ბს-1100-1052(2კ-07) 10 აპრილი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე

მარიამ ცისკაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. ქ. თბილისის მერია (მოპასუხე); 2. დ. ს-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება

სარჩელის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, წინანდელ სამუშაოზე დაუყოვნებლივ აღდგენა, იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 8 ივნისს დ. ს-მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურში 1986 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა განყოფილებაში. მუშაობის პერიოდში არ მიუღია არც ერთი შენიშვნა და არ დაკისრებია ადმინისტრაციული სახდელი, დაკისრებულ მოვალეობას ასრულებდა დროულად და კეთილსინდისიერად, ხოლო სპეციალობით იყო ეკონომისტი. ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულებით მოსარჩელე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე. ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის დებულება და აღნიშნული სამსახური იმჟამადაც ფუნქციონირებდა, ხოლო ის ფუნქციები, რომლებსაც იგი ასრულებდა, ხსენებული დებულების თანახმად, კვლავ არსებობდა, განყოფილებას კი, სადაც იგი მუშაობდა, ფუნქციები არ შეცვლია.

მოსარჩელის მტკიცებით, სამსახურიდან მისი გათავისუფლებისას დაირღვა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის მე-2 პუნქტის, 97-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტების, ასევე საქართველოს კონსტიტუციის 32-ე მუხლის მოთხოვნები და სამუშაოდან მისი დათხოვნა მოხდა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის 1-ლი ნაწილისა და მე-2 ნაწილის ,,ბ” და ,,გ” ქვეპუნქტების მოთხოვნათა სრული დარღვევით. “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცებულ “საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების” მე-3 მუხლის “ე” ქვეპუნქტს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებისა და ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულების ბათილად ცნობა, გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე დაუყოვნებლივ აღდგენა და იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება.

2006 წლის 9 თებერვალს დ. ს-მა დაზუსტებული სასარჩელო განცხადება წარადგინა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის მიმართ, ხოლო მესამე პირად მიუთითა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროზე.

მოსარჩელის განმარტებით, “ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტით იმპერატიულად იყო დადგენილი, რომ ნორმატიული აქტი იყო უფლებამოსილი სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს (თანამდებობის პირის) მიერ კანონმდებლობით დადგენილი წესით გამოცემული სამართლებრივი აქტი, რომელიც შეიცავდა მისი მუდმივი ან დროებითი და მრავალჯერადი გამოყენების ქცევის ზოგად წესს. იმავე კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, ადგილობრივი თვითმმართველობის (მმართველობის) ორგანოთა და თანამდებობის პირთა ნორმატიული აქტები იყო: საკრებულოს გადაწყვეტილება, გამგეობის (მთავრობის) გადაწყვეტილება, ქ. თბილისის მთავრობის დადგენილება, გამგებლის (მერის) ბრძანება. ხსენებული კანონის 28-ე მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული იყო ადგილობრივი თვითმმართველობის (მმართველობის) ორგანოთა ნორმატიული აქტების მომზადების, მიღების (გამოცემის), გამოქვეყნებისა და მოქმედების წესი. იმავე კანონის 29-31-ე მუხლებით დადგენილი იყო ნორმატიული აქტის მომზადების, მიღების, გამოქვეყნებისა და მოქმედების ზოგადი წესი, ანუ ნორმატიული აქტის პროექტით უნდა განსაზღვრულიყო ნორმატიული აქტი, რომელიც უნდა გამოცხადებულიყო ძალადაკარგულად ამ ნორმატიული აქტის მიღების შემთხვევაში, ხოლო ნორმატიული აქტის პროექტს უნდა დართვოდა განმარტებითი ბარათი, რომელშიც აისახებოდა ნორმატიული აქტის მიღების მიზეზი და მისი ძირითადი დამახასიათებელი ნიშნები, ასევე იმ შედეგების საფინანსო-ეკონომიკური გაანგარიშება, რასაც გამოიწვევდა წარდგენილი პროექტის მიღება, კანონმდებლობით დადგენილი სახელმწიფო ორგანოს დასკვნა საქართველოს კონსტიტუციასა და უპირატესი იურიდიული ძალის მქონე ნორმატიულ აქტებთან წარდგენილი პროექტის შესაბამისობის შესახებ. იმავდროულად, ქ. თბილისის მერის სამართლებრივი აქტების მომზადებისა და გამოცემის წესი დადგენილი იყო ქ. თბილისის მთავრობის რეგლამენტის 21-28-ე მუხლებით.

მოსარჩელის მტკიცებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ე” ქვეპუნქტის შესაბამისად, გასაჩივრებული ბრძანება წარმოადგენდა ნორმატიულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს და დარღვეული იყო მისი მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი წესი, რის გამოც “ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონისა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, იგი ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი, ასევე, დარღვეული იყო ,,ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსისა და “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის ნორმები და მოთხოვნები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების ბათილად ცნობა, ასევე ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე დაუყოვნებლივ აღდგენა და იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილებით დ. ს-ის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება გამოცხადდა ძალადაკარგულად; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულება დ. ს-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების ნაწილში და მოპასუხე ქ. თბილისის მერიას დაევალა, აღნიშნული გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში მოსარჩელის სამსახურიდან დათხოვნის საკითხისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სათანადო გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემა, ხოლო მოპასუხე ქ. თბილისის მერს _ დ. ს-ვის იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება სამსახურიდან გათავისუფლების მომენტიდან მასთან მიმართებაში ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის დღემდე.

