საქმე №ას-1283-2023 6 ივნისი, 2024 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ამირან ძაბუნიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი, თეა ძიმისტარაშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორები – თ.მ–ი, კ.მ–ი, კ.მ–ი (მოსარჩელეები)
მოწინააღმდეგე მხარეები – ს.ხ–ძე, ბ.თ–ძე, შპს „ა–ი“ (მოპასუხეები)
მესამე პირი – სსიპ სახელმწიფო ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დახმარების სააგენტო
თავდაპირველი მოსარჩელე – ნ.ს–ძე
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 მაისის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობა, მოძრავი ნივთების უკანონო მფლობელობიდან გამოთავისუფლება და მოსარჩელეთათვის გადაცემა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. სასარჩელო მოთხოვნა
1.1. ნ.ს–ძემ, თ.მ–მა, კ.მ–მა და კ.მ–მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ს.ხ–ძის, ბ.თ–ძისა და შპს „ა–ის“ მიმართ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის, უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობის, მოძრავი ნივთების უკანონო მფლობელობიდან გამოთავისუფლებისა და მოსარჩელეთათვის გადაცემის მოთხოვნით.
2. სარჩელის საფუძვლები
2.1. 2017 წლის 20 ივნისს ბ.თ–ძემ, გ.მ–ს, მოტყუებით, საკუთრებად გადააფორმებინა 115 000 აშშ დოლარად ღირებული უძრავი ქონება, რომლის მისამართია, ქალაქი თბილისი, ......... (ნაკვეთი N3....) სართული მე-5, ბინა N27 (B ბლოკი) სკ: .......... ბ.თ–ძე, აღნიშნული ფართის სანაცვლოდ, გ.მ–ს დაჰპირდა 70 კვ.მ კომერციული ფართის საკუთრებაში გადაცემას, რომელიც ბ.თ–ძის 100%-იანი მონაწილეობით დაფუძნებულ შპს „ა–ს“ (ს/ნ ........) უნდა აეშენებინა მისამართზე: თბილისი, ........, პირველი სართული (მიწის საკადასტრო კოდი: N ...........).
2.2. 2017 წლის 7 ივნისს გ.მ–სა და შპს „ა–ს“ შორის გაფორმდა წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულება N 170627674, რომლის თანახმადაც შპს „ა–ი“ 2018 წლის 31 დეკემბრამდე გ.მ–ს დაჰპირდა 70 კვ.მ კომერციული ფართის გადაცემას. ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 115 000 აშშ დოლარით. 2017 წლის 20 ივნისს გ.მ–სა და ბ.თ–ძეს შორის გაფორმდა უძრავი ქონების ......... ნასყიდობის ხელშეკრულება, უძრავი ქონების ღირებულება განისაზღვრა 115 000 აშშ დოლარით. შპს „ა–ის“ მიერ დაპირებული უძრავი ქონება არ აშენებულა. მითითებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებლობაც არ დაწყებულა. ბ.თ–ძე გ.მ–ს ჰპირდებოდა, რომ უძრავი ქონების ს.კ: .......... გადაფორმება იყო მხოლოდ ფორმალური ტრანზაქცია და მას გ.მ–ისთვის დაპირებული 70 კვ.მ კომერციული ფართის საკუთრებად გადაცემამდე არ მოჰყვებოდა არავითარი სამართლებრივი შედეგი. გ. მ–ის მიერ გასხვისებული სადავო ქონება იყო გ.მ–ის ერთადერთი საცხოვრებელი ფართი. გ.მ–ს ბ.თ–ძისთვის ქონება ფაქტობრივად არ გადაუცია, მოსარჩელეები ჩვეულებრივად აგრძელებდნენ მითითებულ ბინაში ცხოვრებას.
2.3. 2019 წლის 14 თებერვალს, ბ.თ–ძემ უძრავი ქონება სკ: ......... საკუთრებაში გადაუფორმა მისი (შპს „ა–ის“) თანამშრომლისა და მასთან დაახლოებული პირის, დ. მა–ის (პ/ნ .........) მეუღლეს, ს.ხ–ძეს. მოსარჩელის მოსაზრებით, ტრანზაქცია განხორციელდა გ.მ–ის წინაშე ბ.თ–ძის ვალდებულებების შესრულების თავიდან არიდების მიზნით, რისთვისაც შეთანხმებულად მოქმედებდნენ ბ.თ–ძე, დ.მ–ი და ს.ხ–ძე. 2019 წლის თებერვალში ბ.თ–ძის მიმართ დაიწყო სისხლისსამართლებრივი დევნა, ამ უკანასკნელის მიერ მოქალაქეთა კუთვნილი დიდი ოდენობით თანხის მოტყუებით დაუფლებისა და მართლსაწინააღმდეგოდ მითვისების ფაქტზე. მითითებულ საქმეში აწ გარდაცვლილი გ.მ–ის მეუღლე და მისი შვილები, როგორც ამ უკანასკნელის უფლებამონაცვლეები, ცნობილ იქნენ დაზარალებულად. მიღებული უძრავი ქონება სწორედ მოსალოდნელი პასუხისმგებლობისაგან თავის დასაცავად გასხვისდა.
