საქმე №ას-777-2022
26 იანვარი 2023 წელი ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატის
შემადგენლობა:
თავმჯდომარე: გიორგი მიქაუტაძე
მომხსენებელი: თეა ძიმისტარაშვილი
მოსამართლე: მირანდა ერემაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორები - რ.ა–ძე, თ.ჩ–ძე (მოპასუხეები)
მოწინააღმდეგე მხარეები - შპს „პ.გ.ე.რ.“, შპს „ა.ჯ.დ–ი“, შპს „ჰ.დ.კ–ი“ (მოსარჩელეები)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი - თანხის დაკისრება, გარიგების ბათილად ცნობა
საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. სასარჩელო მოთხოვნა
1.1. 2018 წლის 14 აგვისტოს, შპს „პ.გ.ე.რ.მა“ (შემდეგში წოდებული „მოსარჩელე“, „მოწინააღმდეგე“ მხარედ), თბილისის საქალაქო სასამართლოში, სარჩელი აღძრა რ.ა–ძის, ე.პ–ძისა და თ.ჩ–ძის (შემდეგში წოდებული „მოპასუხე“, „კასატორ“ მხარედ) მიმართ, რომლითაც დააყენა შემდეგი სახის მოთხოვნები:
- რ.ა–ძეს შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს პრემიის სახით მიღებული თანხების ანაზღაურება - ჯამში 267 108 ლარის ოდენობით;
- ე.პ–ძესა და რ.ა–ძეს დაევალოთ, უზრუნველყონ რ.ა–ძის მიერ ე.პ–ძისათვის პრემიის სახით ჩარიცხული თანხების ანაზღაურება შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ სასარგებლოდ, ჯამში - 87 000 ლარის ოდენობით;
- ბათილად იქნეს ცნობილი რ.ა–ძესა და თ.ჩ–ძეს შორის 2018 წლის 21 ივნისს დადებული ხელშეკრულება უძრავი ნივთის ჩუქების შესახებ (181.31 კვ.მ ფართი, ბინა N5, მდებარე მისამართზე: ქ. თბილისი, ......... ქუჩა N3, ს/კ ........) და აღნიშნული უძრავი ქონება კვლავ აღირიცხოს რ.ა–ძის საკუთრებად.
1.2. 2018 წლის 05 მაისს, რ.ა–ძემ (შემდეგში წოდებული „მოსარჩელე“, „მოწინააღმდეგე“, „კასატორ“ მხარედ) თბილისის საქალაქო სასამართლოში სარჩელი აღძრა შპს „პ.გ.ე.რ.ის“, შპს „ა.ჯ.დ–ის“ და შპს „ჰ.დ.კ–ის“ (შემდეგში წოდებული „მოპასუხე“, „კასატორ“ მხარედ) მიმართ, რომლითაც დააყენა შემდეგი სახის მოთხოვნები:
- შპს „ა.ჯ.დ–ს“ რ.ა–ძის სასარგებლოდ დაეკისროს 2015 წლის იანვრიდან - 2018 წლის სექტემბრის ჩათვლით, საწარმოს მოგების 1%-ის გადახდა;
- შპს „ჰ.დ.კ–ის“ რ.ა–ძის სასარგებლოდ დაეკისროს 2015 წლის იანვრიდან - 2018 წლის სექტემბრის ჩათვლით, საწარმოს მოგების 1%-ის გადახდა;
- შპს „პ.გ.ე.რ.ს“ რ.ა–ძის სასარგებლოდ დაეკისროს 157 200 ლარის გადახდა და 2015 წლის იანვრიდან - 2018 წლის სექტემბრის ჩათვლით, საწარმოს მოგების 1%-ის გადახდა;
2. სარჩელის საფუძვლები
2.1. შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ მიერ აღძრულ სარჩელში, მოსარჩელე უთითებს, რომ რ.ა–ძემ საწარმოს დირექტორად დანიშვნის შემდგომ, 2017 წლის 6 სექტემბრიდან - 2018 წლის 21 მარტამდე პერიოდში, კომპანიის პარტნიორების ინფორმირებისა და მათი თანხმობის მოპოვების გარეშე, საკუთარ სახელზე დაიმტკიცა და თავის საბანკო ანგარიშზე ჩაირიცხა ფულადი პრემიები, ჯამში 267 108 ლარის ოდენობით, კერძოდ: ა) 2017 წლის 6 სექტემბერს - 12 500 ლარი; ბ) 2017 წლის 19 ოქტომბერს - 12 500 ლარი; გ) 2017 წლის 15 დეკემბერს - 25 000 ლარი; დ) 2018 წლის 5 თებერვალს - 25 000 ლარი (რ.ა–ძის საბანკო ანგარიშზე ჩაირიცხა 2 ტრანშად: 15 000 ლარისა და 10 000 ლარის ოდენობით); ე) 2018 წლის 12 მარტს - 12 000 ლარი; ვ) 2018 წლის 20 მარტს - 180 108 ლარი (60 000 ევროს ეკვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში გადარიცხვის დღეს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსით - აღნიშნული თანხა რ.ა–ძის საბანკო ანგარიშზე ჩაირიცხა 2018 წლის 21 მარტს).
2.2. 2015 წლის 15 სექტემბერს, კომპანიასა და ე.პ–ძეს შორის დაიდო უვადო შრომითი ხელშეკრულება. რ.ა–ძის დირექტორად დანიშვნის შემდგომ, კერძოდ 2017 წლის 6 სექტემბრიდან 2018 წლის 2 აპრილამდე პერიოდში, რ.ა–ძემ კომპანიის პარტნიორების ინფორმირებისა და მათი თანხმობის მოპოვების გარეშე, ე.პ–ძის სახელზე დაამტკიცა და გასცა ფულადი პრემიები, ჯამში 87 000 ლარის ოდენობით, კერძოდ: ა) 2017 წლის 6 სექტემბერს - 5 000 ლარი; ბ) 2017 წლის 19 ოქტომბერს - 5 000 ლარი; გ) 2017 წლის 15 დეკემბერს - 10 000 ლარი; დ) 2018 წლის 15 თებერვალს - 10 000 ლარი; ე) 2018 წლის 12 მარტს - 7 000 ლარი; ვ) 2018 წლის 2 აპრილს - 50 000 ლარი.
2.3. კომპანიის მოთხოვნის მიუხედავად, იგი უარს აცხადებს უნებართვოდ გადარიცხული თანხების უკან დაბრუნებაზე. კომპანიის პარტნიორთა 2018 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილების საფუძველზე, რ.ა–ძე გათავისუფლდა საწარმოს დირექტორის თანამდებობიდან.
2.4. 2018 წლის 21 ივნისს, რ.ა–ძესა და მის მეუღლეს, თ.ჩ–ძეს შორის, დაიდო უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე რ.ა–ძემ თ.ჩ–ძეს საკუთრებაში გადასცა (აჩუქა) მისი კუთვნილი 181.31 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, ბინა N5, მდებარე, მისამართზე: ქ. თბილისი, ....... ქუჩა N3, ს/კ:.......... უძრავი ქონება ამ დრომდე, მრავალი წლის განმავლობაში, წარმოადგენდა რ.ა–ძის საკუთრებას. მოსარჩელის რწმენით, უძრავი ქონების განკარგვა მოხდა რ.ა–ძის მიერ, მისთვის სამომავლოდ დასაკისრებელი ვალდებულებების თავიდან ასაცილებლად, რის გამოც ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი.
2.5. რ.ა–ძის მიერ აღძრულ სარჩელში მითითებულია, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეებს შორის არსებობდა შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობა, რომლის ფარგლებშიც რ.ა–ძე კისრულობდა სხვადასხვა ვალდებულების შესრულებას. 2014 წლის 01 ნოემბრიდან, რ.ა–ძე დაინიშნა შპს „ა.ჯ.დ–ის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ, საიდანც მას პრემიალური ფონდის სახით უნდა მიეღო საწარმოს მოგების 1%. 2014 წლის 01 ნოემბრიდან, რ.ა–ძე დაინიშნა შპს „ჰ.დ.კ–ის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ. მისაღები ხელფასის გარდა, მოსარჩელეს პრემიალური ფონდის სახით უნდა მიეღო საწარმოს მოგების 1%. შპს „პ.გ.ე.რ.ს“ და რ.ა–ძეს შორის არსებობდა შეთანხმება, რომლის ფარგლებშიც მოსარჩელეს უნდა მიეღო 60 000 აშშ დოლარი იმ შემთხვევაში, თუ მოხდებოდა რამდენიმე პირობის შესრულება რ.ა–ძის მიერ. შეთანხმებით ასევე გათვალისწინებული იყო საწარმოს მოგების 1%-ის გადახდა მოსარჩელისთვის.
