საქმე №ას-881-2024

4 ივნისი, 2025 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

გიზო უბილავა (მომხსენებელი), თეა ძიმისტარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - ს.მ–ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სს „თ–ი“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 18 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, გადაუხდელი დანამატისა და პირგასამტეხლოს ანაზღაურება, შეთანხმებისა და შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურისა და პირგასამტეხლოს დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ს.მ–ძემ (შემდგომში – „მოსარჩელე“, „დასაქმებული“, „აპელანტი“, „კასატორი“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „თ–ის“ (შემდგომში - „მოპასუხე“, „დამსაქმებელი“, „მოწინააღმდეგე მხარე“) (შემდგომში ერთად - „მხარეები“) მიმართ, დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის, გადაუხდელი დანამატისა და პირგასამტეხლოს ანაზღაურების, შეთანხმებისა და შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენის, იძულებითი განაცდურისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების მოთხოვნით.

2. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 20 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 18 მარტის განჩინებით, აპელანტის (მოსარჩელის) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 20 დეკემბრის განჩინება.

6. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

6.1. მხარეები შრომით სახელშეკრულებო ურთიერთობაში იმყოფებოდნენ 2010 წლის 20 სექტემბრიდან;

6.2. მოპასუხე ორგანიზაციაში მიმდინარე რეორგანიზაციის პირობებში, შესაბამისი განყოფილებისა და მოსარჩელის მიერ დაკავებული თანამდებობრივი პოზიციის გაუქმების გამო, დამსაქმებლის 2016 წლის 9 აგვისტოს Nკ-627 ბრძანებით, მოსარჩელე, გენერალური დირექტორის აპარატის იურიდიული სამსახურის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევებზე სახდელების დადების განყოფილების მთავარი სპეციალისტი, გადაიყვანეს ამავე სამსახურის საპრეტენზიო–სასარჩელე განყოფილებაში შრომითი მუშაობის დავების იურისკონსულტის თანამდებობაზე 2016 წლის 10 აგვისტოდან, შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა 2 992 ლარით (დარიცხული), ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი შრომის ანაზღაურების 25%;

6.3. დამსაქმებლის 2017 წლის 1 ნოემბრის №კ-1086 ბრძანებით, მოსარჩელესთან - გენერალური დირექტორის აპარატის იურიდიული სამსახურის საპრეტენზიო-სასარჩელე მუშაობის განყოფილების შრომის დავების იურისკონსულტთან, შეწყდა შრომითი ხელშეკრულება საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, 2017 წლის 01 ნოემბრიდან;

6.4. ბრძანების მე-2 მუხლის თანახმად, მოსარჩელეს მიეცა კომპენსაციის სახით 4 (ოთხი) თვის თანამდებობრივი სარგო და ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი 14960 ლარი დარიცხული და აუნაზღაურდა გამოუყენებელი შვებულება 8 (რვა) სამუშაო დღის ოდენობით (მე-3 მუხლი).

7. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა აპელანტის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, შრომითი ურთიერთობა არ შეწყვეტილა მხარეთა შეთანხმებით და მის მიერ ნების გამოვლენა არ იყო ნამდვილი, ადგილი ჰქონდა იძულებას.

8. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 54-ე, 85-ე-89-ე მუხლებით, ასევე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებებით.

9. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე იყო ვალდებული, სასამართლოსთვის მიეთითებინა ფაქტები, რაც ქმნიდა იძულების საფუძველს, ხოლო ამგვარი მითითების შემთხვევაში, დასახელებული ფაქტების უარყოფის ტვირთი გადავიდოდა მოპასუხე მხარეზე.

10. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ბრძანებას საფუძვლად დაედო 2017 წლის 1 ნოემბერს მხარეებს შორის გაფორმებული შეთანხმება, რომლის თანახმად, მოსარჩელე მიმართავს დამსაქმებელს წინადადებით, მიიღონ მისი შეთავაზება 2017 წლის 10 ნოემბრიდან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე. ამავე შეთანხმების თანახმად, დასაქმებული „სრული პასუხისმგებლობით აცხადებს და ადასტურეს, რომ აღნიშნული შეთავაზებისას მის თავისუფალ ნებაზე არ ხდება (არ მომხდარა) არანაირი სახის ზემოქმედება (მუქარა, ზეწოლა, იძულება, მოტყუება და სხვა, მათ შორის დისკრიმინაციული მოპყრობა). თანამდებობის საკუთარი სურვილით დატოვება წარმოადგენს მის პირად გადაწყვეტილებას და სრულად აცნობიერებს მოსალოდნელ სამართლებრივ შედეგებს შრომითი კონტრაქტის შეწყვეტასთან დაკავშირებით. შეთანხმებითვე, მოპასუხე კომპანიის გენერალური დირექტორი ს.კ–ვი დააკმაყოფილებს დასაქმებულის სურვილს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე 2017 წლის 1 ნოემბრიდან და გარდა საბოლოო ანგარიშსწორებისა, საზოგადოება ასევე სთავაზობს გასასვლელ დახმარებას (კომპენსაცია) 4 თვის თანამდებობრივი სარგოს და ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის ოდენობით.

11. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელემ მიიღო შეთავაზება 4 (ოთხი) კალენდარულ თვიანი თანამდებობრივი სარგოს და ინდივიდუალური- მასტიმულირებელი დანამატის გადახდის პირობით შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე ურთიერთშეთანხმებით. დასაქმებულმა კიდევ ერთხელ, სრული პასუხისმგებლობით გამოაცხადა და დაადასტურა, რომ წინამდებარე შეთანხმებაზე დათანხმება (მასზე ხელმოწერა) წარმოადგენს მის თავისუფალ ნებას, რომელზეც არ ხდება (არ მომხდარა) არანაირი სახის ზემოქმედება (მუქარა, ზეწოლა, იძულების მოტყუება და სხვა მათ შორის დისკრიმინაციული მოპყრობა) და რომ თანამდებობის საკუთარი სურვილით დატოვება წარმოადგენს მის პირად გადაწყვეტილებას და სრულად აცნობიერებს მოსალოდნელ სამართლებრივ შედეგებს შრომითი კონტრაქტის შეწყვეტასთან დაკავშირებით. ხელმოწერილი შეთანხმებით, მოსარჩელე ადასტურებს, რომ არანაირი სახის პრეტენზია არ გააჩნია და არც მომავალში არ ექნება მოპასუხე კომპანიის, მისი ხელმძღვანელების, თანამშრომლების ანდა კონტრაქტორების მიმართ. მის მიერ არ იქნება გამოყენებული კომპანიის, მისი ხელმძღვანელების, თანამშრომლების ანდა კონტრაქტორების საწინააღმდეგოდ არანაირი ინფორმაცია, რომელიც გააჩნია ან სამომავლოდ შეიძლება, რომ ცნობილი გახდეს. რაც დადასტურებულია მოსარჩელისა და კომპანიის გენერალური დირექტორის ხელმოწერით 2017 წლის 1 ნოემბერს.

12. სააპელაციო სასამართლოს აღნიშვნით, მოსარჩელე/აპელანტი გამოვლენილი ნების არანამდვილობაზე მითითებისას აპელირებს მის იძულებაზე, რაც გამოიხატებოდა მისი სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლების მიზნით განგრძობითი და სისტემური ხასიათის ქმედებებში, მათ შორის, თანამშრომელთა წინაშე მოსარჩელის უცენზურო სიტყვებით, ასევე, ხმამაღალი ტონით საუბარსა და დამცირებაში, მასზე უსაფუძვლო ბრალდებების დაბრალებასა და საზოგადოებაში გავრცელებაში, ნებართვის გარეშე ადმინისტრაციულ შენობაში გადაადგილების აკრძალვაში, სხვა პირთა კომპეტენციას მიკუთვნებული საქმეების განსახილველად მოსარჩელისათვის დაწერაში, შრომითი საქმიანობის განხორციელების ხელშეშლაში და სხვა.

13. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე/აპელანტი მის მიერ გამოვლენილი ნებისა და მის შესაბამისად, მოპასუხის მიერ გამოცემული ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძვლად მიუთითებს, ასევე, ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე და აღნიშნავს, რომ მის მიმართ შექმნილი უმძიმესი ვითარების და „სომატოფორმული სინდრომის“ ფონზე იგი იძულებული გახდა მოეწერა ხელი მოპასუხის მიერ მომზადებულ უკანონო შეთანხმებაზე.

14. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებისათვის მნიშვნელოვან და შესაბამისად, მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას წარმოადგენს პირის ჯანმრთელობის იმ ხარისხით გაუარესების, იმ სახის ფსიქიკური მდგომარეობის არსებობა, რაც გავლენას ახდენს მის ცნობიერებაზე, რადგან გარიგების ბათილობისათვის განმსაზღვრელია არა დიაგნოზი თავისთავად, არამედ მისგან გამომდინარე ცნობიერების დაკარგვა ან დროებითი აშლილობა, რომელიც ნების ფორმირებაზე ახდენს გავლენას და რეალობის, შედეგების სწორად აღქმის შესაძლებლობას გამორიცხავს. მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში არ არის წარდგენილი სათანადო, სპეციალური კვლევის შედეგად მიღებული დასკვნის სახით რაიმე მტკიცებულება, რაც ნების გამოვლენის მომენტში მოსარჩელის ცნობიერების დაკარგვას, ან დროებითი აშლილობის გარემოებას დაადასტურებდა, რასაც შეეძლო გავლენა მოეხდინა ვითარების სწორად აღქმის მის უნარზე.

15. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სარჩელით წარდგენილი ფაქტები არ შეესაბამებოდა იძულებით დადებული გარიგების ნორმატიულ შინაარსს, ასევე, არ დასტურდება დროებითი ფსიქიკური აშლილობის ფონზე, გარიგების დადება. შესაბამისად, მოსარჩელემ/აპელანტმა ვერ უზრუნველყო სადავო გარიგების მართლსაწინააღმდეგო ხასიათის დადასტურება, რაც მიუთითებს სადავო გარიგების მხარეთა თავისუფალი ნების გამოვლენის შედეგად მიღწეულ შეთანხმებაზე და არ არსებობს ამ შეთანხმების ბათილად ცნობის საფუძველი. შესაბამისად, კომპანიის 2017 წლის 1 ნოემბრის №კ-1086 ბრძანება, რომელსაც საფუძვლად დაედო მხარეთა შეთანხმება, მართლზომიერია და მისი ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს.

16. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა სამსახურში აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება. აღნიშნული სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილების წინაპირობა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობაა. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა მართლზომიერად იქნა მიჩნეული, არ არსებობს აღნიშნული მოთხოვნების დაკმაყოფილების საფუძველი.

17. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ:

17.1. მოპასუხე კომპანიის 2017 წლის 13 აპრილის Nკ-345 ბრძანებით, დასაქმებულს - საპრეტენზიო-სასარჩელე განყოფილების შრომის დავების იურისკონსულტს, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმების განხილვის ვადების დარღვევის გამო, შრომის შინაგანაწესის 8.4 პუნქტისა და მუშაკთა დისციპლინური სასჯელის დადების პროცესის შესახებ რეგლამენტის მე-7 მუხლის 1.1 პუნქტის თანახმად, გამოეცხადა საყვედური და შეუმცირდა 2017 წლის აპრილისა და მაისის თვეების ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი 50%-ის ოდენობით;

17.2. მუშაკთა დისციპლინური სასჯელის დადების პროცესის შესახებ რეგლამენტით შრომითი ხელშეკრულებით, მუშაკის მიერ, თავისი მიზეზით, თანამდებობრივი ინსტრუქციის შესაბამისად, მასზე დაკისრებული შრომითი მოვალეობების შეუსრულებლობა ან არასათანადო შესრულება საზოგადოების „ლნა“ და „შნდ“ დარღვევა ექვემდებარება დისციპლინურ სასჯელს. წინამდებარე რეგლამენტი წარმოადგენს საზოგადოების ლოკალურ ნორმატიულ აქტს და ადგენს მუშაკებზე დისციპლინური სასჯელის დადებისა და სასჯელის მოხსნის წესს (3.1. მუხლით). 3.2. მუხლით, წინამდებარე რეგლამენტი ვრცელდება საზოგადოების ყველა სტრუქტურულ ქვედანაყოფსა და მუშაკზე;

17.3. რეგლამენტი ადგენს დისციპლინური წარმოების წესებს, მე-7 თავის 1.1. პუნქტით, თუ ადგილი აქვს მუშაკის მიერ შრომითი ხელშეკრულებით, სხვა საზოგადოების ლნა-თი ან/და თანამდებობრივი ინსტრუქციით განსაზღვრული მისი მოვალეობების არასათანადო შესრულებას ან არშესრულებას, მაშინ ფაქტი ფიქსირდება სტრუქტურული ქვედანაყოფის სამსახურებრივ წერილში, ყველა ზემდგომი ხელმძღვანელის ვიზებით, დარგობრივი დირექტორის ჩათვლით/სამსახურებრივი მოკვლევის აქტში/ინციდენტის (ავარიის) ჩადენის მიზეზების მოკვლევის აქტში, რომელშიც მითითებული უნდა იყოს წინადადება დისციპლინური სასჯელის გამოყენებაზე (სასჯელის ტიპის მითითებით) და აუცილებლად, დამრღვევის ახსნა-განმარტების ან ახსნა-განმარტების არ მიცემის შესახებ აქტის თანდართვით, რომელსაც ხელს აწერს 2 ან მეტი მოწმე, სასჯელის დისციპლინური გამოყენებამდე სამსახურებრივი წერილის/სამსახურებრივი მოკვლევის დასკვნის/ინციდენტის (ავარიის) მიზეზის მოკვლევის აქტის ავტორმა უნდა მოითხოვოს მუშაკის ახსნა-განმარტება წერილობით ფორმაში, ის აუცილებელია იმისათვის, რომ განისაზღვროს მუშაკის ბრალი, რადგანაც წარმოადგენს დისციპლინური გადაცდომის ერთ-ერთ საკვალიფიკაციო ნიშანს. თუ მოთხოვნიდან ორ (2) სამუშაო დღეში, მუშაკი არ წარმოდგენს ახსნა - განმარტებას, მაშინ დგება შესაბამისი აქტი. როგორც წესი მუშაკის ახსნა-განმარტება წარმოდგენილია მისი ხელით დაწერილი ახსნა-განმარტებით ბარათში. ახსნა-განმარტება ასევე შეიძლება წარმოდგენილი იყოს აქტში. დისციპლინური სასჯელების სახეებია: შენიშვნა, საყვედური;

