№ას-1239-2024
26 ივნისი, 2025 წელი ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატის
შემადგენლობა:
თეა ძიმისტარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მირანდა ერემაძე,
არჩილ კოჭლამაზაშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – ე.ი–ნი (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – მ.ჰ.გ.ჩ.(მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა
დავის საგანი – მეუღლეთა საერთო ქონების გაყოფა
საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. სასარჩელო მოთხოვნა
1.1. მ.ჰ.გ.ჩ–მა (შემდეგში: მოსარჩელე) თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას ე.ი–ნის (შემდეგში: მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი) წინააღმდეგ სარჩელით მიმართა და მოითხოვა:
1.1.1. მოსარჩელე ცნობილი იქნეს მოპასუხის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ნივთის, მდებარე მისამართზე - თბილისი, ........ სართული 10-11 (დუპლექსი), საკადასტრო კოდი ........, ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ;
1.1.2. მოსარჩელე ცნობილი იქნეს მოპასუხის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ნივთის, მდებარე მისამართზე - თბილისი, ........., საკადასტრო კოდი ..........., ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ;
1.1.3. მოსარჩელე ცნობილი იქნეს მოპასუხის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ნივთის, მდებარე მისამართზე - თბილისი, .........., საკადასტრო კოდი ........., ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ;
1.1.4. მოსარჩელე ცნობილი იქნეს მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებული ფულადი თანხების 20 000 ლარისა და 8000 აშშ დოლარის ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ;
1.1.5. მოსარჩელე ცნობილ იქნეს ქ. თბილისში, ........, სართული 10-11 (დუპლექსი)-ში და ქ. თბილისი, .......... განთავსებული შემდეგი მოძრავი ნივთების ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ:
1.1.5.1. ქანდაკება, გოგონა - ბრინჯაო, 70X40სმ, 1900 წელი;
1.1.5.2. კარადა (ბუფეტი)-ხე, 2 შუშის კარით, გარშემო შემკული ფაიფურის 32 ცალი მრგვალი ფორმის ნაკეთობებით, მოხატული ხელით, ჩასმული მეტალში. ფრანგული წარმოების, 150X110 სმ, 1920 წელი;
1.1.5.3. ხის მაგიდა-მრგვალი ფორმის, ნახატებით მოპირკეთებული სამფეხიანი, 70 სმ სიმაღლის, 1920 წელი;
1.1.5.4. ჭაღი - ოვალური ფორმის, ფაიფური, ლურჯი ფერის, მოხატული ხელით;
1.1.5.5. მაგიდა-მართკუთხედი, ჩინური, მეტალი, მოპირკეთებული სადაფებით 130X80 სმ, 1910 წელი;
1.1.5.6. მაგიდა - ოვალური, ხე, სადაფებით შემკული, 6 სამკუთხედის ფორმის, 40 სმ პატარა მაგიდით ქვეშ, ჩინური,120 სმ სიგრძის, 1890 წელი;
1.1.5.7. მაგიდა-მრგვალი, ხე, სადაფებით მოპირკეთებული, 1მ დიამეტრის, 1850 წელი;