2.6. აღნიშნული შეთანხმებების ფარგლებში მოპასუხეებს არ შეუსრულებიათ რ.ა–ძისთვის თანხის გადახდის ვალდებულება.
3. მოპასუხის პოზიცია
3.1. შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ სარჩელზე, მოპასუხეებმა წარმოდგენილი ერთობლივი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ რ.ა–ძე იყო კომპანიის დირექტორი, რაც მას აძლევდა უფლებამოსილებას ემოქმედა საზოგადოების სახელით. ასევე, მოპასუხეთა მტკიცებით, რ.ა–ძესა და მის მეუღლეს თ.ჩ–ძეს შორის, ნამდვილად დაიდო ჩუქების ხელშეკრულება, თუმცა არა მოჩვენებითი საფუძვლით, არამედ ოჯახს ესაჭიროებოდა ბანკიდან სესხის აღება, ხოლო იმ პირობებში, როდესაც რ.ა–ძე აღარ იყო დასაქმებული და არ უფიქსირდებოდა ყოველთვიური შემოსავალი ბანკისაგან ვერ მიიღებდა საჭირო თანხის ოდენობას, მით უფრო საბანკო სექტორისათვის ბოლო დროს გამკაცრებული კანონის პირობებში.
3.2. რ.ა–ძის სარჩელთან დაკავშირებით, მოპასუხე შპს „ა.ჯ.დ–ის“ წარმომადგენელმა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო. მოპასუხემ განმარტა, რომ მათ შორის არ არსებობდა სავალდებულო იურიდიული ძალის მქონე შეთანხმება პრემიალური ფონდის სახით კომპანიის მოგების 1%-ის გადაცემასთან დაკავშირებით. რ.ა–ძის მიერ აღძრული სარჩელი, ასევე არ ცნეს მოპასუხეების შპს „ჰ.დ.კ–ისა“ და შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ წარმომადგენლებმაც. მოპასუხეთა მტკიცებით, 2014 და 2015 წლებში კომპანია რ.ა–ძის სასარგებლოდ საკუთარი დისკრეციის ფარგლებში, პერიოდულად გასცემდა პრემიებს. კერძოდ, 2014 წლის 21 ივლისს, პრემიის სახით რ.ა–ძემ მიიღო 8419.68 ლარი; 2014 წლის 23 დეკემბერს ხელფასისა და პრემიის სახით - 10271.34 ლარი; 2015 წლის 23 დეკემბერს პრემია - 7209.9 ლარი. თუმცა, მხარეთა შორის არ არსებობდა სავალდებულო იურიდიული ძალის მქონე შეთანხმება რ.ა–ძისთვის პრემიალური ფონდის სახით კომპანიის მოგების 1%-ის გადახდის თაობაზე.
4. პირველი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი
4.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 06 ივნისის გადაწყვეტილებით, შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. რ.ა–ძეს „შპს პ.გ.ე.რ.ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა პრემიის სახით მიღებული თანხის - 267,108 ლარის და ე.პ–ძისათვის პრემიის სახით ჩარიცხული თანხის - 87000 ლარის გადახდა. ბათილად იქნა ცნობილი რ.ა–ძესა და თ.ჩ–ძეს შორის 2018 წლის 21 ივნისს დადებული ჩუქების ხელშეკრულება უძრავი ნივთზე მდებარე ქ. თბილისი, .........., ბინა N5, ს/კ #.........) და აღნიშნული უძრავი ქონების, რ.ა–ძის საკუთრებად აღრიცხვა დადგინდა. შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ სარჩელი ე.პ–ძისათვის თანხის დაკისრების თაობაზე - არ დაკმაყოფილდა.
4.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 06 ივნისის გადაწყვეტილება, სააპელაციო წესით, გაასაჩივრეს, როგორც შპს „პ.გ.ე.რ.მა“, ასევე რ.ა–ძემ და თ.ჩ–ძემ.
4.3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილებით, რ.ა–ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
4.4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილება, სააპელაციო წესით, გაასაჩივრა რ.ა–ძემ.
5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება
5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 20 მაისის განჩინებით, ზემოთხსენებული ორი სასარჩელო წარმოება, სამოქალაქო საქმეზე N2ბ7202-19 (აპელანტი - შპს „პ.გ.ე.რ.ი“, მოწინააღმდეგე მხარე - რ.ა–ძე და ე.პ–ძე; აპელანტები - რ.ა–ძე და თ.ჩ–ძე, მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „პ.გ.ე.რ–ი“) და სამოქალაქო საქმეზე N2ბ/2324-20 (აპელანტი - რ.ა–ძე, მოწინააღმდეგე მხარეები - შპს „პ.გ.ე.რ.ის“, შპს „ა.ჯ.დ–ს“ და შპს „ჰ.დ.კ–ი“), გაერთიანდა ერთ წარმოებად და მიენიჭა სააღრიცხვო სტატისტიკური ნომერი N2ბ/7202-19 (ტომი IV, ს.ფ. 158-162).
5.2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის განჩინებით, შპს „პ.გ.ე.რ–ის“ სააპელაციო საჩივარი და ამავე საქმეზე წარდგენილი რ.ა–ძისა და თ.ჩ–ძის სააპელაციო საჩივარი, არ დაკმაყოფილდა. უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება. ამავე განჩინებით, რ.ა–ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილება.
5.3. სააპელაციო პალატამ, რ.ა–ძისთვის უკანონოდ გადარიცხული პრემიის თანხის დაკისრების ნაწილში, მოიხმო საწარმოს დირექტორის ფიდუციური ვალდებულების დოქტრინა და სამეწარმეო სამართალში არსებული მტკიცების ტვირთის ობიექტური განაწილების საფუძველზე, დაასკვნა, რომ რ.ა–ძის მიერ, საკუთარი თავისთვის და ბუღალტერისთვის გაცემული არაგონივრული პრემიის თანხები, ისე რომ საქმის მასალებით ამ თანხების გაცემაზე საწარმოს პარტნიორთა კრების მიერ თანხმობის გაცემის ფაქტი არ დგინდებოდა, ვერ იქნებოდა განხილული, როგორც საზოგადოების საქმიანობის კეთილსინდისიერად გაძღოლა. ამასთან, პალატამ მოიხმო სამეწარმეო სამართალში კარგად დამკვიდრებული „ბიზნესის გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფცია და აღნიშნა, რომ რ.ა–ძის ქმედება არ ჰგავდა იმ ხელმძღვანელის მოქმედებას, რომელიც კეთილგონიერად ვარაუდოდა, რომ მისი მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელი უნდა ყოფილიყო საწარმოსთვის (ზრუნვის მოვალეობა), შესაბამისად, პალატის მოსაზრებით, რ.ა–ძის ქმედებები ვერ იქნებოდა განხილული „ბიზნესის გადაწყვეტილების მართებულობის“ საფარველქვეშ და იგი სადავო მოქმედებებისთვის პასუხისმგებლობისგან ვერ გათავისუფლდებოდა.
5.4. პალატამ ასევე სრულად გაიზიარა გასაჩივრებულ განჩინებაში ასახული დასაბუთება, რომელიც ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობას უკავშირდებოდა და დასძინა, რომ ახლო ნათესაურ კავშირში მყოფ პირებს შორის დადებული ჩუქების გარიგება, რომელთაგან ერთ-ერთი საკმაოდ სოლიდური ვალდებულების პირად მოვალეს წარმოადგენს, ქმნის იმგვარ განწყობას, რომ პირს გააჩნდა ქონების გადამალვის მიზანი. იმ პირობებში კი, როდესაც რ.ა–ძემ დამაჯერებლად ვერ დაასაბუთა ქონების მეუღლისთვის ჩუქების საჭიროება, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო გარიგება იყო მოჩვენებითი და მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი.
