საქმე№ას-617-2024

14 აპრილი 2025 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა:

თეა ძიმისტარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მირანდა ერემაძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები - ლ.დ–ძე, ე.კ–ი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 მარტის განჩინება

დავის საგანი - ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, საკუთრების უფლების რეგისტრაცია

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა

სსიპ შემოსავლების სამსახურმა (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელე", „აპელანტი“, „კასატორი“), სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში, ლ.დ–ძის და ე.კ–ის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოპასუხე", „მოწინააღმდეგე მხარე“), მიმართ, შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით:

1.1 ბათილად იქნეს ცნობილი ლ.დ–ძეს და ე.კ–ს შორის, 2014 წლის 27 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულება უძრავ ქონებაზე, მდებარე: ქ. თბილისი, საკადასტრო კოდით: #............

1.2 საკადასტრო კოდით N.......... მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობილი იქნეს ლ.დ–ძე და საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში დარეგისტრირდეს მის საკუთრებად.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

3.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 15 აპრილის გადაწყვეტილებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2021 წლის 10 მარტის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლითაც ე.კ–ს აეკრძალა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მდებარე ქ. თბილისი, საკადასტრო კოდით: N ......... გასხვისება და იპოთეკით დატვირთვა.

3.2 ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

4. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

4.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 მარტის განჩინებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის წლის 15 აპრილის გადაწყვეტილება.

4.2 სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი გარემოებები:

4.2.1 ე.კ–ის სახელზე, ბინათმშენებლობის ამხანაგობა №642-ის 2004 წლის 1 მარტს დამოწმებული კრების ოქმის საფუძველზე, 14.06.2004 წელს რეგისტრირებული იქნა ქ. თბილისი, ......... ქუჩა №2-სა და ....... ქუჩა №7-ს შორის (კორპუსი №1) საკადასტრო კოდით: №........ მდებარე უძრავი ქონება, სადარბაზო 1, სართული 2, ბინა 7, 130 კვ/მ.

4.2.2. 20.07.2011 წლის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ქ. თბილისი, ..... უჩა №2-სა და ...... ქუჩა №7-ს შორის (კორპუსი №1) საკადასტრო კოდით: №........... მდებარე უძრავი ქონება, სადარბაზო 1, სართული 2, ბინა 7, 130 კვმ. 20.07.2011 წელს აღრიცხული იქნა ლ.დ–ძის საკუთრებად.

4.2.3 27.01.2014 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ქ. თბილისი, ....... ქუჩა №2-სა .......... ქუჩა №7-ს შორის (კორპუსი №1) საკადასტრო კოდით: №........... მდებარე უძრავი ქონება, სადარბაზო 1, სართული2, ბინა 7, 130 კვმ. 31.01.2014 წელს აღრიცხული იქნა ე.კ–ის საკუთრებად.

4.2.4 ლ.დ–ძე და ე.კ–ი) არიან დედა-შვილი. ისინი არ წარმოადგენენ ერთმანეთის ცრუმაგიერ პირებს.

4.2.5 სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 21.01.2014 წლის ბრძანების თანახმად, დაინიშნა ფ/პ ლ.დ–ძის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების კუთხით. კამერალური შემოწმების ვადად განისაზღვრა 2014 წლის 22 იანვრიდან 04 მარტის ჩათვლით პერიოდი, რომელიც შემდგომ გამოცემული ბრძანებებით არაერთხელ გაგრძელდა. საბოლოოდ, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 22 დეკემბრის №002-229 საგადასახადო მოთხოვნის თანახმად, ლ.დ–ძეს გადასახდელად დაეკისრა 114 218,01 ლარი, საიდანაც ძირითადი გადასახადია - 47 433 ლარი, ჯარიმა - 20 065 ლარი, საურავი - 46 720,01 ლარი.

4.3 სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მოსარჩელე სადავოდ ხდის მოპასუხეებს შორის დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებას. მოსარჩელის იურიდიულ ინტერესს და სარჩელის მიზანს წარმოადგენს ლ.დ–ძის უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების აღდგენით და ქონების რეალიზაციით შემოსავლების სამსახურის მიმართ აღიარებული დავალიანების დაფარვა.

4.4 სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხეები, ნების გამომვლენი და ნების მიმღები არ შეთანხმებულან იმაზე, რომ მათ მიერ გამოვლენილ ნებას არ მიეცემოდა მსვლელობა, გარიგების მონაწილეები ურთიერთშეთანხმებით მიზნად არ ისახავდნენ მესამე პირის, საგადასახადო ორგანოს შეცდომაში შეყვანასა და პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდებას, არამედ ამ გარიგების მიზანს წარმოადგენდა მესაკუთრის, ე.კ–ის საკუთრების უფლების აღდგენა. ამ გარიგების მიზანი არ ყოფილა შემოსავლების სამსახურის მოტყუება ან პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდება.

