09 დეკემბერი 2024 წელი

№ას-1088-2024 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ამირან ძაბუნიძე

გოჩა ჯეირანაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - შ.პ.ს. „თ.ჯ–ი“

მოწინააღმდეგე მხარე - ს.ს. „ს.კ.ა–ი“ (ყოფილი ს.ს. „ა.დ–ვა“)

მოპასუხე - რ.მ–ი

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, შ.პ.ს. „თ.ჯ“-ს მიმართ თანხის დაკისრების ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ს.ს. „ა.დ“-მ სარჩელით მიმართა თეთრიწყაროს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების - შ.პ.ს. „თ.ჯ“-სა და რ.მ–ის მიმართ ზიანის ანაზღაურების შესახებ.

2. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

3. თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილებით - სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეებს - შ.პ.ს. “თ.ჯ”-სა და რ.მ–ს მოსარჩელე ს.ს. „ა.დ“-ს სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 2940 ლარის გადახდა.

4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოპასუხე შ.პ.ს. “თ.ჯ–მა” მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 ივლისის განჩინებით - სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 13 თებერვლის გადაწყვეტილება შემდეგ ფაქტობრივსამართლებრივ საფუძვლებზე მითითებით:

5.1. ს.ს. „ა.დ“-ში დაზღვეულია ,,HYNDAY ELANTRA GT", ს/ნ ,,....".

5.2. 2021 წლის 19 ნოემბერს ავტომანქანა ,,FORD CARGO" ს/ნ-ით ,,..." შეეჯახა ავტომანქანა ,,HYNDAY ELANTRA GT"-ს ს/ნ-ით ,,.....". გამოიწერა საჯარიმო ქვითარი #es266468, რომლითაც სამართალდამრღვევია რ.მ–ი (პ/ნ ....) ადმინისტრაციულ სამართადარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლით.

5.3. შ.პ.ს. „ა.პ“-ის დეფექტური აქტის თანახმად, ჰუნდაი ელანტრას ს/ნ-ით ,,...." შეკეთებისთვის საჭიროა: 1. ავტომობილის დაშლა-აწყობა - 120 ლარი; 2. სამღებრო სამუშაო - 3 ნაწილ. ჯამში - 360 ლარი; 3. პოლირება - 3 ნაჭ. - ჯამში - 60 ლარი; 4. სათუნუქე სამუშაო - 400 ლარი; 5. პლასტმასის რესტავრირება - 70 ლარი; 6. უკანა მარცხენა ფარი -კომპლექტი - 980 ლარი; 7. უკანა ბამპერი - 650 ლარი; 8. ბამპერის სალასკა - 80 ლარი; 9. სამაგრი შპილკები - 20 ლარი; 10. ბამპერის მაშუქი მარცხენა 100 ლარი; 11. საბარგულის ემბლემა -100 ლარი. ჯამში 2940 ლარი.

5.4. ს.ს. „ა.დ“-მ 2021 წლის 03 დეკემბერს დ.მ–ს ჩაურიცხა 2940 ლარი.

5.5. შსს მომსახურების სააგენტოს 2023 წლის 08 დეკემბრის წერილის თანახმად, FORD CARGO, ს/ნ ...... რეგისტრირებულია 2021 წლის 27 თებერვლიდან შ.პ.ს. „თ.ჯ–ი“-ზე.

5.6. ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ავტომანქანას ,,HYNDAY ELANTRA" GT ს/ნ-ით .....", უკანა მარცხენა მხარეს და კუთხეზე არსებული ყველა ის დაზიანება რომელიც აღწერილია დოკუმენტებში და მოცემულია ფოტოებზე შესაძლებელია მიეღო 2021 წლის 19 ნოემბერს მომხდარი საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის დროს. ავტომობილის აღდგენისათვის საჭირო იყო ყველა იმ ნაწილის შეცვლა და სამუშაოს ჩატარება, რომელიც მითითებულია შ.პ.ს. „ა.პ“-ის მიერ 2021 წლის 26 ნოემბერს შედგენილ დეფექტურ აქტში. ექსპერტული გამოცდილებით შეგროვილი მასალების მიხედვით, შ.პ.ს. „ა.პ“-ის 2021 წლის 26 ნოემბრის დეფექტურ აქტში #184581983 მითითებული სამუშაოებისა და ავტონაწილების ღირებულებები შეესაბამება 2021 წლის ბოლოს არსებულ ფასებს.