5.5. გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო პალატამ იმსჯელა რ.ა–ძის მიერ აღძრული სარჩელის ფარგლებში გაცხადებული სასარჩელო მოთხოვნების დასაბუთებულობაზეც და მიიჩნია, რომ რ.ა–ძის მიერ კომპანიებისგან მოთხოვნილი წმინდა მოგების 1% - წარმოადგენდა დივიდენდის სახით მოთხოვნილ თანხას. ამასთან, პალატამ განმარტა, რომ პერიოდი, რომლის განმავლობაშიც რ.ა–ძე მოითხოვდა დივიდენდის გადახდას არ ემთხვეოდა მისი შპს „ა.ჯ.დ–ის“ სამეთვალყურეო საბჭოში მოღვაწეობის პერიოდს, კერძოდ, წერილი, რომლითაც მოსარჩელე ცდილობდა 1%-იანი დივიდენდის მიცემის ვალდებულების ფაქტი დაედასტურებინა დათარიღებული იყო 2014 წლის 22 ოქტომბრით, მაშინ როდესაც ამ კომპანიის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრად რ.ა–ძე დაინიშნა 2015 წლის 05 აგვისტოდან. გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ამავე კომპანიის წესდების მიხედვით, მიმდინარე ბიზნეს ხარჯების გარდა სხვა ფინანსური საკითხების გადაწყვეტის უფლებამოსილება, გააჩნდა საზოგადოების პარტნიორთა კრებას, რის გამოც გაგზავნილი წერილის ავტორი - ს.ი–ი, რომელიც იყო კომპანიის პარტნიორი არ წარმოადგენდა რ.ა–ძისთვის 1%-იანი მოგების გადაცემის თაობაზე შეთანხმების მიღწევის უფლებამოსილ პირს.
5.6. სააპელაციო პალატის აზრით, რ.ა–ძის მიერ შპს „ჰ.დ.კ–ის“ მიმართ დაყენებული მოთხოვნა, საწარმოს წმინდა მოგების 1%-ის დაკისრების თაობაზე, ასევე დაუსაბუთებელი იყო იმ მოტივით, რომ მისთვის ს.ი–ის მიერ გაგზავნილი წერილი, რომელსაც მოსარჩელე კომპანიის ვალდებულების წარმოშობას უკავშირებდა, არ წარმოადგენდა მსგავსი შეთანხმების დადებაზე უფლებამოსილ პირს.
5.7. სააპელაციო პალატამ ასევე იმსჯელა რ.ა–ძის მიერ შპს „პ.გ.ე.რ.ისთვის“ 157 200 ლარისა და საწარმოს მოგების 1%-ის დაკისრების უსაფუძვლობის შესახებ და განმარტა, რომ მოსარჩელე კომპანიის დირექტორად 2017 წლის 09 მარტს დაინიშნა, შესაბამისად იმ ელექტრონული მიმოწერის წარმოების დროს, რომელსაც იგი კომპანიის ვალდებულების წარმოშობას უკავშირებს, იგი არ იყო დირექტორის თანამდებობაზე დანიშნული. ამასთან, მოსარჩელის მიერ მითითებული წერილის (მტკიცებულების) თაობაზე, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტება და აღნიშნა, რომ 2016 წლის 28 ოქტომბრის წერილით შეთავაზებული პირობები, შეიცავდა ოფერტის ნიშნებს, თუმცა ოფერტის შეთავაზებაზე მ. ტ–ის უფლებამოსილება მოსარჩელის მიერ დადასტურებული არ იყო. ასევე, პალატის განმარტებით, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ აღნიშნული ელექტრონული წერილი ჩაითვალებოდა ოფერტად, სასამართლოს დასკვნით, მასზე უნდა განხორციელებულიყო აქცეპტი, რაც საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დასტუდებოდა.
5.8. ზემოაღნიშნული მსჯელობის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ რ.ა–ძის სააპელაციო საჩივარიც დაუსაბუთებელი იყო, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა ძალაში.
5.9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 20 მაისის განჩინება, სააპელაციო საჩივრის წარდგენის გზით, გაასაჩივრა რ.ა–ძემ, ხოლო უძრავი ქონების ბათილად ცნობის ნაწილში, განჩინება ასევე გაასაჩივრა თ.ჩ–ძემ.
6. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები
6.1. კასატორი ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას, რ.ა–ძის სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებას და მოწინააღმდეგე საწარმოების მიერ აღძრული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
6.2. კასატორი ამტკიცებს, რომ სააპელაციო პალატამ პირადი და არა ობიექტურად არსებული ბიზნეს პრაქტიკის გათვალისწინებით დაასკვნა, რომ რ.ა–ძის მიერ პრემიის სახით აღებული 60 000 ევრო, შეუსაბამოდ მაღალი იყო მის ყოველთვიურ ანაზღაურებასთან მიმართებით. კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის ეს მიდგომა არ შეესაბამება, პრემიის ინსტიტუტის დანიშნულებას, რომელიც როგორც წესი ემსახურება პირის დაჯილდოებასა და წახალისებას, რის გამოც, რეალურად პრემია ძირითად შემთხვევებში აღემატება ყოველთვიურ ანაზღაურებას. ამასთან, მხარე უთითებს, რომ პრემიის უკან დაბრუნების საკითხი აქტუალური მას შემდეგ გახდა, რაც მხარეთა შორის შეწყდა საქმიანი ურთიერთობა. სხვადასხვა ფინანსური შემოწმების პირობებშიც, ამ გადარიცხვების თაობაზე პრეტენზია არცერთი კომპანიის პარტნიორს არ გამოუთქვამს, რისი მიზეზიც იყო ის, რომ პარტნიორთა შორის პრემიის გაცემაზე არსებობდა ნამდვილი შეთანხმება.
6.3. კასატორი განმარტავს, რომ სააპელაციო პალატამ სწორად მოიხმო, თუმცა არასწორად განმარტა „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფცია, რადგან იგი არა დირექტორის სასიკეთოდ, არამედ მის საუარესოდ გამოიყენა. ასევე კასატორს მიაჩნია, რომ რ.ა–ძეს, როგორც კომპანიის დირექტორს, სასამართლომ დააკისრა გაუმართლებლად მაღალი მტკიცების ტვირთი.
6.4. კასატორი არ ეთანხმება კომპანიის ბუღალტერის - ე.პ–ძისთვის ჩარიცხული პრემიის თაობაზე განვითარებულ მსჯელობასაც და მიიჩნევს, რომ მხოლოდ გადარიცხვის ფაქტზე განყენებულად აპელირებით, იმის დასკვნა, რომ დარღვეულია დირექტორის ფიდუციური ვალდებულება კომპანიის წინაშე, არასწორია.
6.5 .კასატორი ასევე აცხადებს, რომ დაუსაბუთებელია სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი მოთხოვნა მოპასუხე კომპანიებისთვის საწარმოს სუფთა მოგების 1%-ისა და შპს „პ.გ.ე.რ.ისთვის“ დამატებით, 157 200 ლარის დაკისრების თაობაზე. ამ მიმართებით კასატორი მიიჩნევს, რომ მხარეთა შორის საუბარია არა დივიდენდზე და მის განაწილებაზე, არამედ პრემიის განსაზღვრის წესზე, რომელზე შეთანხმებაც დადასტურებულია საქმის მასალებში წარმოდგენილი წერილებით.
