. მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი

ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

9. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება

9.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2024 წლის 13 მაისის გადაწყვეტილებით, შპს „ს.ჯ.გ–ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შპს „ს.მ–იის“ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის 1.1. და მე-3 პუნქტების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, შპს „ს.ჯ.გ–ის“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. შპს „ს.მ–იას“ შპს „ს.ჯ.გ–ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 3811.77 ლარის გადახდა, დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

9.2. სააპელაციო პალატამ ნაწილობრივ გაიზიარა მოპასუხის არგუმენტები მის ბრალეულობასთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ საქმე ეხება შერეულ პასუხისმგებლობას. კერძოდ, სასამართლო დაეყრდნო საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 31 დეკემბრის N434 დადგენილებით დამტკიცებულ „ტექნიკურ რეგლამენტს“, რომლის მიხედვით, მიწის ქვეშ განლაგებული კომუნიკაციები, მათ შორის გაზსადენები, სათანადო მაჩვენებლებით უნდა აღინიშნოს. მიუხედავად იმისა, რომ ზიანის მიყენებაში მოპასუხეს ბრალეულობა გააჩნია, პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს ევალებოდა მის საკუთრებაში არსებული გაზსადენის სათანადო აღნიშვნა, რაც არ განუხორციელებია.

9.3. საქმის მასალებით დგინდება, რომ მოსარჩელეს მის კუთვნილ გაზსადენზე შესაბამისი მაჩვენებლები არ გაუმაგრებია, რაც მნიშვნელოვან ფაქტორად იქცა მილსადენის დაზიანებისას. თუმცა, ეს გარემოება სრულად არ ათავისუფლებს მოპასუხეს პასუხისმგებლობისგან, რადგან მას, სათანადო სიფრთხილის დაცვის პირობებში, შეეძლო გაზსადენის მდებარეობის დადგენა. პალატამ აღნიშნა, რომ გაზსადენი საჯარო რეესტრში 2008 წლიდან არის რეგისტრირებული, ხოლო მისი განლაგება ნახაზებით არის შესაძლებელი. შესაბამისად, მოპასუხეს, მიწის სამუშაოების დაწყებამდე, შეეძლო დამატებითი სიფრთხილე გამოეჩინა და გაერკვია გაზსადენის ზუსტი ადგილმდებარეობა.

9.4. პალატის შეფასებით, ზიანის დადგომაში მხარეთა ბრალი თანაბრად არის განაწილებული, რადგან არც ერთ მათგანს არ გააჩნია გადამწყვეტი უპირატესობა პასუხისმგებლობის მხრივ. შესაბამისად, პირველ ინსტანციაში მიღებული გადაწყვეტილება, რომლითაც მოპასუხეს სრულად დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება, დაუსაბუთებელია და გადასინჯვას საჭიროებს. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ზიანის ოდენობა გაანახევრა, რის შედეგადაც მოპასუხეს დაეკისრა 3 811.77 ლარის გადახდა მოსარჩელის სასარგებლოდ.

9.5. რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებაზე, პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის საქმიანობის სპეციფიკა არ იძლევა იმის საფუძვლიან ვარაუდს, რომ ზიანის მიყენების შედეგად მან ნამდვილად დაკარგა შემოსავალი. მოსარჩელემ ვერ შეძლო დაემტკიცებინა, რომ მიუღებელი შემოსავლის მიღება მოსალოდნელი იყო და ვერ წარმოადგინა მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ შესაბამისი თანხა დეპოზიტზე განთავსდებოდა.

9.6. ამ გარემოებების გათვალისწინებით, პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ეს ნაწილი სრულად კანონიერია და მის შეცვლას საფუძველი არ აქვს. შესაბამისად, სასამართლომ ნაწილობრივ დააკმაყოფილა სარჩელი, რაც გულისხმობს მხოლოდ რეალური ზიანის ნაწილობრივ ანაზღაურებას, ხოლო მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.

