საქმე №ას-10-2024 04 აპრილი, 2024 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

ამირან ძაბუნიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი,

თეა ძიმისტარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - გ.ი–ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - რ.ბ–ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - უფლების დადგენა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. გ.ი–მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში რ.ბ–ის მიმართ, რომელმაც თანამესაკუთრე პირისაგან, როგორც უფლების ბოროტად გამომყენებლისაგან, მოითხოვა, დაუშვებლად იქნეს ცნობილი მოპასუხის უფლება, უარი თქვას ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „........-ის“ 2021 წლის 6 ივნისის კრების ოქმით დადასტურებულ მოთხოვნაზე.

2. სარჩელის საფუძვლები:

2.1. მოსარჩელე ცხოვრობს თბილისში, ......., პირველ სართულზე მდებარე ბინაში. მის საკუთრებაში არსებული ბინა სცდება მიწის ნაკვეთის საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ საერთო საზღვრებს ე.წ. წითელ ხაზებს. მოსარჩელის განმარტებით, ეს გამოწვეულია თავდაპირველი რეგისტრაციის დროს დაშვებული შეცდომით, როდესაც მოსარჩელის კუთვნილი შენობის ნაწილი მოხვდა შენობის საზღვრებს გარეთ.

2.2. უძრავი ქონების საკადასტრო მონაცემების წითელ ხაზებში მოსაქცევად საჭიროა მიწის ნაკვეთის საზღვრების კორექტირება, რაც ყველა თანამესაკუთრის თანხმობას მოითხოვს. 2021 წლის 6 ივნისს გამართულ ბინათმესაკუთრეთა საერთო კრებაზე, ყველა წევრმა, გარდა მოპასუხისა, მოსარჩელის უძრავი ქონების საკადასტრო მონაცემების კორექტირებისა და ე.წ. წითელ ხაზებში მოქცევის შესახებ თანხმობა განაცხადა.

2.3. მოპასუხის მიერ კრებაზე თანხმობის განუცხადებლობის გამო, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მოსარჩელეს უარი უთხრა წითელი ხაზების კორექტირებაზე, ამდენად, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მოპასუხე თავის უფლებას ბოროტად იყენებს მხოლოდ მოსარჩელისთვის ზიანის მიყენების მიზნით.

3. მოპასუხის პოზიცია:

3.1. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა -ის“ კრების ოქმი შედგენილია კანონის მოთხოვნათა დარღვევით და მასზე ხელმომწერ პირთა ნაწილი არ არის ამხანაგობის წევრი.

3.2. გარდა ამისა, მოპასუხის შეფასებით, მისი თანხმობა ვერ იქნება გადამწყვეტი მოსარჩელისათვის, ვინაიდან სადავო უძრავ ქონებაზე მიშენებულის ე.წ. წითელ ხაზებში მოხვედრა ადმინისტრაციული წარმოების წესით უნდა გადაწყდეს.

4. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

4.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 7 მარტის გადაწყვეტილებით, სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე გ.ი–მა წარადგინა სააპელაციო საჩივარი, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით – სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა 2023 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

5.2. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დაუსაბუთებელი იყო მოპასუხის მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენების თაობაზე აპელანტის/მოსარჩელის პრეტენზია. სასამართლომ ეს დასკვნა დაამყარა იმ გარემოებას, რომ საქმეში წარმოდგენილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის 2021 წლის 6 ივნისის კრების ოქმში, რომელიც ეხება რეგისტრირებული საზღვრების ცვლილებას, მითითებულია, რომ კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3, ხოლო კრებაზე განსახილველი გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ყველა წევრის მიერ ერთხმად, თუმცა ამ ოქმზე თანდართული ამხანაგობის წევრთა სიაში, მოპასუხე მითითებული არ იყო (იხ. ტომი I, ს.ფ. 17-22). ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერიდან ირკვეოდა, რომ ქ. თბილისში, ......... მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრეებს, გარდა კრების ოქმში მითითებული წევრებისა, წარმოადგენდნენ სხვა პირებიც, მათ შორის - მოპასუხეც (იხ. ტომი I, ს.ფ. 23-31). ამდენად, პალატის აზრით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დგინდებოდა ის გარემოება, რომ 06.06.2021 წლის ამხანაგობის კრებაზე მოპასუხე მოწვეული იყო, ან/და უარი განაცხადა რეგისტრირებული საზღვრების ცვლილებაზე.

