ბს-1107-1069(2კ-08) 11 დეკემბერი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის რუსთავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 მაისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 22 ნოემბერს შპს “ი.-მ” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხეების _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და რუსთავის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა: საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2006 წლის 20 ნოემბრის 05-04/11880 გადაწყვეტილების _ შპს “ი.-ს” მიმართ შეჩერებული დღგ-ს ჩათვლებთან დაკავშირებით დარიცხული საურავის _ 52553 ლარის გაუქმების ნაწილში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 25 ოქტომბრის ¹3-09/9670 გადაწყვეტილებისა და რუსთავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 4 ოქტომბრის ¹1268 ბრძანების ბათილად ცნობა და ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული აქტების ბათილობის შესაბამისად, შპს “ი.-ს” მიმართ შეჩერებული დღგ-ს ჩათვლებთან დაკავშირებული საურავის _ 52553 ლარის გაუქმება.

სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ დავის საფუძველს წარმოადგენდა გაუქმებული დღგ-ს ჩათვლების შედეგად შპს “ი.-ს” მიმართ დარიცხული საურავის _ 52553 ლარის ოდენობით გაუქმება. გაუქმებული დღგ-ს ჩათვლების თაობაზე საგადასახადო დავა მოსარჩელემ დაიწყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2004 წ.) მე-5, 81-ე, 145-ე და 146-ე მუხლების მოთხოვნათა შესაბამისად დადგენილი წესის საფუძველზე და დავის გადაწყვეტის ფორმად აირჩია სამეტაპიანი დავა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში.

მოსარჩელის განმარტებით, შპს “ი.-მ” შვიდ მიმწოდებელთან: შპს “მ.-თან”, შპს “გ.-თან”, შპს “დ.-თან” შპს “ო.-თან”, შპს “კ.-თან”, შპს “ს.-თან”, შპს “ც.-თან” ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად განახორციელა დღგ-ით დასაბეგრი 14 ოპერაცია. თითოეულ განხორციელებულ ოპერაციაზე, 2005 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 115-ე მუხლის შესაბამისად, შვიდივე მიმწოდებელმა გამოწერა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. შესაბამისად, შვიდივე მიმწოდებელმა მიიღო მომსახურების მთლიანი ღირებულების თანხა, მათ შორის, დღგ-ს კუთვნილი თანხები. აღნიშნულიდან გამომდინარე და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წ.) 114-ე მუხლის შესაბამისად, შპს “ი.-მ” დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის გაანგარიშებისას ჩაითვალა დღგ-ს თანხა, რაც გაუქმებულ იქნა საგადასახადო ინსპექციის მიერ, იმ მოტივით, რომ მიმწოდებლების მიერ დღგ-ს თანხები არ ჩარიცხულა ბიუჯეტში, რაც მოსარჩელემ უკანონოდ მიიჩნია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 24 იანვრის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მოპასუხედ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო ჩაება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილებით შპს “ი.-ს” სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი რუსთავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 4 ოქტომბრის ¹1268 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2006 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2006 წლის 20 ნოემბრის 05-04/11880 გადაწყვეტილება _ შპს “ი.-ს” მიმართ დღგ-ს ჩათვლებთან დაკავშირებული საურავის _ 52553 ლარის გაუქმების ნაწილში და გაუქმებულ იქნა შპს “ი.-ს” მიმართ დღგ-ს ჩათვლებთან დაკავშირებული საურავი _ 52533 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ საურავი წარმოადგენდა თანხების არადროული გადახდისათვის პასუხისმგებლობის ფორმას დამატებითი გადასახადის სახით, რომელიც შეუძლებელი იყო დაკისრებოდა იმ პირს, რომელიც არ ითვლებოდა გადასახადის გადამხდელად. შპს “ი.-ო” წარმოადგენდა საქონლის მყიდველს და არა მიმწოდებელს და აღნიშნულიდან გამომდინარე, პასუხისმგებლობის სახე _ საურავი მის, როგორც მიმწოდებლის, მიმართ გამოყენებული ვერ იქნებოდა. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ მოსარჩელის მოთხოვნა დასაბუთებულად მიიჩნია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2006 წლის 20 ნოემბრის 05-04/11880 გადაწყვეტილებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის 2006 წლის 25 ოქტომბრის ¹3-09/9670 გადაწყვეტილებით და რუსთავის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 4 ოქტომბრის ¹1268 ბრძანებით შპს “ი.-ს” უკანონოდ ეთქვა უარი შეჩერებული დღგ-ს ჩათვლებთან დაკავშირებული საურავის _ 52553 ლარის გაუქმების შესახებ, რითაც დარღვეულ იქნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნები. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო აქტები მიღებული იყო კანონსაწინააღმდეგოდ, რითაც სახეზე იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 მარტის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის რუსთავის საგადასახადო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ მიჩნეულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის რუსთავის რეგიონალური ცენტრი (საგადასახადო ინსპექცია), იმავე თარიღის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირებად შპს “კ.-ი”, შპს “ს.-ი”, შპს “დ.-ი”, შპს “მ.-ი”, შპს “ც.-ი”, შპს “ო.-ი” და შპს “გ.-ი” ჩაებნენ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას. შესაბამისად, არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 მაისის განჩინება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის რუსთავის რეგიონალურმა ცენტრმაც (საგადასახადო ინსპექცია) გაასაჩივრა საკასაციო წესით. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 ოქტომბრის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის რუსთავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 20 ოქტომბრის განჩინებების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივრები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 11 დეკემბრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის რუსთავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის რუსთავის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.