საქმე №ას-333-2025 11 ივლისი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა ჯეირანაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლაშა ქოჩიაშვილი, ამირან ძაბუნიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – მ. და ლ. გ–ები, არასრულწლოვანი ვ.გ–ი (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – ს.გ–ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 სექტემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 სექტემბრის განჩინებით მ.გ–ძის, ლ.გ–ძის, ვ.გ–ის (შემდეგში: მოპასუხეები ან კასატორები) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე გორის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება, რომლითაც ს.გ–ძის (შემდეგში: მოსარჩელე) სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ქ.გორში, ......... (ს.კ:N......) მდებარე მოსარჩელის საკუთრებად რეგისტრირებული უძრავი ნივთი (შემდეგში: სადავო უძრავი ქონება).

2. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2.1.სადავო უძრავი ქონება მოსარჩელის საკუთრების უფლებითაა რეგისტრირებული;

2.2.სადავო უძრავ ქონებას მოპასუხეები ფლობენ;

2.3.სადავო უძრავი ქონების მფლობელობის მართლზომიერება მოპასუხეებმა ვერ დაადასტურეს;

2.4.მოსარჩელე და ერთ-ერთი მოპასუხე - ვ.გ–ი არასრულწლოვანია;

2.5.მოპასუხე ლ.გ–ძე ქ.თბილისში ორ საცხოვრებელ სახლს და ერთ ავტოსადგომს ფლობს;

2.6.მოპასუხე მ.გ–ძე 2011 წლიდან საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია როგორც ი/მ მოიჯარე, ქონებაზე, მდებარე ქ.თბილისში, ........ ქუჩა, 37კვ.მ.;

3. აპელანტთა პრეტენზიები, რომ მოსარჩელე ცხოვრობს ქ.რუსთავში, მას თბილისსა და ბათუმში არაერთი უძრავი ქონება აქვს და რომ მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა სადავო უძრავი ქონების მოპასუხეთა მფლობელობიდან გამოთავისუფლების საჭიროება, სააპელაციო პალატამ არ მიიჩნია ვინდიკაციური სარჩელის უარყოფის საფუძვლად, რამდენადაც ასეთი სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის სამი წინაპირობის არსებობაა აუცილებელია, ესენია: მოსარჩელე არის უძრავი ნივთის მესაკუთრე; მოპასუხეები ფლობდნენ უძრავ ნივთს; მოპასუხეებს ამ ნივთის ფლობის უფლება არ გააჩნიათ. სარჩელის დაკმაყოფილება, რაიმე დამატებით დასაბუთებას, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში - სსკ-ი) 170-ე, 172-ე, 168-ე მუხლებიდან გამომდინარე, არ საჭიროებს.

4. სააპელაციო პალატამ უარყო აპელანტთა მოთხოვნები, რომლებიც გორის რაიონული სასამართლოს შემდეგი განჩინებების გაუქმებას შეეხებოდა:

4.1.საქმეთა ერთ წარმოებად გაერთიანებაზე უარის თქმის შესახებ 28.03.2024წ. განჩინება;

4.2.საქმის წარმოების შეჩერებაზე უარის თქმის შესახებ 28.03.2024წ. განჩინება;

4.3.მოსამართლის აცილებაზე უარის შესახებ 30.05.2024წ. განჩინება;

4.4.არასრულწლოვანი ვ.გ–ის საქმეში მესამე პირად (დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე) ჩართვის შესახებ 28.03.2024წ. განჩინება;

4.5.არასრულწლოვანი ვ.გ–ის საქმეში მოპასუხედ ჩართვის შესახებ 29.03.2024წ. განჩინება;

5. საქმეთა ერთ წარმოებად გაერთიანების შესახებ მოპასუხეთა შუამდგომლობის უარყოფის ნაწილში სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებას გამორიცხავდა ვინდიკაციური სარჩელის შემჭიდროვებულ ვადაში განხილვის საპროცესო დანაწესი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში - სსსკ-ის) 59.3 მუხ.), იმის გათვალისწინებით, რომ იგივე მხარეებს შორის სხვა საქმეზე დავა პირველი რიგის მემკვიდრესთან წილის გათანაბრებას და სამკვიდრო ქონებიდან წილის მიკუთვნებას შეეხებოდა. დასახელებულ საქმეთა განხილვის განსხვავებული საპროცესო ვადა კი, სსსკ-ის 182.4 მუხლით განსაზღვრულ მიზანს - სარჩელის უფრო სწრაფად განხილვა, ვერ უზრუნველყოფდა.

