საქმე №ას-450-2022 07 მარტი, 2024 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ამირან ძაბუნიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი, თეა ძიმისტარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა.გ–ი (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელით მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ.ჭ–ძე (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სესხის, იპოთეკისა და ბინათსარგებლობის შესახებ ხელშეკრულების შეწყვეტა, უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა, თანხის დაკისრება

საკითხი, რომელზეც მიღებულია გადაწყვეტილება – საკასაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. 2018 წლის 28 მაისს, ა.გ–მა რ.ს–ძისაგან შეიძინა უძრავი ქონება, რომლის მისამართია: ქალაქი ზესტაფონი, ........., ს/კ .........

1.2. უძრავი ქონების შეძენის დროისათვის, უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებული იყო იპოთეკის უფლება მ.ჭ–ძის სასარგებლოდ, რომლის საფუძველსაც მ.ჭ–ძესა და პირვანდელ მესაკუთრეს - რ.ს–ძეს შორის 2018 წლის 29 მარტს გაფორმებული სესხის, იპოთეკისა და ბინით სარგებლობის ხელშეკრულება წარმოადგენდა. ხელშეკრულების თანახმად, სესხის ოდენობა შეადგენდა 21870 ლარს, ხოლო სესხის სარგებელი იყო მოპასუხის უსასყიდლოდ ცხოვრება რ.ს–ძის საკუთრებაში.

1.3. 2018 წლის 28 მაისს დადებული ხელშეკრულებით, ა.გ–მა აიღო ვალდებულება, 2020 წლის 29 მარტამდე თავად გადაეხადა მოპასუხე მხარისთვის 2020 წლის 29 მარტის ხელშეკრულებით განსაზღვრული დავალიანება უძრავი ქონების იპოთეკისგან გასათავისუფლებლად.

1.4. სხვადასხვა დროს მოსარჩელემ მოპასუხეს გადაუხადა განსხვავებული ოდენობის თანხა, კერძოდ, სანოტარო წესით დამოწმებული ხელწერილებით მ.ჭ–ძეს სულ მიღებული აქვს 5000 აშშ დოლარი (14658.8 ლარი), ხოლო გადარიცხვების საფუძველზე - 3300 აშშ დოლარი (9783.50 ლარი).

1.5. ვალდებულების შესრულების შემდეგ, მოსარჩელემ მ.ჭ–ძეს მოსთხოვა იპოთეკის ხელშეკრულების სანოტარო წესით შეწყვეტა და ქონების გათავისუფლება, რაზეც მოპასუხემ უარი განაცხადა და დამატებით მოითხოვა 4000 აშშ დოლარის გადახდა.

1.6. მოპასუხემ უარი განაცხადა ბინის ფაქტობრივ გადაცემაზეც და აქირავებდა მას მესამე პირებზე, რისი უფლებაც, მხარეთა შორის 2018 წლის 29 მარტს გაფორმებული ხელშეკრულებით, არ ჰქონდა. ა.გ–ის განსჯით, მას ყოველთვიურად ადგებოდა 200 ლარის ზიანი, რადგან შეეძლო, გაექირავებინა საკუთარი ფართი და მიეღო შემოსავალი.

2. სასარჩელო მოთხოვნა:

2.1. მოსარჩელემ სარჩელით მიმართა ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს და მოითხოვა:

- ვალდებულების შესრულების გამო, შეწყდეს 2018 წლის 29 მარტის სესხის, იპოთეკისა და ბინითსარგებლობის შესახებ ხელშეკრულება (რეესტრის N180336225) და უძრავი ქონება საკადასტრო კოდით: .......... გათავისუფლდეს მ.ჭ–ძის სასარგებლოდ რეგისტრირებული იპოთეკის უფლებისაგან.

- მოპასუხე მ.ჭ–ძეს მოსარჩელე ა.გ–ის სასარგებლოდ დაეკისროს 2572 ლარისა და 30 თეთრის გადახდა.

- მოპასუხე მ.ჭ–ძეს მოსარჩელე ა.გ–ის სასარგებლოდ დაეკისროს 2019 წლის 19 დეკემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე დროის მიხედვით, ზიანის ანაზღაურება - 200 ლარი ყოველთვიურად.

- მ.ჭ–ძის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნეს ა.გ–ის კუთვნილი უძრავი ქონება, მდებარე მისამართზე: ქალაქი ზესტაფონში, ........; ს/კ: ...... და გამოთავისუფლებული გადაეცეს ა.გ–ს.

- მ.ჭ–ძეს ა.გ–ის სასარგებლოდ დაეკისროს სასამართლოსა და სასამართლოს გარეშე ხარჯების ანაზღაურება.

2.2. მოსარჩელე მოთხოვნას აფუძნებდა იმ გარემოებაზე, რომ მან მთლიანად შეასრულა 2018 წლის 29 მარტის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, სრულად გადაიხადა სესხის, იპოთეკისა და ბინით სარგებლობის ხელშეკრულებით შეთანხმებული თანხა, თუმცა მოპასუხემ უარი განაცხადა მის მიერ ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე. მან არ გამოათავისუფლა სადავო უძრავი ქონება და ხელშეკრულების პირობათა დარღვევით აქირავებდა მესამე პირებზე.

3. მოპასუხის პოზიცია:

3.1. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელეს არ შეუსრულებია 2018 წლის 29 მარტის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები. ხელშეკრულებით შეთანხმებული იყო მისთვის 9000 აშშ დოლარის გადაცემა, მაშინ, როდესაც სხვადასხვა დროს მოპასუხისთვის გადახდილი თანხა შეადგენდა მხოლოდ 8000 აშშ დოლარს.

3.2. ამასთან, შესაგებლის თანახმად, ა.გ–ი მოპასუხეს, სახლის გაყიდვაში დახმარების სანაცვლოდ, დაჰპირდა 500 აშშ დოლარის გადახდას, ბინის გაყიდვა მოსარჩელემ გადაიფიქრა, თუმცა მ.ჭ–ძეს გაწეული მომსახურების საფასური აღარ გადაუხადა. გარდა ამისა, მოპასუხის მტკიცებით, მოსარჩელე მას დაპირდა, რომ სესხის სახით დარჩენილ 1000 აშშ დოლართან ერთად გადაუხდიდა 200 აშშ დოლარს, რაც ასევე არ შეუსრულებია.

3.3. მოპასუხის განმარტებით, ამ ბინით აღარ სარგებლობს, ვინაიდან აქვს თავისი, თუმცა, ბინის გასაღებს მოსარჩელეს მხოლოდ სესხის თანხის სრულად დაბრუნების შემდეგ გადასცემს.

4. შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა:

4.1. მ.ჭ–ძემ ა.გ–ის მიმართ აღძრა შეგებებული სარჩელი, რომლითაც მოითხოვა მოპასუხე ა.გ–ს მ.ჭ–ძის სასარგებლოდ დაკისრებოდა 4148.40 ლარის გადახდა და სასამართლოს ან სასამართლოს გარეშე ხარჯების ანაზღაურება.

4.2. შეგებებული სარჩელი ემყარება იმ გარემოებას, რომ მოპასუხემ 2018 წლის 29 მარტის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება მხოლოდ ნაწილობრივ შეასრულა (1200 აშშ დოლარის ნაწილში), რაც ეროვნული ვალუტით შეადგენს 4148.40 ლარს (1200х3.457=4148.40).