6.6. კასატორი დასძენს, რომ დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა თ.ჩ–ძესა და რ.ა–ძეს შორის გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ. კასატორი უთითებს, რომ სადავო გარიგება დროში უსწრებს მოპასუხე კომპანიის მხრიდან რ.ა–ძისთვის გადაცემული პრემიის უკან მოთხოვნის თარიღს, ამიტომ ვალდებულების თავიდან აცილების მიზანზე საუბარი ალოგიკური და დაუსაბუთებელია. კასატორისთვის გაუგებარია, კიდევ რა სახის გარემოებები უნდა გამოკვეთილიყო, რომ მხარეთა შორის გამოხატული ნამდვილი ნების არსებობა დადასტურებულიყო, მით უფრო მაშინ როცა ქონების გაჩუქება მოხდა სასამართლოში დავის წამოწყებამდე და ამ დროისთვის ქონების გაჩუქების დამაბრკოლებელი არცერთი გარემოება არ არსებობდა. კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლოს მიერ ნების გამოვლენის განმარტება უნდა მოხდეს გარიგების დადების მომენტის შესაბამისად და არა რეტროსპექტიულად.
7. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
7.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 5 სექტემბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
8. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება
8.1. საკასაციო პალატა კასატორს განუმარტავს, რომ იგი საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, სასამართლოს უფლება არ აქვს გასცდეს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში დაფიქსირებულ პრეტენზიებს.
8.2. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორს მოცემულ საკასაციო საჩივარში დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის/შედავების წარდგენის გზით სადავოდ არ გაუხდია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტები, ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე დადგენილად უნდა ჩაითვალოს შემდეგი გარემოებანი:
- შპს „ა.ჯ.დ–ი“ მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში რეგისტრირებულია 2013 წელს. 2014 წლის აგვისტოდან - 2018 წლამდე მისი პარტნიორები იყვნენ: შპს „ჯ.ჰ.კ.ჯ–ი“ – 15%; სს „Skinest Hydro“ – 80%; შპს „ე.ს–ს“ – 5%;
- შპს „ა.ჯ.დ–ის“ სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი 2015 წლის 05 აგვისტოდან - 2017 წლის 12 აგვისტომდე იყო რ.ა–ძე;
- შპს „ა.ჯ.დ–ის“ 2014 წლის 06 აგვისტოს წესდების 6.13. პუნქტის თანახმად, საზოგადოების პარტნიორთა კრებას გააჩნია ექსკლუზიური უფლებამოსილება, მიიღოს გადაწყვეტილება საკითხზე - მიმდინარე ბიზნეს ხარჯების გარდა ნებისმიერი სახის ანაზღაურება ან სხვა ტიპის ხარჯების გაწევა, მესამე პირების ან პარტნიორებისთვის. ამავე წესდების 6.14. პუნქტის თანახმად, 6.13. პუნქტში მითითებულ საკითხებზე გადაწყვეტილების მისაღებად საჭიროა პარტნიორთა ხმების 100%-ის თანხმობა, ხოლო სხვა ყველა საკითხი, რომელიც არ არის გათვალისწინებული პუნქტი 6.13-ით და ასევე არ შედის სამეთვალყურეო საბჭოს კომპეტენციაში, საჭიროებს პარტნიორთა სულ ცოტა 51%-ის მხარდაჭერას;
- შპს „ჰ.დ.კ–ი“ მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში რეგისტრირებულია 2011 წელს. კომპანიის 100% წილის მფლობელია სს „S.H.“;
- რ.ა–ძის მიერ წარმოდგენილია სამი ელექტრონული წერილი: 1) 2014 წლის 22 ოქტომბრის ელექტრონული წერილი, რომელიც განხორციელებულია შპს „ა.ჯ.დ–ის“ 80% წილის მფლობელი პარტნიორის სს „S. H.“ სამეთვალყურეო საბჭოს წევრის ს.ი–ის მიერ და ეხება რ.ა–ძის დანიშვნას შპს „ა.ჯ.დ–ის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ 2) 2014 წლის 22 ოქტომბრის ელექტრონული წერილი, რომელიც განხორციელებულია შპს „ჰ.დ.კ–ის“ 100% წილის მფლობელი პარტნიორის სს „S.H.“ სამეთვალყურეო საბჭოს წევრის ს.ი–ის მიერ შპს „ჰ.დ.კ–ის“ სამეთვალყურეო საბჭოს წევრ მ.ტ–თან და ეხება კომპანიის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ რ.ა–ძის დანიშვნას; 3) 2016 წლის 28 ოქტომბრის ელექტრონული წერილი შპს „პ.გ.ე.რ–ის“ 90% წილის მფლობელი პარტნიორის შპს „O.S. A.“-ის წარმომადგენელს მ.ტ–სა და რ.ა–ძეს შორის.
- შპს „ჰ.დ.კ–ის“ 100% წილის მფლობელი პარტნიორის შპს „S. R. G.“-ს გადაწყვეტილებით სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებად დაინიშნენ: რ.ა–ძე, ჰ. ვ., მ.ტ–ი;
- შპს „პ.გ.ე.რ.“ მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში რეგისტრირებულია 2014 წელს. მისი პარტნიორები არიან: შპს „O.S.A. L.“ – 90%; შპს „პ.ლ.პ.“ – 10%;
- 2017 წლის 09 მარტიდან 2018 წლის 10 აპრილამდე, შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ დირექტორი იყო რ.ა–ძე;
- 2014 წლის 22 ოქტომბერს, ს.ი–სა და მ.ტ–ს შორის შედგა ელექტრონული მიმოწერა. წერილში აღნიშნულია, რომ 01.11.2014 წლიდან მ.ტ–ს უნდა გაენულებინა რ.ა–ძის წინა ყველა შრომითი ურთიერთობა A- თან (შპს „ა.ჯ.დ–ი“) და მოსარჩელე უნდა გაეფორმებინა სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ. ერთ-ერთი პირობის თანახმად, რუსლანი პრემიალური ფონდის სახით მიიღებდა საწარმოს მოგების 1% (ბრუტო). აღნიშნული წერილი ასევე გაეგზავნა რ.ა–ძეს;
- 2014 წლის 22 ოქტომბერს, ს.ი–სა და მ.ტ–ს შორის შედგა ელექტრონული მიმოწერა. წერილში აღნიშნულია, რომ 01.11.2014 წლიდან მიხეილ ტერენტიევს უნდა გაენულებინა რ.ა–ძის წინა ყველა შრომითი ურთიერთობა H - თან (შპს „ჰ.დ.კ–ი“) და მოსარჩელე უნდა გაეფორმებინა სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარედ. ერთ-ერთი პირობის თანახმად, რუსლანი პრემიალური ფონდის სახით მიიღებდა საწარმოს მოგების 1% (ბრუტო);
- 2016 წლის 28 ოქტომბერს, მ.ტ–სა და რ.ა–ძეს შორის შედგა ელექტრონული მიმოწერა. ამასთან: 1) მიმართვაში ჩამოთვლილი პირობების შესრულების შემთხვევაში, რ.ა–ძეს გადაეცემოდა 60 000 აშშ დოლარი; 2) იმ შემთხვევაში, თუ არ მოხდებოდა გზის 2 კმ. მონაკვეთის მშენებლობა და მისასვლელი გზა გაფართოვდებოდა თბილისის მუნიციპალიტეტის ხარჯზე, პრემიის ოდენობა შეადგენდა 40 000 აშშ დოლარს; 3) საკუთრებაში მიწის გადასვლის, გოლფის აქცეპტაციის და ექსპლუატაციის დაწყების შემდეგ - წმინდა მოგების 1%;
8.3. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორის პირველი საკასაციო პრეტენზია ეხება იმას, რომ რ.ა–ძის მიერ მიღებული პრემია, როგორც შრომის ანაზღაურება, იყო კანონიერი და არ ექვემდებარებოდა კომპანიისთვის უკან დაბრუნებას. ამასთან, კასატორის აზრით, ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლომ დარიცხული პრემია სუბიექტურად, ბიზნეს პრაქტიკის გათვალისწინების გარეშე, მიიჩნია შეუსაბამო თანხის ოდენობად, რასაც საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს.