საქალაქო სასამართლომ საფუძვლიანად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების ბათილად ცნობის ნაწილში. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არ ჰქონდა, კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განეხორციელებინა რაიმე ქმედება, ხოლო სადავო აქტის გამოცემის დროისათვის მოქმედი საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის ,დ” ქვეპუნქტის მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილად უნდა გამოცხადებულიყო, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს ან არსებითად იყო დარღვეული მისი მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ქ. თბილისის მერმა 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების გამოცემას, რომელიც წარმოადგენდა ნორმატიულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, საფუძვლად დაუდო ,,საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ნ” ქვეპუნქტი და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომელთა თანახმადაც, ქ. თბილისის მერი თავისი კომპეტენციის ფარგლებში გამოსცემდა ბრძანებებსა და განკარგულებებს და უფლებამოსილი იყო, ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა მის მიერვე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. აღნიშნული ნორმები არ შეესაბამობოდა იმ სპეციალურ კანონმდებლობას, რომელიც განსაზღვრავდა ქ. თბილისის მერის, როგორც დედაქალაქის _ ქ. თბილისის უმაღლესი თანამდებობის პირის, უფლებამოსილებას, კერძოდ, ,,საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონითა და ,,საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის” დებულებით მერს არ ჰქონდა მინიჭებული ზემოხსენებული ბრძანების გამოცემის უფლებამოსილება. საქალაქო სამსახურების გაუქმების უფლებამოსილება ქ. თბილისის მერს მინიჭებული ჰქონდა საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 დეკემბრის ¹685 ბრძანებულებით დამტკიცებული ,,საქართველოს დედაქალაქის – ქ. თბილისის მერიის” დებულების 25-ე მუხლის შესაბამისად. აღნიშნული ბრძანებულება კი ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით, რომლითაც, როგორც კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით, დამტკიცებულ იქნა ,,საქართველოს დედაქალაქის – ქალაქ თბილისის მერიის დებულება”, რომლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ლიკვიდირებულ იქნა მხოლოდ საჯარო სამართლის იურიდიული პირები – ქ. თბილისის კეთილმოწყობის საქალაქო სამსახური და საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრი. ამასთან, დამტკიცებულ იქნა ქ. თბილისის მერიის ახალი სტრუქტურა, რომელშიც იდენტური დასახელებით შევიდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური, როგორც ქ. თბილისის მერიის სტრუქტურული ერთეული.

