საქმე №ას-720-2025

29 სექტემბერი 2025 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა:

თეა ძიმისტარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მირანდა ერემაძე,

არჩილ კოჭლამაზაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორები - ე.დ–ნი, ვ.კ–ნი (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე - მ.ბ– (მოსარჩელე- ი.ე–ის უფლებამონაცვლე)

დავის საგანი - უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 28 აპრილის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა

1.1 ი.ე–მა (შემდგომში ტექსტში წოდებული, როგორც „მოსარჩელე“, „მოწინააღმდეგე მხარე"), სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში - ე.დ–ნის, ვ.კ–ნის (შემდგომში ტექსტში წოდებული, როგორც „მოპასუხეები“, „აპელანტები", „კასატორები") მიმართ, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვისა მოთხოვნით.

1.2 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 25 სექტემბრის განჩინებით, მოსარჩელე ი.ე–ის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა, მ.ბ–ი.

2. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი

2.1 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, მ.ბ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეების: ე.დ–ნისა და ვ.კ–ნის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა უძრავი ქონება, კერძოდ, ქ. თბილისში, ......... მდებარე შენობა ლიტ. „ბ“-ს პირველი სართულის ნაწილი, საერთო ფართიდან 139.14 კვ.მ-დან 19.56 კვ.მ., 8.44 კვ.მ. და 1.36 კვ.მ., ს/კ №........... და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა მესაკუთრე მ.ბ–ს.

2.2 ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

3. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება

3.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 28 აპრილის განჩინებით, ე.დ–ნის და ვ.კ–ნის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

3.2 სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი გარემოებები:

3.2.1 საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, უძრავი ნივთი, მდებარე ქ. თბილისი, .........., შენობა ლიტ. „ბ“-ს პირველი სართულის ნაწილი, საერთო ფართი 139.14 კვ.მ-დან 19.56 კვ.მ., 8.44 კვ.მ. და 1.36 კვ.მ., ს/კ N.........- რეგისტრირებულია მ.ბ–ის საკუთრებად. საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტია თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილება, საქმეზე N2/3618-22.

3.2.2 მ.ბ–ის საკუთრების ობიექტზე რეგისტრირებულია 16/12/2021 წ. სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება ბინით სარგებლობის უფლებით, რომელშიც იპოთეკარს წარმოადგენს კ.დ–ნი. მხარეთა განმარტებებით დასტურდება, რომ ხელშეკრულება მოქმედებდა 2 წლის ვადით, 2023 წლის დეკემბრის ჩათვლით.

3.2.3 მ.ბ–ის საკუთრებაში არსებული სადავო უძრავი ქონება მოპასუხეთა ფაქტობრივ მფლობელობაშია.

3.2.4 მ.ბ–ის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთს, კერძოდ, ქ. თბილისში, ......... მდებარე შენობა ლიტ. „ბ“-ს პირველი სართულის ნაწილს, საერთო ფართიდან 139.14 კვ.მ-დან 19.56 კვ.მ-ს, 8.44 კვ.მ-ს და 1.36 კვ.მ-ს, ს/კ N.......... უკანონოდ ფლობენ მოპასუხეები: ე.დ–ნი და ვ.კ–ნი.

3.2 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების ყველა წინაპირობა არსებობდა.

3.3 სააპელაციო პალატამ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე, მუხლებზე მიუთითა და განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტებს სასამართლოსთვის არ წარუდგენიათ იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ სადავო ქონებას ფლობენ კანონიერად და არ არსებობდა ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, რისი დადასტურებაც მათ კანონის თანახმად ეკისრებოდათ. შესაბამისად, ვინაიდან სახეზე იყო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებით გათვალისწინებული გარემოებები, პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სასარჩელო მოთხოვნა მართებულად დაკმაყოფილდა.