1.1.5.8. ვაზა-ფაიფური, მოხატული ხელით, ჩინური, 70 სმ სიმაღლის რესტავრირებული,1900 წელი;
1.1.5.9. სინი-(ჩაის ჭიქის ჩასადები სერვისით + საშაქრე) - 6 ადამიანზე, მასალა - ვერცხლი, 1990წელი;
1.1.5.10. დივანი - 2 ცალი დიდი, ლურჯი ფერის ნაჭერი, ხე +2 სავარძელი ვერცხლის, ვერცხლის მასალის შუშის ზედაპირით 2 მაგიდა, 60X100სმ და 40X40სმ, 1980 წელი;
1.1.5.11. ვაზა - 2 ცალი ვერცხლი, მინანქრით მოხატული, თავის თავსახურებით. 70სმ სიმაღლის თითო 9,85კგ თავსახურიანად 1950წელი; საათი კედლის - ხე, 70X40სმ 1900 წელი;
1.1.5.12. ნახატი - ტილო, ზეთი,110X90სმ, 2000წელი;
1.1.5.13. ტელეფონი - ფაიფური, ვარდისფერი თეთრში, 1960წელი;
1.1.5.14. დივანი- 4 სავარძლით, ხე-ნაჭერი, თეთრი ფერის 1970 წელი;
1.1.5.15. სარკე- ბრინჯაო, რომაული,70X50სმ, 1970 წელი;
1.1.5.16. ხელსაბანი სარიტუალო-ღრმა ჯამი თავისი ჩაიდნით, სპილენძი, 1900 წელი;
1.1.5.17. 70 ცალი საკოლექციო სანთებელა;
1.1.5.18. ,,დუპონის“ ფირმის სამი ცალი ოქროს სანთებელა;
1.1.5.19. თეფშები 4 ცალი - ჩინური, ფაიფურის მოხატული ხელით 2 ცალი ღრმა 40 სმ დიამეტრის, იგივე ტექნიკით შესრულებული 2 ცალი 40 სმ დიამეტრის ბრტყელი თეფში;
1.1.5.20. თეფშები 4 ცალი - 2 ღრმა ფორმის, ჩინური, ფაიფური, მოხატული ხელით 30სმ დიამეტრის, და 2 ბრტყელი ფორმის იგივე ტექნიკით შესრულებული 30 სმ დიამეტრის, 1870 წელი;
1.1.5.21. სარკე - ხის ჩარჩოში, ოქროსფერი, მოხატული ხელით, 90X150სმ, 1960 წელი;
1.1.5.22. სარკე - ხის ჩარჩოში ჩასმული, მოხატული ხელით, 120X220სმ, 1960წელი;
1.1.5.23. თეფშები - 8 ცალი, ჩინური, ხელით მოხატული, სხვადასხვა დიზაინით, 1900 წელი;
1.1.5.24. თეფშები ღრმა - 5 ცალი, ჩინური, მოხატული სხვადასხვა დიზაინით,1900 წელი;
1.1.5.25. საფერფლე- ხრუსტალი, წითელი, 1950 წელი;
1.1.5.26. ნახატები 5 ცალი 1 ჩარჩოში ჩასმული A4 ზომის ნახატები მასალა ქაღალდი და საღებავები,130 X50 სმ ჩარჩოს ზომა, 1940 წელი;
1.1.5.27. ჭადრაკის დაფა (მასალა - ხე),1970 წელი;
1.1.5.28. ხალიჩა - შალი, წითელი, 220X90 სმ, 1980წელი;
1.1.5.29. ხალიჩა - შერეული მასალით დამზადებული, შალი და აბრეშუმი, ლურჯი კრემისფერში, 60X90 სმ, 1960წელი;
1.1.5.30. ბუხარი - თუჯის, ინგლისური. 70X50სმ, 1860 წელი;
1.1.5.31. სარკე - მართკუთხედი, იტალიური მოხატული ყვავილებით 90X40სმ, 1980წელი;
1.1.5.32. სარკე - ოთხკუთხედი, იტალიური, ყვავილებით მოხატული 70X70სმ, 1980 წელი;
1.1.5.33. ტელეფონი - კრემისფერი, მასალა - კაუჩუკი, 1969 წელი;
1.1.5.34. მაგიდა - ტელეფონის, რკინის მოპირკეთებული ქვებით, 40სმ დიამეტრის, თანამედროვე;
1.1.5.35. კარადა - ჩინური, ხე, შავი, ხელით მოხატული ჩინური თემატიკით,180X120სმ,1900წელი;
1.1.5.36. მაგიდა (პოკერის) - ხე, ტყავი, მწვანე ფერის 100X100სმ, იტალიური, 1930 წელი; 4 სკამით, იგივე მასალის.
