¹ბს-1075-1028(კ-07) 13 თებერვალი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 4 ოქტომბრის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 19 დეკემბერს ც. ჩ-ამ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების: ქ. ქუთაისის მერიისა და ქ. კ-ის მიმართ ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ ქ. ქუთაისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1984 წლის გადაწყვეტილებით მამამისის _ მ. ჩ-თვის გამოყოფილ იქნა ოროთახიანი საცხოვრებელი ფართი ..... დასახლებაში, ადგილი 55, სახლი 6. მამამისი გარდაიცვალა 1990 წელს და ზემოაღნიშნული საცხოვრებელი ფართით სარგებლობდნენ მისი ოჯახის წევრები, რის გამოც მათ მიმართეს ...... ფოსტას, რათა თანხმობა მიეცათ ბინის საკუთრებაში გადაცემაზე, მათი თხოვნა დაკმაყოფილდა და 2006 წლის 20 იანვარს ქ. ..... ფოსტის ადმინისტრაციის მიერ აღნიშნული ფართი გადაეცათ საკუთრებაში ჩ-ების ოჯახს.

მოსარჩელის განმარტებით, სოფელში ყოფნის დროს მისთვის ცნობილი გახდა, რომ მის ბინაში შეაღწია ქ. კ-ემ, რომელსაც ქ. ქუთაისის მერიის 2006 წლის 16 მაისის განკარგულებით ქირავნობის წესით გადაეცა ზემოაღნიშნული ბინა. მოგვიანებით, 2006 წლის 15 ივნისს, ქუთაისის მერიასა და ქ. კ-ეს შორის გაფორმდა პრივატიზების ხელშეკრულება და მას ბინა გადაეცა უსასყიდლოდ, რაც, მოსარჩელის მოსაზრებით, კანონის მოთხოვნათა დარღვევით განხორციელდა.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა 2006 წლის 15 ივნისის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობასა და საცხოვრებელი ბინის მის საკუთრებაში გადაცემას.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 1 მარტის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება ...... ფოსტის ფილიალი, ..... ფოსტა.

მოპასუხე ქ. კ-ის წარმომადგენელმა სასარჩელო განცხადება არ ცნო და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

სარჩელი არ ცნო არც მესამე პირმა და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 2 მაისის გადაწყვეტილებით ც. ჩ-ას სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის ¹ 107 დადგენილების მე-4 მუხლის შესაბამისად, საცხოვრებელი სახლის უსასყიდლოდ გადაცემა ხორციელდება ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების, საწარმოო-დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მიერ, რომელთა ბალანსზეც ირიცხება საცხოვრებელი სახლი.

ამავე დადგენილების მე-5 მუხლის პირველი წინადადების შესაბამისად, საცხოვრებელი სახლი უსასყიდლოდ გადაეცემათ საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი სახლის დამქირავებლები ან დამქირავებლების ოჯახის წევრები არიან.

აქედან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, ქ. კ-თან, როგორც სადავო ბინის დამქირავებელთან, კანონის დაცვით იქნა დადებული პრივატიზაციის ხელშეკრულება და არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

ხოლო, რაც შეეხება მოსარჩელის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ სადავო ბინაზე პრივატიზების უპირატესი უფლება გააჩნდა ..... ფოსტის ადმინისტრაციას, რაც დასტურდება პროფკომიტეტის ერთობლივი სხდომის 2006 წლის გადაწყვეტილებით, რომლითაც მას უფლება მიეცა, საკუთრებაში აღერიცხა სადავო ბინა, სასამართლოს მოსაზრებით, არამართებულია, ვინაიდან, როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, მ. ჩ-ას ოჯახის წევრებს უფლება მიეცათ სამსახურებრივი ბინის პრივატიზაციაზე, რაც ეწინააღმდეგება საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის ¹107 დადგენილების მე-3 მუხლს, რომლის თანახმად, პრივატიზაციას არ ექვემდებარება სამსახურებრივი დანიშნულების მიწა. ამასთან, ამ დროისათვის აღნიშნული ბინა ირიცხებოდა ადგილობრივი თვითმმართველობის მართვის ტერიტორიული სამსახურის ბალანსზე და მასზე არანაირი უფლება ზემოხსენებულ სამსახურს არ გააჩნდა.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ც. ჩ-ამ.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 2 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 4 ოქტომბრის განჩინებით ც. ჩ-ას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 2 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა გადნახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლის შესაბამისად, მართალია, მოსარჩელეს უფლება აქვს გაადიდოს ან შეამციროს სასარჩელო მოთხოვნის ოდენობა, მაგრამ კონკრეტულ შემთხვევაში საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ მოსარჩელემ გამოიყენა სსკ-ის 83-ე მუხლით მინიჭებული ეს უფლება, ვინაიდან პირველი ინსტანციის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოსარჩელემ სარჩელს მხარი დაუჭირა მთლიანად და მოითხოვა პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, მოსამართლეს უნდა მოეთხოვა სარჩელის დაზუსტება.