5. შეგებებული სარჩელით მოპასუხის პოზიცია:

5.1. მოპასუხემ მიუთითა, რომ 2018 წლის 29 მარტის ხელშეკრულებით, სესხის თანხა განისაზღვრა არა 9000 აშშ დოლარით, არამედ − 21870 ლარით, ყველა სხვა შეთანხმება რ.ს–ძესა და მ.ჭ–ძეს შორის უკანონოა და ა.ჭ–ძისთვის არ წარმოშობს სამართლებრივ შედეგს.

5.2. ა.გ–მა მ.ჭ–ძეს გადაურიცხა 24442.3 ლარი, ანუ 2572,3 ლარით მეტი, ვიდრე ხელშეკრულებით განსაზღვრული სესხის თანხა - 21870 ლარი, შესაბამისად, სრულად აქვს შესრულებული ნაკისრი ვალდებულება, რის გამოც შეგებებული სარჩელი მიაჩნდა დაუსაბუთებლად.

6. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

6.1. ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით ა.გ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.

6.2. ა.გ–ის მიერ ვალდებულების შეუსრლებლობის გამო, შეწყდა 2018 წლის 29 მარტის სესხის, იპოთეკისა და ბინათსარგებლობის 2018 წლის 29 მარტის N180336225 ხელშეკრულება და უძრავი ქონება (ს/კ N.......) გათავისუფლდა მ.ჭ–ძის სასარგებლოდ რეგისტრირებული იპოთეკის უფლებისაგან. მ.ჭ–ძეს ა.გ–ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2572,3 ლარის გადახდა. მ.ჭ–ძის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა მოსარჩელე ა.გ–ის კუთვნილი უძრავი ქონება (ს/კ N........) და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში მოსარჩელისთვის გადაცემის ვალდებულება დადგინდა. ამავე გადაწყვეტილებით, მ.ჭ–ძეს ა.გ–ის სასარგებლოდ, ზიანის ანაზღაურების სახით, დაეკისრა ყოველთვიურად 200 ლარის გადახდა (2020 წლის მაისიდან, გადაწყვეტილების აღსრულებამდე). დანარჩენ ნაწილში ა.გ–ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, არ დაკმაყოფილდა მ.ჭ–ძის შეგებებული სარჩელიც.

6.3. ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე მ.ჭ–ძემ წარადგინა სააპელაციო საჩივარი, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით – სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

7. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

7.1. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით, მ.ჭ–ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.

7.2. გაუქმდა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ა.გ–ის სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა ა.გ–ის საკუთრებაში რეგისტრირებულ უძრავ ქონებაზე (ს/კ N........) მ.ჭ–ძის სასარგებლოდ რეგისტრირებული იპოთეკა; ამავე გადაწყვეტილებით, მ.ჭ–ძის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და ა.გ–ს, მ.ჭ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრა 3457 ლარის გადახდა. აპელანტის სხვა მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა.

7.3. სააპელაციო პალატის განსჯით, დავის გადაწყვეტის მიზნებისთვის სასამართლოს მიერ გამოსარკვევ საკითხთა წრეს მიეკუთვნებოდა იმის დადგენა, იცოდა, თუ არა, ა.გ–მა, რომ 2018 წლის 29 მარტს, მ.ჭ–ძესთან სანოტარო წესით გაფორმებული სესხის, იპოთეკისა და ბინით სარგებლობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მასში დაფიქსირებული თანხა - 21870 ლარი რ.ს–ძეს არ გადასცემია და სესხისა და იპოთეკის თაობაზე საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერი არასწორი იყო. ასევე უნდა შეფასებულიყო, გადასცა თუ არა რეალურად, მ.ჭ–ძემ რ.ს–ძეს, 2018 წლის 29 მარტს, მარტივი წერილობითი ფორმით შედგენილ ხელწერილში დაფიქსირებული 9000 აშშ დოლარი. ამასთან, პალატის აზრით, უნდა დადგენილიყო ა.გ–მა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას ივალდებულა თუ არა 2018 წლის 29 მარტს რ.ს–ძის მიერ შედგენილ ხელწერილში აღნიშნული 9000 აშშ დოლარის მ.ჭ–ძისათვის გადახდა და საბოლოოდ უნდა განსაზღვრულიყო მ.ჭ–ძისათვის უცხოური ვალუტით (აშშ დოლარით) თანხის გადახდით, ა.გ–ი ახდენდა 2018 წლის 29 მარტის სანოტარო ხელშეკრულებაში დაფიქსირებულ 21870 ლარის გასტუმრებას, თუ მარტივი წერილობითი ფორმით შედგენილ ხელწერილში აღნიშნულ 9000 აშშ დოლარის გასტუმრებას.

7.4. სააპელაციო პალატამ თავდაპირველი მოსარჩელის მოთხოვნების დამფუძნებელ სამართლებრივ ნორმად განსაზღვრა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე, 623-ე, 427-ე, 385-ე, 412-ე, 976.1-ე მუხლები, ასევე, იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე, 105-ე მუხლებით, რომლის საფუძველზეც დაასკვნა, რომ ა.გ–მა იცოდა, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული 2018 წლის 29 მარტის სესხის, იპოთეკისა და ბინით სარგებლობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მასში დაფიქსირებული თანხა - 21870 ლარი რ.ს–ძეს არ გადასცემია. ასევე, პალატამ მიიჩნია, რომ რ.ს–ძეს 9000 აშშ დოლარი გადაეცა და ა.გ–მა, სწორედ ამ მარტივი ხელწერილით აღებული ვალდებულების შესრულება იკისრა, რის გამოც უძრავი ქონების ნასყიდობის საგნის ღირებულებიდან - 26000 აშშ დოლარიდან, გამყიდველს მხოლოდ 17000 აშშ დოლარი გადაუხადა, ხოლო 9000 აშშ დოლარი მ.ჭ–ძის სასარგებლოდ გადასახდელად დაიტოვა.

7.5. სააპელაციო პალატამ მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე, დაასკვნა, რომ ა.გ–მა მ.ჭ–ძეს სხვადასხვა დროს ჯამურად 8000 აშშ დოლარი გადაუხადა, თუმცა ეს გადახდა არ ემსახურებოდა 2018 წლის 29 მარტს გაფორმებული სესხის, იპოთეკისა და ბინით სარგებლობის ხელშეკრულებაში დაფიქსირებული 21870 ლარის გასტუმრებას შესაბამისი კურსით, რის გამოც თავდაპირველი მოსარჩელის მიერ ვალდებულება სრულად შესრულებულად ვერ მიიჩნეოდა.

7.6. სააპელაციო პალატის დაადგინა, რომ ვინაიდან სადავო უძრავი ქონება თავდაპირველი მოსარჩელის მხრიდან 9000 აშშ დოლარის სრულად გადახდამდე, უნდა დარჩენილიყო მ.ჭ–ძის მფლობელობასა და სარგებლობაში და მას ნაკისრი ვალდებულება სრულად არ აქვს შესრულებული, კერძოდ, გადასახდელად დარჩენილი აქვს 1 000 აშშ დოლარი, ამიტომ მ.ჭ–ძე წარმოადგენდა ამ ქონების კეთილსინდისიერ მფლობელს, ამ ნაწილში ა.გ–ის სასარჩელო მოთხოვნა, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებისა, იყო დაუსაბუთებელი.