5.7. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების თაობაზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) და 832.1 (თუ დამზღვევს შეუძლია, ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნა წაუყენოს მესამე პირს, მაშინ ეს მოთხოვნა გადადის მზღვეველზე, თუკი ის უნაზღაურებს დამზღვევს ზიანს. თუ დამზღვევი უარს იტყვის მესამე პირის მიმართ თავის მოთხოვნაზე ან მისი მოთხოვნის უზრუნველყოფის უფლებაზე, მაშინ მზღვეველი თავისუფლდება ზიანის იმ ოდენობით ანაზღაურების მოვალეობისაგან, რამდენიც მას შეეძლო მიეღო თავისი ხარჯების ასანაზღაურებლად უფლების განხორციელებასთან ან მოთხოვნის წაყენებასთან დაკავშირებით) მუხლებიდან გამომდინარეობდა. ხოლო იმისთვის, რომ დადგენილიყო, ეკისრებოდა თუ არა მოპასუხეს ს.ს. „ს.კ.უ“- სათვის ზიანის ანაზღაურება უნდა დადგენილიყო, იყო თუ არა სუბროგაციის პრინციპის გამოყენების წინაპირობები 832-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად.

5.8. სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე და განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 832-ე მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნის უფლების გადასვლა ცნობილია „სუბროგაციის“ პრინციპის სახით, რაც გულისხმობს ისეთ შემთხვევას, როდესაც ერთი მხარე იკავებს სხვა პირის ადგილს ისე, რომ მას შეუძლია თავის სასარგებლოდ განახორციელოს ამ უკანასკნელის უფლებები მესამე პირის მიმართ. ასეთ შემთხვევაში, ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის შინაარსი და ხასიათი არ იცვლება, მაგრამ იცვლება ამ ურთიერთობის კრედიტორი. ამ დროს ახალი მოთხოვნა კი არ წარმოიშობა, არამედ იცვლება მხოლოდ კრედიტორი, კერძოდ, დაზარალებული დამზღვევი იცვლება სადაზღვევო კომპანიით (მზღვეველით).

5.9. პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 832-ე მუხლით მინიჭებული უფლების რეალიზაცია დამოკიდებულია ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოებების არსებობაზე, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემადგენლობაზე. ნორმა ითვალისწინებს დელიქტურ პასუხისმგებლობას, რომლის დაკისრებისათვის აუცილებელია გათვალისწინებულ იქნეს მიზეზშედეგობრივი კავშირი მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის.

5.10. პალატამ მიუთითა დადგენილ გარემოებებზე, რომ სადაზღვევო შემთხვევის დროს მოპასუხე მართავდა აპელანტის საკუთრებაში არსებულ სატრანსპორტო საშუალებას. ამასთან, დაზღვევის ხელშეკრულების ფარგლებში, მოსარჩელემ დამზღვევს გადაუხადა 2940 ლარი. შესაბასამისად, სახეზე იყო სუბროგაციის პრინციპის გამოყენების წინაპირობები.

5.11. დაზიანებული ავტო სატრანსპორტო საშუალების აღდგენის თანხის ადეკვატურობასთან დაკავშირებით პალატამ განმარტა, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო მხოლოდ მოსარჩელე მხარის მიერ განხორციელებული შეფასება (დეფექტური აქტი) დაზიანებულ ავტონაწილებთან მიმართებაში შემთხვევის დღეს საპატრულო პოლიციის მიერ შედგენილ პატაკთან და ფოტოსურათებთან ერთად, რომლის საპირწონე მტკიცებულება აპელანტის მიერ არ ყოფილა წარმოდგენილი. მტკიცების ტვირთის განაწილებასთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ საპროცესო კანონმდებლობით თითოეულ მხარეს ევალება წარადგინოს საკუთარი პოზიციის გასამყარებლად ისეთი მტკიცებულებები, რომელიც მტკიცების ტვირთის განაწილების სტანდარტის შესატყვისად, აძლევს შესაძლებლობას, კონკრეტული გარემოება თუ ფაქტი დაადასტუროს. სასამართლო მტკიცებულებებს ერთობლივად აანალიზებს და მათი ურთიერთშეჯერების საფუძველზე მიდის დასკვნამდე მხარის მოსაზრების დასამტკიცებლად თითოეული ვარგისიანობისა და სამართლებრვი წონადობის თაობაზე. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ კუთხით პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გამოიკვლია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, და სწორი სამართლებრივი შეფასებით დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები.

5.12. პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება სარჩელის უსაფუძვლობასთან დაკავშირებით და განმარტა, რომ სახეზე იყო სუბროგაციის პრინციპის გამოყენების საუძვლები იმდენად, რამდენადაც განსახილველ შემთხვევაში, აპელანტის საკუთრებაში არსებული სატრანსპორტო საშუალებით დადგა ბრალეული ქმედება, რომელმაც მიაყენა ზიანი დამზღვევს, შესაბამისად მასაც ეკისრებოდა ზიანის ანაზღაურება.