17.4. დისციპლინური სასჯელის დადებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს ჩადენილი გადაცდომის სიმძიმე, მისი ჩადენის გარემოებები, მუშაკის წინანდელი მუშაობა და ყოფაქცევა;

17.5. თანამშრომლის მიერ დისციპლინური სასჯელის მიღებისას შეიძლება გამოყენებული იქნას მასტიმულირებელი გადახდების (პრემია+იმდ) შემცირების ზომა პერიოდზე 1 თვიდან: შენიშვნა - 0% დან 50%; საყვედური - 50% დან 100%;

17.6. მოსარჩელის მიმართ დისციპლინური ღონისძიების გამოყენებას საფუძვლად დაედო საპრეტენზიო-სასარჩელო განყოფილების უფროსის მიერ 2016 წლის მეორე ნახევარში (განყოფილებაზე ახალი ფუნქციების დაკისრების თარიღიდან) ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების ოქმების განხილვის საკითხის შესწავლა, რომლითაც გამოვლინდა იურისტის - დასაქმებულის მიერ ნაწარმოებ საქმეებში განხილვის ვადების დარღვევა სამართალდარღვევის ოქმის 324 ერთეულზე. აღნიშნულის თაობაზე 2017 წლის 15 მარტს, განყოფილების უფროსმა N0315/372 სამსახურებრივი ბარათით მიმართა კომპანიის იურიდიული სამსახურის უფროსს და მოითხოვა სათანადო რეაგირება დარღვევების განმაპირობებელი გარემოებების დადგენის მიზნით;

17.7. სამსახურებრივ წერილში მითითებული ინფორმაციის თაობაზე - სამართალდარღვევის ოქმების განხილვის ვადების დარღვევებთან დაკავშირებით, იურიდიული სამსახურის უფროსის მიერ ახსნა-განმარტება მოეთხოვა მოსარჩელეს;

17.8. იურიდიული სამსახურის განმეორებით მოთხოვნაზე მოსარჩელემ გააკეთა განმარტება, რომლითაც მის მიერ სამართალდარღვევის ოქმებში გამოვლენილი ვადების დარღვევის ფაქტები უარყოფილი არ არის და აღნიშნულის მიზეზად მიუთითებს საქმეთა სიმრავლეზე;

17.9. მოპასუხე კომპანიის იურიდიული სამსახურის უფროსმა დ.დ–მა 04.04.2017 წელს N0404/782 წერილით მიმართა კომპანიის გენერალურ დირექტორს, რომლითაც მიზანშეწონილად მიიჩნია დასაქმებულის მიმართ დისციპლინური ღონისძიების გამოყენება;

17.10. საკითხი განიხილა ასევე კომპანიის კადრების მუშაობის კომიტეტმა 2017 წლის 10 აპრილს და მიიღო გადაწყვეტილება იურიდიული სამსახურის, საპრეტენზიო-სასარჩელე განყოფილების, შრომითი დავების იურისტკონსულტის, მოსარჩელისათვის, საყვედურის გამოცხადებისა და 2 თვით იდმ-ს 50%-ის შემცირების თაობაზე;

17.11. საკითხთან დაკავშირებით უარყოფითი პოზიცია გამოხატა იურიდიული სამსახურის უფროსის მოადგილემ მის მიერ გენერალური დირექტორის მიმართ წარდგენილ 2017 წლის 12 აპრილის განცხადებაში.

18. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმების ვადის გადაცილებით განხილვის 324 ფაქტი მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია არც დისციპლინური წარმოების ეტაპზე მის მიერ წარდგენილი განმარტებით, არც სარჩელის განხილვისას, ასევე, სადავოდ არ გაუხდია მოპასუხის მიერ მითითებული გარემოება, რომ მოსარჩელის უმოქმედობის გამო, გაშვებული იქნა დადგენილებების იძულებითი აღსრულების ვადები. ისეთ პირობებში, როდესაც დასაქმებულის მხრიდან დარღვევების მრავალჯერადად ჩადენის ფაქტები დადასტურებული იყო, შრომითი ხელშეკრულების შენარჩუნების პრიორიტეტულობის დაცვითა და პრევენციული მიზნებით, მისი შედეგების (დადგენილებების აღსრულების ვადების გასვლის სახით) გათვალისწინებით, გამოყენებული დისციპლინური ღონისძიება მართებულია ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს.

19. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე აპელანტმა შეიტანა საკასაციო საჩივარი, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

20. საკასაციო საჩივარი ეფუძნება შემდეგ ძირითად პრეტენზიებს:

20.1. მოსარჩელე სადავოდ ხდის მის მიერ სამსახურიდან წასვლის თაობაზე გამოვლენილი ნების ნამდვილობას, კერძოდ, სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე ფორმალურად გამოხატული ნება მოტივირებული იყო გათავისუფლების დროისათვის მოქმედი დამსაქმებელი კომპანიის ხელმძღვანელობის მხრიდან იძულების (მუქარის) გამოყენებით;

20.2. საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებისა (მათ შორის, თავად მოპასუხის განმარტებისა და მოწმეთა ჩვენებების) და მსგავს დავაზე უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკით (სუსგ Nას-269-2019, 27.10.2021 წელი) უდავოდ დადასტურდა, რომ მოსარჩელესთან უვადო შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა განხორციელდა მოპასუხე კომპანიის და მისი ხელმძღვანელობის უშუალო არამართლზომიერი ქმედებების შედეგად. სასამართლომ კი მხედველობაში არ მიიღო კომპანიის თანამშრომლებში მოსარჩელის მაღალი ავტორიტეტის ქონის ფაქტი, მოსარჩელის გარშემო შექმნილი მტრული/დამამცირებელი/ არამართლზომიერი გარემო;

20.3. სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო აღიარება, რომ მოპასუხეს არ ჩაუტარებია და არც იყო ვალდებული ჩაეტარებინა, რაიმე წარმოება, რა დროსაც იგი კანონიერი გადაწყვეტილების მიღების მიზნით, მიუკერძოებლად გამოიკვლევდა ყველა ფაქტობრივი გარემოებას, მათ შორის, მოსარჩელეს, რომელსაც ეკავა საკმაოდ პრესტიჟული და შემოსავლიანი თანამდებობა, კმაყოფაზე ჰყავს მცირეწლოვანი შვილი, მოხუცი მშობელი და გააჩნია საკრედიტო ვალდებულებები, რომელსაც გათავისუფლებამდე ჰქონდა კომპანიის ისტორიაში ფინანსური თავალსაზრისით ყველაზე წარმატებული დავა მოგებული, არ გამოიკვლია მისი ნება ხომ არ იყო იგი პროვოცირებული ძალადობის, იძულების, მუქარის, შანტაჟის, დაპირების და სხვა პირის არაკეთილსინდისიერი/ფსიქოლოგიური ზემოქმედებით ჩამოყალიბებული ან განპირობებული. შეთანხმების ტექსტი მომზადდა უშუალოდ მოპასუხის მიერ და მათ იცოდნენ, რომ მოსარჩელე სადავოდ გახდიდა მათ მიერ მომზადებულ შეთანხმებას (იხ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოში მოპასუხის წარმომადგენლის განმარტება);

20.4. სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო, რომ მოსარჩელეს, განსხვავებით სხვა დასაქმებულებისა, შესასრულებლად კოლოსალური რაოდენობის ოქმები ეწერებოდა;

20.5. სასამართლომ ასევე არ გაითვალისწინა 2015-2016 წლებში, ასევე, სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლების დღეს, მოსარჩელის არასათანადო ჯანმრთელობის მდგომარეობის არსებობის ფაქტები;

20.6. სასამართლომ მართლზომიერად მიიჩნია მოსარჩელის მიმართ გამოყენებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის ღონისძიება, რაც ყოვლად დაუშვებელია, რამდენადაც მოსარჩელის ქმედებას არ მოჰყოლია არანაირი ზიანი და მიუხედავად უშუალო ხელმძღვანელთა ინფორმირებისა, სწორედ დამსაქმებელმა არ მოახდინა საქმეთა სამართლიანი გადანაწილება, ხოლო დამსაქმებლის მხრიდან ქმედების განუხორციელებლობის გამო, პასუხიმგებლობა დააკისრა მოსარჩელეს, რაც ყოვლად დაუშვებელია, რამდენადაც სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, ყოველი სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად;

20.7. საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებების შეფასების შედეგად უდავოდ დადგინდა, რომ დამსაქმებლის მიერ მომზადებულ შეთანხმებაზე ხელმოწერა მოტივირებული იყო მაიძულებელი ეფექტით;

20.8. ნიშანდობლივია ის ფაქტიც, რომ მოსარჩელე მოპასუხე კომპანიაში დასაქმებული იყო - „სოლიდურ/მაღალ ანაზღაურებად თანამდებობაზე“, რომელიც განეკუთვნებოდა მაღალ კარიერულ საფეხურს. მოსარჩელე დასაქმებული იყო მოპასუხე კომპანიაში შრომითი დავების იურისტის თანამდებობაზე, რაც, თავის მხრივ, ხაზს უსვამს დასაქმებულის მიერ სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე ნების გამოვლენის სათუუოობას;