4.5 სააპელაციო პალატამ მიუთითა სსკ-ის 56-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება) და განმარტა, რომ გარიგების მოჩვენებითად ცნობა შეფასებითი კატეგორიაა, რომლის დროსაც სასამართლოს კვლევის საგანში შემავალ გარემოებას მხარეთა ნამდვილი ნების დადგენა წარმოადგენს. ამ პროცესში მხედველობაში ყველა ის მნიშვნელოვანი ფაქტი თუ გარემოება მიიღება, რომელზეც მოდავე მხარეები მიუთითებენ ან საქმეში არსებული მასალებიდან გამომდინარეობს. მოჩვენებითი გარიგების არსებობის შემთხვევაში, არ არსებობს ნების გამოვლენის გარეგანი დათქმა. ამ შემთხვევაში აუცილებელია, რომ ნების გამომვლენი და ნების მიმღები მოქმედებდნენ შეთანხმებით და ორივე აცნობიერებდეს ნების ნაკლს. მოჩვენებითი გარიგების დროს კანონი ადგენს კავშირს ფიქტიურ გარიგებასა და ნების მიმღები ადრესატის თანხმობას შორის. ამრიგად, განსახილველი ნორმით იგულისხმება ის შემთხვევა, რომლითაც, როგორც ნების გამომვლენი, ისე ნების მიმღები მოქმედებდნენ იმ განზრახვის გარეშე, რომ ამ გარიგებას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. ყოველივე აღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ მოჩვენებით გარიგებას ახასიათებს მხარეთა „ურთიერთშეთანხმება“, „გარიგება“ მოჩვენებით ნების გამოვლენის შესახებ. ამ შემთხვევაში ორივე მხარეს გაცნობიერებული აქვს, რომ ასეთი ნების გამოვლენას არ მოჰყვება იურიდიული შედეგი.

4.6 სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების შედეგად, როგორც წესი, მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს გარიგების მოჩვენებითობა და შემძენის არაკეთილსინდისიერება, თუმცა, იმ შემთხვევაში, როდესაც გარიგება ახლო ნათესავებს შორის იდება, ასეთ ვითარებაში არსებობს პრეზუმფცია, რომ ახლო ნათესავმა (დედამ, შვილმა, დამ, ძმამ, მეუღლემ) იცოდა გარიგების ბათილობის წინაპირობების თაობაზე. შესაბამისად, ახლო ნათესავებს შორის გარიგების დადების პირობებში, შემძენის კეთილსინდისიერების პრეზუმფცია არ არსებობს, რაც იმთავითვე მტკიცების ტვირთის შებრუნების საფუძველია.

4.7 განსახილველ შემთხვევასთან მიმართებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, იმისათვის, რომ გარიგების მოჩვენებითობის შეფასების პროცესში სასამართლომ დაადგინოს ზემოხსენებული პრეზუმფციის არსებობა, მოსარჩელემ პირველ რიგში უნდა დაადასტუროს, რომ ის ვალდებულება, რომლისგან თავის არიდებასაც ემსახურებოდა სადავო გარიგება, გარიგების გაფორმების დროისთვის უკვე არსებობდა და მოვალისთვის ცნობილი იყო აღნიშნულის თაობაზე. მხოლოდ ამ გარემოებების დადგენის შემდეგ არის შესაძლებელი სასამართლომ დაუშვას ის პრეზუმფცია, რომ „როდესაც გარიგება იდება ნათესავებს (მაგალითად, მამა-შვილს შორის) ან სხვა ოჯახის წევრებს შორის, ივარაუდება, რომ ოჯახის წევრებისათვის ცნობილია არსებული ვალდებულებების თაობაზე და, ასევე მათი ოჯახის წევრის მიერ ქონებრივი პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდების თაობაზე“.