5.13. აპელანტის პრეტენზიაზე, არასათანადოობასთან მიმართებით, პალატამ გაიზიარა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა და განმარტა, რომ თავად 999-ე მუხლის მე-4 ნაწილი ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას პირდაპირი ბრალეულობის გარეშე, ამ შემთხვევაში, მთავარი ის კი არ იყო, რომ ავტომანქანის მფლობელი დააზიანებდა სხვას (მოცემულ შემთხვევაში ეს ვერც მოხდება), არამედ ის, რომ მოსარგებლის ბრალეულობა იყო ზიანის მიყენებისას, ხოლო ეს მოსარგებლე მფლობელის მიერ დანიშნული იყო სატრანსპორტო საშუალების სამართავად, ან თუ ეს სატრანსპორტო საშუალება მას გადაცემული ჰქონდა მფლობელისაგან. მოცემულ შემთხვევაში, აშკარა იყო, რომ რ.მ–ი დანიშნული იყო ავტომანქანის სამართავად შ.პ.ს. „თ.ჯ“-ს მიერ. ამდენად, სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა განმარტება, რომ ასეთ შემთხვევებში, თუკი პასუხისმგებლობა წარმოიშვება სამოქალაქო კოდექსის 992-ე და 999-ე მუხლებიდან, იმავე კოდექსის 998- ე მუხლის გამოყენება დაუშვებელი იყო და სწორედ ეს გამორიცხავდა შ.პ.ს. „თ.ჯ“-ს პასუხისმგებლობას - უბრალოდ, მოცემულ შემთხვევაში, სამოქალაქო კოდექსის 998-ე მუხლის გამოყენების საჭიროება საერთოდ არ არსებობდა.

5.14. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლო იყო და არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

6. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შ.პ.ს. „თ.ჯ–მა“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

6.1. კასატორის აზრით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა სათანადოდ არ იმსჯელეს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 999-ე მუხლებზე და არ გაიზიარეს აპელანტის მითითება, რომ კომპანიას სოლიდარული პასუხისმგებლობა ვერ დაეკისრება. მსგავსი კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე დაყრდნობით, მოთხოვნა პირველი მოპასუხის (ზიანის მიმყენებლის) მიმართ შეიძლება დაეფუძნოს 992-ე მუხლს, ხოლო მეორე მოპასუხის (მესაკუთრის) მიმართ 999-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მესამე წინადადებას. ამასთან, სოლიდარული პასუხისმგებლობა გამორიცხულია, რადგან 992-ე მუხლი აწესებს პასუხისმგებლობას ბრალეული მოქმდებისათვის, ხოლო 999-ე მუხლი კი ბრალის გარეშე, შესაბამისად ამ მუხლების შეერთება 998-ე მუხლთან შეუძლებელია. ვინაიდან ამ შემთხვევაში მოთხოვნის სოლიდარული წარდგენა გამორიცხული იყო, სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელია ის პირი ვისი მოქმედების შედეგსაც მიყენებული ზიანი წარმოადგენს, ამ შემთხვევაში ადმინისტრაციული სამართალდამრღვევი იყო რ.მ–ი, შესაბამისად, კასატორის მიმართ სარჩელი უსაფუძვლო იყო.

6.2. მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო იმის ახსნა, რომ წარმოდგენილ დეფექტურ აქტში დაზიანებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების აღდგენის თანხა ადეკვატური იყო, რაც სასამართლოს არ შეუფასებია. წარმოდგენილი ღირებულება ცდება რეალურ საბაზრო ღირებულებას და გაურკვეველია, რატომ დადგა იმის აუცილებლობა, რომ ყველა დაზიანებული დეტალი ახლით შეცვლილიყო. ბუნდოვანია, რატომ არ განხორციელდა ისეთი ქმედებები, რაც ხარჯებს შეამცირებდა, მაგალითად, დაზიანებული ნაწილების შეკეთება ან მათი მეორადი ნაწილებიით ჩანაცვლება, ასევე რა ბედი ეწია იმ დაზიანებულ დეტალებს, რომლის მინიმალური ჩარევით აღდგენა შესაძლებელი იყო. გარდა ამისა, წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ვერ დასტურდება გაღებული ხარჯების მიზანშეწონილობა და აუცილებლობა. გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოებაც, რომ სატრანსპორტო შემთხვევის შესახებ კასატორი ინფორმირებული არ იყო და სასამართლოში სარჩელის შეტანის შემდეგ გახდა მისთვის ცნობილი აღნიშნულის თაობაზე. გამომდინარე იქიდან, რომ სატრანსპორტო შემთხვევიდან გასულია ორი წელი, კომპანიას შეზღუდული ჰქონდა შესაძლებლობა ჩაეტარებინა შესაბამისი პროცედურები და მოეპოვებინა დამატებითი სახის მტკიცებულებები.