ამდენად, საქალაქო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებას და არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი, მაგრამ, რადგან სამართლის თითოეული ნორმა კონკრეტულ სამართლებრივ შედეგებს უკავშირებდა განსაზღვრულ ფაქტობრივ გარემოებებს, ხოლო განსახილველი საქმის ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით (ჩატარებულ იქნა კონკურსი და აღნიშნული წესით, აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემით, თანამდებობაზე დანიშნულ იქნენ კონკურსში გამარჯვებული პირები), ამ შემთხვევაში ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა გამოიწვევდა ქ. თბილისის მერიის ხარჯების მნიშვნელოვან გაზრდას, ამიტომ იგი ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადებულიყო, რის სამართლებრივ საფუძველსაც წარმოადგენდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-5 ნაწილი, რომლის თანახმადაც, თუ ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადება მნიშვნელოვან საფრთხეს შეუქმნიდა სახელმწიფოს ან გამოიწვევდა ადგილობრივი თვითმმართველობის (მმართველობის) ხარჯების მნიშვნელოვან გაზრდას, სასამართლო უფლებამოსილი იყო, ნორმატიულ-ადმინისტრაციული აქტი, ბათილად ცნობის ნაცვლად, გამოეცხადებინა ძალადაკარგულად. აღნიშნულს განამტკიცებდა, აგრეთვე, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილიც, რომლის თანახმადაც, ხსენებული კოდექსის მიზანი იყო, უზრუნველეყო არა მხოლოდ ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების, არამედ საჯარო ინტერესების დაცვაც.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულება მოსარჩელე დ. ს-ის სამსახურიდან გათავისუფლების ნაწილში და მოპასუხე ქ. თბილისის მერს უნდა დავალებოდა იმავე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის დღიდან ერთი თვის ვადაში მოსარჩელის სამსახურიდან დათხოვნის საკითხისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების სათანადო გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები. დადგენილი იყო ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოსარჩელე მუშაობდა ქ. თბილისის მერიის სტრუქტურულ ერთეულში _ ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურში, რომელიც წარმოადგენდა ქ. თბილისის მთავრობისათვის ეკონომიკური პოლიტიკის საკითხებში კანონმდებლობით მიკუთვნებულ უფლებამოსილებათა განხორციელების მიზნით შექმნილ დარგობრივი მმართველობის ორგანოს. ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹154 სადავო განკარგულებით მოსარჩელე დ. ს-ი გათავისუფლებულ იქნა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ეკონომიკური ანალიზისა და პროგნოზირების განყოფილების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად _ დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო, რაც განსახილველ შემთხვევაში სახეზე არ ყოფილა, სახელდობრ, ხსენებული კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის ,,ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, საჯარო დაწესებულებას წარმოადგენდა მხოლოდ ქ. თბილისის მერია და არა მისი სტრუქტურული ერთეულები, ქ. თბილისის მერიის ლიკვიდაციის შესახებ აქტი კი არ გამოცემულა.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ ქ. თბილისის მერის მიერ 2005 წლის 5 მაისს გამოცემულ იქნა ¹25 ბრძანება, რომლითაც ლიკვიდირებულად ჩაითვალა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური. გარდა იმისა, რომ აღნიშნული ბრძანება წარმოადგენდა კანონსაწინააღმდეგო ნორმატიულ აქტს, ასევე საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უტყუარად დგინდებოდა, რომ ხსენებული სამსახურის ლიკვიდაცია არ განხორციელებულა, კერძოდ, ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ახალი დებულება, სტრუქტურა და საშტატო ერთეულების ნუსხა, რომელშიც იდენტური ფუნქციებით შევიდა აღნიშნული სამსახური და გამოცხადდა ლიკვიდირებული სამსახურის სამართალმემკვიდრედ. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, ფაქტობრივად, განხორციელდა ზემოაღნიშნული სამსახურის რეორგანიზაცია შტატების შემცირებით და არა მისი ლიკვიდაცია, რაც ითვალისწინებდა სამსახურის ფუნქციონირების სრულ შეწყვეტას, ქონების აღრიცხვას, ანგარიშისა და ბეჭდის გაუქმებას, სალიკვიდაციო საქმიანობის განხორციელებას და ქონების გადაცემას, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ ყოფილა.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, დაწესებულების რეორგანიზაცია არ ქმნიდა საფუძველს მოხელის გასათავისუფლებლად და რეორგანიზაციის დროს მოხელის გათავისუფლება დასაშვები იყო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც რეორგანიზაციას თან სდევდა შტატების შემცირება იმავე კანონის 97-ე მუხლის საფუძველზე. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტის 2005 წლის 5 მაისისათვის მოქმედი რედაქცია იმპერატიულად მოითხოვდა, რომ მოხელე არ შეიძლებოდა გათავისუფლებულიყო სამსახურიდან, თუ იგი თანახმა იყო დანიშნულიყო სხვა თანამდებობაზე, ამასთან, თავად ადმინისტრაცია იყო ვალდებული, შეეთავაზებინა მუშაკისათვის სხვა თანამდებობა და მუშაკის მხრიდან განცხადებით მიმართვის არარსებობა ადმინისტრაციას არ ათავისუფლებდა ხსენებული მოვალეობისაგან. აღნიშნული მოსარჩელე დ. ს-ის მიმართ არ განხორციელებულა. მოპასუხის მიერ კი სადავო განკარგულების გამოცემით დაირღვა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლისა და საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნები.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში არსებული შესაბამისი მტკიცებულების თანახმად, დ. ს-ი, მართალია, გაფრთხილებულ იქნა სამსახურიდან შესაძლო გათავისუფლების შესახებ, მაგრამ შესაბამის განკარგულებაში შესაძლო გათავისუფლების საფუძვლად მითითებული იყო სამსახურის ლიკვიდაცია და არა თანამდებობის შემცირება, რომლებიც სხვადასხვა სამართლებრივ შედეგს წარმოშობდა მოსარჩელის მიმართ. ამდენად, მოპასუხის მიერ არ იყო დაცული ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე მუხლის მოთხოვნაც. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლისა და 96-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ ჰქონდა უფლება, კანონმდებლობის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ განეხორციელებინა რაიმე ქმედება, მათ შორის, გამოეცა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევა-შეფასების გარეშე.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო განკარგულება მიღებული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის გარეშე და ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონითა და საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსით მუშაკის სამსახურიდან გათავისუფლებისათვის დადგენილი პროცედურული საკითხების უგულებელყოფით, რაც მისი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა. იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნულ საკითხებზე მსჯელობა სცილდებოდა სასამართლოს კომპეტენციას და იგი ადმინისტრაციის დისკრეციულ უფლებამოსილებას განეკუთვნებოდა, მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებული უნდა ყოფილიყო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი და სადავო საკითხის _ მოსარჩელის სამუშაოზე აღდგენის საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულება დ. ს-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების ნაწილში და მოპასუხეს უნდა დავალებოდა, იმავე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში, მოსარჩელის სამსახურიდან დათხოვნის საკითხისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების სათანადო გამოკვლევის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების შემდეგ, გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. იმავე დროს, მოსარჩელეს უნდა ანაზღაურებოდა სამსახურიდან გათავისუფლებიდან ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემამდე პერიოდის იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასი, რადგან ხელფასის გაცემის შეწყვეტის საფუძველი შეიძლებოდა ყოფილიყო მხოლოდ მუშაკის გათავისუფლება სამსახურიდან, ხოლო მოსარჩელე დ. ს-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანება იმ ეტაპზე ბათილად იყო ცნობილი და ხელფასის გაუცემლობის საფუძველი არ არსებობდა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად. აღნიშნული კანონის მე-9 მუხლის საფუძველზე, მოსამსახურეს უფლება ჰქონდა, სამსახურში მიღების დღიდან სამსახურიდან გათავისუფლების დღემდე მიეღო შრომითი გასამრჯელო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ს-აც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ, კერძოდ, იმ ნაწილში გაუქმება, რომლითაც მოპასუხეს დაევალა იმავე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში, მოსარჩელის სამსახურიდან დათხოვნის საკითხისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების სათანადო გამოკვლევის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. აპელანტმა ასევე მოითხოვა ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 ოქტომბრის განჩინებით დ. ს-ისა და ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიისა და დ. ს-ის სააპელაციო საჩივრებში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს. ამასთან, სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 6 ივნისის გადაწყვეტილება იყო დასაბუთებული, კანონიერი და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული განჩინება უკანონოა, რის გამოც იგი უნდა გაუქმდეს. ,,ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურების შექმნის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 1999 წლის 24 მარტის ¹15 ბრძანებით შეიქმნა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური და ამ ბრძანების ერთ-ერთ სამართლებრივ საფუძვლად მიეთითა საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 თებერვლის ¹685 ბრძანებულებით დამტკიცებულ ,,საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების” 25-ე მუხლზე. საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 თებერვლის ¹685 ბრძანებულება ძალადაკარგულად გამოცხადდა ,,საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების დამტკიცების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით. ,,ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ნორმატიული აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შემთხვევაში ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადდეს მის საფუძველზე ან მის შესასრულებლად მიღებული (გამოცემული) ყველა ნორმატიული აქტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქ. თბილისის მერიას არათუ უფლება ჰქონდა, არამედ ვალდებულებაც ეკისრებოდა, საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულების ძალაში შესვლის შემდეგ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის შესაბამისად, ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 თებერვლის ¹685 ბრძანებულების საფუძველზე და მის შესასრულებლად მის მიერვე გამოცემული 1999 წლის 24 მარტის ¹15 ბრძანება ,,ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურების შექმნის შესახებ”, რაც განხორციელდა კიდეც ჯერ მოცემული დავის საგნად ქცეული 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით, შემდეგ კი _ 2005 წლის 24 ივნისის ¹49 ბრძანებით, რომელიც ძალაშია 2005 წლის 29 აპრილიდან. აღნიშნულის თაობაზე მოსარჩელისთვისაც ცნობილი იყო და იგი მას არ გაუსაჩივრებია.

კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლომ სრულიად დაუსაბუთებლად არ გაიზიარა ქ. თბილისის მერიის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ იმ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება, რომლის საფუძველზედაც შექმნილია ესა თუ ის საქალაქო სამსახური, ნიშნავს ამ სამსახურის საქმიანობისათვის იურიდიული საფუძვლის გამოცლას, მისი საქმიანობის დასრულებას და შესაბამისად, ამ სამსახურის ლიკვიდაციასაც გულისხმობს, მით უმეტეს, რომ ,,ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ქ. თბილისის მერი ვალდებულიც იყო გამოეცა 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება, სააპელაციო სასამართლომ კი არ გამოიყენა ,,ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-4 პუნქტი, რაც უნდა გამოეყენებინა. აღნიშნული კი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტის მიხედვით, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

კასატორი მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 7 ოქტომბრის ¹ბს-713-300(კ-05) განჩინებაზე და ამ განჩინებაში აღნიშნულ ადმინისტრაციული ორგანოების საქმიანობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პრინციპზე _ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმიანობის სამართლებრივი ფორმის არჩევის თავისუფლების პრინციპზე, კერძოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ დასახელებულ განჩინებაში მიუთითა, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეეძლო კონკრეტული სამართალურთიერთობა მოეწესრიგებინა იმ სამართლებრივი ფორმის გამოყენების გზით, რომელიც, მისივე მოსაზრებით, უფრო ეფექტური იყო კონკრეტულ შემთხვევაში, ხოლო ადმინისტრაციული ორგანოს არჩევანის ფარგლები მთავრდებოდა იქ და მხოლოდ მაშინ, როდესაც კანონი ზუსტად მიუთითებდა მოცემული ურთიერთობისათვის ამა თუ იმ სამართლებრივი ფორმის გამოყენების აუცილებლობაზე ან ეს გამომდინარეობდა კანონით მოწესრიგებული ურთიერთობის თავისებურებიდან.

კასატორის განმარტებით, სასამართლო ხელისუფლებას უფლება აქვს, შეფასება მისცეს ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედებას, იმსჯელოს მის მართლზომიერებაზე, მაგრამ სასამართლო კონტროლი არ ნიშნავს იმას, რომ სასამართლოს შეუძლია უკარნახოს აღმასრულებელ ხელისუფლებას, თუ რა ფორმით განახორციელოს მან მის წინაშე მდგარი ამოცანები. სასამართლო ხელისუფლებას უფლება არა აქვს, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოყენებულ საქმიანობის ფორმას (თუნდაც უკანონოს და არასრულყოფილს) შეუცვალოს სახელწოდება და ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სუბიექტს (ადრესატს) შესთავაზოს მისი უფლების დაცვის სხვა საშუალება.

კასატორის მტკიცებით, ამ საქმის განხილვისას, როგორც პირველი, ისე მეორე ინსტანციის სასამართლოს მიერ უგულებელყოფილ იქნა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმიანობის სამართლებრივი ფორმის არჩევის თავისუფლების პრინციპი, კერძოდ, ქ. თბილისის მერია წარმოადგენს ადმინისტრაციულ ორგანოთა სისტემას, რომელიც ერთობლიობაში, კანონმდებლობის საფუძველზე ახორციელებს საჯარო უფლებამოსილებებს. ქ. თბილისის მერიის საქმიანობას წარმართავს ქ. თბილისის მერი _ ქ. თბილისის უმაღლესი თანამდებობის პირი და მთავრობის ხელმძღვანელი (,,საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი). საკითხი იმის შესახებ, უნდა გააგრძელოს თუ არა ქ. თბილისის მერიის სტრუქტურულმა ერთეულმა საქმიანობა იმავე სახით, მოხდეს მისი რეორგანიზაცია თუ ლიკვიდაცია, მიეკუთვნება ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებას, მისი საქმიანობის განხორციელების ერთ-ერთ ფორმას და მას უფლება აქვს, თავისუფლად აირჩიოს, მოახდინოს მისი ლიკვიდაცია თუ რეორგანიზაცია. ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით გამოიხატა ადმინისტრაციული ორგანოს _ ქ. თბილისის მერიის ნება, მომხდარიყო მისი ერთ-ერთი სტრუქტურული ერთეულის ლიკვიდაცია, სასამართლომ კი, უგულებელყო რა ზემოაღნიშნული პრინციპი, დაარქვა ამ პროცესს ,,რეორგანიზაცია”, რაც დაუშვებელია.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულების თანახმად, ქ. თბილისის მერს არ ჰქონდა უფლება, გაეუქმებინა საქალაქო სამსახური და დაასკვნა, რომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება იყო უკანონო. სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულება, რომლის ძალაში შესვლის შემდეგაც ქ. თბილისის მერს მართლაც არ ჰქონდა საქალაქო სამსახურების გაუქმების უფლება, მაგრამ მხოლოდ იმ საქალაქო სამსახურებისა, რომლებიც საქართველოს პრეზიდენტის მითითებული ბრძანებულებით შექმნილ საქალაქო სამსახურებს წარმოადგენს (მათი ჩამონათვალი განისაზღვრა ამ ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების მე-3 მუხლით და მათ შორის არის ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურიც). ის საქალაქო სამსახურები კი, რომლებიც შექმნილი იყო ,,ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურების შექმნის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 1999 წლის 24 მარტის ¹15 ბრძანებით, ,,ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის მე-4 პუნქტისა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის შესაბამისად, ექვემდებარებოდა სავალდებულო ლიკვიდაციას ქ. თბილისის მერის მიერ.