4.8 განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 21.01.2014 წლის ბრძანების თანახმად, დაინიშნა ფ/პ ლ.დ–ძის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების კუთხით. კამერალური შემოწმების ვადად განისაზღვრა 2014 წლის 22 იანვრიდან 04 მარტის ჩათვლით პერიოდი, რომელიც შემდგომ გამოცემული ბრძანებებით არაერთხელ გაგრძელდა. საბოლოოდ, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 22 დეკემბრის №002-229 საგადასახადო მოთხოვნის თანახმად, ლ.დ–ძეს გადასახდელად დაეკისრა 114 218,01 ლარი, საიდანაც ძირითადი გადასახადია - 47 433 ლარი, ჯარიმა - 20 065 ლარი, საურავი - 46 720,01 ლარი. აღნიშნული უდავო ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე სააპელაციო პალატა ადგენს, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე ვალდებულება ლ.დ–ძეს წარმოეშვა 2014 წლის 22 დეკემბრის აქტის საფუძველზე, მანამდე კი მიმდინარეობდა შემოწმების პროცესი. პალატამ აქვე მიუთითა, რომ მეწარმე სუბიექტის საგადასახადო კუთხით შემოწმების დაწყება აპრიორი არ გულისხმობს, რომ აღმოჩენილი იქნება რაიმე დარღვევა, დავალიანება, რისთვისაც მას დაეკისრება შესაბამისი სანქცია. შესაბამისად პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის წარმომადგენლის ის განმარტება, რომ შემოწმების დაწყებისთანავე ლ.დ–ძისთვის ცნობილი იყო, რომ მას გარკვეული ვალდებულებები წარმოეშობოდა სახელმწიფოს მიმართ. აღნიშნული პრეზუმფციის დაშვების შემთხვევაში გამოდის რომ, როდესაც ყველა ის მეწარმე სუბიექტი, ვის მიმართაც იწყება საქმიანობის შემოწმება, აპრიორი მიჩნეულ უნდა იქნეს არაკეთილსინდისიერ გადამხდელად, რაც დაუშვებელია.

4.9 ვალდებულების თაობაზე ინფორმირების კუთხით, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ გარდა იმ ფაქტისა, რომ ლ.დ–ძის ვალდებულება სსიპ შემოსავლების სამსახურის წინაშე წარმოიშვა სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებიდან 11 თვის შემდეგ, საქმის მასალებით ასევე არ დგინდება, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დროისთვის მოვალისთვის ცნობილი იყო მის მიმართ გამოცემული აქტისა და მისი საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმების დაწყების თაობაზე. როგორც ზემოთ აღინიშნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის ბრძანება ლ.დ–ძის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმების თაობაზე გამოიცა 2014 წლის 21 იანვარს, ხოლო სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმებულია 2014 წლის 27 იანვარს. მოსარჩელეს საქმეში არ წარმოუდგენია მტკიცებულება იმის დასადასტურებლად, რომ ბრძანების გამოცემიდან გარიგების გაფორმებამდე 6 დღიან პერიოდში, სსიპ შემოსავლების სამსახურმა აცნობა მოპასუხეს შემოწმების დაწყების თაობაზე. მოვალის ინფორმირებულობის მტკიცების ტვირთი მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელე მხარეს ეკისრებოდა, რისი რეალიზებაც მან ვერ მოახდინა რელევანტური მტკიცებულების წარმოდგენის გზით. აპელანტის ზეპირი ახსნა-განმარტება, რომ ლ.დ–ძემ 27.01.2014 წლისთვის იცოდა შემოწმების დაწყებისა და ვალდებულების სამომავლოდ წარმოშობის თაობაზე, ვერ იქნება მიჩნეული საკმარისად სადავო ფაქტობრივი გარემოების დასადგენად. პალატამ, ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ სარჩელში მოსარჩელეს არ აქვს მითითებული შემოწმების დაწყების შესახებ ლ.დ–ძის ინფორმირების თაობაზე. სასარჩელო მოთხოვნა აგებულია მხოლოდ მოვლენათა ქრონოლოგიაზე, რაც არაა საკმარისი გარიგების მოჩვენებითობის დასადგენად.

4.10 ზემოაღნიშნული განმარტებებიდან გამომდინარე სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ იმ პირობებში, როდესაც საქმის მასალებით არ დგინდება ლ.დ–ძის ინფორმირების ფაქტი შემოწმების დაწყების თაობაზე და ამასთან, ვალდებულება სსიპ შემოსავლების სამსახურის წინაშე წარმოშობილია სადავო გარიგების გაფორმებიდან 11 თვის შემდეგ, მოცემულ შემთხვევაში ვერ იქნება გამოყენებული სასამართლო პრაქტიკით დამკვიდრებული პრეზუმფცია, რომ „როდესაც გარიგება იდება ნათესავებს ან სხვა ოჯახის წევრებს შორის, ივარაუდება, რომ ოჯახის წევრებისათვის ცნობილია არსებული ვალდებულებების თაობაზე და, ასევე მათი ოჯახის წევრის მიერ ქონებრივი პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდების თაობაზე“.