10. პირველი კასატორის, (მოპასუხის) საკასაციო საჩივარი

10.1. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

10.2. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 415-ე მუხლი და არასწორად შეაფასა ბრალეულობა. ასევე არ გაამახვილა ყურადღება საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 27 მისსი N361 დადგენილების მე-6 მუხლზე, რომლითაც დამტკიცებულია მშენებლობის უსაფრთხოების შესახებ რეგლამენტი და რომელიც ვრცელდება მშენებლობის ნებართვით გათვალისწინებულ სამშენებლო ობიექტებზე შესასრულებელ სამუშაოებზე და განსაზღვრავს უსაფრთხოების მოთხოვნებს სამშენებლო მოედანზე. შპს „ს.მ–ია“ მშენებლობის ნებართვით გათვალისწინებულ სამუშაოებს არ ახორციელებს, ის არის სახელმწიფოს 100%-ანი წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი, რომელიც საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე საირიგაციო და სადრენაჟე მომსახურებას ახორციელებს. აქედან გამომდინარე, დადგენილება მელიორაციაზე ვერ გავრცელდება.

10.3. სასამართლოს არ შეუფასებია დასახელებული ნორმის შეფარდების სისწორე, რამაც არასწორი სამართლებრივი შედეგი დააყენა. აქედან გამომდინარე, პირველ და სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოებმა ერთმანეთისგან განსხვავებული ბრალეულობა დაადგინეს.

10.4. პირველი ინსტანციის სასამართლოსგან განსხვავებით, სააპელაციო პალატამ შერეულ ბრალზე დააფუძნა საკუთარი გადაწყვეტილება, რაც არასწორია. კასატორის მოსაზრებით, მოსარჩელეს არ უნდა დაეკისროს პასუხისმგებლობა, რადგან სახეზე არაა შერეული ბრალი. განსახილველ შემთხვევაში, მელიორაციის ბრალი ცალსახად გამორიცხულია შემდეგი მიზეზის გამო:

10.5. საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 31 დეკემბრის N434 დადგენილების მე-12 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, მიწის ქვეშ განლაგებული წყალგაყვანილობის, კანალიზაციის, გასზადენის, კაბელების... მიწის ზედაპირზე გაყვანა უნდა იყოს აღნიშნული შესაბამისი მაჩვენებლით. მოსარჩელის მილი მდებარეობს მიწის ქვეშ, რის გამოც ის მესამე პირებისთვის არახილული და უცნობია, შესაბამისად, არ არსებობს მესამე პირების ვარაუდის შესაძლებლობა, რომ განსაკუთრებული სიფრთხილით იმოქმედონ მსგავს ტერიტორიაზე. დადგენილება სავალდებულოა შპს „ს.ჯ.გ–ისთვის“, თუმცა მოსარჩელემ არ აიღო ვალდებულება და არ განათავსა ე.წ. საინფორმაციო ბოძკინტები, რაც მომეტებული საფრთხის წყაროს დაასტაბილურებდა. აღნიშნული დასაბუთება სასამართლომ მოპასუხეთა საწინააღმდეგოდ გამოიყენა და დაადგინა შერეული ბრალის არსებობა.

10.6. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული დასკვნა დაუსაბუთებელია შემდეგი არგუმენტაციით: მელიორაციის კაპიტალში ირიცხება დაახლოებით 23 000 კმ-მდე სიგრძის სამელიორაციო დანიშნულების სხვადასხვა ხაზოვანი ნაგებობა, რომლებიც იწმინდება ყოველწლიურად. მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული მილი მელიორაციის საკუთრებაში არსებულ ხაზობრივ ნაგებობას კვეთს და ჩადებულია მიწაში მიწისზედა ინფორმირების გარეშე, ინფორმირება კი აუცილებელია მესამე პირებისგან მისი დაზიანების პრევენციისთვის. შესაბამისად, რომ ყოფილიყო ბოძკინტი, ასეთი სახის დაზიანება წინასწარვე გამოირიცხებოდა. ამავდროულად, არ არსებობს ისეთი სახის ნორმატიული რეგულირება, რაც მელიორაციას დაავალდებულებდა წინასწარ ეკვლია განსახორციელებელი სამუშაოების არეალი. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატის თეორიული მსჯელობა, რომ მელიორაცია ვალდებული იყო სამუშაოების დაწყებამდე შეემოწმებინა ნახაზები, ვერ გახდება თანაბრალეულობის არგუმენტი.