კასატორი მიუთითებს საჯარო დაწესებულებათა ლიკვიდაცია-რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით მიღებულ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 31 ოქტომბრის ¹ბს-1081-661(კ-05) განჩინებაზე, რომელშიც დიდმა პალატამ განმარტა, რომ, მართალია, კანონით არ განსაზღვრულა სამინისტროს ლიკვიდაციისა თუ რეორგანიზაციის საკითხი, მაგრამ იგი გადაწყდა საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი ბრძანებულებით, რომლის პირველი პუნქტი ერთმნიშვნელოვნად ადგენდა სამინისტროს ლიკვიდაციას, ხოლო ის გარემოება, რომ იმავე ბრძანებულების მე-14 პუნქტის ,,ზ” ქვეპუნქტით საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ჩაითვალა საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს უფლებამონაცვლედ, არ ცვლიდა ხსენებული ბრძანებულების 1-ელ პუნქტს, ვინაიდან ამ შემთხვევაში საუბარი იყო სამინისტროს მხოლოდ მმართველობით-ფუნქციონალურ უფლებამონაცვლეობაზე, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მითითებული პუნქტი გამორიცხავდა აღნიშნული ბრძანებულების 1-ელ პუნქტს, რომელიც შეიცავდა ცალსახა მითითებას საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს ლიკვიდაციაზე, რის გამოც ლიკვიდირებული სამინისტროს თანამშრომელთა გათავისუფლებაც უნდა მომხდარიყო ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის საფუძველზე.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს პრეზიდენტი არ იყო უფლებამოსილი, ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა ქ. თბილისის მერის 1999 წლის 24 მარტის ¹15 ბრძანება ,,ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურების შექმნის შესახებ”, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების უფლება აქვს ამ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამომცემ ორგანოს, ანუ საქართველოს პრეზიდენტმა შექმნა ახალი საქალაქო სამსახურები, ძველის გაუქმებას კი ვერ მოახდენდა, რაც კანონის სრული დაცვით განახორციელა ქ. თბილისის მერმა 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით. ის გარემოება, რომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის დებულების 1-ლი მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, ახლად შექმნილი სამსახური წარმოადგენს ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების საფუძველზე ლიკვიდირებულ ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის სამართალმემკვიდრეს, არ შეიძლება გაგებულ იქნეს, როგორც ამ სამსახურის რეორგანიზაცია, რადგან აქ შეიძლება საუბარი იყოს ხსენებული სამსახურის მხოლოდ მმართველობით-ფუნქციონალურ სამართალმემკვიდრეობაზე (უფლებამონაცვლეობაზე), ვინაიდან ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების 1-ლი პუნქტი ცალსახად მიუთითებს ამ სამსახურის ლიკვიდაციაზე. ის გარემოება, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით ლიკვიდირებულ იქნა ორი სუბიექტი (საჯარო სამართლის იურიდიული პირები), სასამართლომ გამოიყენა იმისათვის, რათა ემტკიცებინა, რომ დადგინდა მხოლოდ მათი ლიკვიდაციის იურიდიული საფუძველი და არა უკვე არსებული საქალაქო სამსახურებისა. მითითებული ბრძანებულების მე-2 პუნქტით ლიკვიდირებულ იქნა საჯარო სამართლის იურიდიული პირები _ ქ. თბილისის კეთილმოწყობის სამსახური და საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრი, ხოლო მე-5 პუნქტით ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს პრეზიდენტის 2003 წლის 28 თებერვლის ¹63 ბრძანებულება ,,საჯარო სამსახურის _ ქ. თბილისის კეთილმოწყობის სამსახურის შექმნის შესახებ” და საქართველოს პრეზიდენტის 2003 წლის 21 თებერვლის ¹54 ბრძანებულება ,,საჯარო სამართლის იურიდიული პირის _ თბილისის საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრის შექმნის შესახებ”. ქ. თბილისის მერისათვის ხსენებული სუბიექტების სალიკვიდაციო ღონისძიების განხორციელების დავალება კი მოხდა იმიტომ, რომ ქ. თბილისის მერია იქნა განსაზღვრული ამ ორ სუბიექტზე სახელმწიფო ზედამხედველობის განმახორციელებელ ორგანოდ, ,,საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად.

კასატორის მტკიცებით, გასაჩივრებული განჩინების დანარჩენი ნაწილის დასაბუთებაც სწორედ ლიკვიდაციის შესახებ აქტის არასწორ შეფასებაზეა აგებული, კერძოდ, სასამართლომ მიუთითა, რომ, ვინაიდან მოხდა ზემოაღნიშნული სამსახურის რეორგანიზაცია და არა ლიკვიდაცია, ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულება მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ იყო უკანონო, რადგან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, არ მოხდა მოსარჩელისათვის სხვა თანამდებობაზე დანიშვნის შეთავაზება. კასატორი მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით მოხდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაცია. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონი კი, ლიკვიდაციის შემთხვევაში აღარ ითვალისწინებდა რაიმე გარემოების შეფასებასა და გამოკვლევას იმის თაობაზე, თუ ვინ ისარგებლებდა სამსახურში დარჩენის უპირატესი უფლებით, არც არავითარ შეთავაზებას სხვა თანამდებობაზე დანიშვნასთან დაკავშირებით, არამედ ადგენდა ლიკვიდირებული დაწესებულების ყველა თანამშრომლის უპირობო გათავისუფლებას თანამდებობიდან დაწესებულების საქმიანობის შეწყვეტის დღიდან. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულების კანონიერებაზე მსჯელობისას გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა (,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის ნაცვლად, გამოიყენა იმავე კანონის 97-ე მუხლი), რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა” და ,,ბ” ქვეპუნქტების შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

