საქმე №ას-354-2023 18 თებერვალი, 2025 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

თამარ ზამბახიძე (მომხსენებელი),

რევაზ ნადარაია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორები – სს „ე-პ.ჯ–ა“, სს „ე.ჯ.გ–ია“ (მოსარჩელეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს „ს.კ.ე.ჯ–ია“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 11.11.2022 წლის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელების დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 31.03.2022 წლის გადაწყვეტილებით, სს „ე-პ.ჯ–ასა“ (შემდეგში - „პირველი მოსარჩელე“ ან „პირველი კასატორი“) და სს „ე.ჯ.გ–იას“(შემდეგში - „მეორე მოსარჩელე“ ან „მეორე კასატორი“, პირველ მოსარჩელესთან ერთობლივად მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელეები“ ან „კასატორები“) სარჩელები სს „ს.კ.ე.ჯ–იას“ (შემდეგში - „მოპასუხე“ ან „მზღვეველი“) მიმართ, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, არ დაკმაყოფილდა.

2. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელების დაკმაყოფილება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 11.11.2022 წლის განჩინებით, მოსარჩელეების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 31.03.2022 წლის გადაწყვეტილება, შემდეგი დასაბუთებით:

3.1. 12.12.2019 წელს, პირველ მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის დაიდო ხელშეკრულება ჯანმრთელობის, სიცოცხლისა და უბედური შემთხვევისგან კოლექტიური დაზღვევის შესახებ, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა 01.01.2020 წლიდან 31.12.2021 წლის ჩათვლით. ხელშეკრულება არეგულირებდა ურთიერთობებს, რომელიც წარმოიშობა მზღვეველს, ორგანიზაციას, დამზღვევსა და დაზღვეულებს შორის, ამ ხელშეკრულებითა და მისი დანართებით განსაზღვრული პირობების შესაბამისად.

3.2. 12.12.2019 წელს, მეორე მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის დაიდო ხელშეკრულება ჯანმრთელობის, სიცოცხლისა და უბედური შემთხვევისგან კოლექტიური დაზღვევის შესახებ, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა 01.01.2020 წლიდან 31.12.2021 წლის ჩათვლით. ხელშეკრულება არეგულირებდა ურთიერთობებს, რომელიც წარმოიშობა მზღვეველს, ორგანიზაციას, დამზღვევს და დაზღვეულებს შორის, ამ ხელშეკრულებით და მისი დანართებით განსაზღვრული პირობების შესაბამისად.

3.3. საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებების, ასევე, მხარეთა ახსნა-განმარტებების შეფასების შედეგად, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის არსებული სადაზღვევო ხელშეკრულებები შეწყდა მხარეთა ურთიერთშეთანხმებით, თანახმად, ხელშეკრულებების 13.1.2. პუნქტისა (ხელშეკრულების მოშლის საფუძველი შეიძლება გახდეს მხარეთა წერილობითი შეთანხმება).

3.4. 22.08.2021 წელს, პირველმა მოსარჩელემ წერილობით მიმართა მოპასუხეს. წერილში აღნიშნულია, რომ პირველ მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის 12.12.2019 წელს დაიდო ხელშეკრულება ჯანმრთელობის, სოცოცხლისა და უბედური შემთხვევისაგან კოლექტიური დაზღვევის შესახებ, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა 01.01.2020 წლიდან 31.12.2021 წლის ჩათვლით. ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის შედეგად პირველ მოსარჩელეს მიადგა 73656 ლარის ზიანი. პირველმა მოსარჩელემ მოითხოვა 5 სამუშაო დღის ვადაში მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

3.5. 25.08.2021 წელს, მეორე მოსარჩელემ წერილობით მიმართა მოპასუხეს. წერილში აღნიშნულია, რომ მეორე მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის 12.12.2019 წელს დაიდო ხელშეკრულება ჯანმრთელობის, სოცოცხლისა და უბედური შემთხვევისაგან კოლექტიური დაზღვევის შესახებ, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა 01.01.2020 წლიდან 31.12.2021 წლის ჩათვლით. ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის შედეგად მეორე მოსარჩელეს მიადგა 6336 ლარის ზიანი. მეორე მოსარჩელემ მოითხოვა 5 სამუშაო დღის ვადაში მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