2.4. დ.მ–ი არის ბ.თ–ძესთან დაახლოებული პირი და იგი სრულად იყო ინფორმირებული გ.მ–სა და ბ.თ–ძეს შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის შესახებ, ს.ხ–ძე გ.მ–ისა და ნ.ს–ძის მეზობელია, კერძოდ, ს.ხ–ძის საკუთრებაა უძრავი ქონება, რომლის მისამართია: ქალაქი თბილისი, ........ (ნაკვეთი N3/..) სართული 8, ბინა N33 (B ბლოკი), სკ: ........ და მდებარეობს სადავო ქონების მეზობლად (სამი სართულით ზემოთ). შესაბამისად, დ–სა და ს–ეს დეტალური ინფორმაცია ჰქონდათ მოსარჩელეთა ოჯახის ტრაგიკული მოვლენების შესახებაც. ს.ხ–ძისათვის ცნობილი იყო მის სახელზე უძრავი ქონების გადაფორმების მიზნების შესახებაც. გ.მ–ს ქონება ფაქტობრივად არც ს.ხ–ძისთვის არ გადაუცია.
3. მოპასუხის პოზიცია
3.1. მოპასუხე ს.ხ–ძემ შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ მოპასუხემ სარჩელში გამოთქმული პრეტენზიების შესახებ შეიტყო მხოლოდ მას შემდეგ, რაც საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას (........., ბ ბლოკი, ბინა 27, საკადასტრო კოდით .........) პროკურატურამ დაადო ყადაღა. ზემოხსენებული ბინა მოპასუხემ ბ.თ–ძისგან შეიძინა 2019 წლის 14 თებერვალს, იპოთეკური სესხით. ბინა, საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ეკუთვნოდა ბ.თ–ძეს და პარალელურად დატვირთული იყო კერძო იპოთეკით, რაც მოწმობს იმას, რომ ბ.თ–ძე მის საკუთრებაში არსებულ ბინას განკარგავდა თავისი საჭიროებისამებრ, დებდა ან ათავისუფლებდა იპოთეკით. 2019 წლის 14 თებერვალს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით, ბ.თ–ძე ვალდებული იყო, 5 სამუშაო დღის განმავლობაში გაეთავისუფლებინა კერძო იპოთეკისგან და ჩაბარდებოდა მოპასუხეს ყოველგვარი ვალდებულების გარეშე. მოტყუებით დადებული გარიგების შესახებ მხარისათვის უცნობია.
3.2. მოპასუხის განმარტებით, მოსარჩელის ვარაუდები, რომ დ. მ–ი იყო ბ.თ–ძესთან დაახლოებული პირი და მონაწილეობდა გარიგებებში, არ შეესაბამება სინამდვილეს. დ. მ–მა შპს „ა–ში“ მუშაობა დაიწყო 2018 წლის ოქტომბერში, როგორც ახალი პროექტების მოძიების სპეციალისტმა. მას არ ჰქონია კავშირი იმ დროს შპს „ა–ში“ არსებული არცერთი პროექტის არც მშენებლობასა და არც გაყიდვასთან. მოპასუხემ სადავო ბინა შეიძინა საბანკო კრედიტით.
3.3. მოპასუხეებს ბ.თ–ძესა და შპს „ა–ს“ შესაგებელი არ წარმოუდგენიათ. 16.07.2021წ. სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე გამოცხადებულმა მოპასუხე ბ.თ–ძემ (რომელიც, ამავდროულად, მოპასუხე ორგანიზაციის დირექტორიცაა) განმარტა, რომ გ.მ–თან დაიდო უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემის ხელშეკრულება, რომლის თანხიდან 15 000 აშშ დოლარი, ხოლო მოგვიანებით 10 000 აშშ დოლარი გადაიხადა ხელზე, დარჩენილი თანხების სანაცვლოდ კი, უნდა გადასცემოდა ასაშენებელ უძრავ ქონებაში ფართები. მას ბინის გასაღები არც კი აუღია. ბინა დროებით გაქირავებული იყო ირანის მოქალაქეზე.
3.4. მისივე განმარტებით, ს.ხ–ძის მეუღლე – დ.მ–ი ნამდვილად მუშაობდა შპს „ა–ში“ და მას ჰქონდა ინფორმაცია კომპანიის სამუშაოების მიმდინარეობასთან დაკავშირებით. კომპანიამ დ.მ–ს შესთავაზა უძრავი ქონების მშენებარე კორპუსში შეძენა. ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო ს.ხ–ძესთან, რომელმაც ნასყიდობის საფასური - 90 000 აშშ დოლარი სრულად გადაიხადა.
4. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი
4.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილებით, ნ.ს–ძისა და მისი არასრულწლოვანი შვილების - კ.მ–ის, კ.მ–ისა და თ.მ–ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
4.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვეს.
5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება
5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 მაისის განჩინებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.
5.2. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 2017 წლის 7 ივნისს გ.მ–სა და შპს „ა–ს“ შორის წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და 2017 წლის 20 ივნისს გ.მ–სა და ბ.თ–ძეს შორის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებით მხარეთა შორის წარმოიშვა ნასყიდობის სამართლებრივი ურთიერთობა, ამასთან, საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა აღნიშნული გარიგებების ბათილად ცნობის სამართლებრივი წინაპირობები.