20.9. მოსარჩელის მიერ მასზე განხორციელებული იძულების დასადგენად წარმოდგენილ მტკიცებულებათა ერთობლიობა უდავოდ ქმნის დასაბუთებული ვარაუდის საფუძველს, რომ მოსარჩელემ წარმატებით დაძლია მისთვის განკუთვნადი მტკიცების ტვირთი, ამის საპირისპიროდ უნდა აღინიშნოს, რომ მოპასუხემ ვერ შეძლო იმგვარი მტკიცებულებების წარდგენა, რომელიც გააბათილებდა მოსარჩელის მიერ წარდგენილ მტკიცებულებებს. მოპასუხე მხოლოდ შეცილების ვადის გაშვებას და აქედან გამომდინარე, სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის გაქარწყლების დასაბუთებას ეყრდნობა, ხოლო ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა მიუხედავად საქმეში წარდგენილი საქმის გარემოებებისა, საერთოდ გვერდი აუარეს და სადავო გადაწყვეტილებაში არ იმსჯელეს მოსარჩელის მიმართ განსხვავებულ მოპყრობის ფაქტებთან დაკავშირებით. არ არის იურიდიულად დასაბუთებული ზემოხსენებული ფაქტებისა და არგუმენტების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლით დადგენილი წესით შეფასება, ხომ არ ადასტურებდა მოსარჩელის მხრიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363³ მუხლით გათვალისწინებული მტკიცების ტვირთის მოსარჩელის მიერ დაძლევას, რის შემდეგაც მოპასუხეს ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ დისკრიმინაცია არ განხორციელებულა; სათანადოდ არ გამოიკვლიეს საქმის გარემოებანი, განავითარეს განსხვავებული მიდგომა, არასწორად განმარტეს ეროვნული კანონმდებლობა, ასევე უგულებელყვეს საერთაშორისო და თავად უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რამაც საქმეზე გამოიწვია იურიდიულად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება.

21. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 5 აგვისტოს განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად. 2025 წლის 16 აპრილს საქმის განაწილების ელექტრონული სისტემის მეშვეობით წინამდებარე საქმე განსახილველად დაეწერა მოსამართლე გიზო უბილავას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

22. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია.

23. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომში - „სსსკ“) 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

24. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

25. საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში [სსსკ-ის 404.1 მუხლის პირველი წინადადება]. საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) [სსსკ-ის 407-ე მუხლი]. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებაში არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

26. საქართველოს უზენაესი სასამართლო აღნიშნავს, რომ წინამდებარე საქმის ფარგლებში, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა მოხდა მხარეთა შორის გაფორმებული შეთანხმებით (იხ. წინამდებარე განჩინების 6.3; 10 პუნქტები), სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით (წინამდებარე განჩინებაში მითითებულია და შეფასებულია სშკ-ის ნორმები დასაქმებულის გათავისუფლების მომენტში მოქმედი რედაქციით), თუმცა კასატორი სადავოდ ხდის მის მიერ სამსახურიდან წასვლის თაობაზე გამოვლენილი ნების ნამდვილობას, კერძოდ, მისი მითითებით, ზემოაღნიშნულ შეთანხმებას ხელი მოაწერა განხორციელებული იძულების შედეგად.

27. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქართველოში შრომითი ურთიერთობების შეწყვეტა მოწესრიგებულია სშკ-ის (წინამდებარე განჩინებაში მითითებულია და შეფასებულია სშკ-ის ნორმები დასაქმებულის გათავისუფლების მომენტში მოქმედი რედაქციით) 37-ე და 38-ე მუხლებით, რომელთაგან პირველი მოიცავს შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლებს, ხოლო მეორე არეგულირებს შეწყვეტის პროცედურულ მხარეს. აღნიშნული მუხლების კუმულატიური ერთობლიობით შეგვიძლია აღვნიშნოთ, რომ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას დამსაქმებლის პოზიტიური ვალდებულებაა დაასრულოს დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობა მხოლოდ ლეგიტიმური გზებით, ხოლო ნეგატიური ვალდებულებაა, სათანადო საფუძვლის გარეშე არ შეწყვიტოს შრომითი ურთიერთობა (შდრ.სუსგ №ას-1776-2019, 10 აპრილი 2020 წელი).

28. შრომით ურთიერთობებში უფლებათა რეალიზაციას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს, ვინაიდან შესაძლებელია, სამართალურთიერთობა შეწყდეს როგორც ლეგიტიმურ, ისე არალეგიტიმურ საფუძველზე. შრომითი ურთიერთობის სწორი რეგულაცია წარმოადგენს შრომის უფლების დაცვის გარანტს. შესაბამისად, დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის უფლებათა წონასწორობას ემსახურება შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის კანონისმიერი საფუძვლის არსებობა. შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონისმიერ რეგულირებას აქვს შემაკავებელი ეფექტი, რომელიც ამ ურთიერთობის მონაწილეებს იცავს თვითნებობისა და სოციალური უსამართლობისაგან.

29. საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლების კვლევისას, სასამართლო ამოწმებს დამსაქმებლის მიერ უფლების გამოყენების მართლზომიერების საკითხს, რის საფუძველზეც აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას. ამისათვის აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელი გარემოებების მართლზომიერების საკითხის შესწავლა. სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას. აღნიშნული საკითხის გამორკვევა შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე გამოცემულ ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად (შდრ. სუსგ №ას-861-861-2018, 25 სექტემბერი 2018 წელი; №ას-483-457-2015, 7 ოქტომბერი 2015 წელი).