3.6. ზემოაღნიშნულ წერილებზე მოპასუხემ გააგზავნა საპასუხო წერილები, რომლებშიც აღნიშნულია, რომ 2021 წლის მაისის თვიდან დაიწყო მოლაპარაკება კომპანიებს შორის პრემიის გაზრდასთან დაკავშირებით და კომპანიებს შორის არსებული გრძელვადიანი ურთიერთთანამშრომლობის გათვალისწინებით, სადაზღვევო კომპანიამ შესთავაზა სადაზღვევო პრემიის მინიმალურად გაზრდილი ოდენობა სადაზღვევო პაკეტის შესაბამისად, რაზეც დამზღვევმა უარი განაცხადა. მიუხედავად პრემიის მინიმალურ ცვლილებაზე შეთანხმების მიუღწევლობისა, მოპასუხემ სრულად გაითვალისწინა დამზღვევის 04.06.2021 წლის წერილით დაფიქსირებული პოზიცია და იმის გათვალისწინებით, რომ პირველი მოსარჩელის თანამშრომლები არ დარჩენილიყვნენ დაზღვევის გარეშე, მიუხედავად ზარალისა, განაცხადა თანხმობა სადაზღვევო მომსახურება გაეწია 30.06.2021 წლის ჩათვლით, რაც სადაზღვევო კომპანიის მხრიდან შესრულდა ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად და ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად.

3.7. გათვალისწინებით იმისა, რომ დადგინდა ხელშეკრულებების შეწყვეტა ურთიერთშეთანხმებით, სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოთხოვნები ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე. დადგენილია, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტამდე მხარეთა შორის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები სრულდებოდა ჯეროვნად და კეთილსინდისიერად. ასევე, მხარეები არ ხდიან სადავოდ ფაქტობრივ გარემოებას მასზე, რომ 2020 წლის მარტის თვიდან „კოვიდ პანდემიის“ გავრცელებისა და ქვეყანაში არსებული პროცესების ფონზე მნიშვნელოვნად გაიზარდა სამედიცინო მომსახურებისა და მედიკამენეტების ღირებულება, რის გამოც სადაზღვევო კომპანია ვეღარ ახერხებდა ხელშეკრულებაში მითითებული ტარიფებით სადაზღვევო მომსახურების სრულყოფილად განხორციელებას. აღნიშნულის გამო, მხარეთა შორის აქტიურად მიმდინარეობდა მოლაპარაკება სადაზღვევო პრემიის გაზრდასთან დაკავშირებით, თუმცა მიუხედავად არაერთი მცდელობისა, შეცვლილ გარემოებათა გამო, რითაც მხარეებს გაურთულდათ სახელშეკრულებო პირობების შესრულება, მხარეთა შორის ახალ/ადაპტირებულ პირობებზე შეთანხმება ვერ მოხდა. ამას მოწმობს საქმეში არსებული მიმოწერა, რომლითაც ნათლად ჩანს, რომ მოპასუხე აქტიურად ცდილობდა ხელშეკრულების „გადარჩენას“/შენარჩუნებას, თუმცა შეცვლილ პირობებზე, საბოლოოდ, მხარეები ვერ შეთანხმდნენ. ამასთან, მხარეთა შეთანხმებით განისაზღვრა მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების სრულად და ჯეროვნად შესრულებისათვის დამატებით ერთი თვის ვადა, რაც განხორციელდა წარმატებით და 01 ივლისიდან მხარეთა თანხმობით/შეთანხმებით ხელშეკრულებები შეწყდა. ამდენად, საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებების, ასევე, მხარეთა ახსნა-განმარტებების შეფასების შედეგად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის არსებული სადაზღვევო ხელშეკრულებები შეწყდა მხარეთა ურთიერთშეთანხმებით, თანახმად ხელშეკრულების 13.1.2. პუნქტისა, - ამ ხელშეკრულების მოშლის საფუძველი შეიძლება გახდეს მხარეთა წერილობითი შეთანხმება.