საქალაქო სასამართლოს მიერ პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უარყოფის ერთ-ერთ საფუძვლად გამოყენებულია ქ. ქუთაისის მერიის 2006 წლის 16 მაისის განკარგულება და დადგენილად არის მიჩნეული, რომ აღნიშნული განკარგულება ადასტურებს ქ. კ-ის მიერ სადავო ბინის სამართლებრივი საფუძვლით ფლობის ფაქტს, რამაც სასამართლო მიიყვანა იმ დასკვნამდე, რომ ქ. კ-ეს, როგორც ბინის დამქირავებელს, კანონიერად აქვს განხორციელებული ქ. ქუთაისში, ..... გამზ. ¹29/6 მდებარე ოროთახიანი ბინის პრივატიზაცია. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ქ. ქუთაისის მერიის 2006 წლის 16 მაისის განკარგულების მტკიცებულებად გამოყენება მოცემულ შემთხვევაში დაუშვებელი იყო იმის გათვალისწინებით, რომ ც. ჩ-ა სარჩელით სადავოდ ხდიდა მითითებული განკარგულების კანონიერებას და მოითხოვდა მის ბათილად ცნობას.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სასამართლომ სრულყოფილად არ იმსჯელა დავის საგანთან დაკავშირებით, არ გამოიკვლია და მტკიცებულებებს არ მისცა სათანადო შეფასება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე, 105-ე მუხლებითა და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით დადგენილი წესით.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ დავის ხელახალი განხილვის დროს მოსარჩელისაგან უნდა მოითხოვოს სარჩელის დაზუსტება. ქუთაისის მერიის 2006 წლის 16 მაისის ¹201 განკარგულების კანონიერების შემოწმების მიზნით უნდა გამოითხოვოს აღნიშნული აქტის გამოცემასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციულ ორგანოში დადებული ადმინისტრაციული წარმოების დამადასტურებელი მასალები, გაარკვიოს სადავო ბინის დანიშნულება და მისი კუთვნილება 2006 წლის 16 მაისის განკარგულების გამოცემამდე. შეამოწმოს, აკმაყოფილებს თუ არა სადავო განკარგულება ქუთაისის საკრებულოს 2003 წლის 18 დეკემბრის ¹41 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის საბინაო ფონდის შექმნისა და განკარგვის წესის” მოთხოვნებს. საქალაქო სასამართლომ უნდა გაარკვიოს, ც. ჩ-ას მიერ სადავო ბინის ფლობის ფაქტი _ ხომ არ იყო მფლობელობა ფაქტობრივად შეწყვეტილი. აღნიშნული მას დაეხმარება იმის შეფასებაში, განხორციელდა თუ არა ბინის პრივატიზაცია კანონიერ მოსარგებლეებზე (დამქირავებლებზე), რასაც სავალდებულოდ მიიჩნევს საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-2 და მე-5 პუნქტები. სასამართლომ ყურადღება უნდა გაამახვილოს იმ ფაქტზე, რომ, მოსარჩელის განმარტებით, სადავო ბინა მის მამას, მ. ჩ-ას გამოეყო როგორც სამსახურებრივი დანიშნულების და იგი პენსიაზე გასვლამდე, აღნიშნულ ბინაში ცხოვრობდა ოჯახთან ერთად. მ. ჩ-ა გარდაიცვალა 1990 წელს. იმ დროისათვის მოქმედებდა საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსი, რომელიც სამსახურებრივი დანიშნულების ბინის გაცემის, სარგებლობისა და ჩამორთმევის წესებს განსაზღვრავდა (112-ე და 116-ე მუხლები). აღნიშნული ნორმების მოთხოვნათა დაცვით, სასამართლომ უნდა გაარკვიოს, მ. ჩ-თან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტით ხომ არ მომხდარა ბინიდან მისი ოჯახის გამოსახლება და ბინის სტატუსის შეცვლა, რამაც უფლება მისცა ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს, განეკარგა ფართი, როგორც სახელმწიფოს საბინაო ფონდის ბინა.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. კ-ემ.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლომ განჩინების მიღებისას არ გამოიკვლია, თუ რამდენად ჰქონდა უფლება მოსარჩელე ც. ჩ-ას დაეწყო დავა სადავო ფართზე, იყო თუ არა ის ნამდვილად აწ გარდაცვლილი მ. ჩ-ას კანონისმიერი მემკვიდრე და ის მემკვიდრე, რომელსაც უფლება ექნებოდა, წარედგინა რაიმე სახის პრეტენზია.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორი ინტერპრეტაცია მისცა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის დადგენილებას, უფრო მეტიც _ პალატამ საერთოდ არ გაითვალისწინა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის ¹73 ბრძანებულება, რომლის მიხედვითაც 2006 წლიდან თვითონ ითვლებოდა უძრავი ქონების, მდებარე ქ. ქუთაისი, .... ქ. ¹29/6-ში, კანონიერ მესაკუთრედ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 4 ოქტომბრის განჩინების გაუქმებასა და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 დეკემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. კ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 14 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად ქ. კ-ის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.

2008 წლის 15 იანვარს ც. ჩ-ამ მოსაზრებით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვა ქ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა.

2008 წლის 17 იანვარს ქ. კ-ის საკასაციო საჩივარზე მოსაზრება წარმოადგინა ქ. ქუთაისის მერიამ, რომლითაც მოითხოვა ქ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ ქ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს ქ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც აღნიშნულ საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. უარი ეთქვას ქ. კ-ეს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვებაზე;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.