¹ბს-1071-1024(კ-07) 12 თებერვალი, 2008 წელი
ქ. თბილისი
მიღების ადგილი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნინო ქადაგიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებაზე.
საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად
გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:
2007 წლის 23 თებერვალს შპს “ს-ის” დირექტორმა ი. ქ-ემ სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში ბათუმის საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის მიმართ და მოითხოვა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601.1 მუხლის შესაბამისად, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 14 თებერვლის ¹7 საგადასახადო მოთხოვნისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის 2007 წლის 30 იანვრის რევიზიის აქტის ბათილად ცნობა (იხ. ს.ფ. 2-7; ტ.I).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 მარტის განჩინებით საქმის წარმოება შეწყდა შპს “ს-ის” დირექტორის ი. ქ-ის სარჩელზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის მიმართ ფინანსური პოლიციის 2007 წლის 30 იანვრის რევიზიის აქტის ბათილად ცნობის ნაწილში დაუშვებლობის გამო, ხოლო სარჩელი ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 14 თებერვლის ¹7 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის თაობაზე გამოიყო ცალკე წარმოებად და განსახილველად გადაეგზავნა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს (იხ. ს.ფ. 45-48; ტ.I).
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს “ს-ის” დირექტორის ი. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 14 თებერვლის ¹7 საგადასახადო მოთხოვნა (იხ. ს.ფ. 73-78; ტ.I).
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ და მოითხოვა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმება (იხ. ს.ფ. 81-83; ტ.I).
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილება (იხ. ს.ფ. 20-26; ტ.II).
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ და მოითხოვა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 ოქტომბრის განჩინების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 33-36; ტ.II).
საკასაციო სასამართლოს 2007 წლის 17 დეკემბრის განჩინებით ბათუმის საგადახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული დასაშვებობის შესამოწმებლად და მხარეებს განესაზღვრათ საპროცესო ვადა 15 დღით საკასაციო საჩივრის ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად (იხ. ს.ფ. 40-41; ტ.II).
საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით მოსაზრებები წარმოადგინეს შპს “ს-ის” წარმომადგენელმა და ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ.
შპს “ს-ის” წარმომადგენელმა მოითხოვა ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა შემდეგი მოტივით:
მოსაზრების ავტორის მითითებით, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის არც ერთ პირობას, კერძოდ, მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეზე საკასაციო სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და საქმე განხილულ იქნა საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე (იხ. ს.ფ. 47-48; ტ.II).
ბათუმის საგადასახადო ინსპექციამ მოითხოვა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის “ა” და “გ” ქვეპუნქტების შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა შემდეგი მოტივით:
მოსაზრების ავტორის მითითებით, სადავო არ არის ის ფაქტი, რომ შპს “ს-ში” ჩატარდა საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის დოკუმენტალური რევიზია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციის საგამოძიებო დეპარტამენტის თბილისის მთავარი სამმართველოს წარმოებაში არსებული სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით, რაზეც შედგა გასაჩივრებული აქტები. ამდენად, მოსაზრების ავტორის მითითებით, უსაფუძვლოა სასამართლოს მითითება, რომ შემოწმება არ შეიძლებოდა ჩატარებულიყო. რევიზიის აქტი საგადასახადო ინსპექციისათვის საგადასახადო კოდექსის 68.2 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, წარმოადგენდა სათანადო ინფორმაციას, რის საფუძველზეც განხორციელდა მოსარჩელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე თანხების დარიცხვა. ხოლო საგადასახადო კოდექსის 68.3 მუხლის შესაბამისად, სადავო საგადასახადო მოთხოვნა მოსარჩელეს გაეგზავნა.
მოსაზრების ავტორის მითითებით, საწარმოზე სადავო თანხების დარიცხვა განხორციელდა საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა შესაბამისად. გადასახადების დარიცხვის საფუძველს წარმოადგენს რევიზიის აქტი, ხოლო საგადასახადო მოთხოვნაში საგადასახადო კოდექსის 131-ე მუხლის მითითება ტექნიკური შეცდომის შედეგია. გარდა აღნიშნულისა, საწარმოზე თანხების დარიცხვის საფუძველი – რევიზიის აქტი დავის საგანს აღარ წარმოადგენს, რის გამოც მის საფუძველზე გამოცემული საგადასახადო მოთხოვნის მიმართ პრეტენზიები უსაფუძვლოა.
მოსაზრების ავტორის მითითებით, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციას არასწორად დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟის გადახდა, რითაც დაირღვა “სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” კანონის 5.1 მუხლის “ლ” და “უ” ქვეპუნქტების მოთხოვნები (იხ. ს.ფ. 49-51; ტ.II).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც იგი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივარი დასაშვებად ცნობას ექვემდებარება თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისთვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლოს 2007 წლის 17 დეკემბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს განესაზღვრათ საპროცესო ვადა 15 დღით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად (იხ. ს.ფ. 40-41; ტ.II).
კასატორის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მოსაზრება არ შეიცავს მითითებას იმის თაობაზე, თუ რამდენად დასაშვებია საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3. მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის წინაპირობების გათვალისწინებით, კასატორმა ვერ დაასაბუთა თუ რაში მდგომარეობს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების უკანონობა.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საპროცესო კანონმდებლობით განსაზღვრულია არა მხოლოდ მხარეთა საპროცესო უფლებები, არამედ, საპროცესო მოვალეობები. მხარის ერთ-ერთი ძირითადი უფლება _ სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრებისა შეიცავს საპროცესო ვალდებულებას, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თაობაზე დასაბუთებული საკასაციო საჩივრის წარდგენისა.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის დასაბუთების ვალდებულება აკისრია თავად კასატორს, რომლის საპროცესო ვალდებულებას წარმოადგენს მითითება, თუ რომელ საფუძველზე დაყრდნობით მოითხოვს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობას.
ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში კასატორის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ არ იქნა რეალიზებული მისი საპროცესო უფლება, კერძოდ, ვერ იქნა უზრუნველყოფილი მითითება იმ საფუძვლებზე, რომელთა არსებობის შემთხვევაში საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნებოდა მიჩნეული.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ არ არსებობს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, 34.3, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