5.3. სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებასაც, რომ ი.ყ–ისა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ……….-ის’’ კუთვნილ უძრავ ნივთებს შორის ფიქსირდებოდა ზედდება. ამ საკითხთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული დავა, აპელანტის განმარტებით, მის სასარგებლოდ არ დასრულებულა (იხ. 17.10.2023 წლის მთავარი სხდომის ოქმის აუდიოჩანაწერი 12:31:45 წუთიდან). პალატის აზრით, საქმის მასალებით არ დგინდებოდა, რომ მოპასუხე უძრავ ნივთზე რეგისტრირებული უფლების ყოველგვარი ცვლილების წინააღმდეგი იყო, რაც უფლების ბოროტად გამოყენებად არ უნდა დაკვალიფიცირებულიყო, ვინაიდან მოსარჩელის – როგორც მესაკუთრის უფლებები შეზღუდული არ ყოფილა.

5.4. სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელემ, საქმეში წარდგენილი ვერცერთი მტკიცებულებით ვერ დაადასტურა, თუ რით გამოიხატებოდა კონკრეტულად მოპასუხის მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენება, რის გამოც არ დააკმაყოფილა სააპელაციო საჩივარი.

5.5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა გ.ი–მა, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით – სარჩელის დაკმაყოფილება.

6. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

6.1. კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო პალატამ სამართლებრივად არასწორად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, განჩინება ეფუძნება მხოლოდ მხარის ზეპირ განცხადებებსა და სასამართლოს ვარაუდებს, რაც მისი გაუქმების საფუძველი უნდა გახდეს.

6.2. კასატორი აცხადებს, რომ სადავო სხდომის ოქმზე დართულ სიაში მოპასუხე არ არის დასახელებული, რადგან მან უარი განაცხადა მასზე ხელმოწერაზე.

6.3. კასატორი მიუთითებს, რომ სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის ფაქტობრივი გარემოება, თითქოს სადავო კრების ოქმზე დართულ სიაში, მოპასუხის გარდა, სხვა მეზობლებიც არ არიან დასახელებული.

6.4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2024 წლის 12 თებერვლის განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, გ.ი–ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

7. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

9. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

10. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება - დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

11. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მტკიცების ტვირთის მართებულად გადანაწილებით, სააპელაციო სასამართლოში მხარეთათვის უზრუნველყოფილ იქნა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის კონსტიტუციურ პრინციპზე დაყრდნობით საქმის გამოკვლევა და შესწავლა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-5 მუხლები). სააპელაციო სასამართლომ კანონის შესაბამისად დაადგინა სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ფაქტობრივი წანამძღვრები და სამართლებრივად, არსებითად სწორად შეაფასა, ხოლო კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). შესაბამისად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე, ამ საქმეზე, მისაჩნევია დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

- მოსარჩელის საკუთრებაა ქ. თბილისში, .......... მდებარე უძრავი ქონება, სართული 1-ლი, ფართი 97.80 კვ.მ, კომერციული ფართი (ნახევარსარდაფი) 53.00 კვ.მ (ს/კ ........).