6.3. გაუგებარია, რატომ არ მიიღო სასამართლომ მხედველობაში რ.მ–ის მიერ სასამართლო სხდომაზე გაკეთებული განმარტება, რომლითაც მან აღიარა მასსა და დაზღვეულს შორის მომხდარი გარიგების შესახებ, კერძოდ მან ზეპირსიტყვიერად დაადასტურა, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევს დროს იგი საერთოდ არ მოძრაობდა სატრანსპორტო საშუალებით და დაზღვეული დაეჯახა მას უკუსვლით მოძრაობისას. საბოლოოდ კი მხარეები შეთანხმდნენ, რომ რ.მ–ი აიღებდა პასუხისმგებლობას ადმინისტრაციულ შემთხვევაზე რის ფინანსურ უზრუნველყოფასაც დაზღვეული მოახდენდა ჯარიმის ნაწილში. ზემოაღნიშნულით ზიანი მიადგა კასატორს. მას არ ჰქონდა ინფორმაცია აღნიშნულ შემთხვევასა და ჯარიმასთან დაკავშირებით.

6.4. სააპელაციო პალატამ არ შეაფასა მნიშვნელოვანი გარემოებები, კერძოდ, ვერ განმარტა აპელანტის შეკითხვა, თუ რატომ მიუთითა ფასების ცხრილში ისეთი დეტალები და ღირებულება, რომელიც შესაძლებელი იყო შეცვლილიყო ბევრად დაბალი კატეგორიის დეტალებით. ხოლო მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა ის გარემოება, რომ ყველა დეტალი, რომელიც შეიცვალა იყო აუცილებელი და ამავდროულად მეორადი და უფრო დაბალი საფასო კატეგორიის. თავად სასამართლო გამოერკვა და დაადასტურებინა რ.მ–ს დაზღვეულთან შეთანხების თაობაზე, რის საფუძველზეც შეცდომაში შევიდა საპატრულო პოლიცია და ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა დააკისრა კომპანიის მძღოლს და სასამართლოშიც პასუხისმგებლობა მას დაეკისრა, რაც სამართლებრივად უსაფუძვლოა.

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ საკასაციო საჩივარი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, მიღებული იქნა დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

10. სადაზღვევო შემთხვევით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 408.1. მუხლი (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება), და 832.1. მუხლი (თუ დამზღვევს შეუძლია ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნა წაუყენოს მესამე პირს, მაშინ ეს მოთხოვნა გადადის მზღვეველზე, თუკი ის უნაზღაურებს დამზღვევს ზიანს. თუ დამზღვევი უარს იტყვის მესამე პირის მიმართ თავის მოთხოვნაზე ან მისი მოთხოვნის უზრუნველყოფის უფლებაზე, მაშინ მზღვეველი თავისუფლდება ზიანის იმ ოდენობით ანაზღაურების მოვალეობისაგან, რამდენიც მას შეეძლო მიეღო თავისი ხარჯების ასანაზღაურებლად უფლების განხორციელებასთან ან მოთხოვნის წაყენებასთან დაკავშირებით).

11. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 832.1 მუხლით გათვალისწინებულია შესაძლებლობა, რა დროსაც მზღვეველზე გადადის იმ მოთხოვნის უფლება, რაც გააჩნია დამზღვევს ზიანის მიყენებაზე პასუხისმგებელი პირის მიმართ და ამ უფლების გადასვლა ხორციელდება მზღვეველის მიერ გაცემული სადაზღვევო საზღაურის ფარგლებში. მოთხოვნის უფლების ასეთი გადასვლა ცნობილია „სუბროგაციის“ პრინციპის სახით. ეს პრინციპი გულისხმობს ისეთ შემთხვევას, როდესაც ერთი მხარე იკავებს სხვა პირის ადგილს ისე, რომ მას შეუძლია თავის სასარგებლოდ განახორციელოს ამ უკანასკნელის უფლებები მესამე პირის მიმართ. სუბროგაციის მეშვეობით დამზღვევის ნაცვლად მზღვეველს წარმოეშობა უფლება, გაცემული სადაზღვევო საზღაურის ფარგლებში, დამზღვევის ქონებრივი ინტერესის ხელმყოფისაგან მოითხოვოს მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. სუბროგაციის დროს დამზღვევის, როგორც დაზარალებულის, ე.ი. როგორც კონკრეტული ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის კრედიტორის ადგილს იკავებს სადაზღვევო კომპანია (მზღვეველი). ასეთ შემთხვევაში ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის შინაარსი და ხასიათი არ იცვლება, მაგრამ იცვლება ამ ურთიერთობის კრედიტორი. ამ დროს ახალი მოთხოვნა კი არ წარმოიშობა, არამედ იცვლება მხოლოდ კრედიტორი, კერძოდ, დაზარალებული დამზღვევი იცვლება სადაზღვევო კომპანიით (მზღვეველით) (იხ. სუსგ საქმე №ას-581-549-2011, 05 სექტემბერი, 2012 წელი).

12. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 832-ე მუხლით მინიჭებული უფლების რეალიზაცია დამოკიდებულია ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოებების არსებობაზე, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემადგენლობაზე. ნორმა ითვალისწინებს დელიქტურ პასუხისმგებლობას, რომელიც დგება ზიანის მიყენების შედეგად. თავისთავად დელიქტური პასუხისმგებლობა, როგორც იურიდიული პასუხისმგებლობის ერთ-ერთი სახე, წარმოადგენს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით ზიანის მიყენების შედეგად წარმოშობილ ვალდებულებას, რომლის სტრუქტურულ ელემენტს წარმოადგენს მიზეზშედეგობრივი კავშირი და ბრალი. შესაბამისად, პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის აუცილებელია გათვალისწინებულ იქნეს მიზეზშედეგობრივი კავშირი მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის (შდრ. სუსგ № ას-809-776-2016, 04.04.2017).

13. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მოპასუხე რ.მ–ის მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედებით გამოწვეული ავტოსაგზაო შემთხვევისას, ავტოსატრანსპორტო საშუალება ,,HYNDAY ELANTRA GT" ს/ნ-ით ,,...." დაზიანდა, რომლის აღსადგენად შ.პ.ს. „ა.პ“-ის დეფექტური აქტის თანახმად, საჭიროა 2940 ლარი. ასევე, უდავოა, დაზიანებული ავტომობილის აღდგენისთვის საჭირო თანხა - 2940 ლარი ს.ს. „ა.დ“-მ დამზღვევს აუნაზღაურა.

14. კასატორის პრეტენზია ეფუძნება სასამართლოს მხრიდან მოსარჩელისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზე ვალდებული პირის იდენტიფიცირების საკითხს. მისი განმარტებით, მოპასუხე კომპანია არ არის პასუხისმგებელი ზიანის ანაზღაურებაზე, ვინაიდან ამ შემთხვევაში მოთხოვნის სოლიდარული წარდგენა გამორიცხული იყო, სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელია ის პირი ვისი მოქმედების შედეგსაც მიყენებული ზიანი წარმოადგენს, ამ შემთხვევაში ადმინისტრაციული სამართალდამრღვევი იყო რ.მ–ი, შესაბამისად, კასატორის მიმართ სარჩელი უსაფუძვლო იყო.

15. პალატა არ იზიარებს მითითებულ პრეტენზიას და მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, მგზავრების გადაყვანისა და ტვირთების გადაზიდვისთვის გათვალისწინებული სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, თუ მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციას მოჰყვა ადამიანის სიკვდილი, დასახიჩრება ან ჯანმრთელობის მოშლა, ანდა ნივთის დაზიანება, ვალდებულია დაზარალებულს აუნაზღაუროს აქედან წარმოშობილი ზიანი. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად კი, თუ პირი სატრანსპორტო საშუალებას იყენებს მფლობელის ნებართვის გარეშე, იგი ვალდებულია მფლობელის ნაცვლად აანაზღაუროს ზიანი. ამასთან, მფლობელი ვალდებულია აანაზღაუროს მიყენებული ზიანი, თუ სატრანსპორტო საშუალების გამოყენება შესაძლებელი გახდა მისი ბრალის გამო. ამ ნაწილის პირველი წინადადება არ გამოიყენება, თუ მოსარგებლე მფლობელის მიერ დანიშნულია სატრანსპორტო საშუალების სამართავად, ან თუ ეს სატრანსპორტო საშუალება მას გადაცემული ჰქონდა მფლობელისაგან.