3.8. ასეც რომ არ ყოფილიყო, პალატის შეფასებით, მოსარჩელეები ვერ ასაბუთებდნენ ზიანის მიყენების ფაქტს, ვერ მიუთითებდნენ, თუ რაში გამოიხატებოდა მოპასუხის მხრიდან მართლწინააღმდეგობა, რა ბრალი მიუძღვოდა მას აღნიშნული ზიანის დადგომაში, რა სახის მიზეზობრივი კავშირი არსებობდა მოპასუხის ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. მეორე მხრივ, მოსარჩელეები ვერ ასაბუთებდნენ ზიანის ოდენობას. საქმეში არ იყო წარმოდგენილი სათანადო, სარწმუნო და საკმარისი მტკიცებულებები, თუ რა სახის სადაზღვევო ხელშეკრულებით ჩანაცვლდა ახალი სადაზღვევო კომპანიის მხრიდან, რას მოიცავდა თანამშრომლების დაზღვევა ახალი პირობებით, რამდენს შეადგენდა სადაზღვევო პრემია, რა სახის მომსახურებას ფარავდა, გაიზარდა თუ არა პრემიის ოდენობა და რა ოდენობით, რა რაოდენობის თანამშრომელმა ისარგებლა აღნიშნული დაზღვევით და იყო თუ არა იმ ოდენობით თანამშრომლები დაზღვეული, რაც მანამდე არსებული სადაზღვევო ხელშეკრულებებით იყო გათვალისწინებული. საბოლოოდ, პალატამ მიიჩნია, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მოპასუხის ქმედებაში ზიანის ანაზღაურების კანონით გათვალისწინებული კომპონენტების არსებობა. შესაბამისად, მოსარჩელეების მოთხოვნა, ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მიჩნეულ იქნა უსაფუძვლოდ.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა:

4. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელების დაკმაყოფილება.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით, მოსარჩელეების საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

6. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

7. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორებს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

8. განსახილველ შემთხვევაში, სარჩელის საგანია მოპასუხისთვის მოსარჩელეთა სასარგებლოდ ხელშეკრულებების ვადამდე შეწყვეტით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დაკისრება. მოსარჩელეებმა ზიანის მოთხოვნა დაამყარეს კონტრაჰენტის/მზღვეველის მიერ ჯანმრთელობის, სიცოცხლისა და უბედური შემთხვევისაგან კოლექტიური დაზღვევის შესახებ ხელშეკრულებების ვადამდე ცალმხრივად შეწყვეტას, ხოლო ზიანის ოდენობა დაუკავშირეს ახალ კონტრაჰენტთან გაფორმებული ხელშეკრულებების ფარგლებში გადასახდელი სადაზღვევო პრემიების მოცულობას, კერძოდ, მოსარჩელეთა განმარტებით, ძველ და ახალ კონტრაჰენტებთან გაფორმებული კოლექტიური დაზღვევის ხელშეკრულებების ფარგლებში გადასახდელ სადაზღვევო პრემიათა შორის სხვაობა არის ის ზიანი, რაც მოსარჩელეებს მიადგათ. შესაბამისად, მოთხოვნის საფუძვლიანობის დასადგენად უნდა განისაზღვროს ხელშეკრულებების ვადამდე შეწყვეტის საფუძველი, წინაპირობები.

9. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლით, გარიგება არის ცალმხრივი, ორმხრივი ან მრავალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ. გარიგება კერძო ავტონომიისა და ხელშეკრულების თავისუფლების განხორციელების მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ინსტრუმენტია (ჭანტურია ლ., სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი I, თბილისი, 2017, მუხ.50, ველი 1). მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია წარმოდგენილი არ არის მასზე, რომ მოსარჩელეებმა და მოპასუხემ გამოავლინეს ნება სახელშეკრულებო ურთიერთობის ვადამდე შეწყვეტის შესახებ, ანუ არსებობს მხარეთა ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენა, მიმართული ხელშეკრულებების შეწყვეტისაკენ. შესაბამისად, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას მასზე, რომ ხელშეკრულების ურთიერთშეთანხმებით შეწყვეტის შემთხვევაში, მხარეებს ხელშეკრულების შეწყვეტასთან დაკავშირებული დამატებითი ვალდებულებები არ გააჩნიათ. ხელშეკრულების შეწყვეტა მხარეთა შეთანხმებით ეფუძნება თანასწორობისა და ნების თავისუფალი გამოვლენის პრინციპს. პალატა აქვე განმარტავს, რომ არ დასტურდება აღნიშნული ნების გამოვლენის ნამდვილობის დამაბრკოლებელი რაიმე გარემოების არსებობა, მისი ბათილობის წინაპირობა (შდრ. სუსგ №ას-76-2024, 22.05.2024წ; №ას-1448-2023, 20.05.2024წ.). შესაბამისად, არ არსებობს კონტრაჰენტთა ურთიერთშეთანხმებით ხელშეკრულებების ვადამდე შეწყვეტისას ზიანის ანაზღაურების საფუძველი.