3.4 სააპელაციო პალატამ აღნიშნა - აპელანტები სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად უთითებენ, რომ 2021 წლის 10 დეკემბერს ც.ა–ძესა და კ.დ–ნს შორის კანონის მოთხოვნათა დაცვით დაიდო ხელშეკრულება, რა დროსაც სადავო ფართი რეგისტრირებული იყო ც.ა–ძის სახელზე და რაიმე სახის ყადაღა ან აკრძალვა სადავო ფართზე არ იყო რეგისტრირებული. გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, გასესხებული თანხის უკან დაბრუნებამდე კ.დ–ნს უფლება აქვს ისარგებლოს სადავო ფართით. მართალია ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გასულია და კ.დ–ნმა უნდა შეასრულოს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება - მესაკუთრეს დაუბრუნოს ფართი გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში, მაგრამ ც.ა–ძესაც უნდა შეესრულებინა ნაკისრი ვალდებულება. ც.ა–ძის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ეს ვალდებულება გადადის ახალ მესაკუთრეზე.

3.5 სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, იპოთეკარს წარმოადგენს კ.დ–ნი და არა აპელანტები, ხოლო კ.დ–ნსა და აპელანტებს შორის კი ნათესაური კავშირი შესაბამისი მტკიცებულებებით არ დგინდება. გარდა ამისა, თავად აპელანტებიც ადასტურებენ, რომ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გასულია, შესაბამისად, ბინით სარგებლობის უფლების ვადაც ამოიწურულია. უდავოა, რომ მოპასუხეები მოსარჩელესთან სახელშეკრულებო ურთიერთობაში არ იმყოფებიან და არც იმყოფებოდნენ. ც.ა–ძის ვალდებულების გამო, მით უფრო იმ პირობებში, რომ ბინით სარგებლობის ვადა ამოწურულია, მ.ბ–ის საკუთრებაზე მოპასუხეები მართლზომიერ მფლობელებად ვერ იქნებიან მიჩნეულნი. შესაბამისად, თუ ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე რაიმე პრეტენზია აქვს კ.დ–ნს ხელშეკრულების მეორე მხარესთან, ეს ვერ იქნება ე.დ–ნისა და ვ.კ–ნის წინააღმდეგ აძრული ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების დამაბრკოლებელი გარემოება.

4. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

4.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 28 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს, მოპასუხეებმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

4.2 კასატორების განმარტებით, კ.დ–ნი ეძებდა საცხოვრებელ ფართს, სადაც ძირითადად იცხოვრებდა მისი შვილი - ე.დ–ნი თავისი ოჯახით. ე.დ–ნმა ინტერნეტის საშუალებით მოიძია რამდენიმე ბინა და არჩევანი სადავო ფართზე გააკეთა. 2021 წლის 10 დეკემბერს, ც.ა–ძესა და კ.დ–ნს შორის დაიდო ხელშეკრულება. ხელშეკრულების გაფორმების დროს სადავო ფართი რეგისტრირებული იყო ც.ა–ძის სახელზე და რაიმე სახის ყადაღა ან აკრძალვა სადავო ფართზე არ იყო რეგისტრირებული, შესაბამისად, ხელშეკრულება გაფორმდა კანონის მოთხოვნათა დაცვით. გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, გასესხებული თანხის უკან დაბრუნებამდე კ.დ–ნს უფლება აქვს ისარგებლოს სადავო ფართით. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ მართალია ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გასულია და კ.დ–ნმა უნდა შეასრულოს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება - მესაკუთრეს დაუბრუნოს ფართი გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში, მაგრამ ც.ა–ძესაც უნდა შეესრულებინა ნაკისრი ვალდებულება. ც.ა–ძის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ეს ვალდებულება გადადის ახალ მესაკუთრეზე. 2024 წლის 26 ივლისს მ.ბ–მა სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების გაუქმება, რაც 2024 წლის 12 დეკემბრის სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე არ დაკმაყოფილდა.

5. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 18 ივლისის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

6. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული, შემდეგ გარემოებათა გამო:

7. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე

8. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის დისპოზიციიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა.

9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

10. საკასაციო პალატისთვის სავალდებულო ძალისაა სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგენილია, რომ უძრავი ნივთი მდებარე: ქ. თბილისი, .........., შენობა ლიტ. „ბ“-ს პირველი სართულის ნაწილი, საერთო ფართიდან 139.14 კვ.მ-დან 19.56 კვ.მ-ს, 8.44 კვ.მ-ს და 1.36 კვ.მ-ს, რეგისტრირებულია მოსარჩელის საკუთრებად. უძრავ ნივთს, სამართლებრივი საფუძვლების გარეშე, ფლობენ მოპასუხეები.

11. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილია სავინდიკაციო სარჩელი, შესაბამისად, დავის საგანს წარმოადგენს, მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან მოსარჩელის კუთვნილი უძრავი ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერება.

12. უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის თაობაზე მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილი. სავინდიკაციო სარჩელი ეფუძნება იმ მოცემულობას, რომ მესაკუთრეს, რომელსაც ჩამოერთვა მფლობელობა, შეუძლია ნივთი მოითხოვოს მფლობელისაგან, რომელიც არაკეთილსინდისიერად აკავებს ნივთს.

13. მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დადგინდება სამივე წინაპირობის არსებობა, შესაძლებელი გახდება მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა. ვინდიკაციური სარჩელის საფუძვლიანობა მოწმდება იმ გარემოებათა შეფასებით, არსებობს თუ არა მოსარჩელის საკუთრების უფლება ნივთზე და იმყოფება თუ არა ეს ნივთი სხვა პირის არამართლზომიერ მფლობელობაში; (შდრ: სუსგ №ას-709-2022, 30.09.2022წ.).

14. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკუთრების უფლება ნებისმიერ დემოკრატიულ ქვეყანაში ერთ-ერთი ფუნდამენტური უფლებაა. საკუთრების უფლება კონსტიტუციურ უფლებათა რიგს განეკუთვნება, ამ უფლების არსი მოიაზრებს, როგორც მის მფლობელობას ასევე მის შეუფერხებლად განკარგვის უფლებას. ასევე, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალში საკუთრების უფლება ფართოდაა განმარტებული და იგი მოიცავს მთელ რიგ ქონებრივ/ფულად უფლებებს, რომელიც საკუთრებიდან გამომდინარეობს. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში – მარქსი ბელგიის წინაღმდეგ განმარტა: „იმის აღიარებით, რომ ყოველ ადამიანს აქვს თავისი საკუთრებით (ქონებით) შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება, მუხლი პირველი არსებითად უზრუნველყოფს საკუთრების უფლებას. ეს არის სრულიად ცხადი წარმოდგენა, რომელსაც ტოვებს სიტყვები „საკუთრება“ და „საკუთრების გამოყენება“ (მარქსი ბელგიის წინააღმდეგ, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება განაცხ. №6833/74, სტრასბურგი, 1979 წლის 13 ივნისი). სხვა საქმეზე ევროპული სასამართლო იმეორებს, რომ „საკუთრების ცნებას დამატებითი №1 ოქმის პირველი მუხლის მიხედვით, დამოუკიდებელი მნიშვნელობა აქვს, რომელიც არ შემოიფარგლება ფიზიკური ნივთების ფლობით და ის დამოუკიდებელია ეროვნულ კანონმდებლობაში არსებული ოფიციალური კლასიფიკაციისგან: „საკუთრების“ ცნება არ შემოიფარგლება „არსებული საკუთრებით“, არამედ ის შეიძლება მოიცავდეს აქტივებს, სარჩელების ჩათვლით, რომლებთან დაკავშირებითაც განმცხადებელს შეუძლია განაცხადოს, რომ მას გააჩნია საკუთრების უფლებისა ან ქონებრივი ინტერესის ეფექტური გამოყენების გონივრული და „კანონიერი მოლოდინი“ (იხ. იონერილდიზი თურქეთის წინაამდეგ, დიდი პალატა, №48939/99, §124, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 2004-XII და პრინცი ჰანს-ადამ II ლიხტენშტეინი გერმანიის წინააღმდეგ; დიდი პალატა, №42527/98, § 83, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 2001-VIII).