7.7. გარდა ამისა, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა თავდაპირველი მოსარჩელის მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ რეესტრის ჩანაწერის უტყუარობის პრეზუმფციიდან გამომდინარე, მას ეკისრებოდა რეგისტრირებულ იპოთეკის ხელშეკრულებაში დაფიქსირებული თანხის - 21870 ლარის, გადახდის ვალდებულება, რაც ჯეროვნად შეასრულა. ამასთან, სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ ა.გ–ს მ.ჭ–ძისთვის მეტობით ჰქონდა გადახდილი 2572,3 ლარი, რის გამოც სასამართლომ სასარჩელო მოთხოვნა ამ ნაწილშიც უსაფუძვლოდ მიიჩნია.

7.8. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ა.გ–ის სასარჩელო მოთხოვნა საჯარო რეესტრში იპოთეკის რეგისტრაციის ჩანაწერის გაუქმების თაობაზე დასაბუთებული იყო, რადგან ისეთ ვითარებაში, როდესაც დადასტურდა, რომ 2018 წლის 29 მარტის ხელშეკრულებაში დაფიქსირებული თანხა – 21870 ლარი, კრედიტორ რ.ს–ძეს არ გადასცემია, ადასტურებს, რომ არც მისი დაბრუნების ვალდებულება არ წარმოშობილა, რის გამოც სამოქალაქო კოდექსის 288-ე მუხლიდან გამომდინარე, ამ მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად არსებული იპოთეკაც იყო გაქარწყლებული.

7.9. შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის დასადგენად, სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლით და აღნიშნა, რომ 2018 წლის 29 მარტის ხელწერილით მ.ჭ–ძის მიერ რ.ს–ძისათვის გადაცემული 9000 აშშ დოლარი სესხის ნამდვილი ხელშეკრულებით გადაცემულად ვერ ჩაითვლებოდა, რადგან სადავო პერიოდში მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი ფიზიკურ პირზე 100 000 ლარამდე სესხის, ეროვნული ვალუტით გაცემის ვალდებულებას ადგენდა. მიუხედავად აღნიშნულისა, სააპელაციო პალატის განსჯით, შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნა დასაბუთებული იყო, ვინაიდან მ.ჭ–ძეს ამ თანხის უკუმოთხოვნის უფლება ჰქონდა უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმებით (სამოქალაქო კოდექსის 991-ე და 979.1-ე მუხლები).

7.10. სააპელაციო პალატის განმარტებით, მ.ჭ–ძის უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვის თაობაზე თავდაპირველი მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, აღნიშნული გამორიცხავდა ამ ქონების სარგებლობაში ხელშეშლით გამოწვეული ზიანის სახით მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნის დაკმაყოფილებასაც.

7.11. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა ა.გ–მა, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

8. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

8.1. კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო პალატამ მტკიცებულებათა არასაკმარისობის პირობებში დადგენილად მიიჩნია ფაქტები, რომლებსაც დააფუძნა გადაწყვეტილება, გამოიყენა სამართლის ნორმები, რომლებიც არ უნდა გამოეყენებინა სადავო სამართალურთიერთობის მოწესრიგებისთვის. სასამართლომ დავა წარმართა იმგვარად, რომ გასცდა როგორც ძირითად სარჩელით, ისე შეგებებული სარჩელით წარდგენილ ფაქტებს და ამ ფაქტების შესაბამის სამართლებრივ საფუძვლებთან მისადაგების პრინციპებს, კერძოდ:

8.2. კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ დაარღვია დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის საპროცესო პრინციპები, ვინაიდან არსებითად შეცვალა დავის საგანი. სააპელაციო სასამართლო გასცდა მ.ჭ–ძის სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს და საქმის ფარგლებში გადაწყვიტა ისეთი საკითხი, რაც შეგებებული სარჩელის ავტორს არ მოუთხოვია. სახელდობრ, სასამართლომ იმსჯელა და დადასტურებულად ცნო 2018 წლის 29 მარტის სესხის, იპოთეკისა და ბინითსარგებლობის N180336225 ხელშეკრულების ბათილობა, ისე რომ ამგვარი მოთხოვნა წარდგენილი არ ყოფილა. პირიქით, შეგებებული სარჩელის ავტორი თავის მოთხოვნას აფუძნებდა აღნიშნულ ხელშეკრულებაზე, განსხვავება მხარეთა პოზიციებში მხოლოდ შესასრულებელი ვალდებულების ვალუტასთან მიმართებით იყო. ვალდებულება უნდა შესრულებულიყო ლარისა თუ დოლარის გადახდით. შესაბამისად, სასამართლო უფლებამოსილი არ იყო, ემსჯელა და შეეფასებინა ამ ხელშეკრულების ნამდვილობა/ბათილობის საკითხები.

8.3. კასატორის მტკიცებით, იმ შემთხვევაში, თუ სასამართლო N180336225 ხელშეკრულების ნამდვილობის საკითხზე არ იმსჯელებდა, იგი უცილობლად დაადგენდა:

- ა.გ–მა მ.ჭ–ძის მიმართ ნაკისრი ვალდებულება შეასრულა სრულად – გადაუხადა 21870 ლარი;

- ა.გ–მა მ.ჭ–ძეს, ნაკისრი ვალდებულების ფარგლებში, 2572,3 ლარით მეტი გადაუხადა.

- ა.გ–ის კუთვნილ უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებული იპოთეკა უნდა შემწყდარიყო ა.გ–ის მიერ მ.ჭ–ძის მიმართ ვალდებულების სრულად შესრულების და არა ხელშეკრულების ბათილად ცნობის გამო;

- მ.ჭ–ძე უკანონოდ ფლობს ბინას, ა.გ–ის მიერ ნაკისრი ვალდებულების სრულად შესრულების შემდეგ (2020 წლის მაისიდან დღემდე) და უნდა აანაზღაუროს ამით მიყენებული ზიანი.

8.4. კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად ცნობილ იმ გარემოებას, რომ 2018 წლის 29 მარტის სესხის, იპოთეკისა და ბინითსარგებლობის N180336225 ხელშეკრულებაში სესხის თანხად მიეთითა 21870 ლარი, ხოლო მ.ჭ–ძემ რ.ს–ძეს გადასცა 9000 აშშ დოლარი, შესაბამისად, სესხის თანხა არ გადაცემულა და ამიტომ სესხის ხელშეკრულება არ დადებულა. კასატორის მტკიცებით, გაურკვეველია, რომელ მტკიცებულებაზე დაყრდნობით დაასკვნა სასამართლომ, რომ მ.ჭ–ძემ რ.ს–ძეს გადასცა არა 21870 ლარი, არამედ – 9000 აშშ დოლარი. კასატორის აზრით, მ.ჭ–ძის მიერ რ.ს–ძისათვის 21870 ლარის გადაცემის ფაქტი დასტურდება N180336225 ხელშეკრულების მე-2 პუნქტით. აღნიშნული ხელშეკრულება ხელმოწერილია მხარეთა მიერ და დადასტურებულია სანოტარო წესით. ამის საპირწონედ მ.ჭ–ძემ წარმოადგინა მხოლოდ მარტივი ფორმით დადებული ხელწერილი და ამ ხელწერილზე ხელმომწერი რ.ს–ძის ჩვენება. ამასთან, დადგენილია და თავად რ.ს–ძე და მ.ჭ–ძე განმარტავენ, რომ სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულების დამოწმების დროისათვის 21870 ლარი იყო 9000 აშშ დოლარი, ანუ გამსესხებელმა გადასცა ეკვივალენტი სხვა ვალუტა მსესხებელ მხარეს. კასატორისთვის ასევე გაუგებარია, როგორ შეიძლება უსაფუძვლოდ გადაცემულად ჩაითვალოს თანხა, რომელიც მოემსახურა მ.ჭ–ძეს ბინით სარგებლობას.