6. საქმის წარმოების შეჩერებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო პალატამ სსსკ-ის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტზე (სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილულ უნდა იქნეს სამოქალაქო სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით) მითითებით განმარტა, რომ საქმის წარმოების შეჩერების აუცილებლობა არსებობს ისეთ შემთხვევაში, როდესაც დავის გადაწყვეტას სამართლებრივად აფერხებს სხვა სამოქალაქო სამართლის წესით განსახილველი საქმის გადაწყვეტა. წინამდებარე დავაზე კი, ასეთი აუცილებლობა არ არსებობდა, კერძოდ, საკუთრების უფლება დასტურდება საჯარო რეესტრში საკუთრების შესახებ ჩანაწერით, რომლის მიმართ სსკ-ის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილით მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია. შესაბამისად, საქმის წარმოების შეჩერების საფუძველი მოცემულ საქმეზე არ გამოიკვეთა.

7. მოსამართლის აცილების თაობაზე შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის შესახებ მიღებულ განჩინებასთან მიმართებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს, ვინაიდან მოპასუხეების წარმომადგენლებმა აცილების საფუძვლად საქმეთა გაერთიანებაზე/საქმის წარმოების შეჩერებაზე უარის თქმა დაასახელეს, რაც აცილების საფუძველს არ წარმოშობს.

8. არასრულწლოვანი ვ.გ–ის დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩართვის შესახებ 28.03.2024წ. განჩინებას და ამავე პირის მოპასუხედ ჩართვის შესახებ 29.03.2024წ. განჩინებას რაც შეეხება, სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმის დარღვეაზე მიუთითა, თუმცა, ამავდროულად მიიჩნია, რომ ეს საპროცესო დარღვევა, საქმის შედეგზე გავლენას ვერ მოახდენს, შემდეგ გარემოებათა გათვალისწინებით:

8.1.გორის რაიონული სასამართლოს 28.03.2024წ. სასამართლო სხდომაზე მოპასუხის წარმომადგენელმა იშუამდგომლა საქმეში მოპასუხედ მ.გ–ძის არასრულწლოვანი შვილის თანამოპასუხედ ჩართვა (იხ. მოპასუხის და მისი წარმომადგენელის შუამდგომლობა - ტ.1. ს.ფ. 86; 28.03.2024წ. სასამართლო სხდომის ოქმი - ტ.1. ს.ფ. 115; იხ., ასევე, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება- ტ.2. ს.ფ. 53);

8.2.გორის რაიონული სასამართლოს 28.03.2024წ. ადგილზე თათბირით მიღებული განჩინებით მ.გ–ძის არასრულწლოვანი შვილი საქმეში ჩაერთო მესამე პირად დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე;

8.3.გორის რაიონული სასამართლოს 29.03.2024წ. მიღებული განჩინებით მ.გ–ძის არასრულწლოვანი შვილი საქმეში ჩაერთო თანამოპასუხედ (იხ., ტ.1. ს.ფ. 128, 129).