10. საკასაციო პალატა აქვე ამახვილებს ყურადღებას მასზე, რომ სააპელაციო პალატამ გააანალიზა შეთანხმებამდე მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობისა და მოვლენათა განვითარება, მიუთითა, რომ ხელშეკრულებების შეწყვეტამდე მხარეთა შორის ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებები სრულდებოდა ჯეროვნად და კეთილსინდისიერად. მას შემდეგ, რაც 2020 წლის მარტის თვიდან „კოვიდ პანდემიის“ გავრცელებისა და ქვეყანაში არსებული პროცესების ფონზე მნიშვნელოვნად გაიზარდა სამედიცინო მომსახურების, მედიკამენეტების ღირებულება და მოპასუხისთვის გართულდა, შემდეგ კი შეუძლებელი გახდა შეთანხმებული ტარიფებით სადაზღვევო მომსახურების სრულყოფილად განხორციელება, მხარეთა შორის დაიწყო მოლაპარაკება ხელშეკრულებების მისადაგებაზე (ტარიფების გაზრდაზე) შეცვლილი გარემოებებისადმი, რაზეც საბოლოო შეთანხმება ვერ მოხერხდა. თუმცა, მხარეთა კონსესუსით განისაზღვრა ხელშეკრულებების შეწყვეტის სპეციალური წესი: ხელშეკრულებები არ შეწყდა მაშინვე, მოპასუხეს განესაზღვრა ერთი თვე იმავე ტარიფებით ნაკისრი ვალდებულებების სრულად და ჯეროვნად შესრულებისათვის, რის შემდგომაც ხელშეკრულებები ურთიერთშეთანხმებით შეწყდებოდა, თანახმად 12.12.2019 წლის ხელშეკრულებების 13.1.2. პუნქტისა. ხელშეკრულებები შეწყდა შეთანხმებული პროცედურის დაცვით.

11. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილით, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ თავიანთი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში. ამდენად, სადავო გარემოებების დადგენისას, სასამართლო იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობით დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლივად, რომლის ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა (სუსგ №ას-584-543-2017, 06.06.2017წ; №ას-484-2019, 30.10.2020წ.).

12. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03, 24.02.2009წ. (საბოლოო გახდა 24.05.2009წ.), §71; Van de Hurk v. The Netherlands, №16034/90, 19.04.1994წ., §61; García Ruiz v. Spain [GC], №30544/96, 21.01.1999წ., §26; Jahnke and Lenoble v. France (dec.), №40490/98, 29.08.2000წ; Perez v. France [GC], №47287/99, 12.02.2004წ., §81).

13. კასატორებმა ვერ შეძლეს დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლიეს გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლეს მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორები მიუთითებენ. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

14. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, პირველ კასატორს უკან უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 3683 ლარის 70% – 2578.1 ლარი, ხოლო მეორე კასატორს - მის მიერ გადახდილი 317 ლარის 70% – 221.9 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ე-პ.ჯ–ასა“ და სს „ე.ჯ.გ–იის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. სს „ე-პ.ჯ–ას“ (ს/ნ: .......) უკან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 3683 ლარის (საგადასახადო დავალება №106731001, გადახდის თარიღი 22.12.2022წ.) 70% – 2578.1 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. სს „ე.ჯ.გ–იას“ (ს/ნ: ......) უკან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 317 ლარის (საგადასახადო დავალება №106732001, გადახდის თარიღი 22.12.2022წ.) 70% – 221.9 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

4. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე

რევაზ ნადარაია