1.1.5.37. კარი - ირანული, ხე, ღიაყავისფერი, ხელითმოხატული, 160X70 სმ, 1950 წელი;
1.1.5.38. კარი - ირანული (მასალა, ხე, დეკორატიული) ხელით მოხატული, მუქი ყავისფერი, 230X100სმ, 1888წელი;
1.1.5.39. ვიტრაჟი - (ფანჯრები დეკორატიული) ხე და ფერადი შუშა, 6 ცალი - 70X80სმ, 1930წელი;
1.1.5.40. ვიტრაჟი - (ფანჯრები დეკორატიული) მასალა: ხე და ფერადი შუშა, 3 ცალი 40X50 სმ,1930წ;
1.1.5.41. ხის ყუთი - 30 დანაყოფით;
1.1.5.42. ვერცხლის და სვადასხვა მასალის მინიატურული ფიგურები 30 ცალი;
1.1.5.43. ქანდაკება კაცი - ჩინური, ფაიფური, 80 სმ სიმაღლის,1920 წელი;
1.1.5.44. ქანდაკება ლომი - ბრინჯაო, 25X10სმ, 1950წელი;
1.1.5.45. ქანდაკება ლომი - ვერცხლი,25X10სმ 1950წელი;
1.1.5.46. ქანდაკება დათვი - ბრინჯაო , 25X10სმ 1950 წელი;
1.1.5.47. ქანდაკება ირემი - ვერცხლი, 25X10სმ,1950 წელი;
1.1.5.48. ქანდაკება ცხენი - სპილენძი 10X30სმ, 1980 წელი;
1.1.5.49. ვაზა - ფაიფური მასალა, თითბერის, 40 სმ სიმაღლე, 1950 წელი;
1.1.5.50. ვაზა - ჩინური მასალა, თითბერი, ლურჯი, ხელით მოხატული, 30 სმ დიამეტრის, 30 სმ სიმაღლე, 1900 წელი;
1.1.5.51. სარკე - ვერცხლი, 50 სმ სიმაღლე, 1950 წელი;
1.1.5.52. შანდალი - ვერცხლი, 40 სმ, 1970 წელი;
1.1.5.53. ტელეფონი - მწვანე,1950 წელი;
1.1.5.54. გრამაფონი - ხე, სპილენძი, 40X40 სმ,1930 წელი;
1.1.5.55. ქანდაკება - 12 ცალი, საქსის, 20 სმ დან 30სმ-მდე, 1960 წელი;
1.1.5.56. ქანდაკება - ლომი, ბრინჯაო, 10X30სმ 1950 წელი;
1.1.5.57. თეფშები - ფაიფურის ძველი კოლექცია 60 ცალი, სხვადასხვა დიზაინით;
1.1.5.58. ქანდაკება - გოგონა კითხულობს წიგნს, ვერცხლი, 25 სმ, 1930 წელი;
1.1.5.59. საათი - თუჯის, ციბერბლატზე ადამიანების თავის ფიგურების გამოსახულებით, 30 სმ სიმაღლე, 1950 წელი;
1.1.5.60. ხატი - იესო, ხელნაკეთი, მეტალი, ხე 20X30სმ, 1960 წელი;
1.1.5.61. ანტიკვარული ნივთები, მასალა სპილენძი, ფაიფური, ვერცხლი, ჩეხოსლოვაკიური ხრუსტალის ვაზები. 130 ცალი, 1880 წლიდან 1980-მდე;
1.1.5.62. ქანდაკება საათი - ანგელოზი - საქსის, მასალა - ფაიფური და ბრინჯაო, ფეხსადგამით, 40 სმ სიმაღლის,1970 წელი;
1.1.5.63. ქანდაკება საათი - იესო და ანგელოზები - საქსი, მასალა-ფაიფური, თეთრი ოქროსფერში, 60X96სმ, 1960 წელი;
1.1.5.64. სერვიზი - ჩაის, ჩინური, ფაიფურის თავის სინით, სრული კომპლექტი 6 კაცზე თავისი ჩაიდნით, საშაქრით,1900წელი;
1.1.5.65. სერვიზი - ჩაის, ფაიფური, საქსი, 6 ადამიანზე გათვლილი თავისი სინით და სრული კომპლექტი,1960 წელი;
1.1.5.66. სინი-ვერცხლის, ირანული, 30X40სმ, 1950 წელი;
1.1.5.67. ლამპა-ფაიფური, ფრანგული, თეთრი მოხატული ჩიტებით და მწვანე ლამპის თავსახურით, 80სმ სიმაღლე, 1920 წელი;
1.1.5.68. ლამფა - სპილენძი, 60 სმ სიმაღლე, 1900 წელი;
1.1.5.69. ლამფა - (წყვილი) ფაიფურის, ფრანგული, შერეული ფერებით თეთრი, ვარდისფერი, წითელი, ყვავილებით მოხატული, 30 სმ სიმაღლე, 1920 წელი;
1.1.5.70. სამოვარი - 3 ცალი, სპილენძის, 1940 წელი;
1.1.5.71. სამოვარი - 2 ცალი, ვერცხლი, 1960 წელი;