8.5. კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის უგულებელყოფით განმარტა ხელშეკრულების არსებითი პირობები, კერძოდ, სასამართლომ N180336225 ხელშეკრულების არსებით პირობად მიიჩნია თანხის სხვა ვალუტით გადაცემა. კასატორის განმარტებით, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მ.ჭ–ძემ რ.ს–ძეს მართლაც გადასცა არა 21870 ლარი, არამედ – 9000 აშშ დოლარი (რაც არ მტკიცდება), ეს ვერ იქნება სესხის ხელშეკრულების ბათილობის საფუძველი. ხელშეკრულების არსებითი პირობა სესხის ოდენობაა, რომელიც მე-2 პუნქტით განსაზღვრული იყო, როგორც 21870 ლარი. კასატორის მტკიცებით, 21870 ლარის ნაცვლად 9000 აშშ დოლარის გადაცემა (ასე რომც მომხდარიყო) არსებითად არაფერს შეცვლიდა, რადგან 21870 ლარი და 9000 აშშ დოლარი 2018 წლის 29 მარტის ოფიციალური გაცვლითი კურსით ეკვივალენტური იყო (ამას თავად მ.ჭ–ძე და რ.ს–ძე არ ხდიდნენ სადავოდ). ხელშეკრულების თანახმად, ვალდებულება წარმოშობილი იყო ლარის მიხედვით და, შესაბამისად, თუ მსესხებელი დაეთანხმა ამ ლარის ეკვივალენტური დოლარის მიღებას, მას ეს დოლარი უნდა მიეთვალა და მიითვალა კიდეც, როგორც 21870 ლარის ეკვივალენტური და არა ხელშეკრულების პირობებისგან არსებითად განსხვავებული თანხა.

8.6. კასატორის აზრით, სასამართლომ, შესაბამისი საფუძვლის გარეშე, გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის 4.14. პუნქტში დაადგინა, რომ თითქოს: ა) ა.გ–მა იცოდა, ს–ძეს არ გადასცემია 21870 ლარი. ბ) რეალურად, ს–ძეს გადაეცა 9000 აშშ დოლარი და ა.გ–მა სწორედ ამ მარტივი ხელწერილით აღებული ვალდებულების შესრულება იკისრა; გ) ა.გ–მა 17000 აშშ დოლარი გადაუხადა ს–ძეს, ხოლო 9000 დაიტოვა ჭანკოტაძისთვის გადასახდელად; დ) ა.გ–ის მიერ 9000 აშშ დოლარის გადახდამდე ბინა რჩებოდა მ.ჭ–ძის სარგებლობაში; ე) ა.გ–მა მ.ჭ–ძეს 9000 დოლარის ანგარიშში გადაუხადა 8000 აშშ დოლარი; ვ) ეს გადახდა არ ემსახურებოდა 2018 წლის 29 მარტს დადებული სესხის, იპოთეკისა და ბინითსარგებლობის ხელშეკრულებაში (No180336225) დაფიქსირებული 21870 ლარის შესაბამისი კურსით გადახდას.

8.7. კასატორის აზრით, არასწორად დადგენილი ფაქტიდან გამომდინარე, სასამართლომ დაასკვნა, რომ ა.გ–ს ევალებოდა მ.ჭ–ძისთვის არა 21 870 ლარის, არამედ – 9 000 აშშ დოლარის გადახდა და ა.გ–ი თანხებს იხდიდა სწორედ 9 000 აშშ დოლარის ვალდებულებიდან გამომდინარე. კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ უნდა იხელმძღვანელოს სანოტარო წესით გაფორმებული ხელშეკრულებით. კასატორის მტკიცებით, მხოლოდ ს–ძის ჩვენებით იმ ფაქტის დადასტურება, რომ ა.გ–მა იკისრა მ.ჭ–ძისთვის 9000 აშშ დოლარის გადახდა, უკანონოა, ვინაიდან, სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლის თანახმად, ზეპირი ხელშეკრულების დროს მისი ნამდვილობა არ შეიძლება, დადგინდეს მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებით. კასატორის აზრით, ეს იმპერატიული ნორმაა და მასში მოცემულია ძალიან მნიშვნელოვანი დანაწესი იმის შესახებ, რომ არ შეიძლება, ზეპირი განცხადებით დადასტურდეს ფულადი ვალდებულების არსებობა. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მხარეს ყოველთვის შეეძლება ერთი ან მეტი მოწმის მიყვანა სასამართლოში და არარსებული ვალდებულების არსებობის მტკიცება, რაც ჩიხში შეიყვანს მართლმსაჯულებას და დაარღვევს მეორე მხარის უფლებებს. გარდა ამისა, კასატორი განმარტავს, რომ მოწმე ნინო მუჯირს არ დაუდასტურებია ა.გ–ის მიერ 9 000 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულების აღება და რომც დაედასტურებინა, ავტომატურად ეს დადასტურება შეუსაბამო იქნებოდა სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლიდან გამომდინარე. ნინო მუჯირი არ იყო ჩართული ა.გ–ის მიერ რ.ს–ძისგან ბინის ყიდვის პროცესში და არც შეეძლო, რამე სცოდნოდა ნასყიდობის პირობების შესახებ. რაც შეეხება ხელწერილებს, ისინი ეხებოდა ა.გ–ის მიერ გადმოგზავნილ თანხას, აშშ დოლარს.

8.8 ა.გ–ი აცხადებს, რომ იგი მართლაც აგზავნიდა თანხას, აშშ დოლარში, რადგან სხვანაირად ფიზიკურად არ შეეძლო. ა.გ–ი ცხოვრობდა ისრაელში და ხელფასს იღებდა ისრაელის ეროვნულ ვალუტაში (შეკელი), რომელსაც ცვლიდა აშშ დოლარში და აგზავნიდა ამ სახით, რადგან ეს ვალუტა არის საერთაშორისოდ კონვერტირებადი და მისი ყიდვა/გაყიდვა შესაძლებელია როგორც ისრაელის, ისე – საქართველოს ტერიტორიაზე. ლარის ყიდვა ა.გ–ს ისრაელის ტერიტორიაზე ფიზიკურად არ შეეძლო, რადგან ლარი იქ ლეგალურად არ იყიდება, დოლარის გამოგზავნა განპირობებული იყო მხოლოდ ამ მიზეზით.

8.9. კასატორი ამტკიცებს, რომ 2018 წლის 28 მაისის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 26 000 აშშ დოლარით, რომელიც მყიდველმა სრულად გადაიხადა. რეალურად, ა.გ–მა იკისრა შეძენილ ქონებაზე არსებული იპოთეკით უზრუნველყოფილი სესხის თანხის, 21 870 ლარის, გადახდა. აღნიშნული გამომდინარეობდა მ.ჭ–ძესა და რ.ს–ძეს შორის 2018 წლის 29 მარტს დადებული სესხის, იპოთეკისა და ბინითსარგებლობის ხელშეკრულებიდან (N180336225). სწორედ ამ ხელშეკრულების სესხის თანხის უზრუნველსაყოფად იყო გამოყენებული იპოთეკა და სწორედ ამ იპოთეკისგან ბინის გათავისუფლება იყო ა.გ–ის ინტერესი.

