ბს-1083-1045 (კ-08) 24 დეკემბერი, 2008წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მარიამ ცისკაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ნუგზარ სხირტლაძე, პაატა სილაგაძე (მოსამართლეები)
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – შპს “დ.-ა” (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო (მოპასუხე)
დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
შპს “დ.-მ” 2007 წლის ივნისში სარჩელი აღძრა ქობულეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხე აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიმართ და მოითხოვა აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2006 წლის 1 ნოემბრის ¹1068 ბრძანების ბათილად ცნობა; ქობულეთის რაიონის გამგეობასა და შპს “დ.-ს” შორის 1998 წლის 18 სექტემბერს გაფორმებული იჯარა-გამოსყიდვის ხელშეკრულების ძალაში დატოვება და შპს “დ.-სთვის” 2008 წლის 18 სექტემბრამდე თანხის გადახდის ვადის მიცემის დავალდებულება.
ქობულეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 6 ივლისის განჩინებით ადმინისტრაციული საქმე შპს “დ.-ს” დირექტორ ი. ზ.-ის სარჩელისა გამო მოპასუხე აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიმართ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის თაოაბზე, განსჯადობის მიხედვით განსახილველად გადაეცა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს “დ.-ს” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ქობულეთის რაიონის გამგეობასა და შპს ,,დ.-ს” შორის 1998 წლის 18 სექტემბერს გაფორმებული იქნა იჯარა-გამოსყიდვის ხელშეკრულება ქ. ქობულეთში, ...-ის ¹140-ში მდებარე ფართის თაობაზე. საპრივატიზაციო ფასი განისაზღვრა 13 160 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ოდეობით. ხელშეკრულების 2.6 პუნქტის თანახმად საპრივატიზაციო თანხის 51% - 6712 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი შპს ,,დ.-ს” უნდა გადაეხადა 1 წლის განმავლობაში. დარჩენილი 6448 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაფარვა უნდა მომხდარიყო ეტაპობრივად 4 წლის განმავლობაში.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქობულეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 მარტის ¹21/125, 2001 წლის 13 ოქტომბრის ¹23/399, ქობულეთის რაიონის სახელმწიფო ქონების მართვის განყოფილების გამგის 2001 წლის 8 ივნისის ¹23/217, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 2003 წლის 20 მარტის ¹1-17/98, 2002 წლის 12 თებერვლის ¹1-17/28, 2001 წლის 3 დეკემბრის ¹1-17/606 წერილებით მოსარჩელე არაერთხელ იქნა გაფრთხილებული ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების დროულად შესრულების თაობაზე და მიეთითა მოსალოდნელი შედეგების თაობაზე.
სასამართლო დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ იჯარა-გამოსყიდვის ხელშეკრულებით განსაზღვრული საბოლოო გამოსასყიდი ღირებულების გადახდის თარიღის, 2003 წლისათვის (ხელშეკრულების 2.6.1 მუხლი) ,,მოიჯარეს” გადასახდელი ქონდა გამოსასყიდი ღირებულება. სასამართლომ მიუთითა, რომ მართალია, 2002 წლის 19 თებერვლის და 2006 წლის 28 თებერვლის წერილებით მოსარჩელე სადავოდ ხდიდა არსებული დავალიანების გაანგარიშების სისწორეს, მაგრამ თავად ის ფაქტი რომ 2003 წლის 16 სექტემბრისათვის მას გადასახდელი ჰქონდა გარკვეული თანხები, მოსარჩელის წარმომადგენელიც არ უარყოფს.
სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1999 წლის 31 მარტის ¹1-3/152 ბრძანებით დამტკიცებული ,,სახელმწიფო ქონების იჯარა-გამოსყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ” დებულების მე-4 და მე-5 მუხლებით.
ამასთან, საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1997 წლის 30 დეკემბრის ¹1-3/862 ბრძანებით დამტკიცებული ,,სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოების ტიპიური დებულების” 1.1 მუხლის საფუძველზე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ განმარტა, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ტერიტორიული ორგანო იმყოფება სამინისტროსა და სახელმწიფო მმართველობის ადგილობრივ ორგანოს დაქვემდებარებაში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქონება განკარგული იქნა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ტერიტორიული ორგანოს ქობულეთის სახელმწიფო ქონების მართვის რაიონული განყოფილების მიერ, რომელიც იყო ორმაგ დაქვემდებარებაში და მასზე კონტროლს ახორციელებდა ასევე ადგილობრივი მმართველობის ორგანო – ქობულეთის რაიონის გამგეობა. შესაბამისად ქობულეთის რაიონის გამგეობის მიერ საკონკურსო ოქმის დამტკიცება მიღებული იქნა სახელმწიფო მმართველობის ადგილობრივ ორგანოზე სახელმწიფო ქონების განკარგვის უფლებამოსილების დელეგირების ფარგლებში. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინიტრო კი, როგორც სახელმწიფო ქონების მართვის განკარგვის დღეს მოქმედი უფლებამოსილი ორგანო, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში უფლებამოსილი იყო მიეღო გადაწყვეტილება სახელმწიფო ქონების განკარგვასთან დაკავშირებით მიღებული ქობულეთის რაიონის გამგეობის 1998 წლის 26 აგვისტოს ¹93 დადგენილების ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა შპს “დ.-მ”.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის განჩინებით შპს “დ.-ს” დირექტორის ი. ზ.-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “დ.-მ” და მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა ,,სახელმწიფო ქონების და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-3 ნაწილი. კასატორის განმარტებით, მოსარჩელე თავის პრეტენზიას აცხადებდა ჯერ კიდევ 2002 წლის 19 თებერვალს, რის გამოც მისი მოთხოვნა ხანდაზმულია.
კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1999 წლის 31 მარტის ¹1-3/152 ბრძანებით დამტკიცებული “სახელმწიფო ქონების იჯარა-გამოსყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ დებულება, ვინაიდან სასამართლომ არ მიუთითა ამ ბრძანების კონკრეტული მუხლი, რომელიც საფუძვლად დაედო განჩინებას. კასატორის მოსაზრებით, ,,მოიჯარე” ვალდებულია იჯარა-გამოსყიდვით აღებული სახელმწიფო ქონების გამოყენებისას დაიცვას საკონკურსო პირობებით ნაკისრი ვალდებულებები და მათ შესრულებაზე ყოველ 6 თვეში ინფორმაცია წარუდგიოს ,,მეიჯარეს”.
კასატორი მიუთითებს, რომ იგი გაფრთხილებული არ ყოფილა მოსალოდნელ შედეგებთან დაკავშირებით.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “დ.-ს” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ არის დასაშვები, შემდეგ გარემოებათა გამო:
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, შპს “დ.-ს” საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.
ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, ვინაიდან შპს “დ.-ს” გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი _ 300 (სამასი) ლარი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს აღნიშნული თანხის 70% _ 210 (ორას ათი) ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული შპს “დ.-ს” საკასაციო საჩივარი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის განჩინებაზე;
შპს “დ.-ს” წარმომადგენელს რ. ფ.-ს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% _ 210 (ორას ათი) ლარი;
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.