1.1.5.72. შანდალი წყვილი - ხრუსტალის 30 სმ სიმაღლის, 1989 წელი;
1.1.5.73. ჩარჩოში ჩასმული ფარშევანგის ოქროს ფიგურა - 24 კარატიანი ოქრო, 40X30 სმ, 2000წელი;
1.1.5.74. ჩარჩოში ჩასმული ლეოპარდის ოქროს ფიგურა, 30X 20 სმ, 24 კარატიანი ოქრო, 2000წელი;
1.1.5.75. ჩარჩოში ჩასმული ოქროს ჩიტის ფიგურა, 24 კარატიანი ოქრო, 30X20 სმ, 2000 წელი;
1.1.5.76. ნარდი - 2 ცალი, შავი ფერის სადაფით შემკული,1960 წელი;
1.1.5.77. საკერავი მანქანა - ზინგერი, ხის მოჩუქურთმებულ ყუთში ჩასმული, 1 მეტრი სიმაღლის, 1960 წელი;
1.1.5.78. აბაჟური - 1,50 სმ სიმაღლე, 1950 წელი;
1.1.5.79. სარკე - ოვალური, ხრუსტალის ყვავილებიანი, 90X60სმ, 1940 წელი;
1.1.5.80. სარკე - ოვალური, ხრუსტალის ყვავილებიანი, 110X70სმ,1960 წელი;
1.1.5.81. სარკე - ოვალური ხრუსტალის ყვავილებიანი,120X80სმ,1960 წელი;
1.1.5.82. ვაზა - ჩინური, თეთრი, ფაიფურის, ყვავილებით მოხატული 90 სმ სიმაღლე,1980 წელი;
1.1.5.83. ვაზა - ჩინური, თეთრი, ჩიტებით მოხატული ფაიფური, 1980 წელი;
1.1.5.84. სინი-მართკუთხედი ფორმის ირანული, ხე, ხელით მოხატული, 70X50 სმ, 1900წელი;
1.1.5.85. სინი - ტრაპეციის ფორმის, ირანული, ხე, ხელით მოხატული, 70X50 სმ;
1.1.5.86. საკერავი მანქანა - ზინგერი, გრანიტის მაგიდით, 70X70სმ;
1.1.5.87. ლეოპარდის ხის ქანდაკება, 30X50 სმ 1960 წელი;
1.1.5.88. აქლემის ძვლის ჩიბუხი, 70 სმ სიგრძის, ხელნაკეთი, 1940წელი;
1.1.5.89. ჩინური, შინდისფერი, ხის კარადა, ჩინური თემატიკით მოხატული, 170X110სმ,1960 წელი;
1.1.5.90. ჩინური, შავი ფერის ხის კარადა, ჩინური თემატიკით მოხატული, 160X110სმ,1960 წელი;
1.1.5.91. ბრინჯაოს საათი, ფრანგული, მინანქრით მოხატული პატარა იესოს ნახატით, 40X50სმ,1930 წელი;
1.1.5.92. ბელგიური ხის კარადა 60X100სმ,1960 წელი;
1.1.5.93. ბელგიური ხის კარადა 8 ფეხით, მოჩუქურთმებული, 220X80სმ, 1940 წელი;
1.1.5.94. ბელგიური ხის კარადა, 2 შუშის და 2 ხის კარით, 210X120სმ, 1950 წელი;
1.1.5.95. ბელგიური ხის კარადა, 2კარით და 1 უჯრით, 150X120სმ, 1960 წელი;
1.1.5.96. ბელგიური ხის კარადა 160X120სმ,1920 წელი;
1.1.5.97. სკამი - მისაყუდებლიანი 2 ცალი - ბელგიური, 1970 წელი;
1.1.5.98. სკამი - 4 ცალი, ფრანგული, 1950 წელი;
1.1.5.99. ქანდაკების დასადები 2 ცალი ხის მაგიდა, ბელგიური, 40X100სმ,1960წელი;
1.1.5.100. ქანდაკების დასადები 2 ცალი ხის მაგიდა, ფრანგული, 100X59სმ, 1950 წელი;
1.1.5.101. გლობუსი - 3 ცალი ხის ფეხზე მდგარი, 90 სმ სიმაღლის, 1950 წელი;
1.1.5.102. დივანი 3 ცალი - ტყავი, წითელი 2010 წელი;
1.1.5.103. დივანი - შავი, ტყავი, 2010 წელი;
1.1.5.104. შუშა ვიტრაჟისთვის - სამშენებლო, ფერადი ხელნაკეთი 20X20სმ და 5X5სმ, 20 ყუთი, 2010 წელი;
1.1.5.105. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული, გეომეტრიული დიზაინის 6კვ.მ;
1.1.5.106. აბრეშუმის ხალიჩა 2 ცალი, - ხელნაკეთი, ირანული, 1 ცალი ოქროსფერი 3 კვ.მ, 1 ცალი ფორთოხლისფერი 3კვ.მ;
1.1.5.107. აბრეშუმის ხალიჩა-ხელნაკეთი, ნადირობის ცერემონიით გამოსახული 3 კვ.მ;