- საჯარო რეესტრის 16.08.2022 წელს მომზადებული ამონაწერით დასტურდება, რომ ქ. თბილისში, .........., №........ საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის მესაკუთრეებად რეგისტრირებული არიან: ა.ა–ძე, გ.ა–ძე, გ.მ–ი, გ.ი–ი, ვ.გ–ძე, ვ.კ–ძე, ი.ნ–ძე, ი.ნ–ძე, ი.ნ–ძე, კ.გ–ა, მ.გ–ი, მ.ა–ძე, მ.ნ–ძე, მ.ნ–ძე, მ.ა–ძე, ნ.ბ–ძე, ნ.ა–ძე, ო.ა–ძე, რ.ბ–ი, ქ.ვ. და ხ.ს–ე (ს.ფ. 23-31);

- 2021 წლის 6 ივნისის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის №3 კრების ოქმში აღნიშნულია, რომ კრებას თავმჯდომარეობდა მოსარჩელე, კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ზე მეტი. დღის წესრიგით განსახილველ საკითხს წარმოადგენდა ......... ქ. №34-ში მდებარე უძრავი ნივთის რეგისტრირებული საზღვრების კორექტირების შესახებ (ს/კ ........) გადაწყვეტილების მიღება. ოქმში მითითებულია, რომ აღნიშნული ტერიტორია .......... №34-ში მცხოვრებთა საკუთრებაა, ამხანაგობა თანახმაა, რომ ზემოაღნიშნულ უძრავ ნივთზე საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდეს საკუთრების უფლება თანდართული აზომვითი ნახაზის შესაბამისად (ს.ფ. 17-20);

- საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ 24.06.2021 წლის №01.18.03.036.006 3 გადაწყვეტილების თანახმად, მოსარჩელეს, რომელიც მოითხოვდა მიწის ნაკვეთზე უფლებათა სპორადულ რეგისტრაციას (მდებარე: ქალაქი თბილისი, ქუჩა ........ №34), განემარტა, რომ მას საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში უნდა წარედგინა კორექტირებული აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შესაბამისად ან უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი მომატებულ ფართზე, ასევე – კრების ოქმი, სადაც მესაკუთრეთა 100% დაადასტურებდა საზღვრების ცვლილების საჭიროებას (ს.ფ. 30-31);

- საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილება მოსარჩელემ გაასაჩივრა 2021 წლის 23 აგვისტოს. სააგენტოს 2021 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე. გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ ცვლილების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით წარდგენილ უნდა იყოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის 100%-იანი კრების ოქმი. ამასთან, სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უძრავი ნივთის ფართი 1%-ზე მეტად აღემატებოდა ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მონაცემებით უძრავ ნივთთან დაკავშირებით აღრიცხულ ფართობს. გამომდინარე აქედან, ადმინისტრაციულმა ორგანომ მიიჩნია, რომ კანონიერია 2021 წლის 24 ივნისის სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერებისა და სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ 2021 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილებები და მოსარჩელეს უარი ეთქვა ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე (ს.ფ. 33-36).

12. განსახილველი დავის ფარგლებში მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა და მოპასუხედ დასახელებული თანამესაკუთრე ფიზიკური პირისაგან, როგორც უფლების ბოროტად გამომყენებლისაგან, მოითხოვა თანხმობა, სასამართლო იძულების წესით, თანასაკუთრებაში არსებულ ტერიტორიაზე განთავსებული მოსარჩელის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ბინის ე.წ. წითელ ხაზებში მოქცევის თაობაზე. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანია მოპასუხის მიერ მოთხოვნილი ქმედების განხორციელებაზე უარის - მართლზომიერებისა და კანონიერების შეფასება.

13. აღსანიშნავია, რომ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, სარჩელის პასუხად წარდგენილი შესაგებლის, საქმეში მოთავსებული მტკიცებულებების შესწავლისა და გამოკვლევის საფუძველზე, დაუსაბუთებლად მიიჩნია ორივე ინსტანციის სასამართლომ. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა და საკასაციო პალატაც სრულად იზიარებს იმ გარემოებას, რომ მოპასუხის მხრიდან არ გამოვლენილა უფლების ბოროტად გამოყენების ფაქტი. სახელდობრ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და დასკვნას, რომ თანამესაკუთრის მიერ თანხმობის გაუცემლობა, იმთავითვე არ წარმოადგენს და ვერ შეფასდება უფლების ბოროტად გამოყენებად.