4.11 სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების მოჩვენებითობის შეფასების კუთხით სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა ასევე, იმ უდავო ფაქტობრივ მოცემულობაზე, რომ სადავო უძრავი ქონება მდებარე: თბილისი, ...ქ. N2 -სა და ........ ქ. N7-ს შორის კორპ. N1 ე.კ–ის სახელზე აღირიცხა 2004 წლის 01 მარტის სანოტარო წესით დამოწმებული ინდ. ბინათმშენებლობის "ამხანაგობა N.."-ის კრების ოქმის საფუძველზე. უძრავი ქონება წარმოადგენდა ე.კ–ის საკუთრებას და ამ დრომდე მის ფაქტობრივ მფლობელობაშიც იმყოფება. აღნიშნული გარემოება მოსარჩელე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია. მოპასუხის, ასევე მოწმეთა განმარტებებით, დასტურდება, რომ ქონების მესაკუთრის ფორმალური ცვლილება ნაკარნახევი იყო მესაკუთრის (ე.კ–ის) ოჯახის საჭიროებისათვის (სხდომაზე დაკითხულმა მოწმეებმა ერთგვაროვნად განმარტეს, რომ ე.კ–ის დაქორწინების შემდგომ, მისი მეუღლის ბიზნესინტერესებისათვის თანხის მისაღებად, უძრავი ქონება გადაფორმდა ლ.დ–ძის საკუთრებად). შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ 27.01.2014 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულება ემსახურებოდა უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების ე.კ–ისთვის დაბრუნებას, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხარეებს ხელშეკრულების გაფორმებით სურდათ იმ სამართლებრივი შედეგის დადგომა, რასაც ნასყიდობის ხელშეკრულება ითვალისწინებს, კერძოდ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გადაცემა.

4.12 სააპელაციო პალატამ ხაზგასმით მიუთითა, რომ მსგავს დავებზე სასამართლო პრაქტიკაში არსებული პრეცედენტების შემთხვევაში, სადავო მოჩვენებითი გარიგებების გაფორმება ხდება უკვე წარმოშობილი დავალიანებისა და პასუხისმგებლობისგან თავის არიდების მიზნით, მოცემულ შემთხვევაში კი, ლ.დ–ძის დავალიანების წარმოშობა და მოსარჩელის მხრიდან შესაბამისი სამართლებრივი მექანიზმების ამოქმედება იმდენად შორეული და ბუნდოვანი პერსპექტივა იყო სადავო ხელშეკრულების გაფორმების თარიღთან მიმართებით, რომ მოსარჩელის მიერ შესაბამისი, რელევანტური მტკიცებულებების წარმოდგენის გარეშე შეუძლებელია მითითებული პრეზუმფციის დაშვება და მოპასუხეთა არაკეთილსინდისიერი განზრახვების დადგენილად მიჩნევა.

5. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები

5.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 მარტის განჩინება, საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

5.2 კასატორის განმარტებით, საქმეში არსებული მტკიცებულებებიდან ირკვევა, რომ 2017 წლის 25 აპრილის მდგომარეობით, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებით, ფ/პ ლ.დ–ძეს სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე ერიცხება აღიარებული საგადასახადო დავალიანება სულ 135 377.87 ლარის ოდენობით (გადასახადი - 47433 ლარი, ჯარიმა - 20065 ლარი, საურავი - 67879.87 ლარი). საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ლ.დ–ძის საგადასახადო დავალიანების უმეტესი ნაწილი წარმოშობილია 2014 წლის 21 იანვრის N3023 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სრული საგადასახადო შემოწმების შედეგად (საქმიანობის სახე სესხების გაცემა), რის შედეგადაც დამატებით გადასახდელად დაერიცხა 114 218,01 ლარი. ამასთან ლ.დ–ძის ქონებაზე საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლება დარეგისტრირდა 2014 წლის 23 დეკემბერს. ასევე, 2017 წლის 24 იანვარს გამოიცა ბრძანება N011-97 ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი და მარეგისტრირებელი ორგანოებიდან მიღებული ინფორმაციის შესაბამისად, ლ.დ–ძეს ქონება არ გააჩნია. საქმის მასალებით დგინდება, რომ საგადასახადო შემოწმების დაწყების შემდგომ, გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობამდე, ლ.დ–ძემ ........ საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონება 2014 წლის 27 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, 2014 წლის 31 იანვარს გადაუფორმა შვილს - ე.კ–ს. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე აპელანტს მიაჩნია, რომ ლ.დ–ძის მიერ საგადასახადო შემოწმების დაწყების შემდგომ, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობამდე, ქონების გადაცემა შვილზე, მიზნად ისახავდა საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების ღონისძიებებისგან თავის არიდებას.