8.4. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკორპორაციო სამართლის მიზნებისათვის საწარმოს ხელმძღვანელობა/წარმომადგენლობა ორმხრივი სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში მიღწეული შეთანხმებაა, რომლის ერთი მხარე - მომსახურების გამწევი ვალდებულია, გაწიოს შეპირებული მომსახურება, ხოლო მეორე მხარე - გადაიხადოს საზღაური. ამ ტიპის შეთანხმება დამყარებულია განსაკუთრებულ ნდობაზე და უფლებით აღჭურვილ პირს, ფიდუციური ვალდებულების ფარგლებში, აძლევს სრულ დამოუკიდებლობას, იურიდიული პირის სახელითა და ხარჯზე განახორციელოს ყველა ის მოქმედება, რაც წესდებით გათვალისწინებული მიზნის მიღწევას შეუწყობს ხელს. იმ პირობებში, როდესაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის იურიდიული პირის მომწესრიგებელი ნორმები და მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონი არ შეიცავს პირდაპირ დათქმას საწარმოს დირექტორთან დადებული ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნების თაობაზე, დგება საკითხი იმის შესახებ, თუ ყველაზე უფრო რომელ სამართლებრივ ინსტიტუტთან არის ეს ურთიერთობა ახლოს. პალატა განმარტავს, რომ დავალება იმ ხელშეკრულებათა რიცხვს მიეკუთვნება, რომელიც დაკავშირებულია სამუშაოს შესრულებასთან, მისი საგანია რწმუნებული პირის მიერ ერთი ან რამდენიმე იმგვარი მოქმედების შესრულება, რომელიც იწვევს ამა თუ იმ შედეგის დადგომას და როგორც წესი, ეფუძნება ურთიერთნდობას, რწმუნებულის ვალდებულებას წარმოადგენს დავალებული მოქმედების მმართველის გულისხმიერებით წარმოება და მიღწეული შედეგის ადრესატი ხდება წარმოდგენილი პირი. ამდენად, კერძო სამართლის იურიდიული პირის დირექტორსა და ამ იურიდიულ პირს შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობა დავალების ხელშეკრულებაა, რომლის საფუძველზეც დირექტორი საწარმოს სახელითა და ხარჯზე ახორციელებს მისთვის წესდებით/კანონით მინიჭებულ უფლებამოსილებებს (სუსგ №ას-1203-2018, 25.04.2019წ.). საწარმოს დირექტორთან იდება სასამსახურო ხელშეკრულება და მეწარმეთა შესახებ კანონის ნორმებთან ერთად გამოყენებული უნდა იქნეს არა შრომითი ურთიერთობების, არამედ დავალების ხელშეკრულების მომწესრიგებელი სამართლებრივი ნორმები (სუსგ №ას-895-845-2015, 29.01.2016წ.).
8.5. საკასაციო პალატის მიერ, ვერ იქნება გაზიარებული კასატორის მოსაზრება, თითქოს მას საწარმოსთვის გადასახდელად მიღებული შრომის გასამრჯელოს უკან დაბრუნების ვალდებულება დაეკისრა, არამედ საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დადასტურებულია, რომ შპს „პ.გ.ე.რ.ი“ მოითხოვდა რ.ა–ძეს საწარმოს სასარგებლოდ დაკისრებოდა პრემიის სახით მის მიერ, და კომპანიის ბუღალტერის მიერ, მიღებული თანხების ანაზღაურება - ჯამში 267 108 ლარისა და 87 000 ლარის ოდენობით. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმებისას, სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს ის სამართლებრივი წინამძღვრები, რომლებიც შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ სარჩელის დაკმაყოფილებას დაედო საფუძვლად.
8.6. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მხარეს სურს, კერძოდ, დირექტორის მიერ კომპანიისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, დავა უნდა გადაწყდეს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტიდან (დავის წარმოშობის დროს მოქმედი კანონის რედაქცია) (ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული პირები და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები საზოგადოების საქმეებს უნდა გაუძღვნენ კეთილსინდისიერად; კერძოდ, ზრუნავდნენ ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი, და მოქმედებდნენ იმ რწმენით, რომ მათი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის. თუ ისინი არ შეასრულებენ ამ მოვალეობას, საზოგადოების წინაშე წარმოშობილი ზიანისთვის პასუხს აგებენ სოლიდარულად, მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ..), ასევე, სამოქალაქო კოდექსის 709-ე მუხლიდან (დავალების ხელშეკრულებით რწმუნებული ვალდებულია შეასრულოს მისთვის დავალებული (მინდობილი) ერთი ან რამდენიმე მოქმედება მარწმუნებლის სახელითა და ხარჯზე), 712-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილებიდან (რწმუნებული მოვალეა შეასრულოს მარწმუნებლის მითითებები. რწმუნებულს შეუძლია გადაუხვიოს მარწმუნებლის მითითებებს, თუ, გარემოებებიდან გამომდინარე, მას შეუძლია ივარაუდოს, რომ მარწმუნებელი საქმის ვითარების ცოდნის შემთხვევაში მოიწონებდა ასეთ გადახვევას. რწმუნებული მოვალეა მითითებებისაგან გადახვევამდე შეატყობინოს მარწმუნებელს და დაელოდოს მის გადაწყვეტილებას, თუკი დაყოვნებით მარწმუნებელს არ შეექმნება ზიანის მიყენების საფრთხე), 394.1 (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება) და 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) მუხლებიდან გამომდინარე.
8.7. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წანამძღვარი და ძირითადად სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ, სახელდობრ: მხარეებს შორის სადავო არ იყო, რომ რ.ა–ძე იყო შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ დირექტორი, რომელმაც 2017 წლის 6 სექტემბრიდან - 2018 წლის 21 მარტამდე პერიოდში, კომპანიის პარტნიორების ინფორმირებისა და მათი თანხმობის მოპოვების გარეშე, საკუთარ სახელზე დაიმტკიცა და თავის საბანკო ანგარიშზე ჩაირიცხა ფულადი პრემიები, ჯამში 267 108 ლარის ოდენობით. გარდა ამისა, უდავოა, რომ რ.ა–ძემ, ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილების ფარგლებში, კომპანიის ბუღალტერის - ე.პ–ძის სახელზე დაამტკიცა და გასცა ფულადი პრემიები, ჯამში 87 000 ლარის ოდენობით. აღნიშნულ ქმედებებს კომპანია მიიჩნევდა მის საზიანო ქმედებებად და აცხადებდა, რომ კომპანიის დირექტორს არ ჰქონდა პრემიის, მით უფრო ასეთი სოლიდური პრემიის, ერთპიროვნულად გაცემის უფლება.
8.8. ამ მიმართებით გაზიარებული ვერ იქნება კასატორი რ.ა–ძის აპელირება მასზედ, რომ მას, როგორც დირექტორს ჰქონდა პრემიის გაცემის ერთპიროვნული უფლებამოსილება, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ წესდების 3.1 პუნქტის თანახმად, საზოგადოების უმაღლეს მმართველობით ორგანოს წარმოადგენს პარტნიორთა კრება, რომლის კომპეტენციას სხვა საკითხებთან ერთად მიეკუთვნა გადაწყვეტილების მიღება - დირექტორის დანიშვნასა და გამოწვევასთან, მათთან ხელშეკრულებების დადებასა და შეწყვეტასთან, ასევე მათი ანგარიშების დამტკიცებასთან მიმართებით („პ“ ქვეპუნქტი). გარდა მითითებულისა, საერთო კრებაზე მისაღებ გადაწყვეტილებად განიხილებოდა ასევე, ხელმძღვანელ პირთათვის მოგებასა და საერთო შემოსავალში მონაწილეობისა და პენსიის მიცემის პრინციპების განსაზღვრა („ლ“ ქვეპუნქტი). შესაბამისად, დგინდება, რომ დირექტორს კომპანიის წესდებით პრემიის გაცემის ერთპიროვნული უფლებამოსილება არ გააჩნდა.