5.3. სააპელაციო პალატამ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებათა შეჯერების შედეგად არ გაიზიარა მხარეთა შორის გაცვლის ხელშეკრულების დადების შესახებ აპელანტის მტკიცება და მიიჩნია, რომ 2017 წლის 7 და 20 ივნისის ხელშეკრულებებით მხარეთა შორის წარმოიშვა ნასყიდობის სამართლებრივი ურთიერთობა, რომლის ფარგლებშიც მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ნასყიდობის საფასურის (130 000 აშშ დოლარის) ნაწილს 15 000 აშშ დოლარს გამყიდველი მიიღებდა ხელზე (რაც მიიღო კიდეც, როგორც ამას ორივე მხარე განმარტავს), ხოლო 115 000 აშშ დოლარს ბ.თ–ძე გადაიხდიდა სხვა შესრულებით, კერძოდ, გამყიდველისათვის 70 კვ.მ კომერციული ფართის გადაცემით (სსკ-ის 428-ე მუხლის თანახმად, ვალდებულებითი ურთიერთობა წყდება მაშინაც, როდესაც კრედიტორი ამ ვალდებულებით გათვალისწინებული შესრულების ნაცვლად შესრულებად იღებს სხვა შესრულებას).
5.4. სადავო გარიგებების ნამდვილობასთან დაკავშირებით, პალატამ აღნიშნა, რომ არცერთ ხელშეკრულებაში არ არსებობდა საკუთრების უფლების ფიქციური გადასვლის პირობა, თუმცა ამგვარი შეთანხმების (პირობადადებული გარიგების) არსებობის შემთხვევაშიც, მისი შეუსრულებლობა მხარეს წარმოუშობდა მხოლოდ გარიგებიდან გასვლის და არა მისი ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლებას (იხ. სსკ-ის 352-ე და 405-ე მუხლების დისპოზიცია). პალატამ დასძინა, რომ ნასყიდობის საგანი არა მხოლოდ საჯარო რეესტრში აღირიცხა ბ.თ–ძის სახელზე, არამედ, იგი ფაქტობრივადაც დაეუფლა ქონებას, რასაც ადასტურებს ის უდავო გარემოება, რომ ბ.თ–ძემ ქონება იპოთეკით დატვირთა ვალდებულების უზრუნველსაყოფად. აღნიშნულ მოცემულობას (ნასყიდობის საგნის რეალურად დაუფლების ფაქტს) კი, პალატის მოსაზრებით, ვერ შეარყევდა მოსარჩელის ის განმარტება, რომ ქონების ნაყოფს (ქირავნობის საფასურს) კვლავ მოსარჩელე იღებდა, რადგანაც აღნიშნული შესაძლებელია გამყიდველსა და მყიდველს შორის შეთანხმების საგანი ყოფილიყო.
5.5. სააპელაციო პალატის განმარტებით, იმ შემთხვევაშიც, თუ სასამართლო გაიზიარებდა მოსარჩელის მტკიცებას 2017 წლის 7 და 20 ივნისის გარიგებების ბათილობასთან დაკავშირებით, სარჩელს წარმატების პერსპექტივა მაინც ვერ ექნებოდა, რადგან საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა შემძენის, ს.ხ–ძის, არაკეთილსინდისიერება 2019 წლის 14 თებერვლის ხელშეკრულებაში გამოვლენილ ნებასთან მიმართებით.
5.6. შემძენის კეთილსინდისიერებასთან დაკავშირებით, პალატამ მიუთითა, რომ მოპასუხის (ს.ხ–ძის) მეუღლე, დ.მ–ი, 14.09.2016 წლიდან 27.06.2018 წლამდე დასაქმებული იყო შპს „ე.ბ–ში“ პროექტების მენეჯერის თანამდებობაზე, ხოლო შპს „ს. - დ. კ. „ა–ში“ – 21.09.2018 წლიდან 02.11.2018 წლამდე, ანუ დ.მ–ი „ა–ში“ მუშაობდა მხოლოდ თვე-ნახევარი, რის გამოც, პალატის მოსაზრებით, ნაკლებ სარწმუნო იყო მოსარჩელის მხოლოდ ვარაუდზე დამყარებული მტკიცება, რომ დ.მ–ს უნდა სცოდნოდა მის დასაქმებამდე ერთი წლით ადრე (2017 წლის ივნისში) საკუთარ დამსაქმებელ ორგანიზაციასა და მეზობლის ქონებრივი ან სახელშეკრულებო ურთიერთობის შესახებ.
5.7. პალატამ დასძინა, რომ ს.ხ–ძის, გ.მ–ისა და ნ.ს–ძის, ერთი კორპუსის სხვადასხვა სართულზე ცხოვრება, ასევე, აწ გარდაცვლილი მ–ის პანაშვიდზე მისვლა ან მ–სა და მ–ის ნათესავის ცნობადობის ფაქტი, ვერ იქნებოდა მიჩნეული მესამე პირებს შორის დადებული სხვა გარიგების შინაარსის (პირადი და ფინანსური აქტივების შესახებ) ცოდნისათვის საკმარის საფუძვლად. რის გამოც, პალატამ დაასკვნა, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები, მათი სარწმუნოობისა და დამაჯერებლობის გათვალისწინებით, არ ქმნიდა საჯარო რეესტრის უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფციის დაძლევისა და შემძენის არაკეთილსინდისიერების დადგენის ფაქტობრივსამართლებრივ წინაპირობებს.