5.3 კასატორის განმარტებით, სასამართლოს მითითება იმ გარემოებაზე, რომ ფ/პ ლ.დ–ძის საგადასახადო შემოწმების დაწყების შესახებ ბრძანების გამოცემისას მოპასუხე პირებს ვერ ეცოდინებოდათ საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის თაობაზე, არ არის საკმარისად დასაბუთებული, ვინაიდან, საგადასახადო შემოწმების დაწყება გულისხმობს, რომ არსებობს საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის რისკი, რაც თავად გადასახადის გადამხდელისათვის ყველაზე მეტად არის სავარაუდო, ვინაიდან ის არის პირი, ვინც ახორციელებს საგადასახადო დეკლარაციების წარდგენასა და ანგარიშგებას. სასარჩელო მოთხოვნის ერთ-ერთი არგუმენტი სწორედ ის არის, რომ საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის შესახებ ბრძანების გაცნობის შემდეგ, ლ.დ–ძემ იცოდა საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის რისკის თაობაზე და წინასწარ მიიღო ზომა მოსალოდნელი საგადასახადო ვალდებულებისათვის თავის არიდების მიზნით, უძრავი ქონების შვილისათვის გადაფორმების გზით.

5.4 კასატორი განმარტავს, რომ ყურადღების გამახვილება სურს სასამართლოს შემდეგ განმარტებაზე: „საქმის მასალებით არ დგინდება, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დროისთვის მოვალისთვის ცნობილი იყო მის მიმართ გამოცემული აქტებისა და მისი საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმების დაწყების თაობაზე“. სასამართლოს განმარტებით მოსარჩელეს საქმეში არ წარმოუდგენია მტკიცებულება იმის დასადასტურებლად, რომ ბრძანების გამოცემიდან გარიგების გაფორმებამდე 6-დღიან პერიოდში, სსიპ შემოსავლების სამსახურმა აცნობა მოპასუხეს შემოწმების დაწყების თაობაზე გადაწყვეტილების მე-13 გვერდი). სასამართლოს არ გამოუკვლევია და არ შეუფასებია საქმის მასალებში არსებული მტკიცებულებები, რომელსაც შეეძლო სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღება გამოეწვია. საქმეში წარმოდგენილია შემოსავლების სამსახურის 2021 წლის 10 დეკემბრის N21-04/146044 წერილი, რომლითაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს დამატებით ეცნობა ფაქტობრივი გარემოებების თაობაზე და წერილზე დართული იქნა დოკუმენტური მტკიცებულებები. აღნიშნული წერილით - თბილისის საქალაქო სასამართლოს ეცნობა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 21 იანვრის N3023 ბრძანების (შემოწმების დანიშვნის ბრძანება) საფუძველზე ლ.დ–ძემ შემოწმებისთვის საჭირო დოკუმენტაცია წარმოადგინა 2014 წლის 27 იანვარს 11:45 საათზე. საჯარო რეესტრს No.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების ე.კ–ის რეგისტრაციისთვის მხარეებმა მიმართეს 2014 წლის 27 იანვარს 12:35 საათზე. შემოსავლების სამსახურის ზემოხსენებული წერილი გადამისამართებას აკეთებს სარჩელის 137-ე გვერდზე, სადაც წარმოდგენილია შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტში შემოსული ლ.დ–ძის 2014 წლის 27 იანვრის განცხადება. ასევე, წარმოდგენილია ე.წ. „სქრინშოთი“ სსიპ შემოსავლების სამსახურის კანცელარიიდან, რომლითაც დასტურდება ლ.დ–ძის განცხადების შემოსავლების სამსახურისთვის ჩაბარების ზუსტი თარიღი და დრო - 2014 წლის 27 იანვარი; 11:45 საათი. აღნიშნული მტკიცებულებები ადასტურებს იმას, რომ ლ.დ–ძემ ნასყიდობის გაფორმებამდე შეიტყო მისი საგადასახადო შემოწმების შესახებ. ჯერ აუდიტის დეპარტამენტში წარადგინა შემოწმებისათვის საჭირო დოკუმენტაცია, მოგვიანებით, იმავე დღეს, გააფორმა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელიც მიზნად ისახავს მოსალოდნელი საგადასახადო ვალდებულებისათვის თავის არიდებას.

6. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 24 მაისის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნას წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

7. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული, შემდეგ გარემოებათა გამო:

8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

10. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორის მოთხოვნა სადავო გარიგებაში გამოვლენილი ნების არანამდვილობას ეფუძნება, მოსარჩელე სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნების მოჩვენებითობაზე მიუთითებს.