8.10. კასატორის მოსაზრებით, სესხის, იპოთეკისა და ბინათსარგებლობის შესახებ ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულება, არცერთი ფორმით არ შეიძლებოდა განსაზღვრულიყო უცხოური ვალუტით, გარდა ლარისა. სასამართლომ მხარეთა შორის დადგენილად მიიჩნია აბსოლუტურად სხვა სამართალურთიერთობა. სანოტარო ხელშეკრულებით განისაზღვრა ლარის დაბრუნების ვალდებულება და თანხის დოლარით გადახდის თაობაზე შეთანხმებას არანაირი სამართლებრივი დატვირთვა არ უნდა ჰქონოდა. მიუხედავად იმისა, რ.ს–ძე ადასტურებს, რომ მიიღო დოლარი, ასევე დამტკიცებულია ხელშეკრულებაში იმდენი ლარის ჩაწერა, რამდენიც გადახდის დროისათვის ეკვივალენტი იყო 9000 აშშ დოლარისა, სასამართლომ მაინც ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლისა და ლოგიკის გარეშე დაადგინა ა.გ–ისათვის 9 000 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულების წარმოშობა.

8.11. კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დაირღვა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი, რადგან გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის 4.15. პუნქტში სასამართლომ მიუთითა იმაზე, რომ ა.გ–მა ვერ შეძლო, წარმოედგინა მ.ჭ–ძის მოთხოვნის გამაქარწყლებელი მტკიცებულებები. მხარის აზრით, მტკიცების ტვირთის არასწორმა გადანაწილებამ საქმეზე საბოლოოდ არასწორი შედეგის მიღება გამოიწვია, რადგან სწორედ მ.ჭ–ძეს ეკისრებოდა იმის მტკიცების ტვირთი, რომ ა.გ–ს მის მიმართ 9 000 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება ჰქონდა.

8.12. კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არასწორად არის გამოყენებული სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლი, კერძოდ, სასამართლომ მიუთითა, რომ მ.ჭ–ძეს უფლება აქვს, მოითხოვოს ა.გ–ისგან 9 000 აშშ დოლარიდან 1 000 აშშ დოლარის დაკისრება უსაფუძვლო გამდიდრების ნაწილში. აღნიშნული მსჯელობა დაუსაბუთებელია, რადგან, გაუგებარია, რა უსაფუძვლო გამდიდრებაზეა საუბარი, როდესაც 2018 წლის 28 მაისის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებით დასტურდება, რომ „ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 26000 აშშ დოლარით, რომელიც მყიდველის მიერ სრულად არის გადახდილი.“ მაშასადამე, ა.გ–მა სრულად გადაიხადა იმ საკუთრების ღირებულება, რომელიც შეიძინა.

8.13. კასატორი განმარტავს, რომ მ.ჭ–ძესა და ა.გ–ს შორის არანაირი სამართალურთიერთობა არ წარმოშობილა და არ ყოფილა გარდა სესხის იპოთეკისა და ბინათსარგებლობის ხელშეკრულიდან გამომდინარე ვალდებულებისა, რომლის გასტუმრების ვალდებულებაც აიღო ა.გ–მა. ა.გ–ს, არასდროს, არცერთი ფორმით არ აუღია მ.ჭ–ძის წინაშე რ.ს–ძეს მიერ ხელწერილით აღებული თანხის დოლარით გადახდის ვალდებულება. ნასყიდობის ხელშეკრულების მონაწილე მხარე მ.ჭ–ძე არ ყოფილა, ის არ ესწრებოდა მოცემული ხელშეკრულების გაფორმებას და არც რაიმე ფორმით არ გამოუხატავს აღნიშნულ ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით თავისი პოზიცია.

8.14. კასატორის მტკიცებით, უსაფუძვლოა სასამართლოს დასკვნა, რომ მ.ჭ–ძეს ჰქონდა ბინის ფლობის უფლება 9000 აშშ დოლარის დაბრუნებამდე. კასატორი უთითებს, რომ მ.ჭ–ძეს ბინათსარგებლობის უფლება წარმოეშვა სწორედ სასამართლოს მიერ ანულირებული სესხის, იპოთეკისა და ბინათსარგებლობის შესახებ ხელშეკრულებით და არა მას და რ.ს–ძეს შორის გაფორმებული მარტივი წერილობითი ხელწერილით. შესაბამისად, კასატორისთვის გაუგებარია, როდესაც სანოტარო წესის დაცვით გაფორმებული ხელშეკრულება ბათილად იქნა მიჩნეული, როგორ შეიძლებოდა მაშინ მ.ჭ–ძის მიერ ბინის ფლობა მართლზომიერად მიჩნეულიყო. კასატორის მოსაზრებით, თუ სასამართლომ დაადგინა, რომ მხარეთა შორის არ წარმოშობილა სესხის, იპოთეკისა და ბინათსარგებლობის ხელშეკრულება, მაშინ გაურკვეველი რჩება, რომელი სამართლებრივი საფუძვლით ჰქონდა მ.ჭ–ძეს უფლება, ესარგებლა უძრავი ქონებით 2018 წლის 29 მარტიდან დღემდე.

9. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი:

9.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2022 წლის 26 აპრილის განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად.

9.2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2022 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით, ა.გ–ის საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად და მიღებულ იქნა განსახილველად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის სამართლებრივი დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის საკასაციო განაცხადი ნაწილობრივ დასაბუთებულია და იგი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი არგუმენტაციით:

10. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, კასატორს ნაწილობრივ დასაბუთებული საკასაციო შედავება აქვს წარმოდგენილი.

11. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. „ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ“, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

12. განსახილველ შემთხვევაში, უპირველესად, მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის ტიპი უნდა განისაზღვროს და ამის შემდეგ შეფასდეს მხარეთა უფლება-მოვალეობები. არსებითად მნიშვნელოვანია, სამართლებრივად შეფასდეს მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის არსებული გარიგების შინაარსი და მისი სამართლებრივი ბედი, რაც განსხვავებულად განიმარტა და, შესაბამისად, მხარეთათვის მიღებულია განსხვავებული სამართლებრივი შედეგი პირველი და მეორე ინსტანციების სასამართლოებში საქმისწარმოების ეტაპზე.

13. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა: „სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას“ (იხ. სუსგ. საქმე Nას-15-29-1443-2012, Nას-973-1208-04; Nას-664-635-2016).

14. კასატორის უმთავრესი პრეტენზია მიემართება სააპელაციო პალატის მიერ შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპის სავარაუდო დარღვევისკენ, კერძოდ, კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო პალატამ არსებითად შეცვალა დავის საგანი, და გასცდა მ.ჭ–ძის შეგებებული სარჩელის მოთხოვნის ფარგლებს და გადაწყვიტა ისეთი საკითხი, რომელიც შეგებებული სარჩელის ავტორს არ მოუთხოვია. სახელდობრ, სასამართლომ იმსჯელა და დადასტურებულად ცნო 2018 წლის 29 მარტის სესხის, იპოთეკისა და ბინითსარგებლობის N180336225 ხელშეკრულების ბათილობა, ისე რომ, ამგვარი მოთხოვნა წარდგენილი არ ყოფილა.

15. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის ამ პრეტენზიას და განმარტავს, რომ მოპასუხეს (შეგებებული სარჩელის ავტორს) შეეძლო გარიგების ბათილობის, ანუ უფლების დამაბრკოლებელი შესაგებლის წარდგენით მიეთითებინა ისეთ გარემოებებზე, რომლებიც ხელს უშლიდა მოთხოვნის წარმოშობას. თუმცა, ხაზგასასმელია, რომ სასამართლოც ვალდებულია, საკუთარი ინიციატივით გაითვალისწინოს უფლების დამაბრკოლებელი შესაგებელი, თუ საქმის განხილვისას დაადგენს ისეთ ფაქტებს, რომლებიც მიუთითებს მოთხოვნის გამომრიცხველ გარემოებებზე (იხ. სუსგ. საქმე №ას-916-2020, 22/05/2022; საქმე №ას-758-2019, 22/10/2019) შესაბამისად, ცალსახაა, რომ პროცესუალურსამართლებრივი თვალსაზრისით, სააპელაციო პალატამ, საკუთარი ინიციატივით, სწორად იმსჯელა უფლების დამაბრკოლებელი შესაგებლის არსებობაზე და ამ მხრივ, საკასაციო საჩივარი დაუსაბუთებელია.