5.8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 მაისის განჩინება ნ.ს–ძემ, თ.მ–მა, კ.მ–მა და კ.მ–მა (მოსარჩელეები) გაასაჩივრეს საკასაციო წესით. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2024 წლის 15 იანვრის განჩინებით, ნ.ს–ძის საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად.
6. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები
6.1. კასატორთა მტკიცებით, სააპელაციო პალატამ არასწორად შეაფასა დავაზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, სახელდობრ, უმართებულოა პალატის დასკვნა, თითქოს არ იკვეთებოდა გაცვლის ხელშეკრულების სამართლებრივი წინამძღვრები, არამედ დგინდებოდა მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადება. მხარეთა ნება მიმართული იყო გაცვლის ხელშეკრულების დადებისკენ, რასაც ადასტურებს ის ფაქტი, რომ ქონების განკარგვის შემდგომ, კვლავ ბ.თ–ძე ფლობდა. კასატორი ამტკიცებს, რომ ამ ორ სამართალურთიერთობას შორის არსებობს განსხვავება, რაც მოცემული დავის გადაწყვეტისთვის პრინციპული მნიშვნელობისაა, კერძოდ, გაცვლის ხელშეკრულების დროს, როდესაც მხარე არ ასრულებს ნაკისრ ვალდებულებას, მას აქვს ხელშეკრულებიდან გასვლისა და რესტიტუციის მოთხოვნის უფლება მაშინ, როდესაც ნასყიდობისას ნატურით რესტიტუცია ფაქტობრივად შეუძლებელია.
6.2. საკასაციო საჩივარში მხარე უთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ პიროვნება სადავო უძრავი ქონების მფლობელად გამოიყვანა ისე, რომ ფიზიკურად არაფრით უკავშირდებოდა ქონებას. ამავდროულად, საქმეზე დადგენილია, რომ ქონების ნაყოფს (ქირა), მისი განკარგვის შემდგომაც კვლავ მოსარჩელის ოჯახი იღებდა, რაც სადავო უძრავი ქონების მხოლოდ ფორმალურად გასხვისების ფაქტს ადასტურებს.
6.3. კასატორები ასევე განმარტავენ, რომ არასწორია სააპელაციო პალატის ის შეფასებაც თითქოს საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა ს.ხ–ძის, როგორც შემძენის, არაკეთილსინდისიერების ფაქტი. კასატორების მოსაზრებით, შემძენის არაკეთილსინდისიერებაზე მიუთითებს სხვადასხვა გარემოება: კერძოდ, ს.ხ–ძის მეუღლე მუშაობდა შპს „ა–ში“ პროექტების მენეჯერად და ინფორმაციას ფლობდა კომპანიის ყველა კლიენტსა თუ პროექტზე. ბ.თ–ძემ მოსამზადებელ სხდომაზე დაადასტურა, რომ დ.მ–ი დასაქმებული იყო შპს „ა–ში“ და მისი პირდაპირი ვალდებულება იყო პროექტების კონტროლი და კლიენტებთან უშუალო კონტაქტი. შესაბამისად, კასატორების აზრით, ივარაუდება, რომ მას უნდა სცოდნოდა გ.მ–სა და შპს „ა–ს“ შორის დადებული გარიგების შესახებ, რასაც აუცილებლად გაუზიარებდა ს.ხ–ძესაც. კასატორთა მტკიცებით, შემძენის არაკეთილსინდისიერებაზე მიუთითებს ის გარემოებაც, რომ ს.ხ–ძე მოსარჩელეების მეზობელია, ცხოვრობს იმავე კორპუსში (სადაც სადავო ქონება მდებარეობს) სამი სართულით ზემოთ, ასევე, დ.მ–ი იცნობდა არა მხოლოდ გ.მ–ს, არამედ, ურთიერთობა ჰქონდა შპს „ა–ში“ მომუშავე მასთან დაახლოებულ პირებთანაც. მეტიც, ს.ხ–ძეს შეძენამდე არ დაუთვალიერებია უძრავი ქონება და არც გასაღები არ გამოურთმევია ყოფილი მესაკუთრისთვის, რაც შემძენის არაკეთილსინდისიერად ცნობის საფუძველს ქმნის.
6.4. კასატორები აცხადებენ, რომ სხვა გარემოებებთან ერთად, შემძენის არაკეთილსინდისიერების ფაქტს ადასტურებს სადავო უძრავი ქონების ნასყიდობის ფასიც, ვინაიდან გაუგებარია, რატომ გაყიდდა მას ბ.თ–ძე 200 000 ლარად, მაშინ, როდესაც მან ეს ქონება, გაყიდვამდე ორი წლით ადრე, 115 000 აშშ დოლარად იყიდა და ამ პერიოდში უძრავი ქონების ფასი სტაბილურად იზრდებოდა.