8.9. ასევე, არადამაჯერებელია კასატორის პრეტენზია იმასთან დაკავშირებით, რომ მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები კომპანიისათვის ზიანის მომტანი არ იყო. საკასაციო პალატა მხარეს განუმარტავს, რომ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, კომპანიის დირექტორს აკისრია განსაკუთრებული მოვალეობები (ფიდუციური მოვალეობები) კომპანიის წინაშე, რომლებიც, სხვასთან ერთად, მოიცავს დირექტორის მოვალეობას საზოგადოების საქმეებს გაუძღვეს კეთილსინდისიერად, კერძოდ, ზრუნავდეს ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი და მოქმედებდეს იმ რწმენით, რომ მისი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის („ზრუნვის მოვალეობა“). ამგვარი ვალდებულება რ.ა–ძეს ასევე ეკისრებოდა საწარმოს წესდების წესდების 4.2 პუნქტითაც. ზრუნვის მოვალეობა მოითხოვს დირექტორისაგან მიიღოს ისეთი გადაწყვეტილებები, რომლებიც გამოიწვევს კომპანიის მოგების გაზრდას. აღნიშნული გადაწყვეტილებები შეიძლება იყოს მაღალი რისკის მატარებელიც და მცდარიც, თუმცა, „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფციიდან გამომდინარე, თუ ხელმძღვანელი კეთილგონიერების ფარგლებში მოქმედებს იმ რწმენით, რომ მისი გადაწყვეტილება მიღებულია საზოგადოების საუკეთესო ინტერესების დაცვის მიზნით და ამ გადაწყვეტილების მიღებისას იგი ინფორმირებული იყო იმ ზომით, რაც მას, მოცემულ ვითარებაში საკმარისად მიაჩნდა, ამ გადაწყვეტილების შედეგებისათვის კომპანიის დირექტორი დაცულია პირადი პასუხისმგებლობისაგან (შდრ. სუსგ №ას-1158-1104-2014, 06 მაისი, 2015 წელი; ას-1307-1245-2014, 06 მაისი, 2015 წელი).
8.10. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დერივაციული სარჩელის განხილვისას მტკიცების თვალსაზრისით, მოსარჩელის ვალდებულებას წარმოადგენს ზიანის არსებობის ფაქტის დამტკიცება, მან უნდა მიუთითოს და წარადგინოს მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებს საწარმოს მატერიალური დანაკლისის ფაქტს, რომელიც დირექტორის ბრალეული ქმედების შედეგია, ხოლო საწარმოს ხელმძღვანელობითი და წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირი ვალდებულია, გააქარწყლოს ეს გარემოება იმგვარად, რომ იგი კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად ასრულებდა დაკისრებულ მოვალეობებს და თუნდაც მატერიალური დანაკლისის არსებობის შემთხვევაში, ეს მდგომარეობა არ არის დირექტორის ბრალეული ქმედების შედეგი. მოცემულ შემთხვევაში (იხ. სუსგ. საქმეზე №ას-727-695-2016, 2019 წელი 23 იანვარი).
8.11. სრულადაა გასაზიარებელი სააპელაციო პალატის მიერ გაკეთებული ის სამართლებრივი შეფასებაც, რომლის თანახმად, კომპანიისთვის მიყენებული ზიანი - სოლიდური თანხების დანაკლისი სახეზეა, ხოლო საპირისპირო მტკიცების ფარგლებში, იმ პირობებში როდესაც საქმეში წარმოდგენილი შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ წესდების თანახმად, დირექტორს პრემიის გაცემის ერთპიროვნული უფლებამოსილება არ გააჩნდა, რ.ა–ძის მიერ დირექტორის უფლებამოსილების ფარგლებში მოქმედების თაობაზე მითითება არარელევანტურია. ამასთან, ამგვარი უფლებამოსილების ქონის პირობებშიც კი, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ როდესაც დირექტორის ყოველთვიური ანაზღაურება 6 000 ევროს შეადგენდა, მის მიერ საკუთარი თავისთვის 2017 წლის 6 სექტემბრიდან - 2018 წლის 21 მარტამდე პერიოდში - 267 108 ლარის ჩარიცხვა, ასევე საწარმოს ბურალტერისთვის ყოველგვარი განსაკუთრებული დამსახურების გარეშე პრემიის სახით - 87 000 ლარის ჩარიცხვა, გონიერი დამკვირვებლის თვალში, ვერ იქნებოდა განხილული, როგორც საწარმოს ინტერესებისაკენ მიმართული ქმედება. ამიტომ, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლომ მართებულად მიიჩნია რ.ა–ძის მიერ ფიდუციური მოვალეობების დარღვევის ფაქტი დადგენილად და კანონიერად დააკისრა მას გაცემული პრემიების უკან დაბრუნების ვალდებულება.
8.12. გარდა ყოველივე ზემოაღნიშნულისა, ვერ იქნება გაზიარებული კასატორის ის არგუმენტიც, რომლის თანახმად, სააპელაციო ინსტანციის სასამართლომ არასწორად განმარტა საქმეზე „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფცია. გასაჩივრებულ განჩინებაში ეს პრეზუმფცია მოყვანილია, როგორც დირექტორის მიერ განხორციელებულ ქმედებებზე პასუხისმგებლობის გამორიცხვის შესაძლებლობად, სასამართლოს ჩამოთვლილი აქვს ის წინაპირობები, რომელთა დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც შესაძლებელია დირექტორს არ დაეკისროს პასუხისმგებლობა, თუმცა საბოლოოდ აღინიშნა, რომ რ.ა–ძის მიერ განხორციელებული მოქმედებები არ ექცეოდა „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფციით დაცულ სფეროში, რის გამოც მას უნდა დაკისრებოდა პასუხისმგებლობა.
8.13. საკასაციო პალატა ასევე მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება რ.ა–ძის სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოპასუხე კომპანიებისთვის საწარმოს სუფთა მოგების 1%-ისა და შპს „პ.გ.ე.რ.ისთვის“ დამატებით, 157 200 ლარის დაკისრებაზე კანონიერია და საპირისპიროს თაობაზე საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ შედავებას.
8.14. უპირველესად აღსანიშნავია, რომ საწარმოს სუფთა მოგების 1%, რომლის დაკისრებასაც რ.ა–ძე მოპასუხე საწარმოებისთვის მოითხოვს, წარმოადგენს არა დივიდენდს (დივიდენდი ეს არის საწარმოს მოგება, რომლის მიღების უფლებაც ექსკლუზიურად გააჩნია საწარმოს პარტნიორს (იხ. სუსგ. საქმეზე საქმე № ას-1349-2021, 2022 წლის 28 სექტემბერი), რ.ა–ძე კი, მოპასუხედ დასახელებული საწარმოების პარტნიორი არ ყოფილა), როგორც ეს სააპელაციო პალატამ განმარტა, არამედ შუამავლობის სანაცვლოდ მისაღებ გასამრჯელოს (იხ. სუსგ. საქმე №ას-1190-2021, 2022 წლის 22 თებერვალი).
8.15. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, რ.ა–ძის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სამოქალაქო კოდექსის 744-ე მუხლი, კერძოდ, პირი, რომელიც სხვას ჰპირდება გასამრჯელოს ხელშეკრულების დასადებად გაწეული შუამავლობისათვის, ვალდებულია გადაიხადოს ეს გასამრჯელო მხოლოდ მაშინ, თუ ხელშეკრულება ამ შუამავლობის შედეგად დაიდო. თუ ხელშეკრულება იდება გადადების პირობით, გასამრჯელო შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ ამ პირობის დადგომის შემდეგ. შუამავლობა წარმოადგენს სახელშეკრულებო ურთიერთობის ერთ-ერთ სახეს, რომლის საგანია საშუამავლო საქმიანობის განხორციელება და მასთან დაკავშირებული სხვა სახის მომსახურება (იხ. დამატებით: თ. ნინიძე, საქართველოს სამოქალქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი მეოთხე, ტომი I, 744-ე მუხლი, თბ., 2001, გვ. 441). საშუამავლო საქმიანობად შეიძლება მიჩნეულ იქნეს მხოლოდ ისეთი სახის საქმიანობა, რომლის მიზანიც შემკვეთსა და მესამე პირს შორის ხელშეკრულების დადებაა. შუამავლობა სახელშეკრულებო ურთიერთობის ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს, რომელიც ოფერტისა და აქცეპტის სამართლებრივ საფუძვლებზეა დამყარებული (იხ. დამატებით: Roth, in MüKo.BGB, §652, Rn.44.). შუამავლობა ანაზღაურებადი საქმიანობაა, შუამავალს ანაზღაურების მოთხოვნის შესაძლებლობა მხოლოდ მაშინ წარმოეშობა, თუ დაიდება ძირითადი ხელშეკრულება შემკვეთსა და მესამე პირს შორის (იხ. დამატებით: სერგი ჯორბენაძე, სამოქალაქო კოდექსის ონლაინ კომენტარი, 744-ე მუხლი, ველი 4, 8, 2016, www.gccc.ge), ასევე (იხ. სუსგ. საქმე №ას-1190-2021, 2022 წლის 22 თებერვალი).
