ბს-1-1(კ-07) 21 მარტი, 2007 წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემადგენლობა:
მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე),
ნინო ქადაგიძე (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ც. პ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 ოქტომბრის განჩინებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2006 წლის 22 მარტს ც. პ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ჭიათურის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ჭიათურის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ მიწის ნაკვეთის მის საკუთრებად რეგისტრირების თაობაზე.
მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ ჭიათურის მერიის კაბინეტის 1996 წლის 29 მარტის ¹50/4 გადაწყვეტილების შესაბამისად, ნება დაერთო ცენტრალური ავტოსადგურის მიმდებარე ტერიტორიის 15 მ2 მიწაზე, დამტკიცებული პროექტის მიხედვით, დაედგა სავაჭრო პავილიონი კომერციული საქმიანობისათვის. აღნიშნული ბრძანება 1996 წლის 25 ივნისს გაეგზავნა ჭიათურის მშენებლობისა და არქიტექტურის საქმეთა განყოფილებას სავაჭრო პავილიონის პროექტის (გეგმის) შესადგენად, რომელიც არქიტექტურისა და მშენებლობის საქმეთა განყოფილების მიერ შედგა 1996 წლის 10 აგვისტოს. მოსარჩელე ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთით სარგებლობდა 1996 წლიდან.
მოსარჩელის განმარტებით, მან არაერთხელ მიმართა ჭიათურის რაიონის გამგეობას სავაჭრო ჯიხურით დაკავებული მიწის ნაკვეთის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მოთხოვნით, მაგრამ აღნიშნული მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში არ მომხდარა. ყოველივე ზემოაღნიშნულის მიუხედავად, ჭიათურის რაიონის გამგეობამ 2005 წლის 5 მაისს გამოიტანა დადგენილება ¹14/14, რომლის შესაბამისადაც უნდა მომხდარიყო ჭიათურის რაიკოოპერატივის კუთვნილი ტერიტორიიდან მისი სავაჭრო ჯიხურის აღება. მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნული დადგენილება ჭიათურის რაიონის გამგეობის მიერ მიღებული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევით, რის გამოც დადგენილება ჭიათურის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი; ჭიათურის რაიონის გამგეობას დაევალა აღნიშნული საქმის გარემოებათა გამოკვლევის, შეფასებისა და საფუძვლიანი შესწავლის შემდეგ გამოეცა ახალი ადმინისტრაციული აქტი სადავო საკითხის მოსაგვარებლად, მაგრამ გადაწყვეტილების გამოტანიდან დღემდე გადაწყვეტილების აღსასრულებლად არანაირი ზომები ჭიათურის რაიონის გამგეობას არ მიუღია. 2005 წლის 26 დეკემბერს მან განცხადებით მიმართა ჭიათურის რაიონის გამგეობას, რითაც კვლავ ითხოვდა 15მ2 მიწის ნაკვეთის მის საკუთრებად რეგისტრირებას საჯარო რეესტრში, რის პასუხადაც მოპასუხე ორგანიზაციიდან აცნობეს, რომ აღნიშნულ მიწის ფართობს საკუთრების უფლებით ფლობდა ჭიათურის რაიკავშირი და მისი განცხადება ვერ დაკმაყოფილდებოდა.
მოსარჩელის განმარტებით, მისთვის ცნობილი გახდა, რომ ჭიათურის რაიონის არქიტექტურის სამსახურს ჩაუტარებია ჭიათურის რაიკოოპერატივის მიმდებარე ტერიტორიის საკონტროლო აზომვები და შეუდგენია დოკუმენტი, თუმცა მან ამ დოკუმეტის მოძიება ვერ შეძლო.