8.4.სსსკ-ის 89-ე და 90.1 მუხლების შინაარსიდან გამომდინარე, სამართალწარმოების პროცესში მესამე პირის ჩართვა დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე დასაშვებია თვით დაინტერესებული პირის ან ერთ-ერთი მხარის ინიციატივით, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონდა. ამასთან, მოპასუხეთა წრის განსაზღვრა მოსარჩელის სსსკ-ის მე-3 მუხლით მინიჭებული დისპოზიციურობის უფლებაა. თუმცა, გათვალისწინებით იმისა, რომ მოსარჩელის წარმომადგენელმა გორის რაიონული სასამართლოს 30.05.2024წ. სხდომაზე სადავო უძრავი ნივთის გამოთხოვა ლ.გ–ძისაგან, მ.გ–ძისაგან და ვ.გ–ისაგან მოითხოვა, რაც დასტურდება სასამართლო სხდომის ოქმის აუდიოჩანაწერით - იხ., ჩანაწერის დრო 16:02:06სთ., სარჩელი სამივე მოპასუხესთან მიმართებით, მოსარჩელის მითითებული პოზიციის გათვალისწინებით სწორად დაკმაყოფილდა. აღნიშნული კი, მიუთითებს, რომ არასრულწლოვანი ვ.გ–ის დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩართვის შესახებ 28.03.2024წ. განჩინება და ამავე პირის მოპასუხედ ჩართვის შესახებ 29.03.2024წ. განჩინება საპროცესო ნორმის დარღვევითაა მიღებული, თუმცა, აღნიშნული დარღვევა გავლენას ვერ მოახდენს საქმის შედეგზე, რის გამოც, ამ ნაწილშიც უარყოფილი იქნა სააპელაციო საჩივარი.

9. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე აპელანტებმა/მოპასუხეებმა წარადგინეს საკასაციო საჩივარი, მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და გორის რაიონულ სასამართლოში საქმის განსახილველად დაბრუნება.

10. კასატორთა მოსაზრებით, სასამართლომ, თავისი ინიციატივით საქმეში ჩააბა არასრულწლოვანი მოპასუხე, მაშინ როდესაც მოპასუხეს და დავის საგანს მიუთითებს მოსარჩელე, რითაც დაირღვა სსკ-ით დადგენილი წესი.

11. კასატორები პრეტენზიას გამოთქვამენ იმ საპროცესო საკითხზეც, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა არ გაიზიარეს მათი თხოვნა საქმეთა ერთ წარმოებად გაერთიანების და საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ.

12. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

13. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

14. საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე [სსსკ-ის 391.5 მუხლი].

15. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორებს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება)

16. სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

17. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკუთრების უფლებამ ნივთზე სრული ბატონობა უნდა უზრუნველყოს, მათ შორის, ფაქტობრივი ბატონობა - მფლობელობის სახით. ცხადია, მესაკუთრეს სხვა უფლებამოსილებებთან ერთად აქვს მფლობელობის უფლებაც და თუკი ადგილი ექნება საკუთრების მფლობელობის ჩამორთმევას, მესაკუთრეს შეუძლია არაუფლებამოსილ მფლობელს სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება (იხ.: თამარ ზარანდია, სანივთო სამართალი, გამომცემლობა „მერიდიანი“, მეორე შევსებული გამოცემა, 2019წ.,245).

18. უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის თაობაზე მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილი (მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება). მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

19. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია ყველა ის ფაქტობრივი წანამძღვარი, რომელიც ზემოთმითითებული ნორმით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელია, კერძოდ:

20. საქმეში წარმოდგენილი ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან დგინდება, რომ სადავო უძრავი ნივთი აღრიცხულია მოსარჩელის სახელზე. სსკ-ის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. დადგენილია და საკასაციო საჩივრით შედავებული არ არის, რომ მოპასუხეები ახორციელებენ სადავო უძრავ ნივთზე მფლობელობას. ამ ფაქტობრივ მოცემულობაში, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მოპასუხეთა მფლობელობა მართლზომიერია, სწორედ მოპასუხეთა საპროცესო ვალდებულებაა, რომელსაც მოპასუხეებმა თავი წარმატებით ვერ გაართვეს. (იხ., სუსგ №ას-759-2024, 15 ოქტომბერი, 2024წ.).

21. სსკ-ის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო, ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. რადგან განხორციელებულია სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წინაპირობა, მოსარჩელეს უფლება აქვს, მფლობელობის შეწყვეტა და ნივთის გადაცემა მოითხოვოს (სუსგ Nას-887-2019, 27.12.2019წ.).

22. გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძვლად ვერ გამოდგება კასატორთა მითითება, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა უარყვეს მოპასუხეთა თხოვნა საქმეთა ერთ წარმოებად გაერთიანების და საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ (იხ., კასატორთა პრეტენზია- ტ.2. ს.ფ. 83).

23. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ საქმეთა ერთ წარმოებად გაერთიანების შესახებ მოპასუხეთა შუამდგომლობის დაკმაყოფილებას გამორიცხავდა ვინდიკაციური სარჩელის შემჭიდროვებულ ვადაში განხილვის საპროცესო დანაწესი, კერძოდ, სხვა საქმეზე დავა პირველი რიგის მემკვიდრესთან წილის გათანაბრებას და სამკვიდრო ქონებიდან წილის მიკუთვნებას შეეხებოდა, რისთვისაც საქმის დაჩქარებულ ვადაში განხილვის ვალდებულება, როგორც ეს ვინდიკაციური სარჩელის განხილვის შემთხვევაშია, არაა გათვალისწინებული. შესაბამისად, საქმეთა ერთ წარმოებად გაერთიანების სსსკ-ის 182.4 მუხლით განსაზღვრულ მიზანი - სარჩელის უფრო სწრაფად განხილვა, ვერ მიიღწეოდა.

24. საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ შუამდგომლობის უარყოფასთან მიმართებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმისწარმოების შეჩერების ვალდებულება პირდაპირ უკავშირდება ისეთ საპროცესო ინსტიტუტს, როგორიცაა, მტკიცების ტვირთი და ემსახურება ფაქტების დამტკიცების ვალდებულებისაგან მხარეთა გათავისუფლების მიზანს, სამართალწარმოების ერთ-ერთი პრინციპის, საპროცესო ეკონომიის რეალიზაციის უზრუნველყოფას, რაც, თავის მხრივ, ეფექტური მართლმსაჯულების განხორციელების წინაპირობაა. სხვა სამართალწარმოებით (წარმოებით) საქმის განხილვისას, სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა, ბევრჯერ შეუძლებელს ხდის კონკრეტული საქმის განხილვას, რამდენადაც ფაქტები, რომლებიც უნდა დადგინდეს სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული წესით განხილვისას, ვერ იქნება გამორკვეული, შეფასებული და დადგენილი კონკრეტული საქმისწარმოებისას; ამავდროულად, ამ ფაქტების დადგენამდე შეუძლებელი უნდა იყოს მოცემული საქმის განხილვა, შესაბამისად, სსსკ-ის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით (სასამართლო ვალდებულია, შეაჩეროს საქმისწარმოება, თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილულ უნდა იქნეს სამოქალაქო სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით) გათვალისწინებული საფუძვლით საქმისწარმოების შეჩერების საკითხის გადაწყვეტისას უნდა დადგინდეს, არსებობს თუ არა საქმეთა შორის ისეთი აუცილებელი კავშირი, რაც შეჩერების ღონისძიების გამოუყენებლობის პირობებში ობიექტურად შეუძლებელს გახდის სასამართლოს წარმოებაში არსებული საქმის განხილვას. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, საქმისწარმოების შეჩერება დასაშვებია მხოლოდ იმ პირობით, თუ სხვა საქმეზე გამოტანილ გადაწყვეტილებას შეიძლება, მიეცეს პრეიუდიციული მნიშვნელობა სასამართლოს განხილვაში არსებული საქმის გადაწყვეტისას. აქედან გამომდინარე, საქმისწარმოების შეჩერებამდე, სასამართლომ ზუსტად უნდა განსაზღვროს, თუ რა კავშირი არსებობს მის მიერ განსახილველ საქმესა და იმ საქმეს შორის, რომელსაც სხვა სასამართლო განიხილავს (იხ. სუსგ-ები Nას-551-519-2012, 11.06.2012წ.; №ას-370 -2025, 27.06.2025წ.).