10.7. ასევე ხაზგასასმელია, რომ მხარეები მანამდე არ შეთანხმებულან გაზსადენი მილით მაგისტრარული არხის კვეთის ტექნიკურ პირობაზე. ასეთის არსებობის შემთხვევაში, მელიორაცია ინფორმირებული იქნებოდა. ამავდროულად, აღნიშნული ინფორმირების ვალდებულების შეუსრულებლობით მოსარჩელემ დაარღვია მშენებლობის მინისტრის 2003 წლის N19 ბრძანებით გათვალისწინებული რეგულირება, რომელიც მიუთითებს სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული შენობების 5 მეტრით დაშორების აუცილებლობაზე.

10.8. საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2010 წლის 14 აპრილის N1-1/525 ბრძანება უთითებს „დასაცავ ზონაზე“, რომლის თანახმად, სამუშაოების წარმოება გაზსადენის დასაცავი ზონის ფარგლებში დასაშვებია გაზის მიმწოდებელ საწარმოსთან შეთანხმებით. საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 27 დეკემბრის N963 ბრძანებულების თანახმად, დაცვის ზონა განიმარტება როგორც მაგისტრალური მილსადენის ცენტრალური ღერძიდან ან/და მაგისტრალურ მილსადენთან დაკავშირებული ობიექტის პერიმეტრთან გარკვეულ მანძილზე გავრცელებული რეგულირების ტერიტორია. კასატორის განმარტებით, თუ კი არ იქნება ასეთი ტერიტორიის აღმნიშვნელი ნიშანი, შესაბამისად ირღვევა დანაწესი და მესამე პირი არ იქნება ბრალეული მისი მოქმედებისთვის. აქედან გამომდინარე, ბრალეულობა მთლიანად მოსარჩლის ქმედებაში გამოიხატება ბოძკინტების განუთავსებლობით.

11. მეორე კასატორის, (მოსარჩელის) საკასაციო საჩივარი

11.1. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემაც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

11.2. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაიზიარა მელიორაციის მოსაზრება ბოძკინტების/მაჩვენებლის განთავსების ვალდებულების შესახებ. საქართველოს მთავრობის ტექნიკური რეგლამენტი - ელექტროსადგურებისა და ქსელების ტექნიკური ექსპლუატაციის წესების დამტკიცების შესახებ 2013 წლის 31 დეკემბრის N34-ე დადგენილება კონკრეტულ საკითხთან დაკავშირებით არარელევანტურია, რადგან ის ეხება ენერგეტიკული ობიექტების ექსპლუატაციის ძირითად ორგანიზაციულ და ტექნიკურ მოთხოვნებს.

11.3. ამავდროულად, მოსარჩელის ბრალეულობა ვერ დადგინდება იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელემ მილის განთავსების ყველა სავალდებულო მოთხოვნა სრულად და კეთილსინდისიერად შეასრულა, რაც რეგისტრირებული იყო საჯარო რეესტრში.

11.4. კასატორი მიუთითებს „გაზის სისტემების უსაფრთხოების ზოგადი მოთხოვნების“ დამტკიცების შესახებ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2010 წლის 14 აპრილის ბრძანება N1-1/525-ის განმარტებაზე, რომლის მე-12 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, სამშენებლო და მიწის სამუშაოების წარმოება გაზსადენის დაცვის ზონის ფარგლებში დასაშვებია გაზის მიმწოდებელ საწამოსთან შეთანხმებით. სამუშაოების დაწყებამდე გაზის მიმწოდებელ საწარმოს წარედგინება სამუშაოების წარმოების გეგმის პროექტი, რათა გამოირიცხოს გაზსადენის დაზიანება. განსახილველ შემთხვევაში, სახეზეა მიწისზედა სამუშაოები, რადგან მოპასუხე მხარე მძიმე ტექნიკით ასრულებდა მიწის ზედაპირზე არხის გაწმენდით სამუშაოებს და სრულად ტექნიკური თვალსაზრისით მძიმე ტექნიკას მყარი შემხებლობა ჰქონდა მიწის გრუნტთან, სწორედ აღნიშნულ სამუშაოებს ითვალისწინებს აღნიშნული ნორმა.

11.5. ასევე, არასწორად განისაზღვრა მიუღებელი შემოსავლის საკითხიც. სასამართლოს მოსარჩელის მოთხოვნა უნდა დაეკმაყოფილებინა თუნდაც ე.წ. საანაბრე პროცენტის მიხედვით. ის დასაბუთება, რომ მოსარჩელეს ანაბარი არ აქვს განთავსებული, არ გამორიცხავს სამომავლოდ საანაბრე ურთიერთობის დაწყების სურვილს, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს ეს მოთხოვნაც უნდა დაეკმაყოფილებინა.

12. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 28 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

13. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ - სსსკ-ის) 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ ისინი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

14. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

15. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

16. სააპელაციო სასამართლოს საქმე არ განუხილავს მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორმა ვერ მიუთითა რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე დაადგინა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები და იურიდიულად სწორად შეაფასა ისინი, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მიერ გამოტანილი სამართლებრივი დასკვნები მართებულია.

17. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება - დადგენა, მატერიალურ სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

18. სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომელზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნას და შესაგებელს. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება მხარეთა ახსნა- განმარტებებით, მოწმეთა ჩვენებებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

19. სსსკ-ის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

20. საკასაციო პალატა, როგორც არაერთ გადაწყვეტილება/განჩინებაში აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მიხედვით მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებელი, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

21. მტკიცების ტვირთი - ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი - ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს (იხ. სუსგ საქმე №ას-833-833-2018, 16 ნოემბერი, 2018 წელი; №ას-867-834-2016, 22 ნოემბერი, 2018 წელი).

22. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო საჩივრების შედავება მიმართულია სააპელაციო პალატის მიერ მხარეთა თანაბრალეულობის დადგენის წინააღმდეგ, კერძოდ, როგორც მოსარჩელე, ისე მოპასუხე, ერთმანეთის ბრალეულობაზე მიუთითებენ და შერეულ ბრალს გამორიცხავენ, ასევე, მოპასუხე მიუთითებს მიუღებელი შემოსავლის დაკმაყოფილების საფუძვლიანობაზე.

23. ზემოაღნიშნული სადავო საკითხის მიზნებისთვის, საკასაციო პალატა მიიჩნევს ყურადღება გაამახვილოს ბრალის არსებობას, შერეულ ბრალეულობასა და მიუღებელი შემოსავლის ნაწილში სააპელაციო პალატის მიერ მითითებულ მსჯელობებსა და დასკვნებზე.

24. სსკ-ის 992-ე, მუხლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის აუცილებელია დადგინდეს ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის მიხედვით, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. (იხ. სუსგ: საქმე №ას-351-2024 26.06.2024 წ.).

25. სსკ-ის 415-ე მუხლის თანახმად, თუ ზიანის წარმოშობას ხელი შეუწყო დაზარალებულის მოქმედებამაც, მაშინ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ამ ანაზღაურების მოცულობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ უფრო მეტად რომელი მხარის ბრალით არის ზიანი გამოწვეული. ეს წესი გამოიყენება მაშინაც, როცა დაზარალებულის ბრალი გამოიხატება მის უმოქმედობაში – თავიდან აეცილებინა ან შეემცირებინა ზიანი.

26. „შერეული ბრალის არსებობისას დამდგარი ზიანის სრული ოდენობით ანაზღაურება არ დაეკისრება ზიანის მიმყენებელს, პირიქით, მისი პასუხისმგებლობა მცირდება იმ ნაწილში, რითაც დაზარალებულმა ხელი შეუწყო ზიანის წარმოშობას. ამდენად, თუ დამდგარი ზიანი ხელშეკრულების მონაწილე მხარეთა ერთობლივი ბრალეული ქმედების შედეგია, მაშინ პასუხისმგებლობა ორივე მხარეზე გადანაწილდება თითოეულის ბრალეულობის ხარისხის გათვალისწინებით. (იხ: ლადო ჭანტურია (რედ,), საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი III, თბილისი, 2001, 482.).

27. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ თუ რაიმე სპეციალური კანონი განსხვავებულ წესს არ ითვალისწინებს, სსკ-ის 415-ე მუხლი მოქმედებს ყველა სახელშეკრულებო და კანონისმიერი თუ დელიქტური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის შემთხვევაში, მაშინაც კი, როდესაც ბრალის გარეშე პასუხისმგებლობას ეხება საქმე (Oetker, in MüKo BGB, 7. Aufl., 2016, § 254, Rn 7 ff) (იხ: გ.რუსიაშვილი, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი III, თბილისი 2019 წ., მუხლი 415, ველი 9). დელიქტურ ვალდებულებებთან მიმართებაში სსკ-ის 415-ე მუხლის გამოყენება ეფუძნება ამავე კოდექსის 326-ე მუხლს, რომლის თანახმადაც წესები სახელშეკრულებო ვალდებულების შესახებ გამოიყენება ასევე სხვა არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა მიმართ, თუკი ვალდებულების ხასიათიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს (შდრ. სუსგ-ებები: Nას-786-735-2017, 03.11.2017წ.; Nას-150-150-2018 , 16.03.2018წ; ას-504-481-2016, 30.09.2016წ.).

28. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მთელ რიგ შემთხვევებში კონკრეტული ზიანის დადგომაში არა მხოლოდ დამზიანებელს, არამედ ასევე დაზარალებულსაც შეაქვს თავისი „წვლილი“. სსკ-ის 415-ე მუხლი აწესრიგებს იმ წინაპირობებს, რომელთა არსებობის შემთხვევაშიც უნდა მოხდეს დაზარალებულის ამ „წვლილის“ გათვალისწინება, და მისგან გამომდინარე სამართლებრივ შედეგებს (იხ: გ.რუსიაშვილი, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი III, თბილისი 2019 წ., მუხლი 405, ველი 1). შერეული ბრალის არსებობისას სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობის განსაზღვრა გულისხმობს არა ზიანის ანაზღაურებას დაზარალებულის მიერ, არამედ ზიანის მიმყენებლის პასუხისმგებლობის შემცირებას და ზიანის შესაბამისი ნაწილის დაზარალებულზე (კრედიტორი) დაკისრებას. ამ ვითარებაში არსებული ზიანი მოვალისა და დაზარალებულის ერთობლივი მოქმედების განუყოფელი შედეგია. ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ანაზღაურების მოცულობა განისაზღვრება მხარეთა ბრალეულობის ხარისხით – უფრო მეტად თუ რომელი მხარის ბრალით არის ზიანი გამოწვეული (სსკ-ის 415-ე მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევის ანალოგიურ დებულებებს ითვალისწინებს გერმანიის სამოქალაქო კოდექსის 254-ე პარაგრაფი – ,,თანაბრალეულობა” (იხ: Münch Komm BGB/Oetker §254. Bd 2a. Rn. 10. Palandt/Heinrichs, §254. Rn.15. Staudinger/Schiemann. §254. Rn.67. Bamberger/Roth., Grüneberg §254. Bd. 1. Rn.11. 19.) ( იხ: სუსგ Nას-992-2020, 29 სექტემბერი,2021წ.).

29. ერთ-ერთ საქმეზე საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამოქალაქო კანონმდებლობა შერეული ბრალის საკითხს საგანგებოდ აწესრიგებს. იგი ადგენს, რომ თუ ზიანის მიყენებას ხელი შეუწყო დაზარალებულის მოქმედებამაც, მაშინ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ამ ანაზღაურების მოცულობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ უფრო მეტად რომელი მხარის ბრალით არის ზიანი გამოწვეული (სსკ-ის 415.1 მუხლი). საგულისხმოა, რომ შერეული ბრალის პრინციპი ძალაშია მაშინაც, როცა დაზარალებული არაფერს აკეთებს ზიანის თავიდან ასაცილებლად ან შესამცირებლად. სირთულეს ამ შემთხვევაში წარმოადგენს არა იმდენად შერეული ბრალის არსებობის დადგენა და კვალიფიკაცია, არამედ მისი ანაზღაურების ადეკვატურ ოდენობაში გარდასახვა. ერთიანი და უნივერსალური კრიტერიუმები შერეული ბრალის დადგენისა და მისი პროპორციული ანაზღაურების განსაზღვრისათვის არ არსებობს. სასამართლო პრაქტიკამ ამ შემთხვევაში უნდა იხელმძღვანელოს ისეთი კატეგორიებით, როგორიცაა ბრალის ხარისხი, დაზიანებული სიკეთის უნიკალურობა, მისი აღდგენის შეუძლებლობა და ა.შ. სსკ-ის 415-ე მუხლი ზიანის მიყენებისას ითვალისწინებს არა რომელიმე მხარის ბრალის გამორიცხვას, არამედ შერეული ბრალის არსებობას, რა შემთხვევაშიც დაზარალებული ინარჩუნებს ზიანის ანაზღაურების უფლებას, თუმცა იმ ფარგლებში, რაც შეესაბამება ზიანის მიმყენებლის ბრალს (შდრ., იხ. სუსგ. № ას-85-2021, 14.12.2021).

30. საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 31 დეკემბრის N434 დადგენილებით დამტკიცებული „ტექნიკური რეგლამენტი - ელექტროსადგურების და ქსელების ტექნიკური ექსპლუატაციის წესების“ მე-12 მუხლის მეორე ნაწილის თანახად, მიწის ქვეშ განლაგებული წყალგაყვანილობის, კანალიზაციის, თბოფიკაციის კომუნიკაციები, აგრეთვე გაზსადენები, ჰაერსადენები და კაბელები მიწის ზედაპირზე უნდა იყოს აღნიშნული შესაბამისი მაჩვენებლით.

31. მთავრობის 2014 წლის 27 მაისის N361 დადგენილებით დამტკიცებული „მშენებლობის უსაფრთხოების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის“ მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისად, მიწის სამუშაოების დაწყებამდე უნდა დადგინდეს მოქმედი მიწისქვეშა კომუნიკაციების (წყალსადენი, კანალიზაცია, ელექტროკაბელები, გაზსადენები) განლაგების ადგილები.

32. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ზემოაღნიშნული რეგულირების საფუძველზე, ერთი მხრივ, მოსარჩელე ვალდებული იყო შესაბამისი სახის საინფორმაციო მაჩვენებლებით აღენიშნა ის ტერიტორია, სადაც მიწის ქვეშ იქნებოდა განლაგებული შესაბამისი სახის ინფრასტრუქტურა, ამავდროულად, მოპასუხეც ვალდებული იყო მოქმედებების შესრულებამდე წინდახედულობის მიზნებისთვის დაედგინა მიწისქვეშა საქმიანობის შესრულებამდე კომუნიკაციების სავარაუდო არსებობის სიზუსტე პრევენციული მიზნით.

33. დადგენილია, რომ მოსარჩელეს შემთხვევის ადგილზე არ ჰქონდა შესაბამისი აღნიშვნები განთავსებული, შესაბამისად, უმოქმედობით დაარღვია ზემოაღნიშნული ტექნიკური რეგლამენტი დატოვა რა განსაზღვრული ადგილი შესაბამისი ინფორმირებულობის ვალდებულების გარეშე.

34. ზემოაღნიშნულის მიუხედავად, მოპასუხე მხარე სრულად ვერ გათავისუფლდება განხორციელებული ქმედების გამო. საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომლის თანმახმად, 2008 წლიდან მოსარჩელის მიერ რეგისტრირებული ინფრასტრუქტურის ნახვა შესაძლებელი იყო საჯარო რეესტრში. შესაბამისად, მოპასუხეს შეეძლო წინდახედულობისა და გულმოდგინების დაცვით დაეზღვია საკუთარი პასუხისმგებლობა, მოეძია ინფორმაცია და მხოლოდ თვითიმედოვნებით არ დაეწყო სამუშაოები. აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატისთვისაც ცხადია, რომ ცალსახად იკვეთება შერეული ბრალის არსებობის ნიშნები, რადგან ორივე მხარემ თანაბრალეულად შექმნა ისეთი ვითარება, რომელმაც გარდაულად გამოიწვია შესაბამისი ზიანის მომტანი შედეგის დადგომა.

35. მართალია, საკასაციო პალატა იზიარებს შერეული ბრალის არსებობას, თუმცა ცალკე მსჯელობის საგანია თანაბრალეულობის ხარისხის საფუძველზე ბრალეულობის გადანაწილება. ამ კუთხით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ვერც ერთმა მხარემ შეძლო დაესაბუთებინა მისი მოწინააღმდეგის უფრო მეტი წილობრივი მონაწილეობა ბრალეულობაში, შესაბამისად, არ არსებობს არგუმენტი, რომლის საფუძველზეც შესაძლებელი იქნება რომელიმე მხარის ბრალეულობის გადაწონვის გამართლება, აქედან გამომდინარე, შერეული ბრალით დადგენილი თანაბრალეულობა სამართლებრივად ყველაზე სწორი და ლოგიკური შედეგია.