8.16. საკასაციო პალატა დასძენს, რომ შუამავლობის ხელშეკრულებაზე ვრცელდება ყველა ის ზოგადი ვალდებულება, რომელიც გარიგების წარმოშობისთვისაა საჭირო და უპირველესად ეს არის - გარიგების უფლებამოსილ პირთა შორის დადება. ამ მიმართებით გასაზიარებელია სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომლის თანახმად, შპს „ა.ჯ.დ–ის“ და შპს „ჰ.დ.კ–ის“ წესდების მიხედვით, მიმდინარე ბიზნეს ხარჯების გარდა სხვა ფინანსური საკითხების გადაწყვეტის უფლებამოსილება, გააჩნდა საზოგადოების პარტნიორთა კრებას, რის გამოც ს.ი–ი, რომელთან ნაწარმოებ მიმოწერასაც რ.ა–ძე კომპანიისთვის 1%-იანი მოგების გადაცემის ვალდებულების წარმოშობას უკავშირებს, არ იყო კომპანიის პარტნიორი და შესაბამისად, არ წარმოადგენდა რ.ა–ძისთვის 1%-იანი მოგების გადაცემის თაობაზე შეთანხმების მიღწევის უფლებამოსილ პირს.
8.17. რაც შეეხება შპს „პ.გ.ე.რ.ისთვის“ 157 200 ლარისა და საწარმოს მოგების 1%-ის დაკისრების თაობაზე (2015 წლის იანვრიდან 2018 წლის სექტემბრის ჩათვლით) რ.ა–ძის მოთხოვნას, ამ ნაწილშიც სააპელაციო პალატამ მართებულად აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა არ აკმაყოფილებდა იმ სამართლებრვ წინაპირობებს, რომელთა არსებობაც მოთხოვნის დასადასტურებლად არის საჭირო. კერძოდ, მხარეებს შორის სადავო არაა, რომ რ.ა–ძე შპს „პ.გ.ე.რ.ის“ დირექტორად დაინიშნა 2017 წლის 09 მარტს, ხოლო მისი მოთხოვნა საწარმოსთვის თანხების დაკისრების თაობაზე მომდინარეობს 2015 წლის იანვრიდან. მითითებულ პერიოდში საწარმოსა და მოსარჩელეს შორის სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობის დასადასტურებლად, რ.ა–ძე უთითებდა მ.ტ–სა და რ.ა–ძეს შორის 2016 წლის 28 ოქტომბერს განხორციელებულ ელექტრონულ მიმოწერაზე, სადაც მითითებული იყო შემდეგი პირობები: 1) მიმართვაში ჩამოთვლილი პირობების შესრულების შემთხვევაში რ.ა–ძეს გადაეცემოდა 60 000 აშშ დოლარი; 2) იმ შემთხვევაში, თუ არ მოხდებოდა გზის 2 კმ მონაკვეთის მშენებლობა და მისასვლელი გზა გაფართოვდებოდა თბილისის მუნიციპალიტეტის ხარჯზე, პრემიის ოდენობა შეადგენდა 40 000 აშშ დოლარს; 3) საკუთრებაში მიწის გადასვლის, გოლფის აქცეპტაციის და ექსპლუატაციის დაწყების შემდეგ - გადაეცემოდა წმინდა მოგების 1%. ამ შემთხვევაშიც საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ წინამდებარე განჩინების 8.14 პუნქტის მსგავსად, სახეზეა საშუამავლო საქმიანობა. როგორც უკვე აღინიშნა, შუამავლობა ანაზღაურებადი საქმიანობაა. შუამავალს ანაზღაურების მოთხოვნის შესაძლებლობა მხოლოდ მაშინ წარმოეშობა, თუ დაიდება ძირითადი ხელშეკრულება შემკვეთსა და მესამე პირს შორის (იხ. დამატებით: სერგი ჯორბენაძე, სამოქალაქო კოდექსის ონლაინ კომენტარი, 744-ე მუხლი, ველი 4, 8, 2016, www.gccc.ge), ასევე (იხ. სუსგ. საქმე №ას-1190-2021, 2022 წლის 22 თებერვალი). მოცემულ შემთხვევაში, გარდა იმისა, რომ წერილში მითითებული გარემოებების შესრულების ფაქტი, საქმის მასალებში წარმოდგენილი შეუცილებადი მტკიცებულებებით არ დასტურდება, ასევე პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას მასზედ, რომ მოხმობილი ელექტრონული წერილი, მ.ტ–ის უფლებამოსილების დაუდასტურებლობის პირობებში, მტკიცებულებას მხოლოდ ხელშეკრულების დადების თაობაზე განხორციელებულ წინადადებას ამსგავსებს (სამოქალაქო კოდექსის 329-ე მუხლი), რომელიც ცალკე აღებული, საშუამავლო ანაზღაურების მოთხოვნის ლეგიტიმურ საფუძველს არ ქმნის.
8.18. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით თ.ჩ–ძესა და რ.ა–ძის მიერ ერთობლივად გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს განჩინების ის ნაწილიც, რომლითაც ძალაში დარჩა პირველი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილება რ.ა–ძესა და თ.ჩ–ძეს შორის 2018 წლის 21 ივნისს დადებული ჩუქების ხელშეკრულების (უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. თბილისი, ............, ს/კ #..........) ბათილად ცნობის შესახებ. აღნიშნულთან დაკავშირებით, კასატორები უთითებენ, რომ სადავო გარიგება დროში უსწრებს მოპასუხე კომპანიის მხრიდან რ.ა–ძისთვის გადაცემული პრემიის უკან მოთხოვნის თარიღს, ამიტომ, ვალდებულების თავიდან აცილების მიზანზე საუბარი ალოგიკური და დაუსაბუთებელია. კასატორებისთვის ასევე, გაუგებარია, კიდევ რა სახის გარემოებები უნდა გამოკვეთილიყო, რომ მხარეთა შორის გამოხატული ნამდვილი ნების არსებობა დადასტურებულიყო, მით უფრო მაშინ, როცა ქონების გაჩუქება მოხდა სასამართლოში დავის წამოწყებამდე და ამ დროისთვის ქონების გაჩუქების დამაბრკოლებელი არცერთი გარემოება არ არსებობდა.
8.19. საკასაციო პალატა ვერც ამ შემთხვევაში გაიზიარებს კასატორების აპელირებას და მოდავე მხარეებს განუმარტავს, რომ საკასაციო სამოქალაქო კოდექსის 56.1 მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება). მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, მოჩვენებითი გარიგების დადება უკავშირდება მესამე პირებთან არსებულ ურთიერთობას (მაგალითად, მოჩვენებითი გარიგების დადების ერთ-ერთ მოტივს შეიძლება, წარმოადგენდეს მესამე პირის მოტყუება, პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდება და ა.შ). იმისათვის, რომ სასამართლომ სადავო გარიგება მიიჩნიოს მოჩვენებითად, აუცილებელია ისეთი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა, რომლებიც მიუთითებენ ნების გამოვლენის ნაკლზე, ფიქციური გარიგების შესახებ „ურთიერთშეთანხმებაზე“, საერთო მიზანზე, რაც არ შეესაბამება მათ მიერ გარეგანი ნების გამოვლენას (იხ. სუსგ-ები: N ას-171-159-2015; 29.04.2015წ; N ას-976-908-2017, 22.01.2018წ; N ას-366-2019, 17.05.2019წ; N ას-366-2023, 25.05.2023წ. N ას-198-2023, 23.06.2023წ.).