16. „სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად დაზარალებულ პირს არ ეკრძალება, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა ერთობლივად წაუყენოს როგორც ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელს (სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მესამე წინადადების საფუძველზე), ისე - სატრანსპორტო საშუალების მოსარგებლეს, რომელიც ბრალეულად მოქმედებდა და ზიანის მიმყენებელია 992-ე მუხლის საფუძველზე. ამ შემთხვევაში სახეზეა მოვალეთა სიმრავლე ვალდებულებაში, ვალდებულებათა ერთიანობა, როდესაც ყოველ მოვალეს თავისი საკუთარი ვალდებულება აკისრია კრედიტორის წინაშე, მაგრამ ისინი ერთმანეთთან ისეა დაკავშირებული, რომ ქმნის სოლიდარულ ვალდებულებას“ (იხ., სუსგ №ას-135-2022, 20 ივლისი, 2010 წ; №ას-630-2019, 30 სექტემბერი, 2020 წ.).

17. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში განმარტავს, რომ ავტოსატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება დელიქტური ვალდებულების კერძო შემთხვევაა და მიუხედავად ბრალისა, მომეტებული საფრთხის წყაროს იურიდიულ მფლობელს (რომელიც შეიძლება მესაკუთრედაც განვიხილოთ) აკისრებს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის პირველი ნაწილი) (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლო: რეკომენდაციები და სამოქალაქო სამართლის საკითხებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი პრატიკა, თბ., 2011, გვ.30). მითითებული ნორმა ადგენს სატრანსპორტო საშუალების იურიდიული მფლობელის ვალდებულებას, ნორმაში ჩამოთვლილ სიკეთეთა ხელყოფის შემთხვევაში, აგოს პასუხი. თავის მხრივ, ნორმის სუბიექტები არიან ვალდებული და დაზარალებული პირები. ვალდებულ პირად კანონი განიხილავს ნივთის მფლობელს, ანუ პირს, რომელსაც ამ ქონებაზე საკუთრება მართლზომიერად აქვს მოპოვებული, თუმცა, მფლობელი, როგორც ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელი პირი, შეიძლება იყოს, როგორც პირდაპირი ფლობელი, ისე - არაპირდაპირი მფლობელი.

18. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ კანონმდებლობა მომეტებული საფრთხის წყაროს იურიდიულ მფლობელთა მიმართ პასუხისმგებლობის მაღალ სტანდარტს აწესებს, რაც ნივთის სპეციფიკური თვისებებიდან - გამოიწვიოს მნიშვნელოვანი ან გამოუსწორებელი ზიანი (ადამინის სიცოცხლის ხელყოფა, ნივთის დაზიანება და ა.შ.) - გამომდინარეობს (იხ. დამატებით: პეტერ ლუთრინგჰაუსი, დელიქტური სამართალი, GIZ, თბილისი, 2011, გვ.32). საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის მიზანია, ასეთი ნივთის იურიდიული მფლობელები აიძულოს, განსაკუთრებული სიფრთხილით მოეკიდონ თავიანთ საკუთრებაში არსებული საფრთხის შემცველი საშუალების გამოყენებიდან გამომდინარე შესაძლო ნეგატიურ შედეგებს (შდრ. სუსგ: №ას-630-2019, 30 სექტემბერი, 2020 წ.).

19. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული ერთგვაროვანი პრაქტიკის თანახმად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლით გათვალისწინებულ გამონაკლისს საფუძვლად უდევს ის გარემოება, რომ სატრანსპორტო საშუალება პოტენციური საფრთხის წყაროა და მისი მოხმარება განაპირობებს შედარებით მაღალი ხარისხით საზიანო შედეგების მიღების შესაძლებლობას, ვიდრე სხვა ჩვეულებრივი საქმიანობისას. ავტოსატრანსპორტო საშუალების ამგვარი თვისების გამო იგი მომეტებული საფრთხის წყაროდაა მიჩნეული და, მიუხედავად იმისა, რომ მისი მოხმარება სამართლებრივად ნებადართულია, პასუხისმგებლობა მომეტებული საფრთხის წყაროდან მომდინარე ზიანისათვის, ჩვეულებრივ, სამოქალაქოსამართლებრივ პასუხისმგებლობასთან შედარებით უფრო მკაცრია - ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელს ბრალის მიუხედავად ეკისრება. აღნიშნული გამოწვეულია იმ მატერიალური ობიექტების ფლობითა და სარგებლობით (ექსპლუატაციით ან ნებისმიერი ფორმით მისი გამოყენებით), რომელსაც განსაკუთრებული ხარისხობრივი თვისება აქვთ და ადამიანის მხრიდან მასზე სრული კონტროლის დამყარება შეუძლებელია (იხ. სუსგ №ას-494-463-2010, 9 ნოემბერი, 2010 წელი).

20. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი ითვალისწინებს გამონაკლისსაც - ნივთის იურიდიულ მფლობელს პასუხისმგებლობა არ ეკისრება კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევაში (ნორმის მე-2 და მე-3 ნაწილები), მათ შორის მაშინაც, როდესაც სატრანსპორტო საშუალებას მართავდა სხვა პირი, თუმცა, ამ შემთხვევაში ვალდებული პირის დადგენა ხდება იმის მიხედვით, თუ რა გზით (იურიდიულად ნამდვილი უფლების საფუძველზე) აღმოჩნდა ნივთი მოსარგებლის ფაქტობრივი ბატონობის არეალში (ნორმის მე-4 ნაწილი). თუ პირი, რომელიც იყენებს სატრანსპორტო საშუალებას მისი მფლობელის ნებართვის გარეშე (არამართლზომიერი მფლობელი) ამ სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციით მიაყენებს ზიანს სხვას, სამოქალაქო პასუხისმგებლობა დაეკისრება ამ უკანასკნელს და არა სატრანსპორტო საშუალების მფლობელს“ (იხ. სუსგ-ები: №ას-1245-2020, 01 ივლისი, 2021; №ას- 504-481-2016, 30 სექტემბერი, 2016წ;).

21. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 2021 წლის 19 ნოემბერს ავტომანქანა ,,FORD CARGO"' ს/ნ-ით ,,......." შეეჯახა ავტომანქანა ,,ჰუნდაი ელანტრა"-ს ს/ნ-ით ,,.....". სამართალდამრღვევია რ.მ–ი. შსს მომსახურების სააგენტოს 2023 წლის 08 დეკემბრის წერილის თანახმად, ,,FORD CARGO", ს/ნ ,,....." რეგისტრირებულია 2021 წლის 27 თებერვლიდან შ.პ.ს. „თ.ჯ–ი“-ზე. ასანაზღაურებელი ზიანი სწორედ მოპასუხე კომპანიის იურიდიულ მფლობელობაში მყოფი ავტომანქანის ექსპლუატაციას მოჰყვა შედეგად და შემთხვევის დადგომის დროს მას მოპასუხე კომპანიაში დასაქმებული პირი მართავდა. მიყენებული ზიანის ოდენობამ შეადგინა 2940 ლარი, რაც მოსარჩელემ ჩაურიცხა დ.მ–ს. სადაზღვევო კომპანიამ სარჩელით მოითხოვა მოპასუხეთათვის ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილი თანხის სოლიდარულად დაკისრება.

22. გამომდინარე იქიდან, რომ მოპასუხე კომპანიამ „დაუშვა“ და ვერ უზრუნველყო მის მფლობელობაში არსებული სატრანსპორტო საშუალების სათანადოდ დაცვა, რაც გახდა მეორე მოპასუხის მიერ სატრანსპორტო საშუალების დაუფლების საფუძველი, ასევე იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ წინამდებარე დავის ფარგლებში მოპასუხე კომპანიას არ მიუთითებია სხვა ისეთ დასაშვებ მტკიცებულებებსა და სამართლებრივად ვარგის გარემოებებზე, რაც მის იურიდიულ პასუხისმგებლობას გააქარწყლებდა, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია რომ ავტო-სატრანსპორტო საშუალების იურიდიული მფლობელი (ამ შემთხვევაში მესაკუთრე) - მოპასუხე კომპანია მიუხედავად უშუალოდ ავტოსაგზაო შემთხვევის მიმართ მისი არაბრალეული ქმედებისა, პასუხისმგებელია ავტოსატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად დამდგარ ზიანზე.

23. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორს თავდაპირველ მოპასუხესთან ერთად სწორად დაეკისრა სოლიდარულად ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება. ამის საწინააღმდეგოდ კი, კასატორს არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

24. კასატორის პრეტენზია ეფუძნება იმ გარემოებასაც, რომ ზიანის ოდენობა არაადეკვატური იყო. მისი განმარტებით, წარმოდგენილი ღირებულება ცდებოდა რეალურ საბაზრო ღირებულებას და გაურკვეველი იყო, რატომ დადგა იმის აუცილებლობა, რომ ყველა დაზიანებული დეტალი ახლით შეცვლილიყო. ამასთან, სატრანსპორტო შემთხვევის შესახებ მისთვის ცნობილი გახდა სარჩელის შეტანის შემდეგ, ორი წლის შემდეგ, შესაბამისად, კომპანიას შეზღუდული ჰქონდა შესაძლებლობა ჩაეტარებინა შესაბამისი პროცედურები და მოეპოვებინა დამატებითი სახის მტკიცებულებები.

25. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში, დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება.

26. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს ფაქტების მითითების ტვირთისა და ფაქტების დამტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის.

27. საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ როგორც ზიანის მიყენების ფაქტი, ასევე განცდილი ზიანის ოდენობის დამტკიცების ტვირთი აწევს დაზარალებულ მხარეს ანუ კრედიტორს, რომელიც სასამართლო პროცესში წარმოადგენს მოსარჩელეს.

28. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ საქმეში წარმოდგენილია შ.პ.ს. „ა.პ“-ს დეფექტური აქტი, რომლის თანახმადაც დაზიანებული ავტომობილის შეკეთებისათვის საჭიროა ჯამურად 2940 ლარი. ამასთან, ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ავტომანქანას Hyundai Elantra GT ს/ნ-ით ....., უკანა მარცხენა მხარეს და კუთხეზე არსებული ყველა ის დაზიანება რომელიც აღწერილია დოკუმენტებში და მოცემულია ფოტოებზე შესაძლებელია მიეღო 2021 წლის 19 ნოემბერს მომხდარი საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის დროს. ავტომობილის აღდგენისათვის საჭირო იყო ყველა იმ ნაწილის შეცვლა და სამუშაოს ჩატარება, რომელიც მითითებულია შ.პ.ს. „ა.პ“-ის მიერ 2021 წლის 26 ნოემბერს შედგენილ დეფექტურ აქტში. ექსპერტული გამოცდილებით შეგროვილი მასალების მიხედვით, შ.პ.ს. „ა.პ“-ის 2021 წლის 26 ნოემბრის დეფექტურ აქტში #184581983 მითითებული სამუშაოებისა და ავტონაწილების ღირებულებები შეესაბამება 2021 წლის ბოლოს არსებულ ფასებს.

29. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ არამარტო მოსარჩელეა ვალდებული ამტკიცოს სარჩელში მოყვანილი გარემოებები, არამედ მოპასუხეცაა ვალდებული დაამტკიცოს მის მიერ შესაგებელში მოყვანილი გარემოებები. მოსარჩელის მიერ მტკიცების საპროცესო ვალდებულების შესრულების პირობებში, საქმეში წარდგენილი დეფექტური აქტსა და ექსპერტიზის დასკვნის საწინააღმდეგო მტკიცების საპროცესო საშუალების წარმოდგენის პირობებში, მტკიცებულებების წარმოდგენის ვალდებულებამ, მოპასუხის მხარეზე გადაინაცვლა. შესაბამისად, დავის საერთო სასარჩელო წესით განხილვისას, მოპასუხეს შეეძლო, საპირისპირო გარემოების დასადასტურებლად და მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი დეფექტური აქტის გასაქარწყლებლად თავადაც წარმოედგინა რელევანტური მტკიცებულება. მას მოსარჩელის პოზიციის გასაბათილებლად დასაშვები და რელევანტური მტკიცებულებები სასამართლოსთვის არ წარუდგენია, მხოლოდ ზეპირსიტყვიერ მსჯელობას კი საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს. შემდავებელს უნდა წარმოედგინა იმგვარი მტკიცებულება, რომელიც სასამართლოსთვის უცილობლად სარწმუნოს გახდიდა მისი პოზიციის სისწორეს. ასეთ მტკიცებულებად კი, კასატორის მხოლოდ მოსაზრება არ განიხილება. შ.პ.ს. „ა.პ“-ის დეფექტური აქტით განისაზღვრა მოპასუხის ბრალეული ქმედებით დაზიანებულ ნივთზე არსებული დაზიანებების გამოსწორებისათვის გასაწევი ხარჯების მოცულობა და წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე სასამართლომ მართებულად დაასკვნა მიზეზობრივი კავშირის არსებობა ზიანსა და მისგან გამომდინარე შედეგს შორის.

30. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა დეტალურად აღარ იმსჯელებს განსახილველი საკასაციო საჩივრის ყველა პრეტენზიაზე.

31. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს.

32. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

33. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ვინაიდან, საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შ.პ.ს. „თ.ჯ–ი“-ს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. შ.პ.ს. „თ.ჯ–ს“ (ს/კ ......) დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 300 ლარის (საგადახდო დავალება № 1724762133, გადახდის თარიღი: 27.08.2024წ, გადამხდელის ბანკი: ს.ს. „თიბისი ბანკი“) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

ამირან ძაბუნიძე

გოჩა ჯეირანაშვილი