15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

16. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ-ის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო, ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. ამდენად, უნდა გამოიკვეთოს სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა წინაპირობა, რათა მოსარჩელეს უფლება ჰქონდეს, ნივთის მისთვის გადაცემა მოითხოვოს (სუსგ. 26.01.2023წ. საქმე №ას-1578-2020, 3.02.2021წ. საქმე №ას-136-2019, 29.01.2021წ., საქმე №ას-1437-2020, 24.12.2020წ., საქმე №ას-1274-2020 31.02.2020წ.). პირის მართლზომიერ მფლობელად მიჩნევა უნდა ემყარებოდეს ფაქტობრივ საფუძველს და სამართლებრივად ვარგის მტკიცებულებებს.

17.საქმის მასალებში წარმოდგენილი უდავო მტკიცებულებით - საჯარო რეესტრის ამონაწერით, დასტურდება, რომ სადავო უძრავი ქონება 2021 წლიდან მოსარჩელის საკუთრებაშია(ს.ფ. 91-92). შესაბამისად, უძრავი ქონების მესაკუთრეს არ უნდა შეეზღუდოს მისი ქონებით დაუბრკოლებლად სარგებლობის უფლება. საკასაციო პალატა, ასევე განმარტავს, რომ საჯარო რეესტრის ჩანაწერების მიმართ, ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

18. საკუთრების რეგისტრაციის კანონიერების საკითხი მოპასუხეებს, სათანადო მტკიცებულებებზე დაყრდნობით, სადავოდ არ გაუხდიათ. უძრავი ქონება იმყოფება მოპასუხეების მფლობელობაში და მოპასუხე მხარე ვერ მიუთითებს ქონების ფლობის უფლებამოსილების დამადასტურებელ რაიმე მტკიცებულებაზე.

19. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მხოლოდ მოპასუხის ზეპირი განმარტება მოსარჩელის პოზიციას ვერ გადაწონის და მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს.

20. კასატორების პრეტენზია შეეხება იმ გარემოებას, რომ სადავო უძრავ ნივთზე 2021 წლის 10 დეკემბერს დადებული სესხის, იპოთეკისა და სარგებლობის ხელშეკრულების მხარეს წარმოადგენდა კ.დ–ნი(ზეპირსიტყვიერი განმარტების თანახმად, ერთ-ერთი კასატორის მამა. აღსანიშნავია, რომ შესაბამისი მტკიცებულებებით არ დასტურდება კ.დ–ნსა და კასატორებს შორის ნათესაური კავშირის არსებობა). აღნიშნული ხელშეკრულებით გასესხებული თანხის უკან დაბრუნებამდე კ.დ–ნს უფლება აქვს ისარგებლოს სადავო ფართით, სანამ ც.ა–ძე არ შეასრულებდა ნაკისრი ვალდებულებას. ც.ა–ძის მიერ სადავო სამართალურთიერთობიდან გასვლის გამო, ეს ვალდებულება გადადის ახალ მესაკუთრეზე(მ.ბ–ზე). 2024 წლის 26 ივლისს მ.ბ–მა სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების გაუქმება, რაც 2024 წლის 12 დეკემბრის სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორების ზემოაღნიშნულ პრეტენზიას და განმარტავს, რომ უძრავ ნივთზე 2021 წლის 10 დეკემბერს გაფორმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების მხარეს, კერძოდ იპოთეკარს, წარმოადგენს კ.დ–ნი, რომელიც განსახილველ საქმეში მხარეს არ წარმოადგენს. საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, ზემოთ აღნიშნული ხელშეკრულება განიხილოს მოპასუხეების მართლზომიერი მფლობელობის საფუძვლად და აღნიშნული გარემოება ვერ გახდება ე.დ–ნისა და ვ.კ–ნის წინააღმდეგ აღძრული ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების დამაბრკოლებელი გარემოება.

21. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

22. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

23. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

24. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

25. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

26. პროცესის ხარჯები

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ვინაიდან, საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ე.დ–ნის და ვ.კ–ნის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად; კასატორებს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეთ მ.მ–ის მიერ, საკასაციო საჩივარზე, სახელმწიფო ბაჟის სახით, სს „საქართველოს ბანკში“ 2025 წლის 10 ივლისს N28235291426 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% 105 ლარი; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე თეა ძიმისტარაშვილი

მოსამართლეები: მირანდა ერემაძე

არჩილ კოჭლამაზაშვილი