ბს-1085-1047(კ-08) 4 დეკემბერი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მარიამ ცისკაძე

ნინო ქადაგიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2005 წლის 11 ივლისს ე. ფ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხე აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2003 წლის 29 ნოემბერს მიიღო საწარმოო ტრავმა, რის გამოც ორგანიზაციიდან აუნაზღაურდა შრომისუუნარობის ფურცელი, ხოლო ზარალის ანაზღაურებაზე მისი განცხადების საფუძველზე აჭარის ა/რ ტელევიზიისა და რადიმაუწყებლობის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2004 წლის 22 სექტემბრის ¹31 ბრძანებით 2004 წლის 5 აგვისტოდან 2005 წლის 5 აგვისტომდე დაენიშნა ყოველთვიური სარჩო სრული სამი თვის საშუალო ხელფასიდან, ყოველთვიურად 281 ლარის ოდენობით. ამასთან, ხსენებული ბრძანებით დადგინდა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” შესაბამისად მოსარჩელეს უნდა ანაზღაურებოდა მკურნალობის ხარჯები 2003 წლის 29 ნოემბრიდან.

მოსარჩელის განმარტებით, აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის 2004 წლის 22 ნოემბრის ¹39 ბრძანებით დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების ცვლილების (გაზრდის) გამო, საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” მე-12 პუნქტის საფუძველზე ყოველთვიური სარჩო 2004 წლის ნოემბრიდან გაეზარდა 600 ლარამდე, ხოლო აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის 2005 წლის 16 ივნისის ¹51 ბრძანებით მოსარჩელეს შეუწყდა სამკურნალო და დამატებითი ხარჯების გაცემა და შეუმცირდა ყოველთვიური სარჩო 200 ლარამდე.

მოსარჩელის განმარტებით, აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის 2005 წლის 16 ივნისის ¹51 ბრძანება გამოცემული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით, იგი არ იყო დასაბუთებული. ამასთან, მის საფუძვლად მითითებული საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” მე-6 მუხლი არასწორად იქნა გამოყენებული.