30. საქართველოს უზენაესი სასამართლო აღნიშნავს, რომ სარჩელით მოსარჩელემ სადავო გახადა მის მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობა და მიუთითა, რომ შეთანხმებას ხელი მოაწერა მის მიმართ განხორციელებული იძულების (მუქარის) შედეგად (იხ. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები პუნქტი 20.1). რაც სასამართლოს მიერ სსკ-ის 85-ე და 89-ე მუხლის წინაპირობების შემოწმებას საჭიროებს; სსკ-ის 85-ე მუხლი ადგენს: „გარიგების დადების მიზნით იმ პირის იძულება (ძალადობა ან მუქარა), რომელმაც დადო გარიგება, ანიჭებს ამ პირს გარიგების ბათილობის მოთხოვნის უფლებას მაშინაც, როცა იძულება მომდინარეობდა მესამე პირისაგან“, ამასთან, იძულება არა ფაქტის, არამედ სამართლებრივი შეფასების საკითხია. სამოქალაქო კოდექსის 85-ე-89-ე მუხლებით განსაზღვრული გარიგების იძულებით დადება სამართლებრივი კატეგორიაა და სასამართლო ნორმით გათვალისწინებული შედეგის განსაზღვრისას ხელმძღვანელობს მხარის მიერ მითითებული ფაქტებითა და ამ ფაქტების დადასტურების მიზნით წარდგენილი მტკიცებულებებით, რომლებიც ნორმით გათვალისწინებულ შემადგენლობას უნდა ქმნიდეს (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილება №ას-664-635-2016, 2 მარტი 2017 წელი).

31. საქართველოს უზენაესი სასამართლო უპირველესად ყურადღებას გაამახვილებს მოსარჩელის მიერ შეცილების ვადის დაცვის საკითხზე. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ თუკი პირმა იძულებით დადებული გარიგება კანონით დადგენილ 1 წლიან ვადაში საცილო არ გახადა, ასეთი გარიგება ნამდვილ გარიგებად იქცევა, ხოლო შეცილების უფლების მქონე პირი კი, შეცილების უფლებას კარგავს. სსკ-ის 85-ე მუხლის თანახმად გარიგების დადების მიზნით იმ პირის იძულება (ძალადობა ან მუქარა), რომელმაც დადო ეს გარიგება, ანიჭებს ამ პირს გარიგების ბათილობის მოთხოვნის უფლებას. კოდექსის 86-ე მუხლი განმარტავს, რომ გარიგების ბათილობას იწვევს ისეთი იძულება, რომელსაც თავისი ხასიათით შეუძლია გავლენა მოახდინოს პირზე და აფიქრებინოს, რომ მის პიროვნებას ან ქონებას რეალური საფრთხე ემუქრება. ამავე დროს, იძულების ხასიათის შეფასებისას მხედველობაში მიიღება პირთა ასაკი, სქესი და ცხოვრებისეული გარემოებანი (საქართველოს უზენაესი სასამართლო, საქმე № ას-578-544-2010, 04 ოქტომბერი, 2010 წელი). მოცემულ შემთხვევაში, შრომითი ურთიეერთობის შეწყვეტის შესახებ ბრძანება გამოცემულია 2017 წლის 1 ნოემბერს, ხოლო სარჩელი სასამართლოში წარდგენილია 2018 წლის 15 იანვარს, კანონით განსაზღვრული 1-წლიანი შეცილების ვადის დაცვით.

32. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ თანამდებობიდან გათავისუფლების მოთხოვნით მოსარჩელის მიერ ხელმოწერილი განცხადების არსებობის პირობებში, მოქმედებს აღნიშნულ დოკუმენტში მხარის მიერ გამოხატული ნების ნამდვილობის პრეზუმფცია. საწინააღმდეგოს დადასტურება კი იმ მხარის მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებაა, რომელიც აღნიშნულ განცხადებას სადავოდ ხდის (შდრ. სუსგ №ას-649-616-2014, 5 ნოემბერი 2014 წელი; №ას-147-139-2017, 18 დეკემბერი 2017 წელი; №ას-543-2020, 24 თებერვალი 2021 წელი; №ას-269-2019, 27 ოქტომბერი 2021 წელი). დასაქმებულის მიერ ხელშეკრულების მოშლის მიმართ ვრცელდება ბათილობისა და შეცილების ზოგადი საფუძვლები. შესაბამისად, იმ შემთხვევაში, თუ ხელშეკრულების მოშლის შესახებ გადაწყვეტილება შეცდომის, მოტყუების ან იძულების შედეგია, ის დასაქმებულის მიერ ნამდვილი შეცილების შედეგად ბათილი იქნება. მხარემ, რომელიც აპელირებს ნების გამოხატვის იძულების საფუძველზე, უნდა ამტკიცოს კიდეც მისი წინაპირობები. როდესაც მოსარჩელე დაამტკიცებს, რომ იძულების ხასიათი საკმარისია „ნების მოდრეკისათვის“, მეორე მხარემ უნდა ამტკიცოს, რომ, კონკრეტულ შემთხვევაში, ნების გამოხატვა იძულების შედეგი არ იყო და, გამონაკლისის სახით, გამომხატველის თავისუფალ გადაწყვეტილებას ემყარებოდა (შდრ. სუსგ №ას-224-2020, 23 თებერვალი 2022 წელი; №ას-79-2022, 13 მაისი 2022 წელი).

33. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ დასაქმებულმა მის მიერ გამოვლენილი ნების არანამდვილობის დამადასტურებელ გარემოებებზე ვერ მიუთითა. კერძოდ, შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელე მიმართავს დამსაქმებელს წინადადებით მიიღონ შეთავაზება 2017 წლის 10 ნოემბრიდან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე, არ არის დაწერილი მის მიმართ განხორციელებული იძულების, ზეწოლისა და მუქარის შედეგად.

34. საქართველოს უზენაესი სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში მითითებულ №ას-269-2019 საქმეზე (27 ოქტომბერი, 2021 წელი) და აღნიშნავს, რომ დასახელებული საქმე არსებითად განსხვავდება წინამდებარე დავისგან, რამდენადაც იგი შეეხება 2012 წელს სს „თ–ში“ მიმდინარე პროცესებს, კერძოდ, სადავო პერიოდში პირადი განცხადების საფუძველზე დასაქმებულების მასობრივ გათავისუფლებას და შემდგომ ამ პირთა დაკავებულ პოზიციაზე აღდგენის ინიცირებას, ასევე, მასობრივად დათხოვნილ პირთა თანამდებობაზე აღდგენის თაობაზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებების საფუძველზე, გათავისუფლებულ პირთა აღდგენას. უპირველესად, საყურადღებოა, რომ წინამდებარე დავის ფარგლებში, მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა 2017 წელს მოხდა. ამასთან, კასატორი არ უთითებს მასობრივი დათხოვნის შესახებ, რომელიც იძულების, შანტაჟის და დაშინების მეთოდის გამოყენებით მოხდა, რამდენადაც როგორც სარჩელში, ისე შემდგომ წარდგენილ სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებში მითითებაა მხოლოდ მოსარჩელის მიმართ განხორციელებულ ისეთ ქმედებებზე, რომელმაც საბოლოოდ მოსარჩელისვე მითითებით, იგი „აიძულა“ ხელი მოეწერა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებაზე, თუმცა როგორც უკვე აღინიშნა მსგავსი გარემოების დასამტკიცებლად შესაბამისი მტკიცებულება სასამართლოში არ წარდგენილა. შესაბამისად, კასატორის მიერ მითითებული უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება არ არის რელევანტური წინამდებარე საქმის განხილვისას, რამდენადაც არსებითად განსხვავებულია როგორც სადავო პერიოდი, ისე კომპანიაში მიმდინარე პროცესები და დასაქმებულების მიერ დაკავებული თანამდებობა.

35. საქართველოს უზენაესი სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ სადავო ბრძანების მე-2 მუხლის თანახმად, მოსარჩელეს მიეცა კომპენსაციის სახით 4 (ოთხი) თვის თანამდებობრივი სარგო, როგორც კომპანიის მხრიდან ე.წ „გასასვლელი დახმარება“ და ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი 14 960 ლარი დარიცხული, ასევე, აუნაზღაურდა გამოუყენებელი შვებულება 8 (რვა) სამუშაო დღის ოდენობით (მე-3 მუხლი). ამასთან, როგორც საქმის მასალებით დასტურდება აღნიშნულ საკითხზე მხარეთა შორის მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-10, 12 პუნქტი).

36. საქართველოს უზენაესი სასამართლო საკასაციო საჩივრის ფარგლებში აღნიშნულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით, რომელიც შეეხება მოსარჩელის არასათანადო ჯანმრთელობის მდგომარეობის არსებობის ფაქტს, ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ მხარემ ვერც ამ ნაწილში, უზრუნველყო მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის იმ ხარისხით გაუარესების დამტკიცება, რომელსაც მოჰყვა ცნობიერების დაკარგვა ან დროებითი აშლილობა, რამაც თავის მხრივ გავლენა მოახდინა ნების ფორმირებაზე.

37. რაც შეეხება წინამდებარე განჩინების 20.9 პუნქტში მითითებულ პრეტენზიას არაკვალიფიციურია, მხოლოდ კასატორის ზოგადი მითითებების საფუძველზე კი საკასაციო სასამართლო მოკლებულია მათზე მსჯელობის შესაძლებლობას.

38. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორმა მიუთითა რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრების განხილვის შემთხვევაში, მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ საქმე ას-1507-2019, 3 აგვისტო, 2021 წელი; საქმე Nას-420-2020, 26 ივლისი, 2022 წელი; საქმე Nას-224-2020 23 თებერვალი, 2022 წელი).

39. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი ბაჟის 70 პროცენტი. კერძოდ, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ს.მ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ს.მ–ძეს (პ/ნ ......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს მის მიერ 2024 წლის 24 ივლისს N22998293734 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: გიზო უბილავა

თეა ძიმისტარაშვილი