16. რაც შეეხება უფლების დამაბრკოლებელი შესაგებლის შინაარსობრივ მხარეს, ანუ იმას, თუ სამართლებრივად რამდენად მართებულად იქნა აღიარებული სესხის ხელშეკრულება გაუფორმებლად, ხოლო იპოთეკა გაქარწყლებულად, საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაპყრობს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებს: უდავოა, რომ 2018 წლის 28 მაისს, ქ. ზესტაფონში, ....... მდებარე ........საკადასტრო კოდის მქონე უძრავ ქონებაზე ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა უძრავი ნივთის მესაკუთრე რ.ს–ძესა და ა.გ–ის მინდობილ პირს - კ.კ–ს შორის. ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა - 26000 აშშ დოლარით. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხულმა რ.ს–ძემ განმარტა, რომ გასაყიდი ქონება 2018 წლის 29 მარტის ხელშეკრულების შესაბამისად დატვირთული იყო იპოთეკით, ვინაიდან მას მ.ჭ–ძისგან, სესხის სახით რეალურად მიღებული ჰქონდა 9000 აშშ დოლარი, სესხის სარგებელი იყო მოპასუხის უსასყიდლოდ ცხოვრება ს–ძის საკუთრებაში. მხარეთა განმარტებით, წერილობით დოკუმენტში სესხის – 21 870 ლარის მითითება განაპირობა საკანონმდებლო შეზღუდვამ, რომლითაც სესხის თანხის უცხოური ვალუტით გაცემა შეიზღუდა.

17. მართალია, ამ შეთანხმების არსებობის შესახებ ინფორმაციის ქონას უარყოფს კასატორი, თუმცა საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ მან იცოდა ამ შეთანხმების შესახებ. პალატის აზრით, ეს დასკვნა გამყარებულია არა მხოლოდ პირველი ინსტანციის სასამართლოში გამოკითხული მოწმეთა ჩვენებებით, არამედ თავად კასატორის კონკლუდენტური მოქმედებითაც, როდესაც ა.გ–მა სანივთოსამართლებრივი შეზღუდვისაგან უძრავი ქონების გათავისუფლების მიზნით, მ.ჭ–ძეს დროის სხვადასხვა მონაკვეთში - 2020 წლის 29 მარტამდე, საბანკო გადარიცხვებით გადასცა 3300 აშშ დოლარი, ხოლო წარმომადგენელ მ.მ–ის მეშვეობით, ხელზე გადასცა 5000 აშშ დოლარი. ამ მიმართებით ვერ იქნება გაზიარებული საკასაციო საჩივრის ავტორის მტკიცება, თითქოს დოლარს იხდიდა მხოლოდ იმიტომ, რომ იგი თანხას აგზავნიდა ისრაელიდან და იქ მხოლოდ ამ ვალუტის შეძენა შეეძლო. აღნიშნული არგუმენტი, პალატის მოსაზრებით, დაუსაბუთებელია, ვინაიდან დასტურდება, რომ თანხის ნაწილი, ასევე ქონება გადაფორმდა წარმომადგენლის მეშვეობით, რომელთაც ამგვარი მითითების არსებობის შემთხვევაში - თანხის ეროვნულ ვალუტაში გადაცვლაც შეეძლო, თუმცა ეს არ გაუკეთებია, რადგან, როგორც ეს სააპელაციო პალატამ მართებულად აღნიშნა, ა.გ–მა იცოდა, 2018 წლის 29 მარტს, მ.ჭ–ძესთან სანოტარო წესით გაფორმებული სესხის, იპოთეკისა და ბინით სარგებლობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მასში დაფიქსირებული თანხა – 21870 ლარი (არამედ, გადაეცა 9000 დოლარი), რ.ს–ძეს არ გადასცემია და სესხისა და იპოთეკის თაობაზე საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერი არასწორი იყო.

18. საკასაციო პალატის განსჯით, მიუხედავად იმისა, თუ რა მოტივებით იყო განპირობებული მხარეთა შორის 21 870 ლარის სესხის აღებაზე ფიქციურად, ხოლო რეალურად 9000 აშშ დოლარზე შეთანხმება, გასაზიარებელია სასამართლოს ის დასკვნა, რომ სესხის თანხა 21870 ლარი, რ.ს–ძეს არ გადასცემია. უზენაესი სასამართლოს მიერ კარგად დამკვიდრებული ერთგვაროვანი პრაქტიკის თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 623-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარეობს დასკვნა, რომ სესხი რეალურ ხელშეკრულებათა რიგს განეკუთვნება, რაც იმას ნიშნავს, რომ სახელშეკრულებო ურთიერთობა არა მხოლოდ მის არსებით პირობებზე მხარეთა შეთანხმებით, არამედ ხელშეკრულების საგნის - გვაროვნული ნივთის მსესხებლისათვის გადაცემის მომენტიდან წარმოიშობა, შესაბამისად, მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებაც, უპირველესად, ხელშეკრულების საგნის გადაცემაა (შდრ: სუსგ №ას-1245-1168-2015, 20.05.2016 წ). სხვა საქმეში საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სესხის ხელშეკრულება ცალმხრივი და რეალური ხელშეკრულებაა, ანუ იგი დადებულად მიიჩნევა და მხარეს დაბრუნების ვალდებულება წარმოეშობა გამსესხებლის მხრიდან ხელშეკრულების საგნის მსესხებლის საკუთრებაში გადაცემის მომენტიდან (შდრ. სუსგ №ას-361-343-2015, 14.12.2015 წ). ამიტომ, პალატა მიიჩნევს, რომ სესხის ხელშეკრულება სააპელაციო პალატის მიერ სამართლებრივი ძალის არმქონედ მართებულად იქნა მიჩნეული.

19. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ იპოთეკა, როგორც მოთხოვნის უზრუნველყოფის სანივთოსამართლებრივი საშუალება, არსებითადაა დაკავშირებული უზრუნველყოფილ მოთხოვნასთან, რაც მის აქცესორულობაზე მიუთითებს, შესაბამისად, იპოთეკის ნამდვილობისათვის სავალდებულოა, არსებობდეს ძირითადი მოთხოვნა (სამოქალაქო კოდექსის 153-ე მუხლი). იპოთეკა, როგორც აქცესორული უფლება, დამოკიდებულია ძირითადი ვალდებულების საფუძველზე წარმოშობილი შესრულების მოთხოვნის უფლებაზე, რომლის დარღვევა, შეუსრულებლობა ან არაჯეროვანი შესრულება, წარმოშობს იპოთეკის უფლების განხორციელების შესაძლებლობას. იპოთეკის წარმოშობის საფუძველი ყოველთვის არის კანონიერ ძალაში არსებული ხელშეკრულება. ძირითადი (უზრუნველსაყოფი) გარიგების გაუქმება გამორიცხავს იპოთეკის უფლების დადგენის ან განხორციელების შესაძლებლობას (იხ. სუსგ: №ას-1345-2018, 15.03.2019; №ას-558-2021, 26.01.2022; №ას-537-2021, 22.02.2022). განსახილველ შემთხვევაში, ასეთი ძირითადი გარიგებაა, 2018 წლის 29 მარტის სესხის, იპოთეკისა და ბინითსარგებლობის N180336225 ხელშეკრულება, რომელიც, ხელშეკრულებაში მითითებული თანხის რეალურად გადაცემის თაობაზე ფაქტის დაუდასტურებლობის პირობებში, სააპელაციო პალატამ სრულიად მართებულად მიიჩნია სამართლებრივი ძალის არმქონედ, შესაბამისად, გასაზიარებელია სააპელაციო პალატის ის დასკვნაც, რომ ამ ხელშეკრულებით უზრუნველსაყოფად გამოყენებული აქცესორული უფლება - იპოთეკაც გაქარწყლებულია.