14. როგორც ეს ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად განმარტეს, სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, უფლების ბოროტად გამოყენების მარეგულირებელი ნორმის ძირითად პრინციპს წარმოადგენს ის, რომ სამოქალაქო სამართლის ერთი სუბიექტის მიერ უფლების განხორციელებამ არ უნდა ხელყოს მეორე სუბიექტის უფლებები და კანონიერი ინტერესები. სამოქალაქო უფლებებს უნდა იყენებდნენ კეთილსინდისიერად. სამოქალაქო კოდექსი დაუშვებლად მიიჩნევს უფლების გამოყენებას მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ სხვას მიადგეს ზიანი. ამ შემთხვევაში, გამოკვეთილი უნდა იყოს ზიანის მიმყენებლის კანონიერი ინტერესი და უფლების გამოყენება მიზნად არ უნდა ისახავდეს სხვისთვის მხოლოდ ზიანის მიყენებას. სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილით, სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეები ვალდებული არიან, კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობები, ანუ კეთილსინდისიერება უკავშირდება პირისათვის დაკისრებული ვალდებულების შესრულებას და არა იმის შესრულებას, რაც მას, არც ხელშეკრულებით და არც სხვა სახით, მხარის წინაშე არ უკისრია.

15. კანონის დასახელებული ნორმებით კანონმდებელი განსაზღვრავს ზოგად აკრძალვას იმ შემთხვევებისათვის, როდესაც უფლების ბოროტად გამოყენების კონკრეტული შემთხვევა კანონის სპეციალური იმპერატიული ნორმებით არ არის გათვალისწინებული. ზოგადად, ყველა მართლწესრიგი სამართლის სუბიექტთა ქცევის წესს კეთილსინდისიერების პრინციპზე აფუძნებს და ამ პრინციპს ნორმატიულ კონცეფციად განიხილავს. კეთილსინდისიერების პრინციპი სათავეს იღებს რომის სამართლიდან. პრინციპი „bona fides“, რომელიც კეთილსინდისიერებას ნიშნავს, მნიშვნელოვან ადგილს იკავებდა ius civile-სა და რომაულ სამართლებრივ აზროვნებაში. კეთილსინდისიერების პრინციპი თანამედროვე განვითარებული ქვეყნების კანონმდებლობასა და დოქტრინაში დიდწილად დაკავშირებულია მორალურ სტანდარტებთან. სამოქალაქო კოდექსის მე-8 და 115-ე მუხლები საშუალებას იძლევა, რომ ნებისმიერი ურთიერთობა ამავე თვალსაზრისით შეფასდეს.

16. კერძოსამართლებრივ ურთიერთობათა კეთილსინდისიერად წარმართვის ვალდებულებას სამოქალაქო კოდექსის არაერთი ნორმა ზოგჯერ პირდაპირ ადგენს, ხოლო ნორმათა უმრავლესობა, მართალია, პირდაპირ არ უთითებს მასზე, მაგრამ უპირობოდ მაინც მას ეფუძნება. საკასაციო სასამართლოს მიერ არაერთ საქმეშია განმარტებული, რომ კეთილსინდისიერების პრინციპის ძირითადი ფუნქცია ურთიერთობის მონაწილეთა ინტერესების არა დაპირისპირება, არამედ მათი სოლიდარობაა, რაც ნორმალური სამოქალაქო ბრუნვის საფუძველია. კეთილსინდისიერება არა მარტო უფლების არსებობის, არამედ მოვალეობის შესრულების ვარაუდიცაა (შდრ. იხ. სუსგ, №ას-1338-1376-2014, 29.06.2015).