კასატორის მოსაზრებით, უსაფუძვლო და უკანონოა გასაჩივრებული განჩინება იმ ნაწილშიც, რომლითაც ქ. თბილისის მერიას დაეკისრა ვალდებულება, აუნაზღაუროს მოსარჩელეს იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასი, რადგან მოსარჩელის გათავისუფლება მოხდა კანონიერად, დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო, ხოლო დაწესებულების საქმიანობის შეწყვეტის დღემდე ქ. თბილისის მერიას მოსარჩელესთან გასწორებული აქვს ანგარიში და აღარ არსებობს რაიმე საფუძველი ქ. თბილისის მერიისათვის დამატებით ფინანსური ვალდებულების დასაკისრებლად. რაც შეეხება საკითხს, წარმოადგენს თუ არა ქ. თბილისის მერიის ცალკეული სტრუქტურული ერთეულები დაწესებულებებს ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის გაგებით, ანუ დასაშვებია თუ არა მათი ლიკვიდაცია მთლიანად ქ. თბილისის მერიის ლიკვიდაციის გარეშე, სასამართლომ აღნიშნული მიიჩნია დაუშვებლად. ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის მითითება ,,დაწესებულების” შესახებ არ უნდა იქნეს გაგებული სიტყვასიტყვითი მნიშვნელობით, ვინაიდან კანონმდებელი მას ხსენებულ პუნქტში ფართო მნიშვნელობით ხმარობს, მით უმეტეს, არ შეიძლება ამ მითითების გაგება საქართველოს დედაქალაქის მიმართ, რომელიც თავისი განსაკუთრებული კონსტიტუციურ-სამართლებრივი სტატუსიდან გამომდინარე, აბსოლუტურად განსხვავებულ მიდგომას საჭიროებს სხვა თვითმმართველი ერთეულებისაგან განსხვავებით. ,,საქართველოს დედაქალაქის _ თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის (ძველი რედაქცია) თანახმად, ქ. თბილისის მერია წარმოადგენდა სახელმწიფო მმართველობის ორგანოთა სისტემას, ანუ ქ. თბილისის მერია არ წარმოადგენდა ერთ ორგანოს, ერთ დაწესებულებას.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 დეკემბრის ¹685 ბრძანებულებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მერიის დებულების 24-ე მუხლის თანახმად, საქალაქო სამსახური წარმოადგენდა ქ. თბილისის მთავრობის კომპეტენციას მიკუთვნებულ, ცალკეულ უფლებამოსილებათა განხორციელების მიზნით შექმნილ დარგობრივი მმართველობის ორგანოს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სამსახური ასევე შეიძლება მიჩნეულ იქნეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ ორგანოდ. ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური წარმოადგენს დაწესებულებას ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მიხედვით, ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცებული შესაბამისი დებულების 1-ლი მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, ამ სამსახურს აქვს დებულება, შტამპი, ბლანკი, ბეჭედი სახელწოდების აღნიშვნით, დასრულებული ბალანსი, ხარჯთაღრიცხვა და სათანადო ანგარიში ქ. თბილისის ხაზინაში. იმავე დებულების მე-2 მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, ამ სამსახურის საქმიანობის ძირითადი მიზანია მის კომპეტენციას მიკუთვნებულ საკითხებთან დაკავშირებით, ქ. თბილისის ტერიტორიაზე ერთიანი საჯარო ხელისუფლების განხორციელება. სასამართლოს მხრიდან ,,დაწესებულების” ცნების ამგვარი გაგება დაუშვებელია იმ კუთხითაც, რომ წარმოუდგენელია მოხდეს მთლიანად ქ. თბილისის მერიის ლიკვიდაცია, ვინაიდან იგი უზრუნველყოფს ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელ-განმკარგულებელ საქმიანობას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურები წარმოადგენს ,,დაწესებულებებს” ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მიხედვით და მათზე შესაძლებელია გავრცელდეს ამავე კანონით დადგენილი ლიკვიდაციის მომწესრიგებელი ნორმები.

კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რადგან სასამართლოს არ დაუსაბუთებია, თუ რაში მდგომარეობდა მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის, ასევე არ დაუკონკრეტებია, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რომელი გარემოებების შეფასება-გამოკვლევა არ განუხორციელებია ქ. თბილისის მერიას.

აქედან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის თანახმად, მისი გაუქმების საფუძველია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ს-აც, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ, კერძოდ, იმ ნაწილში გაუქმება, რომლითაც მოპასუხეს დაევალა სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში, მოსარჩელის სამსახურიდან დათხოვნის საკითხისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების სათანადო გამოკვლევის, შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა და ასევე მოითხოვა ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებულ განჩინებაში აღნიშნა, რომ დ. ს-ის სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას. აღნიშნული მოსაზრება არ შეიძლება გაზიარებულ იქნეს, ვინაიდან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კიდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა" და “ბ" ქვეპუნქტების შესაბამისად, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. სასამართლომ საქმის განხილვისას გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მოხლის მე-4 ნაწილი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის მე-2 პუნქტი (იმჟამად მოქმედი რედაქცია), ასევე ამავე კანონის 127-ე მუხლი. სასამართლოს რომ გამოეყენებინა აღნიშნული მუხლები და არ დაერღვია საპროცესო ნორმები, შეიძლებოდა აღნიშნულს არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

კასატორის მტკიცებით, მიუხედავად იმისა, რომ სახეზე იყო ნორმათა კოლიზია, სასამართლომ იგნორირება გაუკეთა “საჯარო სამსახურის შესახებ" საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის მეხუთე პუნქტს, რომლის მიხედვითაც, სამსახურიდან გათავისუფლებაზე ან გადაყვანაზე გაცემული ბრძანების, განკარგულების, ან გადაწყვეტილების არაკანონიერად აღიარების შემთხვევაში, მოხელე ექვემდებარებოდა დაუყოვნებლივ აღდგენას. ამდენად, სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა არა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, არამედ ამ მუხლის პირველი ნაწილი, ვინაიდან გასაჩივრებული განკარგულება ეწინააღმდეგებოდა კანონს და პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებდა მოსარჩელის კანონიერ უფლებასა და ინტერესს და სასამართლოსაც ამ კოდექსის 22-ე მუხლისა და “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის შესაბამისად, უნდა გამოეტანა გადაწყვეტილება სადავო განკარგულების ბათილად ცნობის შესახებ და მოსარჩელე სამსახურში აღედგინა. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია ისიც, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის მეორე პუნქტის მიხედვით, რეორგანიზაცია არ ქმნიდა მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველს, იმავე კანონის 97-ე მუხლის მეორე პუნქტით კი, იმპერატიულად იყო დადგენილი, რომ მოხელე არ შეიძლებოდა გაეთავისუფლებინათ სამსახურიდან, თუ იგი თანახმა იყო დანიშნულიყო სხვა თანამდებობაზე, რაც ასევე ცალსახად არის დადგენილი სასამართლო გადაწყვეტილებით და ამავდროულად, განმარტებულია, რომ თავად ადმინისტრაცია იყო ვალდებული, შეეთავაზებინა მუშაკისათვის სხვა თანამდებობა. გასაჩივრებულ განკარგულებაში გათავისუფლების საფუძვლად მიეთითა არა სამსახურის ლიკვიდაციაზე, არამედ დაწესებულების რეორგანიზაციაზე თანამდებობათა შემცირებით, რითაც მოპასუხემ დაარღვია “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე მუხლი.

კასატორის განმარტებით, სასამართლოს აუცილებლად უნდა მიეღო გადაწყვეტილება სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლებული მოსარჩელის სამსახურში აღდგენის შესახებ ან უნდა დაევალებინა ქ. თბილისის მერიისათვის, განეხილა მისი სამუშაოზე დატოვების, ან სხვა სამუშაოზე გადაყვანის საკითხი. სასამართლომ გადაამეტა თავის უფლებამოსილებას, რადგან საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ 2005 წლის 28 ნოემბრის ¹ბს-1043-625(კ-05) განჩინებაში, რომელიც ასევე შეეხებოდა საჯარო მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებას, განმარტა, რომ სასამართლო ხელისუფლებას საქართველოს კონსტიტუციით, “საერთო სასამართლოების შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონითა და საპროცესო კანონმდებლობით უფლება ჰქონდა შეფასება მიეცა ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედებისათვის, ემსჯელა მის მართლზომიერებაზე, მაგრამ სასამართლო კონტროლის ცნება არ მოიცავდა იმ საკითხს, რომ სასამართლოს შეეძლო ეკარნახა აღმასრულებელი ხელისუფლებისათვის (ამ შემთხვევაში _ ქ. თბილისის მერია), თუ რა ფორმით განეხორციელებინა მას მის წინაშე მდგარი ამოცანები.

ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინების ის ნაწილი, რომლითაც სასამართლომ დაავალა ქ. თბილისის მერიას ერთი თვის ვადაში მოსარჩელის სამსახურიდან დათხოვნის საკითხისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სათანადო გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, სხვა არაფერია, თუ არა ქ. თბილისის მერიის საქმიანობაში უხეში ჩარევა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 24 დეკემბრის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მერიისა და დ. ს-ის საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 24 დეკემბრის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 21 თებერვლამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 21 თებერვლის განჩინებით ქ. თბილისის მერიისა და დ. ს-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით და მათი განხილვა დაინიშნა 2008 წლის 10 აპრილს, მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, ხოლო დ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: დ. ს-ი, პროფესიით ეკონომისტი, მუშაობდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურში ეკონომიკური ანალიზისა და პროგნოზირების განყოფილების მთავარ სპეციალისტად და ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულებით, 2005 წლის 3 მაისიდან გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე, ხოლო ამ განკარგულების საფუძვლად მიეთითა “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება (ტ. 1, ს.ფ. 3, 5-7, 20-24). ქ. თბილისის მერიის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით ლიკვიდირებულად ჩაითვალა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური (ტ. 1, ს.ფ. 30). ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის დებულება, სტრუქტურა და საშტატო ერთეულების ნუსხა (ტ. 1, ს.ფ. 8-14).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ “საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების დამტკიცების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 დეკემბრის ¹685 ბრძანებულებით დამტკიცებული ქალაქ თბილისის მერიის დებულების 25-ე მუხლის თანახმად, ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურებს ქ. თბილისის პრემიერის წარდგინებით ქმნიდა და აუქმებდა ქალაქ თბილისის მერი. ამდენად, ხსენებული დებულებით ქალაქ თბილისის მერს მინიჭებული ჰქონდა ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურის შექმნისა და გაუქმების უფლება, რასაც იგი ახორციელებდა ქალაქ თბილისის პრემიერის წარდგინების საფუძველზე. საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით, რომლითაც დამტკიცდა საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულება, ძალადაკარგულად იქნა გამოცხადებული საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 10 დეკემბრის ¹685 ბრძანებულება, ასევე ლიკვიდირებულ იქნა მხოლოდ საჯარო სამართლის იურიდიული პირები _ ქალაქ თბილისის კეთილმოწყობის სამსახური და საბინაო მეურნეობის რეაბილიტაციისა და განვითარების ხელშემწყობი ცენტრი. საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებით დამტკიცებული საქართველოს დედაქალაქის _ ქალაქ თბილისის მერიის დებულების მე-3 მუხლში (ქალაქ თბილისის მერიის სტრუქტურა) ჩამოთვლილ ქ. თბილისის მერიის სტრუქტურულ ერთეულებს შორის ქ. თბილისის მერიის სტრუქტურულ ერთეულად გათვალისწინებული იყო ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური. ამდენად, აღნიშნული სამსახურის დასახელებაც კი არ შეცვლილა და ისე იქნა შეტანილი იგი ქ. თბილისის მერიის ახალ სტრუქტურაში, ანუ ამ სტრუქტურაში იდენტური დასახელებით შევიდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური, როგორც ქ. თბილისის მერიის სტრუქტურული ერთეული.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ საქმეში არსებული მტკიცებულებების კომპლექსური ანალიზით ნათლად და გარკვევით დგინდება, რომ ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაცია არ განხორციელებულა, კერძოდ, ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ახალი დებულება, სტრუქტურა და საშტატო ერთეულების ნუსხა, რომელშიც იდენტური ფუნქციებით იქნა გათვალისწინებული ხსენებული სამსახური და იგი გამოცხადდა ლიკვიდირებული სამსახურის სამართალმემკვიდრედ. ამდენად, ამ შემთხვევაში, მიუხედავად იმისა, რომ “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერიის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით ლიკვიდირებულად ჩაითვალა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური, ხოლო ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულების საფუძვლად მიეთითა სწორედ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება, ფაქტობრივად, განხორციელდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის არა ლიკვიდაცია, არამედ მისი რეორგანიზაცია შტატების შემცირებით, ანუ არ არსებობდა ლიკვიდაციისათვის დამახასიათებელი ტიპიური ნიშნები _ სამსახურის ფუნქციონირების სრული შეწყვეტა, სალიკვიდაციო საქმიანობის განხორციელება და ქონების გადაცემა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 3 აპრილის სხდომაზე აპელანტ დ. ს-ის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ სახელმწიფოსათვის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის არსებობა აუცილებელი იყო და ყოვლად გაუგებარი იყო მიზანი, თუ რატომ უნდა გაუქმებულიყო აღნიშნული სამსახური, მაშინ, როდესაც დროის მცირე მონაკვეთის გასვლის შემდეგ გამოცემულ იქნა ახალი აქტი, რომლითაც შეიქმნა იგივე სამსახური იმავე ფუნქციებით, რაც იყო მანამდე (ტ. 2, ს.ფ. 48).