11. სსკ-ის 56-ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება). თუ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები (თვალთმაქცური გარიგება). პალატა, ყურადღებას მიაქცევს სამოქალაქო კოდექსის, 56.1 მუხლის შინაარსზე, რომლის მიხედვითაც (ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს) მოჩვენებითი გარიგების დროს კანონი ადგენს კავშირს ფიქციურ გარიგებასა და ნების მიმღები ადრესატის თანხმობას შორის.

12. სსკ-ის 56-ე მუხლის პირველ ნაწილში ის შემთხვევა იგულისხმება, როდესაც, როგორც ნების გამომვლენი, ასევე, მისი მიმღები მოქმედებენ იმ განზრახვის გარეშე, რომ ამ გარიგებას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. ყოველივე აღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ მოჩვენებით გარიგებას ახასიათებს მხარეთა „ურთიერთშეთანხმება“, „გარიგება“ მოჩვენებით ნების გამოვლენის შესახებ. ამ შემთხვევაში, ორივეს გაცნობიერებული აქვს, რომ მათ მიერ ასეთი ნების გამოვლენას იურიდიული შედეგი არ მოჰყვება.

13. მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, მოჩვენებითი გარიგების დადება უკავშირდება მესამე პირებთან არსებულ ურთიერთობას (მაგალითად, მოჩვენებითი გარიგების დადების ერთ-ერთ მოტივს შეიძლება, წარმოადგენდეს მესამე პირის მოტყუება, პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდება და ა.შ)(იხ. სუსგ №ას-1395-2018, 21.12.2018. №ას-366-2019 17.05.2019წ №ას-928-2019, 22.10.2019)

14. მოჩვენებითი გარიგების შემთხვევაში, არ არსებობს გამოვლენის გარეგანი დათქმა. ამ შემთხვევაში აუცილებელია, რომ ნების გამომვლენი და ნების მიმღები მოქმედებდნენ შეთანხმებით და ორივე აცნობიერებდეს ნების ნაკლს. მოჩვენებითი გარიგების დროს კანონი ადგენს კავშირს ფიქციურ გარიგებასა და ნების მიმღები ადრესატის თანხმობას შორის, ამრიგად, განსახილველი ნორმით იგულისხმება ის შემთხვევა, როდესაც, როგორც ნების გამომვლენი, ასევე, მისი მიმღები მოქმედებენ იმ განზრახვის გარეშე, რომ ამ გარიგებას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. ყოველივე აღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ მოჩვენებით გარიგებას ახასიათებს მხარეთა „ურთიერთშეთანხმება“, „გარიგება“ მოჩვენებით ნების გამოვლენის შესახებ. ამ შემთხვევაში ორივეს გაცნობიერებული აქვს, რომ მათ მიერ ასეთი ნების გამოვლენას არ მოჰყვება იურიდიული შედეგი. სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, ძირითადად მოჩვენებითი გარიგების დადება დაკავშირებულია მესამე პირებთან არსებულ ურთიერთობასთან (მაგალითად, მოჩვენებითი გარიგების დადების ერთ-ერთ მოტივს შეიძლება, წარმოადგენდეს მესამე პირის მოტყუება, პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდება და ა.შ). იმისათვის, რომ სასამართლომ სადავო გარიგება მიიჩნიოს მოჩვენებითად, აუცილებელია ისეთი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა, რომლებიც მიუთითებენ ნების გამოვლენის ნაკლზე, ფიქციური გარიგების შესახებ „ურთიერთშეთანხმებაზე“, საერთო მიზანზე, რაც არ შეესაბამება მათ მიერ გარეგანი ნების გამოვლენას (სუსგ. №ას-571-879-2009, 30.04.2010წ; №ას-1439-1357-2012, 01.07.2013წ; №ას-171-159-2015, 29.04.2015წ; №ას-921-861-2017, 28.11.2017წ; №ას-1305-2018, 21.12.2018წ; №ას-366-2019, 17.05.2019წ; №ას-928-2019, 22.10.2019წ.,№ას-76-2024 22.05.2024წ.).