20. რაც შეეხება კასატორის მტკიცებას მის მიერ ვალდებულების სრულად შესრულების შესახებ, საკასაციო პალატის აზრით, არც მისი ეს აპელირებაა სწორი, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 373-ე მუხლი განსაზღვრავს იმ პირთა წრეს, ვის მიმართაც კრედიტორმა უნდა შეასრულოს ვალდებულება. ასეთი, პირველ რიგში, უშუალოდ კრედიტორია. ამასთან, ეს უკანასკნელი არ არის ერთადერთი პირი, რომლის მიმართაც შეიძლება შესრულდეს ვალდებულება. კანონმდებლობაში ზოგადი წესებიდან დაშვებულია გამონაკლისი. მოვალის მიერ ვალდებულება შეიძლება ფაქტობრივად მესამე პირის მიმართაც შესრულდეს. ეს შეიძლება იყოს კრედიტორის მიერ შესრულების მიღებაზე უფლებამოსილი პირი ე.წ. შესრულების ფაქტობრივი მიმღები პირი. თუმცა მოვალის მიერ მესამე პირისათვის ვალდებულების შესრულებისას, ასევე, გასათვალისწინებელია კრედიტორის ნება-სურვილი. ამ შემთხვევაში, მოვალე საჭიროებს კრედიტორის თანხმობას. თანხმობა შეიძლება გამოიხატოს შესრულებამდე ან შემდეგ (შესრულების მოწონება). კრედიტორის ნაცვლად შესრულების მიმღები მესამე პირის უფლებამოსილება შეიძლება, სხვადასხვაგვარად დადგინდეს, მაგალითად, როგორიცაა: წერილობითი საბუთი, რომლითაც დგინდება მესამე პირის ვინაობა; მინდობილობა; სადამფუძნებლო დოკუმენტები (იურიდიული პირების მიმართ) ან გამომდინარეობდეს საქმის გარემოებებიდან (შდრ. სუსგ №ას-1003-924-2017, 01 დეკემბერი, 2017 წელი).

21. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია და საკასაციო საჩივარი საწინააღმდეგო დასაბუთებულ შედავებას არ შეიცავს, რომ მესაკუთრე რ.ს–ძემ ა.გ–ს მიჰყიდა იპოთეკით დატვირთული საცხოვრებელი ბინა 26000 აშშ დოლარად იმ პირობით, რომ ა.გ–ი 9000 აშშ დოლარს დაუბრუნებდა მ.ჭ–ძეს, რის გამოც ნასყიდობის საფასური 9000 აშშ დოლარით ნაკლები გადასცა გამყიდველს, ამ თანხიდან მ.ჭ–ძემ კი, მხოლოდ 8000 აშშ დოლარი მიიღო. საკასაციო პალატა მხარეს განუმარტავს, რომ ხსენებული ფაქტობრივი გარემოების საპირისპირო მტკიცების ტვირთი ა.გ–ის მხარეს იყო, რადგან დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, ვალდებულების შესრულების თაობაზე დავის წარმოშობის შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთი მოვალეს აკისრია. მან უნდა დაამტკიცოს, რომ ვალდებულება შეასრულა და ამით ვალდებულება შეწყდა. მოვალეს ესაჭიროება სათანადო მტკიცებულება, რომ შეწყვეტის მიზნით ვალდებულების შესრულების ფაქტი დაამტკიცოს. კრედიტორი ასეთი დოკუმენტის გაცემით ადასტურებს, რომ მან შესრულება მიიღო, ვალდებულება შესრულდა და შეწყვეტილია. პრაქტიკაში ვალდებულების შესრულების ან/და მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტის სხვადასხვა სახე არსებობს, როგორიცაა: ქვითარი, მიღება-ჩაბარების აქტი, სალარო გასავლის ორდერი, ხელწერილი, საბანკო გადარიცხვის ამონაწერი და სხვა (შდრ: სუსგ №ას-1288-2019, 04 მარტი, 2019 წ., პ.125.). ვალდებულების შესრულების მტკიცების ტვირთი, როგორც საპროცესო, ისე მატერიალურსამართლებრივი თვალსაზრისით, მოვალის ვალდებულებას წარმოადგენს (საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი და სამოქალაქო კოდექსის 429-ე მუხლი). საკასაციო პალატის აზრით, ვინაიდან ამგვარი დოკუმენტაცია საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ არის, ამიტომ, მართებულია სააპელაციო პალატის დასკვნა, რომ ა.გ–ს ვალდებულება, როგორც ამას თავად აცხადებდა, სრულად არ ჰქონდა შესრულებული, შესაბამისად, ა.გ–ს მ.ჭ–ძის სასარგებლოდ 1000 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება მართებულად დაეკისრა და ამ ნაწილშიც საკასაციო საჩივარი დაუსაბუთებელია.