,,ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის შესაბამისად, მიწაზე კერძო საკუთრების მინიჭებისას ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირი მიწის 1 მ2-ზე იხდის ერთჯერად საზღაურს 1998 წლის 1 ოქტომბრისათვის, ხოლო საქართველოს საგადასახადო კოდექსით მიწის წლიური გადასახადი გადაიხდება 1998 წლის 31 დეკემბრამდე. ამ ვადის გასვლის შემდეგ ერთჯერადი საზღაური ორმაგდება. მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნული საზღაურის კანონით დადგენილ ვადაში (1998 წლის 31 დეკემბრამდე) გადაუხდელობა არ ართმევს მიწით მოსარგებლეს უფლებას, გახდეს მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე, ოღონდ მხოლოდ გაორმაგებული საზღაურის გადახდის შემდეგ, ვინაიდან საზღაურის გადახდა კანონით გათვალისწინებული სავალდებულო და აუცილებელი წინაპირობაა.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ჭიათურის სარეგისტრაციო სამსახურს დავალებოდა, ცენტრალური ავტოსადგომის მიმდებარე ტერიტორიაზე მისი კუთვნილი სავაჭრო ჯიხურით დაკავებული 15 მ2 მიწის ნაკვეთის მის საკუთრებად რეგისტრირება.
მოპასუხე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ჭიათურის სარეგისტრაციო სამსახურის წარმომადგენელმა სასარჩელო განცხდება არ ცნო და მოითხოვა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
ჭიათურის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 7 ივნისის გადაწყვეტილებით ც. პ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის მოტივით.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ც. პ-ემ.
აპელანტი სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ ჭიათურის რაიონულ სასამართლოს არ უმსჯელია “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგელობაში არსებული არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ" საქართველოს კანონის მე-3 მუხლზე, რომლის შესაბამისადაც, მიწაზე კერძო საკუთრების მინიჭებისას ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირი მიწის ერთ კვადრატულ მეტრზე საზღაურს იხდის ერთჯერადად. 1998 წლის 1 ოქტომბრისათვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის წლიური გადასახადის ოდენობით დაწესებული ერთჯერადი საზღაური გადაიხდება 1998 წლის 31 დეკემბრამდე, ვადის გასვლის შემდეგ კი ერთჯერადი საზღაური ორმაგდება. აღნიშნული საზღაურის გადაუხდელობა კანონით დადგენილ ვადაში (1998 წლის 31 ოქტომბრამდე) არ ართმევს მიწით მოსარგებლეს უფლებას, გახდეს მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე, ოღონდ მხოლოდ გაორმაგებული საზღაურის გადახდის შემდეგ, ვინაიდან საზღაურის გადახდა კანონით გათვალისწინებული აუცილებელი და სავალდებულო წინაპირობაა.
აქვე აპელანტი სადავოდ ხდიდა სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევდა, რომ გადაწყვეტილება მიღებული იყო საპროცესო და მატერიალური ნორმების დარღვევით.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 ოქტომბრის განჩინებით ც. პ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცველელად დარჩა ჭიათურის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 7 ივნისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებდა, რომ “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ" საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტში ამომწურავად არის ჩამოთვლილი არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციისათვის სავალდებულო დოკუმენტები, მათ შორის, კერძო საკუთრების უფლების მისანიჭებელ მიწის ნაკვეთთან მყარად დაკავშირებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი, რაც, სააპელაციო პალატის განმარტებით, აპელანტს არ გააჩნია.
ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის მონაცემები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.
მოცემულ შემთხვევაში კი, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, სადავო 15 კვ. მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეა ჭიათურის რაიკოოპერატივი. შესაბამისად, ვიდრე იარსებებს აღნიშნულის დამადასტურებელი საჯარო რეესტრის ჩანაწერი, ის ითვლება სწორად, მანამ, სანამ არ დამტკიცდება მისი უზუსტობა, თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში საჯარო რეესტრის ჩანაწერების უზუსტობის მიმართ აპელანტს სარჩელი არ დაუყენებია, ანუ არ შეცილებია.
მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ც. პ-მ.
კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ არც ჭიათურის რაიონულ და არც ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუკვლევია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, კერძოდ, ესკიზი, რომელიც შეთანხმებული და დამოწმებული იყო ქალაქის მაშინდელი მთავარი არქიტექტორის მიერ, რომელსაც ასევე ეთანხმებოდა და ხელმოწერით ადასტურებდა რაიკავშირის დირექტორი. აღნიშნულ ესკიზზე აშკარადაა გამიჯნული თუ რა ტერიტორიას ფლობდა რაიკავშირი, მისი კუთვნილი სავაჭრო ჯიხურით დაკავებული მიწის ნაკვეთი კი აღნიშნული ტერიტორიის ფარგლებს გარეთაა მოქცეული. საქმეშია ასევე გეგმები, სადაც აშკარადაა ერთმანეთისაგან გამიჯნული რაიკავშირის კუთვნილი ტერიტორია, რომელიც საკუთრების უფლებითაა რეგისტრირებული რაიკოოპერატივის სახელზე და სადავო 15მ2 მიწის ნაკვეთი. უფრო მეტიც, არც ჭიათურის რაიონულ და არც ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ხელახალი აზომვების შედეგებზეც არ გაუმახვილებიათ ყურადღება, რითიც ასევე დასტურდებოდა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არ შედის იმ ტერიტორიის ფარგლებში, რაც რაიკოოპერატივის საკუთრებას წარმოადგენს და რომ ჭიათურის რაიკოოპერატივს, ნაცვლად რეგისტრირებული 2000 კვ.მ ფართისა, დღეისმდგომარეობით მიტაცებული აქვს და უკანონოდ ფლობს 2433 კვ.მ ფართს, მაგრამ, მიუხედავად აღნიშნულისა, არც ამ ფართში არ შედის მისი კუთვნილი სავაჭრო ჯიხურით დაკავებული ტერიტორია.
სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ ც. პ-ს არ განუხორციელებია სავაჭრო პავილიონის მშენებლობა და შემდგომში როგორც მიწასთან მყარად დაკავშირებული უძრავი ქონების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. აღნიშნულზე მითითება, კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს მხრიდან სრულიად უადგილოა, მაშინ როდესაც საერთოდ არ მსჯელობს იმაზე შედის თუ არა სადაო მიწის ფართი რაიკოოპერატივის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთში.
აქვე მითითებას აკეთებს “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ" საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტზე, რითაც განსაზღვრულია მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციისათვის სავალდებულო დოკუმენტები, მათ შორის, კერძო საკუთრების უფლების მისანიჭებელ მიწის ნაკვეთთან მყარად დაკავშირებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების დამადასტურებელი საბუთი, აქვე ხაზგასმით აღნიშნავს სასამართლო, რომ ასეთი საბუთი აპელანტს არ გააჩნიაო. კასატორის განმარტებით, მისთვის საერთოდ გაურკვეველია, თუ რა საბუთზეა საუბარი იმის გამო, რომ სადავო მიწის ფართზე არანაირი მიწასთან მყარად დაკავშირებული ქონება არ არსებობდა, იდგა მხოლოდ მოძრავი ჯიხური, რომელიც მიწასთან მყარად დაკავშირებული არ იყო და რომელიც სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, საერთოდ არ განეკუთვნებოდა უძრავ ნივთს.
კასატორის მითითებით, იმ ფართში, რაც რაიკოოპერატივის სახელზე საჯარო რეესტრში მის საკუთრებადაა რეგისტრირებული, სადავო 15 კვ მეტრი მიწის ნაკვეთი არ შედის და აღნიშნულიდან გამომდინარე, იგი რეესტრის ჩანაწერების უზუსტობის მიმართ სარჩელსაც ვერ აღძრავდა.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 ოქტომბრის განჩინების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებითY მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 იანვრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ც. პ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 15 იანვრის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად ც. პ-ის საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.
მხარეებს მითითებულ ვადაში საკასაციო სასამართლოში თავიანთი მოსაზრებები არ წარმოუდგენიათ
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, ც. პ-ის საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ ც. პ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.
საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს ც. პ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც აღნიშნულ საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. უარი ეთქვას ც. პ-ს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვებაზე;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