საბოლოოდ, მოსარჩელემ აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის 2005 წლის 16 ივნისის ¹51 ბრძანების ბათილად ცნობა და წარმომადგენლისათვის გადასახდელი თანხის _ 300 ლარის მოპასუხისთვის დაკისრება მოითხოვა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილებით ე. ფ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის 2005 წლის 16 ივნისის ¹51 ბრძანება; მოპასუხეს დაევალა ბრძანების ბათილად ცნობის შედეგად მიყენებული 1560 ლარის ანაზღაურება, წარმომადგენლისათვის გადასახდელი თანხის _ 300 ლარისა და სახელმწიფო ბაჟის გადახდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებით აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილების მეორე პუნქტი _ წარმომადგენლისათვის 300 ლარისა და სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში; დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევის შესახებ 2004 წლის 10 თებერვლის აქტით დგინდებოდა, რომ აჭარის ა/რ ტელევიზიისა და სახელმწიფო დეპარტამენტის ომბალაურის რადიოსატელევიზიო სადგურზე შპს “ა.-ის” ინჟინერმა ე. ფ.-მ აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყელობის დეპარტამენტის წამყვან სპეციალისტად მუშაობისას, 2003 წლის 29 ნოემბერს, უბედური შემთხვევის გამო მიიღო საწარმოო ტრავმა. აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2004 წლის 22 სექტემბრის ¹31 ბრძანებით ე. ფ.-ს დაენიშნა სარჩო 2004 წლის 5 აგვისტოდან 2005 წლის 5 აგვისტომდე და სარჩოს ოდენობა განისაზღვრა 281 ლარის ოდენობით, ასევე აუნაზღაურდა ჯანმრთელობის ვნებით მიყენებული ზიანი 2003 წლის 20 ნოემბრიდან. შესაბამისი აქტის თანახმად, უბედური შემთხვევა გამოწვეული იყო ე. ფ.-ის გაუფრთხილებლობით. ამდენად, აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2005 წლის 16 ივნისის ¹51 ბრძანების საფუძველზე ე. ფ.-ს შეუმცირდა ზიანის ანაზღაურება დამატებითი ხარჯების სახით და განისაზღვრა, რომ მასზე უნდა გაცემულიყო მხოლოდ ყოველთვიური სარჩო. სარჩოს ოდენობა განისაზღვრა _ 200 ლარით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” მე-7 პუნქტის თანახმად, შერეული პასუხისმგებლობის ხარისხი განისაზღვრებოდა დამქირავებელსა და პროფკავშირებს შორის შეთანხმებით. შეუთანხმებლობის შემთხვევაში საკითხი წყდებოდა სასამართლოში. იმავე ბრძანებულების 48-ე პუნქტის თანახმად, შერეული ბრალის დადგენისათვის განსაზღვრული იყო ერთთვიანი ვადა, ხოლო მე-8 პუნქტის შესაბამისად, შერეული პასუხისმგებლობა არ შეიძლებოდა გავრცელებულიყო დამატებითი ხარჯების ანაზღაურებაზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის 2005 წლის 16 ივნისის ¹51 ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა კანონს. ამასთან, მოპასუხის მიერ ცალმხრივად იყო დადგენილი შერეული ბრალი. საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ მოპასუხემ წარადგინა სარჩელი (პრეტენზია) სასამართლოში შერეულ ბრალთან დაკავშირებით. მოპასუხემ სადავო ბრძანებით შერეული ბრალის მოტივით გამორიცხა დამატებითი ხარჯების ანაზღაურების ვალდებულება. აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის 2005 წლის 16 ივნისის ¹51 ბრძანებით დარღვეული იყო ასევე საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” მოთხოვნები.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარის მოსაზრება, რომ შერეული ბრალის საკითხი უნდა დასმულიყო და გადაწყვეტილიყო ზიანის ანაზღაურებაზე შეტანილი განცხადების განხილვისას. საქმის მასალებით კი დასტურდებოდა, რომ ზიანის ანაზღაურების საკითხის განხილვისას შერეული ბრალის არსებობა და მისი დადგენა არ დასმულა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ დამატებითი ხარჯების ასანაზღაურებლად საკმარისი თანხა გაიცა, ხოლო სარჩოს გაცემა გრძელდებოდა, ამიტომ მოპასუხეს უფლება ჰქონდა, დაზარალებულისათვის შეემცირებინა ზიანის ანაზღაურება და გადაეანგარიშებინა სარჩო. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში აპელანტის მიერ არასწორად იქნა გამოყენებული საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი”, ვინაიდან ზიანის ანაზღაურების წესის შესაბამისად სარჩო ინიშნებოდა შრომისუუნარობის აღდგენამდე, ხოლო დამატებითი ხარჯების ოდენობა განსაზღვრული არ იყო და იგი მთლიანად ამ მიზნით გაწეულ ფაქტობრივად ხარჯის შესაბამისი უნდა ყოფილიყო.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სადავო ბრძანება გამოცემული იყო კანონის მოთხოვნათა, კერძოდ, საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესისა” და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 52-ე, 56-ე, 95-ე და 97-ე მუხლების მოთხოვნათა დარღვევით, რაც მისი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრებოდა მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული ყოფილიყო სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მართალია, საქმეში წარმოდგენილია ე. ფ.-ესა და მის წარმომადგენელს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება წარმომადგენლობის განხორციელებისათვის გასაწევი ხარჯების ოდენობის შესახებ, თუმცა საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა და არც მხარეს წარმოუდგენია მის მიერ წარმომადგენლისათვის თანხის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი. ამდენად, აღნიშნულ ნაწილში სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა გაუქმებულიყო. სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხისათვის სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დაკისრების შესახებ და განმარტა, რომ “სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის “უ” ქვეპუნქტის თანხმად, სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან თავისუფლებოდა მხარე, რომელიც ფინანსდებოდა სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტმა იმავე საფუძვლებით საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა აღნიშნული გადაწყვეტილების გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მთლიანად უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 17 ოქტომბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 4 დეკემბრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. აჭარის ა/რ მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება _ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.