22. გარდა ზემოაღნიშნულისა, საკასაციო საჩივარში შედავებულია არა მხოლოდ 1000 აშშ დოლარის დაკისრების საფუძვლები, არამედ სამართლებრივი დასაბუთებაც, კასატორის აზრით, სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმები უკანონოდ გამოიყენა, რაც გაზიარებული ვერ იქნება. საკასაციო პალატა კასატორის აღნიშნული პრეტენზიის ფარგლებში განმარტავს, რომ მოთხოვნის საფუძვლის განსაზღვრა სასამართლოს პრეროგატივაა და მხარის მიერ სარჩელის დამფუძნებელ ნორმად კანონის ამა თუ იმ დანაწესის მითითება არ არის გადაწყვეტილების მიღების პროცესში სასამართლოსათვის ხელისშემშლელი. სამართალში დამკვიდრებული პრინციპი _ „jura novit curia“ (სასამართლომ იცის კანონი) საკასაციო სასამართლოს არაერთ გადაწყვეტილებაშია ასახული (შდრ: სუსგ №ას-1076-996-2017, 19 აპრილი, 2019). იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც შეგებებულ მოსარჩელეს სურდა, კერძოდ, რ.ს–ძის მიერ მარტივი წერილობითი ფორმით შედგენილი ხელწერილიდან გამომდინარე სასესხო ვალდებულების შესრულება და მასში დაფიქსირებული თანხიდან (9000 აშშ დოლარი) გადაუხდელი ნაწილის - 1000 აშშ დოლარის დაბრუნება სამოქალაქო კოდექსის 623-ე (სესხის ხელშეკრულებით გამსესხებელი საკუთრებაში გადასცემს მსესხებელს ფულს ან სხვა გვაროვნულ ნივთს, ხოლო მსესხებელი კისრულობს, დააბრუნოს იმავე სახის, ხარისხისა და რაოდენობის ნივთი.), 361-ე (ყოველი შესრულება გულისხმობს ვალდებულების არსებობას. ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.), 369-ე (იმ პირს, რომელსაც ვალდებულება აკისრია ორმხრივი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, შეუძლია, უარი თქვას ვალდებულების შესრულებაზე საპასუხო მოქმედების განხორციელებამდე, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა იგი ვალდებული იყო თავისი ვალდებულება წინასწარ შეესრულებინა) და 991-ე (პირი, რომელიც სხვა პირის ხარჯზე უსაფუძვლოდ გამდიდრდა სხვა საშუალებითაც, გარდა იმისა, რაც გათვალისწინებულია ამ თავში, მოვალეა, დაუბრუნოს მას მიღებული) მუხლებიდან გამომდინარეობს. როგორც წინამდებარე განჩინებაში უკვე აღინიშნა, სააპელაციო პალატამ დაადგინა და საკასაციო პალატაც იზიარებს მხარეთა შორის სესხის ხელშეკრულების არარსებობის ფაქტს, თუმცა, მეორე მხრივ, დადგენილია და ასევე გაზიარებულია ის გარემოებაც, რომ ა.გ–მა შეძენილი ქონების იპოთეკის უფლებიდან გათავისუფლების სანაცვლოდ, ივალდებულა 9000 აშშ დოლარის მ.ჭ–ძესთვის გადაცემა, რის გამოც ნასყიდობის საფასური 9000 აშშ დოლარით ნაკლები გადაუხადა გამყიდველს, თუმცა ამ თანხიდან მ.ჭ–ძეს მხოლოდ 8 000 აშშ დოლარი გადასცა (საქმის მასალებით დადასტურებული ოდენობა), რაც ნიშნავს, რომ კასატორმა 1000 დოლარი სხვის ხარჯზე, უსაფუძვლოდ დაზოგა, ანუ მის გამგებლობაში ეს თანხა უსაფუძვლოდ აღმოჩნდა. ამ პირობებში საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებელია და ა.გ–ს მ.ჭ–ძესთვის შეთანხმებული თანხის გადახდა უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 991-ე და 979.1 მუხლების სამართლებრივი საფუძვლით, მართებულად დაეკისრა.

23. ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 54-ე და 625.7 მუხლების საფუძველზე, 2018 წლის 29 მარტის ხელწერილით მ.ჭ–ძის მიერ რ.ს–ძეზე გადაცემული 9000 აშშ დოლარი სესხის ნამდვილი ხელშეკრულებით გადაცემულად არ ჩაითვალა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ თანმდევი სამართლებრივი შედეგის სახით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ასევე, უნდა მომხდარიყო 2018 წლის 29 მარტის ბათილი ხელშეკრულებით მოპასუხისთვის მინიჭებული ბინითსარგებლობის უფლების გაუქმებაც.

24. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო, ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები მიიჩნევა სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. საქმეზე დადგენილია, რომ ა.გ–ის საკუთრების უფლებაა დარეგისტრირებული N........ს/კოდის უძრავ ქონებაზე, ასევე დადგენილია, რომ მ.ჭ–ძეს ბათილად ცნობილი ხელშეკრულების საფუძველზე მინიჭებული ჰქონდა ბინითსარგებლობის უფლება. ამ მოცემულობის გათვალისწინებით, ვინაიდან ბათილი გარიგება ბათილად მისი დადების მომენტიდან მიიჩნევა და ვერ იქნება რაიმე სამართლებრივი შედეგის წარმოშობის გარანტი, ასევე ვინაიდან მოპასუხემ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ შეძლო სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლითაც დადასტურდებოდა სადავო ნივთზე მისი მფლობელობის მართლზომიერების სხვა საფუძველი (გარდა ბათილად ცნობილი გარიგებისა) მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში მოსარჩელის მოთხოვნა დასაბუთებულია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

25. საკასაციო პალატა დასძენს, რომ ქონების კანონიერი მესაკუთრის საკუთრების უფლების ბოჭვის საფუძველს სხვა პირის მიერ სადავო ქონების მართლზომიერი ფლობის ფაქტის დადასტურება წარმოადგენს, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოპასუხის იურიდიულ ინტერესში შემავალი სამართლებრივი შედეგი (სადავო ნივთების ფლობის უფლების შენარჩუნება) მხოლოდ იმ შემთხვევაში მიიღწევა, თუ ის დაამტკიცებს ქონების მართლზომიერად ფლობას. საკასაციო პალატის განმარტებით, მ.ჭ–ძის მიერ საქმეზე მითითებული გარემოებები, რომელთა თანახმად, თანხის სრულად უკან დაბრუნებამდე მას გააჩნია სხვისი საკუთრების ფლობის უფლება, ქონების მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელ არგუმენტაციას არ წარმოადგენს და ამ დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივ მნიშვნელობას მოკლებულია. შესაბამისად, პალატა მიიჩნევს, რომ იპოთეკის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძვლიანობის ნაწილში გასაჩივრებული განჩინების მართლზომიერება ასაბუთებს იმ გარემოებას, რომ ბათილად ცნობილი ხელშეკრულების თანმდევ იურიდიულ შედეგს მოსარჩელის სარჩელის იმ ნაწილში დაკმაყოფილება უნდა მოჰყვეს, რომლითაც მ.ჭ–ძის ბინათსარგებლობის უფლების გაუქმება წარმოადგენდა.

26. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ პუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება მიიჩნევა კანონის დარღვევით მიღებულად, რაც მისი გაუქმების საფუძველია, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, ხოლო ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, ვინაიდან საჭირო არაა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა. შესაბამისად, რადგან სადავო გარიგების ბათილად ცნობის თანმდევი შედეგი გამოკვეთილია და ბინათსარგებლობის უფლების გაუქმების ყველა წინაპირობა დადასტურებულია, პალატის განსჯით, საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ნაწილობრივ და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, უნდა დაკმაყოფილდეს ა.გ–ის სასარჩელო მოთხოვნა - მ.ჭ–ძის უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდით N.......) გამოთხოვისა და გამოთავისუფლებული მდგომარეობაში მოსარჩელისათვის გადაცემის თაობაზე. მიუღებელი ქირის (ზიანის) მოწინააღმდეგე მხარისთვის დაკისრების შესახებ კასატორის მოთხოვნა კი დაუსაბუთებელია, როგორც ეს სააპელაციო პალატამ მართებულად აღნიშნა.

27. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება, აგრეთვე, სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გაწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას, ხოლო, ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, შესაბამისად, შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც. ვინაიდან გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შეიცვალა ნაწილობრივ, ამიტომ მ.ჭ–ძეს ა.გ–ის მიმართ უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის იმ ნაწილის გადახდა (სულ - 480 ლარი (120 ლარი + 160 ლარი + 180 ლარი)), რომლითაც სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 408-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ა.გ–ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ა.გ–ის სასარჩელო მოთხოვნა უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვის თაობაზე და ამ ნაწილში ა.გ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს, მ.ჭ–ძის (პ/ნ .......) უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნას უძრავი ქონება (მდებარე: ქალაქი ზესტაფონი, ........, ს/კ: ........) და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცეს ა.გ–ს.

3. დანარჩენ ნაწილში ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება დარჩეს უცვლელი;

4. მ.ჭ–ძეს ა.გ–ის სასარგებლოდ დაეკისროს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილი - 480 ლარი (120 ლარი + 160 ლარი + 180 ლარი).

5. გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ამირან ძაბუნიძე

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

თეა ძიმისტარაშვილი