1.1.5.108. აბრეშუმის ხალიჩა - ხელნაკეთი, ირანული, მუქი ლურჯი, გეომეტრიული ფიგურებით გამოსახული,3 კვ.მ;
1.1.5.109. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული, ხელნაკეთი , ლურჯი ფერის 3 კვ.მ;
1.1.5.110. აბრეშუმის ხალიჩა, ირანული, ხელნაკეთი, შავ-თეთრი გოგონების სახეებით გამოსახული,1.2 კვ.მ;
1.1.5.111. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, მუქი ლურჯი;
1.1.5.112. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, მწვანე თეთრში;
1.1.5.113. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, მუქი ლურჯი - თეთრში პატარა წითელი ყვავილებით,1.5 კვ.მ;
1.1.5.114. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, 2 ცალი ფორთოხლისფერი;
1.1.5.115. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, მუქი ლურჯი და ოქროსფერი, შუაში ლომის სიმბოლოთი;
1.1.5.116. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, ლურჯი და მწვანე;
1.1.5.117. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, ლურჯი და თეთრი
1.1.5.118. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, კრემისფერი ლურჯში;
1.1.5.119. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, შავი;
1.1.5.120. ხალიჩა - შალის, ლურჯი 3 კვ.მ;
1.1.5.121. ხალიჩა - შალის წითელი, 3 კვ.მ;
1.1.5.122. ხალიჩა-შალის წითელი, 1,5 კვ.მ;
1.1.5.123. ხალიჩა - შალის კრემისფერი, 3 კვ.მ;
1.1.5.124. ხალიჩა - შალის წითელი, 2კვ.მ;
1.1.5.125. ხალიჩა - შალის მწვანე,1,5 კვ.მ;
1.1.5.126. ხალიჩა - შალის წითელი კრემისფერში, 1,5 კვ.მ;
1.1.5.127. ხალიჩა - შალის ლურჯი, ჩიტებით, 80სმ კვადრატი;
1.1.5.128. მოჩარჩოებული - შალის ხალიჩა 60X80;
1.1.5.129. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, მწვანე, 6 ტოტიანი, 6 ნათურიანი, 1960წელი;
1.1.5.130. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, თეთრი, 24 სანთლიანი, 1960წელი;
1.1.5.131. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, თეთრი ვარდისფერში 6 სანთლიანი, 1960 წელი;
1.1.5.132. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, თეთრი ვარდისფერში 5 სანთლიანი,1960 წელი;
1.1.5.133. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, მწვანე 5 სანთლიანი, 1960 წელი;
1.1.5.134. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების წითელი ხრუსტალის და ბრინჯაოს 5 სანთლიანი ჭაღი,1960წელი;
1.1.5.135. ჭაღი - (ლამფა) ნავთზემომუშავე, სპილენძი, 1900 წელი;
1.1.5.136. ჭაღი - ბელგიური, ბრინჯაო, 12 სანთლიანი, 1950 წელი;
1.1.5.137. ჭაღი-ფრანგული, ხრუსტალი, 3 სანთლიანი, ფორთოხლისფერი, 1940 წელი;
1.1.5.138. ჭაღი-ხრუსტალი, ლურჯი, ნახატებიანი, 1 სანთლიანი, 1960 წელი;
1.1.5.139. ჭაღი-ხრუსტალი, 6 სანთლიანი, 1970წელი;
1.1.5.140. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ბრა- (6 ცალი), 3 სანთლიანი, ხრუსტალი, 1960 წელი;
1.1.5.141. გერმანული წარმოების ბრა-ფორთოხლისფერი, 1 სანთლიანი ხრუსტალის,1960 წელი;
1.1.5.142. ბრა - (2 ცალი) ბრინჯაო, 1 სანთლიანი, 1970 წელი;