15. კასატორის ძირითადი არგუმენტი მდგომარეობს შემდეგში, რომ საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის შესახებ ბრძანების გაცნობის შემდეგ, ლ.დ–ძემ იცოდა საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის რისკის თაობაზე და წინასწარ მიიღო ზომა მოსალოდნელი საგადასახადო ვალდებულებისათვის თავის არიდების მიზნით, უძრავი ქონების შვილისათვის გადაფორმების გზით. კასატორის მოსაზრებით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები ადასტურებს იმას, რომ ლ.დ–ძემ ნასყიდობის გაფორმებამდე შეიტყო მისი საგადასახადო შემოწმების შესახებ. ჯერ აუდიტის დეპარტამენტში წარადგინა შემოწმებისათვის საჭირო დოკუმენტაცია, მოგვიანებით, იმავე დღეს, გააფორმა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელიც მიზნად ისახავდა მოსალოდნელი საგადასახადო ვალდებულებისათვის თავის არიდებას.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის ზემოთ მითითებულ არგუმენტებს და ყურადღებას გაამახვილებს იმ უდავო ფაქტობრივ მოცემულობაზე, რომ სადავო უძრავი ქონება მდებარე: თბილისი, ......... ქ. N2 -სა და ......... ქ. N7-ს შორის კორპ. N1 (დღეის მდგომარეობით ........ ქ. N2/7 ბინა N7) ე.კ–ის სახელზე აღირიცხა 2004 წლის 01 მარტის სანოტარო წესით დამოწმებული ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის "ამხანაგობა N..."-ის კრების ოქმის საფუძველზე. უძრავი ქონება წარმოადგენდა ე.კ–ის საკუთრებას და ამ დრომდე მის ფაქტობრივ მფლობელობაშიც იმყოფება. აღნიშნული გარემოება მოსარჩელე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია. მოპასუხის, ასევე მოწმეთა განმარტებებით, დასტურდება, რომ ქონების მესაკუთრის ფორმალური ცვლილება ნაკარნახევი იყო მესაკუთრის (ე.კ–ის) ოჯახის საჭიროებისათვის (სხდომაზე დაკითხულმა მოწმეებმა განმარტეს, რომ ე.კ–ის დაქორწინების შემდგომ, მისი მეუღლის ბიზნესინტერესებისათვის თანხის მისაღებად, უძრავი ქონება გადაფორმდა ლ.დ–ძის საკუთრებად). შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მართებულად დაასკვნა, რომ 27.01.2014 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულება ემსახურებოდა უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების ე.კ–ისთვის დაბრუნებას, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხარეებს ხელშეკრულების გაფორმებით სურდათ იმ სამართლებრივი შედეგის დადგომა, რასაც ნასყიდობის ხელშეკრულება ითვალისწინებს, კერძოდ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გადაცემა.

16. საკასაციო პალატა, კიდევ ერთხელ გაამახვილებს ყურადღებას იმ გარემოებაზე, რომ სადავო უძრავი ქონება 2004 წლიდან რეგისტრირებული იყო ე.კ–ის საკუთრებად და მისი მფლობელობა უძრავ ქონებაზე არ შეწყვეტილა რეგისტრირებული მესაკუთრის ცვლილების მიუხედავად. საქმის გარემოებათა გათვალისწინებით, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, კასატორი ვერ სთავაზობს სასამართლოს მოვლენათა განვითარების იმგვარ ჯაჭვს, რაც სადავო გარიგების ნამდვილობას საეჭვოს გახდიდა. ამ მოცემულობას ვერ ცვლის ვერც კასატორის არგუმენტი საგადასახადო შემოწმების დაწყების თაობაზე ლ.დ–ძის ინფორმირებულობის შესახებ.

17. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მოცემულ დავაში, არ გამოიკვეთა ისეთი ფაქტობრივი წინაპირობების არსებობა, რომლებიც მიუთითებენ ნების გამოვლენის ნაკლზე და რომლის საფუძველზეც სასამართლო სადავო გარიგებას მოჩვენებითად მიიჩნევს. აქვე პალატა მიუთითებს სასამართლო პრაქტიკაზე, კერძოდ, სასამართლო დავებში, სადაც გამოვლინდა პირთა ნათესაური კავშირი, საკასაციო სასამართლომ სწორედ სსკ-ის 56.1-ე მუხლის საფუძველზე პრეზუმირებულად მიიჩნია მხარეთა (პაპისა და შვილიშვილის) საერთო მიზნით მოქმედება, რადგან ასეთ დროს ივარაუდება, რომ ერთი ოჯახის წევრებს ერთმანეთის განზრახვის შესახებ ინფორმაცია ჰქონდათ, თუმცა, ამ შემთხვევაში ნათესაური კავშირი მხოლოდ ერთ-ერთი ელემენტია, რადგან ზემოხსენებული ნორმით გათვალისწინებული წინაპირობაა გადამწყვეტი, რომ ფიქტიურად გაფორმებულ ხელშეკრულებას არ მოჰყოლია ის სამართლებრივი შედეგი, რაც უნდა დამდგარიყო (იხ. სუსგ-ები: N ას-1257-2022, 23.06.2023წ; N ას-136-2021, 05.04.2022წ; N ას-1314-2020, 22.02.2022წ; N ას-976-908-2017, 22.01.2018წ; შეად. სუსგ-ებს: N ას-1212-1138-2015, 06.06.2016წ; N ას 871-821-2015, 05.02.2016წ; N ას-487-461-2015, 17.06.2015წ; წN ას-1266-1195-2012, 14.11.2013 წ.).