6.5. გარდა ამისა, კასატორები განმარტავენ, რომ შემძენის არაკეთილსინდისიერებას უცილობლად ადასტურებს ის გარემოებაც, რომ ს.ხ–ძის იმ მითითების საპირისპიროდ, რომ მან სადავო ქონება შეიძინა საბანკო კრედიტით, საქმის მასალებში წარმოდგენილი გენერალური საკრედიტო ხაზით სარგებლობის ხელშეკრულება დათარიღებულია 2019 წლის 27 თებერვლით, შესაბამისად, უცნობია, თუ როგორ შეიძინა მან უძრავი ქონება 2019 წლის 14 თებერვალს, როცა, მისივე განმარტებით, ამის სახსრები არ გააჩნდა.
6.6. კასატორები მიიჩნევენ, რომ სააპელაციო პალატამ საქმე ისე განიხილა, რომ არსად უმსჯელია არასრულწლოვანთა კანონიერ ინტერესებზე, რასაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 2511-ე მუხლი პირდაპირ ითვალისწინებს.
6.7. თ.მ–ის, კ.მ–ისა და კ.მ–ის (მოსარჩელეები) საკასაციო საჩივარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2023 წლის 6 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:
7. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
8. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
9. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება - დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.
10. საკასაციო პალატის განსჯით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, კასატორებს არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რის გამოც დადგენილად მიიჩნევა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
- 2017 წლის 7 ივნისს შპს „ა–სა“ და გ.მ–ს შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის წინარე ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, შპს „ა–ს“ გ.მ–ისთვის ქ. თბილისში, ....... მდებარე (მიწის საკადასტრო კოდი: N........) ასაშენებელი უძრავი ქონების პირველ სართულზე, არაუგვიანეს 2018 წლის 31 დეკემბრისა, უნდა გადაეცა 70 კვადრატული მეტრი კომერციული ფართი. ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 115 000 აშშ დოლარით;
- 2017 წლის 7 ივნისის წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულების 6.2. მუხლის თანახმად, მყიდველმა ნასყიდობის საფასური ავანსის სახით ხელშეკრულების დადების წინ სრულად გადაიხადა;
- 2017 წლის 20 ივნისს გ.მ–სა და ბ.თ–ძეს შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად, გ.მ–მა გაყიდა, ხოლო ბ.თ–ძემ იყიდა გამყიდველის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, რომლის მისამართია: ქალაქი თბილისი, .......... (ნაკვეთი N3....) სართული 5, ბინა N 27 (B ბლოკი), უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი .......... უძრავი ქონების ნასყიდობის ფასი შეადგენდა 115 000 აშშ დოლარს. ხელშეკრულების შინაარსის თანახმად, გარიგების დადების დროს ნასყიდობის საფასური სრულად იყო გადახდილი;
- ბ.თ–ძეს პირადად არ უსარგებლია/უცხოვრია უძრავი ქონებით, რომლის მისამართია: ქალაქი თბილისი, ........ (ნაკვეთი N3/..) სართული 5, ბინა N 27 სკ: ...........;
- 2017 წლის 20 ივნისის ხელშეკრულების გაფორმებისას ბინა გაქირავებული იყო მესამე პირზე, რომელთანაც ახალმა მესაკუთრემ ქირავნობის სამართლებრივი ურთიერთობები არ მოშალა. შესაბამისად, დამქირავებელმა გააგრძელა ბინაში ცხოვრება. ქირას გ.მ–ის ოჯახი იღებდა;
- 2019 წლის 14 თებერვალს ბ.თ–ძესა და ს.ხ–ძეს შორის დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, ბ.თ–ძემ მის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონება, რომლის მისამართია: ქალაქი თბილისი, ....... (ნაკვეთი N3/47) სართული 5, ბინა N 27 (B ბლოკი), უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი ........, გაასხვისა ს.ხ–ძეზე;
- 2019 წლის 14 თებერვლის ხელშეკრულების შინაარსის თანახმად, ნასყიდობის საფასური შეადგენდა 200 000 ლარს, რაც ხელშეკრულების დადების დღისთვის გადახდილი იყო სრულად. უძრავი ქონება, რომლის მისამართია: ქალაქი თბილისი, .......(ნაკვეთი N3/..) სართული 5, ბინა N 27 (B ბლოკი) ს/კ: ....... ნასყიდობის დროისთვის იყო უფლებრივი ნაკლის მქონე (მესამე პირის ვალდებულების უზრუნველსაყოფად დატვირთული იყო იპოთეკით), რის შესახებაც მყიდველი ინფორმირებული იყო;
- 2019 წლის 14 თებერვლის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით მყიდველი ვალდებული იყო, უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებული იპოთეკა მოეხსნა ნასყიდობის საფასურის გადახდიდან 5 სამუშაო დღის ვადის მიხედვით. შპს „ა–ის“ დირექტორსა და მისი 100%-იანი წილების მესაკუთრეს წარმოადგენს ბ.თ–ძე;