17. საკასაციო პალატა განმეორებით უთითებს, რომ უფლების ბოროტად გამოყენების 115-ე მუხლით მოწესრიგებული შემადგენლობა კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეებს ავალდებულებს, კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობები. უფლების გაუმართლებელ განხორციელებად ჩაითვლება ცალკეული შემთხვევა, როდესაც ობიექტური დამკვირვებლის თვალსაწიერიდან არ დგინდება პირის მიერ უფლების განხორციელების არანაირი მიზანი, გარდა სხვა პირისათვის ზიანის მიყენებისა. უფლების განხორციელება გამართლებულია, თუ არსებობს ობიექტურად შეცნობადი, დასაბუთებული ინტერესი. ამდენად, იმისათვის, რომ პირი უფლებას ბოროტად იყენებდეს, უნდა იკვეთებოდეს ამ უკანასკნელის მიზანი - ზიანი მიაყენოს სხვა პირს. ყოველი შემთხვევის თავისებურების გათვალისწინებით თვალსაჩინო უნდა იყოს, რომ ძირითადი მამოძრავებელი ინტერესი პირის მიერ უფლების გამოყენებისა, სწორედ მესამე პირისათვის ზიანის მიყენება ან ზიანის დაშვებაა.

18. საკასაციო პალატის განსჯით, პირის მიერ სამოქალაქო უფლებათა განხორციელებისას აუცილებლად უნდა იქნეს დაცული კეთილსინდისიერება და მართლზომიერება. ამასთან, პირის მიერ მესაკუთრის უფლებების ბოროტად გამოყენების დაუშვებლობა არა მარტო კანონმდებლობითაა აკრძალული, არამედ, მესაკუთრის ზნეობრივი მოვალეობაცაა. უფლების ბოროტად გამოყენებას უთანაბრდება ის მდგომარეობაც, როდესაც პირი უფლებას არ იყენებს მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას, როცა მისი უმოქმედობა მიზნად არ ისახავს უფლების განხორციელებისათვის აუცილებლობით ნაკარნახევი ინტერესის დაცვას (იხ. სუსგ. Nას-336-321-2015, 24 ივნისი, 2016 წელი).

19. მოცემულ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით გამოკვეთილია ვითარება, როდესაც მოპასუხე (როგორც კანონიერი მოსარგებლე), არ იყენებს თავის უფლებას - თანხმობა განაცხადოს მოსარჩელის საკუთრების ე.წ. წითელ ხაზებში მოქცევაზე. მეორე მხრივ, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მხოლოდ მოპასუხის ნებართვა მოსარჩელის უფლების განხორციელებისთვის საკმარისი არ არის, რადგან სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უძრავი ნივთის ფართი 1%-ზე მეტად აღემატება ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მონაცემებით უძრავ ნივთთან დაკავშირებით აღრიცხულ ფართობს, რომლის საკადასტრო მონაცემის ე.წ. წითელ ხაზში მოქცევისთვის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის 100%-იანი თანხმობაც არ კმარა (ს.ფ. 30). ამასთან, საქმის მასალებით უდავოდ დგინდება, რომ სადავო საკადასტრო მონაცემზე მესაკუთრეთა რაოდენობა შეადგენს 20-ს (ს.ფ. 23), ხოლო ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმს ხელს აწერს მხოლოდ 12 მესაკუთრე და არა - ყველა, გარდა მოპასუხისა, როგორც ამას კასატორი აცხადებს. ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, საკასაციო პალატის განსჯით, საქმეზე შექმნილი ფაქტობრივი მოცემულობა საკმარისად ვერ ასაბუთებს სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლით სარჩელის წარმატებულობას. მოპასუხის მოქმედება (უმოქმედობა), რომელიც სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის დეფინიციიდან გამომდინარე გაუმართლებელი და დაუშვებელია, მოსარჩელის საკუთრების უფლებისთვის ზიანის მიყენებად ვერ შეფასდება, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ მოსარჩელის უფლება მოპასუხის მოქმედებით (უმოქმედობით) ვერ ახერხებს საკუთრებაში არსებული ბინის ე.წ. წითელ ხაზებში მოქცევას.

20. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

21. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

22. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

23. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

24. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

გ.ი–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად; გ.ი–ს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს ი/მ ა.ა–ის მიერ 04.01.2024წ. №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან - 150 ლარის 70% – 105 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ამირან ძაბუნიძე

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

თეა ძიმისტარაშვილი