8.20. ერთ-ერთ საქმეზე საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განმარტა, რომ ამ მხრივ მეტად დიდი მნიშვნელობა გააჩნია პრეზუმფციებისა და მტკიცების ტვირთის სწორად განსაზღვრას. მითითებული გარემოებების დადასტურება ეკისრება პირს, რომელიც ითხოვს ამ საფუძვლით გარიგების ბათილობას, რადგან, თუნდაც მოსარჩელე უთითებდეს გარიგების ერთი მხარის არაკეთილსინდისიერებაზე, ივარაუდება, რომ გარიგების მეორე მხარე მოქმედებდა კეთილსინდისიერად, რისი გაქარწყლებაც, ევალება მოსარჩელეს. მაგრამ იმ შემთხვევაში, როდესაც გარიგება იდება ნათესავებს (მაგალითად, მამა-შვილს) ან სხვა ოჯახის წევრებს შორის, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ოჯახის წევრებისათვის ცნობილია არსებული ვალდებულებების თაობაზე (სუსგ №ას-1029-2019, 30.10.2019წ; №ას-1348-2019, 22.01.2020წ. №ას-3-2020, 16.06.2020წ.)
8.20. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში განმარტავს, რომ ჩუქების ხელშეკრულება არ არის დაცული კეთილსინდისიერი შემძენის ინსტიტუტით (სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლი), რადგან ამ ტიპის გარიგების შემთხვევაზე კეთილსინდისიერების პრეზუმფციის დამდგენი ნორმა არ ვრცელდება (შდრ. სუსგ საქმეზე Nას- 397-397-2018, 19.04.2019 წ). უსასყიდლო განკარგვისას (როგორც უძრავი, ასევე მოძრავი ნივთების განკარგვის შემთხვევაში) შემძენს არ იცავს სამოქალაქო კოდექსის 185-ე და 187-ე მუხლების დანაწესი (შდრ. სუსგ საქმე Nას-471-471-2018, 28.02.2019 წ). ამასთან, ჩუქების, როგორც უსასყიდლო გარიგების დროს, არ არსებობს შემძენის კეთილსინდისიერების პრეზუმფცია და მტკიცების ტვირთი შემძენს უბრუნდება (შდრ. სუსგ N ას- 1230-2018, 14.12.2018 წ).
8.21. ერთ-ერთ საქმეზე, სადაც გამოვლინდა პირთა ნათესაური კავშირი, საკასაციო სასამართლომ სწორედ სსკ-ის 56.1-ე მუხლის საფუძველზე პრეზუმირებულად მიიჩნია მხარეთა (პაპისა და შვილიშვილის) საერთო მიზნით მოქმედება, რადგან ასეთ დროს ივარაუდება, რომ ერთი ოჯახის წევრებს ერთმანეთის განზრახვის შესახებ ინფორმაცია ჰქონდათ, თუმცა, ამ შემთხვევაში ნათესაური კავშირი მხოლოდ ერთ-ერთი ელემენტია, რადგან ზემოხსენებული ნორმით გათვალისწინებული წინაპირობაა გადამწყვეტი, რომ ფიქტიურად გაფორმებული ხელშეკრულებას არ მოჰყოლია ის სამართლებრივი შედეგი, რაც უნდა დამდგარიყო (იხ. სუსგ-ები: N ას-1257-2022, 23.06.2023წ; N ას-136-2021, 05.04.2022წ; N ას-1314-2020, 22.02.2022წ; N ას-976-908-2017, 22.01.2018წ; შეად. სუსგ-ებს: N ას-1212-1138-2015, 06.06.2016წ; N ას 871-821-2015, 05.02.2016წ; N ას-487-461-2015, 17.06.2015წ; წN ას-1266-1195-2012, 14.11.2013 წ.).
8.22. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებათა სამართლებრივი ანალიზით, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მოსარჩელემ თავი გაართვა მისი წილი მტკიცების ტვირთს. კერძოდ, დადგენილია, რომ უძრავი ნივთი წლების მანძილზე (15 წელზე მეტია) ირიცხებოდა რ.ა–ძის საკუთრებაში და ამ დრომდე არ დამდგარი მისი მეუღლის სასარგებლოდ გაჩუქების საჭიროება. რ.ა–ძემ ქონება გაასხვისა შპს ,,პ.გ.ე.რ–ისგან’’ წამოსვლისა და ურთიერთობის დაძაბვის შემდგომ. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების სამართლებრივ დასკვნას, რომ კასატორებმა ვერ გააქარწყლეს სარჩელში მითითებული გარემოებები და ვერ განიხილავს ვარგისად მოპასუხეთა იმ შედავებას რომ, სესხის უზრუნველყოფის მიზნით მოხდა ქონების გაჩუქება. აღნიშნულის დასადასტურებლად, მოპასუხეთა მხრიდან არ წარმოდგენილა ბანკისათვის მიმართვის ან/და ქონების იპოთეკით დატვირთვის მტკიცებულება, რაც გაამყარებდა მათ ზეპირ პოზიციას. ამავდროულად მტკიცებას აქარწყლებს ის ფაქტიც, რომ ქონების იპოთეკით დატვირთვა არ მოითხოვს აღნიშნული ქონების უშუალოდ მსესხებლის საკუთრებაში არსებობას და ნებისმიერი მესამე პირის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთი შესაძლოა გამოყენებული იქნეს ამა თუ იმ ვალდებულების უზრუნველსაყოფად. ამგვარად, აღნიშნული შედავება საფუძველშივე გამორიცხავს გარიგების ნამდვილი ნების დადების საფუძველს, რამეთუ ჩუქების ხელშეკრულებისას, გამჩუქებლის ნება მიმართულია უსასყიდლოდ ნივთის გასხვისებაში. არსებულ ვითარებაში მტკიცება იმისა, რომ მეუღლეებს სურდათ უზრუნველყოფის მიზნით ქონების გამოყენება, რაც გახდა ჩუქების ხელშეკრულების დადების საფუძველი, თავშივე გამორიცხავს გარიგების ნამდვილი ნების საფუძველზე დადებას. ამავდროულად, როდესაც გარიგება ნათესავებს ან სხვა ოჯახის წევრებს შორის იდება, ივარაუდება, რომ ოჯახის წევრებისათვის ცნობილი იყო ქონების ნაკლის თაობაზე, ასეთის არსებობის შემთხვევაში. ოჯახის წევრებს შორის გარიგებათა გაფორმების დროს, პრეზუმირებულია, რომ ოჯახის წევრებისათვის ცნობილია არსებული ვითარება. აღნიშნული პრეზუმფციის გაქარწყლება კი, კასატორებმა დასაბუთებული საკასაციო შედავებით ვერ შეძლეს, რის გამოც პალატას მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული განჩინება ამ ნაწილშიც დასაბუთებულია და არ არსებობს მისი გაუქმების ფაქტობრივ-სამართლებრივი წინაპირობები.
8.23. ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
8.24. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. (იხ. სუსგ. საქმე №ას-1190-2021, 2022 წლის 22 თებერვალი, საქმე №ას-727-695-2016, 2019 წელი 23 იანვარი, №ას-315 -2020, 2020 წლის 10 ნოემბერი, სუსგ საქმეზე Nას-397-397-2018, 19.04.2019 წ., სუსგ საქმე Nას-471-471-2018, 28.02.2019 წ., სუსგ საქმეზე Nას-1230-2018, 14.12.2018 წ.), ასევე, არ არსებობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391.5 მუხლის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია, კასატორმა ვერ გააქარწყლა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, რის გამოც არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.
9. პროცესის ხარჯები
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. შესაბამისად, კასატორებს რ.ა–ძესა და თ.ჩ–ძეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) უნდა დაუბრუნდეთ სს „თიბისი ბანკში“, სახელმწიფო ბაჟის სახით რ.ა–ძის მიერ 2022 წლის 01 აგვისტოს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 6000 ლარის 70% - 4200 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53, 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
რ.ა–ძესა და თ.ჩ–ძის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნეს ცნობილი; კასატორებს რ.ა–ძესა და თ.ჩ–ძეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეთ სს "თიბისი ბანკში", სახელმწიფო ბაჟის სახით რ.ა–ძის მიერ 2022 წლის 01 აგვისტოს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 6000 ლარის 70% - 4200 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.თავმჯდომარე გიორგი მიქაუტაძე
მოსამართლე თეა ძიმისტარაშვილი
მოსამართლე მირანდა ერემაძე