- 2019 წლის 28 აგვისტოს გ.მ–ი ჯანმრთელობის გაუარესების გამო გარდაიცვალა. გ.მ–ის მემკვიდრეებად ცნობილი არიან: მეუღლე ნ.ს–ძე (20.11.1978წ. პ/ნ ......); შვილები - კ.მ–ი (დაბადებული 07.04.2012წ. პ/ნ 0.......); კ.მ–ი (დაბადებული 24.04.2006წ. პ/ნ .......); თ.მ–ი (დაბადებული 02.07.2009წ. პ/ნ .......);
- შპს „ა–ის“ დირექტორი და 100%-იანი წილის მესაკუთრე ბ.თ–ძე, ჩადენილი მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედების გამო, ჯერ ბრალდებულად, ხოლო მოგვიანებით, კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, დამნაშავედ იქნა ცნობილი;
- თბილისის პროკურატურის საპროკურორო სამმართველოს დადგენილებით ნ.ს–ძე ცნობილ იქნა შპს „ა–ის“ დირექტორისა და 100%- იანი წილის მესაკუთრის ბ.თ–ძის მიერ ჩადენილი დანაშაულით დაზარალებულის უფლებამონაცვლედ;
- თბილისის პროკურატურის საპროკურორო სამმართველოს დადგენილებით ს.ხ–ძე ცნობილ იქნა შპს „ა–ის“ დირექტორისა და 100%-იანი წილის მესაკუთრის ბ.თ–ძის მიერ ჩადენილი დანაშაულით დაზარალებულად;
- 2019 წლის 27 თებერვალს ს.ხ–ძესა და სს „ლ. ბ–ს“ შორის დაიდო გენერალური საკრედიტო ხაზით მომსახურების ხელშეკრულება. ამავე დღეს ს.ხ–ძესა და სს „ლ.ბ–ს“ შორის დაიდო საბანკო კრედიტისა და იპოთეკური საბანკო კრედიტის ხელშეკრულება, რომლითაც იპოთეკით უნდა დატვირთულიყო უძრავი ქონება, რომლის მისამართია: ქალაქი თბილისი, ....... (ნაკვეთი N3/..) სართული 5, ბინა N 27 (B ბლოკი) სკ: ........., ამავე უძრავი ქონების შეძენის მიზნით
- 2019 წლის 27 თებერვალს ს.ხ–ძესა და სს „ლ.ბ–ს“ შორის დაიდო იპოთეკის ხელშეკრულება;
- სს „ლ.ბ–მა“ ს.ხ–ძეს მიმდინარე ანგარიშზე დადებული საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების მიზნით გადასცა სესხის თანხა – 270 000 ლარი;
- ს.ხ–ძემ ბ.თ–ძეს უძრავი ქონების, რომლის მისამართია: ქალაქი თბილისი, ....... (ნაკვეთი N3/..) სართული 5, ბინა N27 (B ბლოკი) სკ: ......, ნასყიდობის საფასური სრულად გადაუხადა;
- ს.ხ–ძემ 28.03.2019წ. სს „ს.ბ–თან“ გააფორმა იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლითაც იპოთეკით უნდა დატვირთულიყო უძრავი ქონება, რომლის მისამართია: : ქალაქი თბილისი, ....... (ნაკვეთი N3/...) სართული 5, ბინა N 27 (B ბლოკი) ს/კ: ........;
- 2021 წლის 28 მარტს ს.ხ–ძესა და სს „ს.ბ–ს“ შორის გაფორმდა საკრედიტო ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც მსესხებელზე უნდა გაცემულიყო კრედიტი, ჩამოყალიბდა გასაცემი კრედიტის გრაფიკიც;
- 2021 წლის 6 აპრილს, სს „ს.ბ–ის“ საკრედიტო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, უარი ეთქვა ს.ხ–ძეს კრედიტის სახით 100 000 ევროს გაცემაზე;
- მოპასუხე ს.ხ–ძე დაქორწინებულია დ.მ–თან, რომელიც 2016 წლის 14 ივნისიდან 2018 წლის 27 ივნისამდე დასაქმებული იყო შპს „ე.ბ–ში პროექტების მენეჯერის თანამდებობაზე, ხოლო 2018 წლის 21 სექტემბრიდან 2018 წლის 2 ნოემბრამდე – შპს „ს- დ. კ–ში“ და იღებდა საზღაურს.
9. საკასაციო პალატა კასატორს განუმარტავს, რომ იგი საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში და მას დისპოზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით, უფლება არ აქვს, გასცდეს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში ასახულ პრეტენზიებს.
10. საკასაციო საჩივრის შესწავლის შედეგად, რომლითაც შედავებულია სასამართლოს მიერ დავის სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტის საკითხი, პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს, უპირველესად, განმარტოს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის განმსაზღვრელია სარჩელში მითითებული ფაქტები და გარემოებები. სარჩელის ინდივიდუალიზაცია სარჩელის ელემენტების მეშვეობითაა შესაძლებელი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-4, 83-ე და 178-ე მუხლების ანალიზით შესაძლებელია, დავასკვნათ, რომ სარჩელი მოიცავს ორ ელემენტს: სარჩელის საგანსა და სარჩელის საფუძველს. სარჩელის საგანია მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისადმი (საპროცესო კოდექსის 178.1 მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტი), ხოლო სარჩელის საფუძველი - კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას (საპროცესო კოდექსის 178.1 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი). საქმის გარემოებათა ანალიზის საფუძველზე მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის დადგენა და მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის მოძიება კი, სასამართლოს ვალდებულებაა.