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების ნაწილში საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილება დააფუძნა ურთიერთსაწინააღმდეგო მოსაზრებებზე, რომლებიც გამორიცხავდა ერთმანეთს, კერძოდ, საქალაქო სასამართლომ, ერთი მხრივ, მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაცია არ განხორციელებულა და მოხდა მისი რეორგანიზაცია, ხოლო, მეორე მხრივ, დაასკვნა, რომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანება ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 1 მარტის ¹120 ბრძანებულებას და არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი, მაგრამ, რადგან მისი ბათილად ცნობა გამოიწვევდა ქ. თბილისის მერიის ხარჯების მნიშვნელოვან გაზრდას, ამიტომ იგი ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადებულიყო, რის სამართლებრივ საფუძველსაც წარმოადგენდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-5 ნაწილი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერიამ თავისი ნება გამოხატა ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებაში, რომლითაც დამტკიცდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახური და აღნიშნული სამსახური გამოცხადდა ზუსტად იმავე სახელწოდების მქონე, ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით ლიკვიდირებული სამსახურის სამართალმემკვიდრედ. ამდენად, აღნიშნული ბრძანებისა და “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების შინაარსობრივი შეჯერებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ, კონკრეტულ შემთხვევაში, ჯერ ერთი, ფუნქციური უფლებამონაცვლეობა ნიშნავს სწორედ დასახელებული სამსახურის რეორგანიზებას და მეორეც, მართალია, ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების სახელწოდება მიუთითებს ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციაზე, მაგრამ ამავე ბრძანებით განხორციელდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის რეორგანიზაცია, ხოლო საბოლოო დასკვნა იმის შესახებ, რომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით ფაქტობრივად, თავისი ფუნქციონალური არსითა და მატერიალური შინაარსით, მოხდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის რეორგანიზაცია, მთლიანად აცლის საფუძველს დ. ს-ის მოსაზრებას ქ. თბილისის მერის მიერ 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების უფლებამოსილების გადამეტებით გამოცემის შესახებ და ამ ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე მის სასარჩელო მოთხოვნას.

ამასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის _ ქ. თბილისის მერიის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით გამოიხატა ადმინისტრაციული ორგანოს _ ქ. თბილისის მერიის ნება, მომხდარიყო მისი ერთ-ერთი სტრუქტურული ერთეულის ლიკვიდაცია, სასამართლომ კი, უგულებელყო რა ზემოაღნიშნული პრინციპი, დაარქვა ამ პროცესს ,,რეორგანიზაცია”.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების ნაწილში სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტითა და მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევა.

გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის რეორგანიზაცია დასტურდება ასევე საქმეში წარმოდგენილი მთელი რიგი მტკიცებულებების ერთობლიობით. ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹40 ბრძანებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის დებულების პირველი მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, ხსენებული სამსახური წარმოადგენს ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანებით ლიკვიდირებული ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის სამართალმემკვიდრეს (ტ. 1, ს.ფ. 9); “ქალაქ თბილისის მერიის მმართველობითი სისტემის რეორგანიზაციისა და ცალკეული სამსახურების ლიკვიდაციის ღონისძიებათა შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 4 მარტის ¹21 განკარგულებაში მითითებულია მხოლოდ ქ. თბილისის მერიის დაქვემდებარებაში მყოფი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების თანამშრომელთა გაფრთხილებაზე, ამავე პირების ლიკვიდაციის გამო სამსახურიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ, ხოლო ქ. თბილისის მერიის საქალაქო სამსახურებთან მიმართებაში, ამ სამსახურების მოსამსახურეთა გაფრთხილებაზე დაწესებულების რეორგანიზაციისა და შტატების შემცირების გამო, სამსახურიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ (ტ. 1, ს.ფ. 93-94).

რაც შეეხება გასაჩივრებულ განჩინებას ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულების დ. ს-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების ნაწილში ბათილად ცნობის, მოპასუხე ქ. თბილისის მერიისათვის მოსარჩელის სამსახურიდან დათხოვნის საკითხისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სათანადო გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისა და დ. ს-ვის იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების ნაწილში, საკასაციო სასამართლო მთლიანად ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განჩინების ამ ნაწილს და მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება ხსენებულ ნაწილში კანონიერია, რის გამოც არ არსებობს ამავე ნაწილში მისი გაუქმების საფუძველი. ჯერ ერთი, მიუხედავად იმისა, რომ ფაქტობრივად, განხორციელდა ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის რეორგანიზაცია, ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 16 მაისის ¹154 განკარგულების მიხედვით, მოსარჩელეზე გავრცელდა დაწესებულების ლიკვიდაციის სამართლებრივი რეჟიმი და მეორეც, უდავოდ დადგენილია და მხარეთა შორის დავას არც იწვევს ის გარემოება, რომ დ. ს-ვის არ შეუთავაზებიათ სხვა თანამდებობა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის (იმჟამად მოქმედი რედაქცია) 97-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, რაც ხსენებული განკარგულების ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის _ დ. ს-ის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა არა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, არამედ ამ მუხლის პირველი ნაწილი, ვინაიდან გასაჩივრებული განკარგულება პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებდა მოსარჩელის კანონიერ უფლებასა და ინტერესს და სასამართლოსაც ამ კოდექსის 22-ე მუხლისა და “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის შესაბამისად, არსებითად უნდა ეცნო ბათილად სადავო განკარგულება და მოსარჩელე სამსახურში აღედგინა. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლო არ შეჭრილა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს _ ქ. თბილისის მერიის დისკრეციულ უფლებამოსილებაში, არამედ მხოლოდ შეამოწმა, თუ რამდენად კანონიერად განახორციელა ქ. თბილისის მერიამ თავისი დისკრეციული უფლებამოსილება. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მერიის საქმიანობაში ჩარევა და მის დისკრეციულ უფლებამოსილებაში სასამართლოს მხრიდან შეჭრა იქნებოდა სწორედ მისთვის მოსარჩელის სხვა კონკრეტულ თანამდებობაზე აღდგენის პირდაპირ დავალება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, ხოლო დ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს, გასაჩივრებული განჩინება გაუქმდეს “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების ნაწილში, ამ ნაწილში მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ამავე ნაწილში დ. ს-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდება, გასაჩივრებული განჩინება დანარჩენ ნაწილში კი დარჩეს უცვლელად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტAა :

1. ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; დ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება გაუქმდეს “ქ. თბილისის მერიის ეკონომიკური პოლიტიკის საქალაქო სამსახურის ლიკვიდაციის შესახებ” ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. დ. ს-ის სარჩელი ქ. თბილისის მერის 2005 წლის 5 მაისის ¹25 ბრძანების ბათილად ცნობის ნაწილში არ დაკმაყოფილდეს;

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 ოქტომბრის განჩინება დანარჩენ ნაწილში დარჩეს უცვლელად;

5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.