18. უფრო მეტიც, მოცემულ შემთხვევაში დასტურდება, რომ მოპასუხეებს ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებით სურდათ იმ სამართლებრივი შედეგის დადგომა, რასაც ნასყიდობის ხელშეკრულება ითვალისწინებს, კერძოდ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გადაცემა. დამატებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ გარიგების მოჩვენებითობის შეფასების პროცესში, რომ დადგინდეს ზემოხსენებული პრეზუმფციის არსებობა, მოსარჩელემ პირველ რიგში უნდა დაადასტუროს, რომ ის ვალდებულება, რომლისგან თავის არიდებასაც ემსახურებოდა სადავო გარიგება, გარიგების გაფორმების დროისთვის უკვე არსებობდა და მოვალისთვის ცნობილი იყო აღნიშნულის თაობაზე. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე ვალდებულება ლ.დ–ძეს წარმოეშვა 2014 წლის 22 დეკემბრის აქტის საფუძველზე, მანამდე კი მიმდინარეობდა შემოწმების პროცესი.

19. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიუთითა, რომ მეწარმე სუბიექტის საგადასახადო კუთხით შემოწმების დაწყება ავტომატურად არ გულისხმობს, რომ აღმოჩენილი იქნება რაიმე დარღვევა, დავალიანება, რისთვისაც მას დაეკისრება შესაბამისი სანქცია. შესაბამისად, გასაზიარებელი არ არის კასატორის განმარტება, რომ შემოწმების დაწყებისთანავე ლ.დ–ძისთვის ცნობილი იყო, რომ მას გარკვეული ვალდებულებები წარმოეშვებოდა სახელმწიფოს მიმართ. აღნიშნული პრეზუმფციის დაშვების შემთხვევაში, სახეზე იქნება მოცემულობა, როდესაც ყველა ის მეწარმე სუბიექტი, ვის მიმართაც იწყება საქმიანობის შემოწმება, მიჩნეულ უნდა იქნეს არაკეთილსინდისიერ გადამხდელად.

20. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მტკიცების ტვირთი მოჩვენებითი გარიგებების შემთხვევაში აწევს იმ პირს, რომელიც ითხოვს ამ საფუძვლით გარიგების ბათილობას. (შდრ. სუსგ. №ას-1439-1357-2012, 01.07.2013წ; №ას-862-812-2015, 11.11.2015წ.).

21. საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველ ნაწილზე და 102-ე მუხლის პირველ და მეორე ნაწილებზე მითითებით ,,სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები (მე-4 მუხლი); თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით (102-ე მუხლი)“, განმარტავს, რომ სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა, რაც მოცემულ შემთხვევაში კასატორმა ვერ შეძლო საქმეში სათანადო მტკიცებულებების არარსებობის გამო.

22 საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, კასატორმა სადავო გარიგების მოჩვენებითი ხასიათი ვერ დაადასტურა. საბოლოოდ, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოსარჩელემ ვერ დაძლია მასზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთი. ის გარემოება, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების მხარეები ოჯახის წევრები არიან, ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი ვერ გახდება. სხვა მხრივ კი მოსარჩელე ვერ სთავაზობს სასამართლოს მოვლენათა ჯაჭვის იმგვარ განვითარებას, რაც უთუოდ შექმნიდა საფუძველს გარიგების მონაწილე მხარეთა ნების არანამდვილად მიჩნევისათვის.

23. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად. ამდენად, საკასაციო პალატა, მიმოიხილავს მხოლოდ კასატორის ძირითად არგუმენტებს. (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

24. ყველა ზემოაღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივ დასაბუთებას და მიუთითებს, რომ საქმეში დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ურთიერთმიმართება, ასევე მტკიცებულებათა შეპირისპირება და ერთობლივი გაანალიზება, არ ადასტურებს კასატორის მოთხოვნის საფუძვლიანობას.

25. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

26. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის. 27. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

28. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

29. პროცესის ხარჯები

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის, პირველი პუნქტის, „უ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე თეა ძიმისტარაშვილი

მოსამართლეები: მირანდა ერემაძე

ეკატერინე გასიტაშვილი