11. პალატა განმარტავს, რომ სარჩელში მითითებული ფაქტებისა და გარემოებების კვლევის შედეგად, ცხადი ხდება, რომ მოსარჩელე სადავო ხელშეკრულებების ბათილად ცნობას, თვალთმაქცური გარიგების მოტივით მოითხოვდა, კერძოდ, აცხადებდა, რომ ზემოაღნიშნული ხელშეკრულებებით მხარეთა შორის დაიდო არა ნასყიდობის, არამედ, გაცვლის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც გ.მ–ს, ბინისა და 15000 აშშ დოლარის სანაცვლოდ, უნდა მიეღო 70 კვ.მ კომერციული ფართი. მხარეთა ზეპირი შეთანხმებით, კომერციული ფართის მიღებამდე, საცხოვრებელი ბინა, მიუხედავად ბ.თ–ძის სახელზე საკუთრების უფლებით აღრიცხვისა, კვლავ გ.მ–ის ფაქტობრივ მფლობელობად რჩებოდა (რაც გამოიხატებოდა იმით, რომ ქირავნობის თანხას კვლავ გ.მ–ის ოჯახი იღებდა). მისივე მოსაზრებით, გამომდინარე იქიდან, რომ გაცვლის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება ბ.თ–ძემ არ შეასრულა, მას გაცვლის საგანზე ნამდვილი უფლება არ წარმოშობია და, შესაბამისად, არც მისი გასხვისების უფლება ჰქონდა. პალატა მითითებული გარემოებების ნამდვილობას არ გამოიკვლევს, რადგან მათი დადასტურების შემთხვევაშიც, სამოქალაქო კოდექსის 523-ე მუხლის თანახმად, გაცვლის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ნასყიდობის შესაბამისი წესები, სადავო ნასყიდობის გარიგებით გაცვლის შედეგის მიღწევა (ან პირიქით) არ ეწინააღმდეგება გარიგებათა ნამდვილობის წინაპირობებს, მეტიც, როგორც ეს სააპელაციო პალატამ სრულიად მართებულად აღნიშნა, ამგვარი გარემოების გამო გარიგების ბათილობა ეწინააღმდეგება სამოქალაქო კოდექსის 523-ე მუხლის, როგორც ნორმის დაცვით ფუნქციას, ასევე - სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობას.
12. უპირველესად, უნდა აღინიშნოს, რომ საკასაციო პალატა იზიარებს იმ კვალიფიკაციას, რომელიც სააპელაციო პალატამ სადავო სამართალურთიერთობას მიანიჭა და აღნიშნავს, რომ მოსარჩელე სადავოდ ხდის არა გაცვლის, არამედ, ნასყიდობის ხელშეკრულებებს. საქმეზე უდავოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან იკვეთება 2017 წლის 7 და 20 ივნისის ხელშეკრულებებით მხარეების შეთანხმება, რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ნასყიდობის საფასურის (130 000 აშშ დოლარის) ნაწილს, 15 000 აშშ დოლარს, გამყიდველი მიიღებდა ხელზე (რაც მიიღო კიდეც, როგორც ამას ორივე მხარე განმარტავს), ხოლო 115 000 აშშ დოლარს ბ.თ–ძე გადაიხდიდა სხვა შესრულებით, კერძოდ, გამყიდველისათვის 70 კვ.მ კომერციული ფართის გადაცემით. სადავო ხელშეკრულებაში აღნიშნულია, რომ თანხა მყიდველის მიერ სრულადაა გადახდილი. ამგვარად, აშკარაა ნასყიდობის სამართლებრივი ურთიერთობის ნორმატიული შემადგენლობა, ვინაიდან გაცვლის სამართალურთიერთობის დროს მხარეთა შეთანხმების საგანს სამართლებრივი სიკეთის უსასყიდლო და არა თანხის სანაცვლოდ, ურთიერთგადაცემა წარმოადგენს (სამოქალაქო კოდექსის 521-ე მუხლი). ასე რომ არც იყოს, სამოქალაქო კოდექსის 523-ე მუხლი გაცვლის ხელშეკრულების მიმართ ნასყიდობის მომწესრიგებელი ნორმების ანალოგიის წესით გამოყენების დირექტივაა, ხოლო სამოქალაქო კოდექსის უზოგადესი ნორმების შესაბამისად, ხელშეკრულების (იქნება ეს გაცვლა თუ ნასყიდობა) არაჯეროვანი შესრულება მხარეს, უპირატესად წარმოუშობს გარიგებიდან გასვლის და არა მისი ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლებას (იხ. სამოქალაქო კოდექსის 352-ე და 405-ე მუხლები), აღნიშნული კი, საფუძველს აცლის იმ შედავებას, რომელსაც საკასაციო საჩივარი სააპელაციო პალატის სამართლებრივი შეფასების კრიტიკას ეძღვნება.