36. რაც შეეხება მიუღებელი შემოსავლის ნაწილს, საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში განმარტავს, რომ სსკ-ის 411-ე მუხლის შესაბამისად, მიუღებლად მიიჩნევა შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება რომ ჯეროვნად შესრულებულიყო. მიუღებელი შემოსავალი სავარაუდო შემოსავალია. ყურადღება უნდა მიექცეს იმას, რამდენად მოსალოდნელი იყო მისი მიღება. მიუღებელი შემოსავალი თავისი ბუნებით გულისხმობს „წმინდა ეკონომიკურ დანაკარგს“ (pure economic loss), რომელიც ხელშეკრულების მხარემ განიცადა და არც იარსებებდა ხელშეკრულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. იმისათვის, რომ შემოსავალი მიუღებლად ჩაითვალოს, პირდაპირ და უშუალოდ უნდა უკავშირდებოდეს მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევას. პირდაპირი კავშირი გულისხმობს მოვლენების, მოქმედებისა და დამდგარი შედეგის იმ ლოგიკურ ბმას, რომელიც არ ტოვებს შემოსავლის მიღების რეალურ შესაძლებლობასთან დაკავშირებული ეჭვის საფუძველს. მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების საკითხის გადაწყვეტისას, ზიანის ანაზღაურება უნდა განისაზღვროს მხოლოდ ობიექტური კრიტერიუმებით, ისე, რომ ამას არ მოჰყვეს დაზარალებულის უსაფუძვლო გამდიდრება (იხ.: სუსგ №ას-945-895-2015, 14.03.2016წ.; №ას-1458-2022, 20.07.2023წ.; №ას-1097-2023, 26.07.2024წ.; №ას-1096-2024, 14.11.2024წ.).

37. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელე მხარემ ვერ შეძლო მიუღებელი შემოსავლის არსებობის დასაბუთება. სასამართლო ამ კუთხით ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასაბუთებას, რომლის თანახმად, მოსარჩელის საქმიანობის სპეციფიკა მიუღებელი შემოსავლის მიღების საფუძვლიან ვარაუდს არ ქმნის, მოსარჩელემ კი, ვერ შეძლო მისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება, თანხის დეპოზიტზე განთავსების მტკიცებულების წარმოდგენით დაედასტურებინა შემოსავლის დაკარგვის რეალურობა. რაც შეეხება კასატორის მითითებას, რომ ყველას აქვს დეპოზიტის წარდგენის უფლება, რაც მიუღებელი შემოსავლის დამკაყოფილებისთვის საკმარისია, ასეთი სახის ჰიპოთეტური მსჯელობა ვერ გამოდგება მიუღებელი შემოსავლის დასაბუთებად, რადგან იგივე არგუმენტით ყველას მიმართ შესაძლებელი იქნებოდა აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილება დამატებითი მტკიცებულებების გარეშე ავტომატურად, რაც მტკიცების ტვირთის გადანაწილებისა და მიუღებელი შემოსავლის გამართლების უსაფუძვლო პრაქტიკა იქნებოდა.

38. ზემოაღნიშნული დასაბუთებიდან გამომდინარე, ცალსახაა, რომ საკასაციო პალატა საჩივრებს ვერ დაუშვებს არსებითად განსახილველად, რადგან სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება როგორც დასაბუთებით, ისე შედეგით ვერ ქმნის საჩივრების დასაშვებად ცნობის წინაპირობებს.

39. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

40. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, კასატორს დაუბრუნდება 200 ლარის 70% - 140 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „ს.მ–იის“ ასევე, შპს „ს.ჯ.გ–ის“ საკასაციო საჩივრები, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველი;

2. შპს „ს.ჯ.გ–ს“ (ს/კ ........) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი (საგადახდო დავალება №459, გადახდის თარიღი 01.10.2024) 328.95 ლარის 70% - 230,3 ლარი;

3. შპს „ს.მ–იას“ (ს/კ .......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი (საგადახდო დავალება №1792131118, გადახდის თარიღი 25.06.2024) 300 ლარის 70% - 210 ლარი;

4. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: მ. ერემაძე

მოსამართლეები: თ. ძიმისტარაშვილი

ე. გასიტაშვილი