25. განსახილველ შემთხვევაში, საქმეთა შორის ისეთი აუცილებელი კავშირი, რაც შეჩერების ღონისძიების გამოუყენებლობის პირობებში ობიექტურად შეუძლებელს გახდიდა წინამდებარე საქმის განხილვას, არ დგინდება, რადგან მოსარჩელე სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეა და უფლებამოსილია მოითხოვოს მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან კუთვნილი ნივთის გამოთხოვა. ამასთან, თუ მოპასუხეები, სხვა დავის ფარგლებში, მომავალში სადავო ქონებაზე საკუთრებას დაიბრუნებენ, ამ ქონების მფლობელობაში გადაეცემის საკითხი კანონით დადგენილი წესით მოწესრიგდება. შესაბამისად, კასატორთა პრეტენზია საქმისწარმოების შეჩერების საფუძვლის არსებობის თაობაზე, დაუსაბუთებელია.

26. არასრულწლოვანი ვ.გ–ის დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩართვის შესახებ 28.03.2024წ. განჩინებას და ამავე პირის მოპასუხედ ჩართვის შესახებ 29.03.2024წ. განჩინებას რაც შეეხება, კასატორთა მოსაზრებით, სასამართლომ დაარღვა სსკ-ით დადგენილი წესი (იხ., კასატორთა პრეტენზია- ტ.2. ს.ფ. 82).

27. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დისპოზიციურობა სამოქალაქო საპროცესო სამართლის ერთ-ერთი ფუძემდებლური პრინციპია. ამ პრინციპის კონკრეტულ გამოხატულებას წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 178-ე მუხლის დანაწესი, რომელიც ადგენს სარჩელის შინაარსობრივ მოთხოვნებს და მოსარჩელისაგან მოითხოვს, რომ მან სარჩელში აღნიშნოს დავის საგანი, მოთხოვნა, ფაქტობრივი გარემოებები, მოპასუხე და სხვა. სწორედ დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, მოსარჩელე თავად წყვეტს ვის მიმართ წარადგინოს პრეტენზია თავისი დარღვეული ან სადავოდ ქცეული უფლების დაცვის შესახებ. სადავო შემთხვევაში, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის წარმომადგენელმა გორის რაიონული სასამართლოს 30.05.2024წ. სხდომაზე სადავო უძრავი ნივთის გამოთხოვა ლ.გ–ძისაგან, მ.გ–ძისაგან და ვ.გ–ისაგან მოითხოვა, რაც დასტურდება სასამართლო სხდომის ოქმის აუდიოჩანაწერით - იხ., ჩანაწერის დრო - 16:02:06სთ., სარჩელი სამივე მოპასუხესთან მიმართებით, მოსარჩელის მითითებული პოზიციის გათვალისწინებით სწორად დაკმაყოფილდა. აღნიშნული კი, მიუთითებს, რომ არასრულწლოვანი ვ.გ–ის დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩართვის შესახებ 28.03.2024წ. განჩინება და ამავე პირის მოპასუხედ ჩართვის შესახებ 29.03.2024წ. განჩინება საპროცესო ნორმის დარღვევითაა მიღებული, თუმცა, აღნიშნული დარღვევა გავლენას ვერ მოახდენს საქმის შედეგზე, რის გამოც, ამ ნაწილში, საპროცესო ნორმის დარღვევაზე წარმოდგენილი საკასაციო პრეტენზია ვერ გახდება საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველი.

28. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზეც საკასაციო სასამართლო დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს, რის გამოც, მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

29. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი (სსსკ-ის 401.4 მუხლი).

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. მ.გ–ძის, ლ.გ–ძის, არასრულწლოვანი ვ.გ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. მ.გ–ძეს (პ.ნ:.......), ლ.გ–ძეს (პ.ნ:.......), არასრულწლოვან ვ.გ–ს (პ.ნ:.......) დაუბრუნდეთ მ.გ–ძის მიერ 05.05.2025წ. №6887 საგადასახადო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 150 ლარიდან 105 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე გოჩა ჯეირანაშვილი

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

ამირან ძაბუნიძე