13. საკასაციო პალატა უსაფუძვლოდ მიიჩნევს ქონების ფორმალურად გასხვისების ფაქტის დასადასტურებლად მოყვანილ იმ არგუმენტსაც, რომ სააპელაციო სასამართლომ პიროვნება (ბ.თ–ძე) სადავო უძრავი ქონების მფლობელად გამოიყვანა ისე, რომ ქონებასთან რაიმე კავშირი არ გააჩნდა. ამავდროულად, საქმეზე დადგენილია, რომ ქონების ნაყოფს (ქირას) იღებდა მისი განკარგვის შემდგომაც. საკასაციო პალატა მხარეს განუმარტავს, რომ ქონების გასხვისების შემდგომ, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, ქირის ძველი მესაკუთრის მიერ მიღება არ ქმნის ქონების ფორმალურად განკარგვის პრეზუმფციას, მით უფრო, ისეთ პირობებში, როდესაც საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ ნასყიდობის საგანი საჯარო რეესტრში ბ.თ–ძეზე აღრიცხა საკუთრების უფლებით. ამასთან, საკუთრების უფლების მიღების შემდგომ მესაკუთრემ ქონება ისე განკარგა, როგორც მხოლოდ მესაკუთრეს შეუძლია, კერძოდ, მან ქონება დატვირთა იპოთეკის უფლებით. შესაბამისად, პალატა კასატორის ამ არგუმენტსაც დაუსაბუთებლად მიიჩნევს.
14. უადგილოა კასატორის ის მითითებაც, რომ თითქოს სააპელაციო პალატამ უგულებელყო არასრულწლოვანთა ინტერესები, რაც თავისთავად იწვევდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 2511-ე მუხლის დარღვევას. ეს არგუმენტი დავის გადაწყვეტის მიზნებისთვის უადგილოა, ვინაიდან საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ სადავო ქონებაში კასატორ არასრულწლოვანებს არასოდეს უცხოვრიათ, არამედ ბინა გაქირავებული იყო უცხოელ პირებზე. ამასთან, საქმის განხილვის ეტაპზე სადავო არ გამხდარა, რომ სადავო ქონება არ წარმოადგენს არასრულწლოვანთა ერთადერთ ქონებას. ამასთან, საქმის მასალებში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერებით დგინდება, რომ სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეები სხვადასხვა ეტაპზე მხოლოდ სრულწლოვანი პირები იყვნენ და უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ არასრულწლოვანები არ აღრიცხულან. ამიტომ, მხოლოდ ის გარემოება, რომ სადავო უძრავ ქონებაში არასრულწლოვანიც ცხოვრობს ან დავა უკავშირდება არასრულწლოვანების ქონებრივ ინტერესებს, ვერ გახდება იმის საფუძველი, რომ მესაკუთრეს საკუთრების უფლება შეეზღუდოს. არასრულწლოვანი შვილის ინტერესების ჯეროვანი დაცვა, პირველ რიგში, მშობელს, როგორც მის კანონიერ წარმომადგენელს ევალება. აღნიშნულის გათვალისწინებით, ზემოაღნიშნულ არგუმენტზე მითითებით, მოპასუხის შედავება არის დაუსაბუთებელი და არარელევანტური, ვინაიდან არ არსებობს იმ პირის საკუთრების უფლების შეზღუდვის რაიმე სამართლებრივი წინაპირობა, რომელმაც კანონიერად მოიპოვა საკუთრების უფლება (შდრ. იხ. სუსგ. №ას-102-2021, სუსგ №ას-1454-2019, 24.04.2020 წ., №ას-271-2023 20 აპრილი, 2023 წელი).
15. განვითარებული მსჯელობის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ გ.მ–სა და შპს „ა–ს“ შორის 2017 წლის 7 ივნისს გაფორმებული წინარე ნასყიდობის და გ.მ–სა და ბ.თ–ძეს შორის 2017 წლის 20 ივნისს გაფორმებული უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებები იყო ნამდვილი და არ არსებობდა მათი ბათილად ცნობის წინაპირობები, ვინაიდან მოსარჩელემ ვერ გააქარწყლა გარიგებებში მონაწილე პირთა ურთიერთმფარავი, ნამდვილი ნების გამოვლენის ფაქტი. ამგვარად, მართალია, პალატა გასაჩივრებულ განჩინებაში მოყვანილ ე.წ. დამხმარე დასაბუთებასაც იზიარებს, რომელიც შემძენის კეთილსინდისიერების ფაქტის დადგენას მიეძღვნა, თუმცა სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო გარიგებების ნამდვილობის შემარყეველი მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, შემძენის კეთილსინდისიერების კვლევის ფაქტობრივსამართლებრივი წინაპირობები აღარ არსებობს.
16. ყოველივე ზემოაღნიშნულის შედეგად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ განსახილველ საქმეზე სწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები და, შესაბამისად, სამართლებრივად სწორად შეაფასა და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში წარდგენილი საკასაციო პრეტენზიის გაზიარების წინაპირობები, რის გამოც დაუსაბუთებელ შედავებად უნდა იქნეს მიჩნეული.
17. კასატორებმა ვერ შეძლეს დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენა, შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინებაც ფაქტობრივსამართლებრივად ვერ დასაბუთდება.
18. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
19. კასატორებმა ასევე ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.
20. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.
21. შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
22. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. კასატორები გათავისუფლებული არიან სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ ბაჟის გადახდის ვალდებულებისგან.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
თ.მ–ის, კ.მ–ისა და კ.მ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.თავმჯდომარე ამირან ძაბუნიძე
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი
თეა ძიმისტარაშვილი