1.1.5.143. ,,პანასონიკის“ ფირმის კონდიციონერი - 6 ცალი;
1.1.5.144. ,,ეიფლის“ ფირმის კომპიუტერი (ლეპტოპი) - 2ცალი;
1.1.5.145. მაცივარი - მანქანის 70X40X5;
1.1.5.146. რკინის ხელნაკეთი, მოხატული, მწვანე ფერის სეიფი 50X60 სმ,1860 წლის გამოშვება და მასში განთავსებული 3 ცალი ოქროს „დიუპონის“ ფირმის ჯიბის სანთებელა;
1.1.5.147. ძველი ირანული საკოლექციო და ანტიკვარული კუპიურები 1932 წლიდან - 1979 წლამდე გამოშვების;
1.1.5.148. ჩემოდნები - 5 ცალი მწვანე და 5 სხვადასხვა სახის ჩემოდანი;
1.1.5.149. დიდი ალბომი - ირანული კუპიურების კოლექციით;
1.1.5.150. ,,ლონჯინის“ ფირმის მაჯის საათი;
1.1.5.151. ,,ბრიოლის“ ფირმის ოქროს საათი.
2. მოპასუხის შესაგებელი
2.1. მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მხარეები ქორწინებაში იმყოფებიან 1987 წლის 15 ივნისიდან და 2016 წლიდან დღემდე უვადო ბინადრობის ნებართვის საფუძველზე ცხოვრობენ საქართველოში. თავად მოსარჩელე უთითებს, რომ სადავო უძრავი ქონების აღრიცხვა მოპასუხის სახელზე მოხდა სწორედ მოსარჩელის გადაწყვეტილებით, რის გამოც მასზე მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმი არ უნდა გავრცელდეს. მხარეები ერთ ოჯახად აღარ ცხოვრობენ, თუმცა მოსარჩელეს არასდროს მიუმართავს მოპასუხისათვის ქონების გაყოფის მოთხოვნით. მეუღლეები თანასაკუთრების უფლებით ფულად თანხას არ ფლობენ და ვერც მოსარჩელე უთითებს აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელ მტკიცებულებაზე. სასარჩელო მოთხოვნაში მითითებულ ზოგიერთ მოძრავ ნივთს მეუღლეები არასდროს ფლობდნენ, ხოლო ზოგი მათგანი მათი შვილების და მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ნივთებია, რის გამოც მათზე მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმი არ უნდა გავრცელდეს.
3. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი
3.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 10 იანვრის გადაწყვეტილებით:
3.1.1. მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;
3.1.2. მოსარჩელე ცნობილი იქნა მოპასუხის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ნივთის, მდებარე მისამართზე - თბილისი, ........, სართული 10-11 (დუპლექსი), საკადასტრო კოდი ......., ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ;
3.1.3. მოსარჩელე ცნობილი იქნა მოპასუხის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ნივთის, მდებარე მისამართზე - თბილისი, .........., საკადასტრო კოდი .........., ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ;
3.1.4. მოსარჩელე ცნობილი იქნა მოპასუხის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული უძრავი ნივთის, მდებარე მისამართზე - თბილისი, .........., საკადასტრო კოდი ......, ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ;
3.1.5. მოსარჩელე ცნობილ იქნა ქ. თბილისში, ..........., სართული 10-11 (დუპლექსი)-ში და ქ. თბილისი, ......... განთავსებული შემდეგი მოძრავი ნივთების ერთი მეორედი ნაწილის მესაკუთრედ:
3.1.5.1. ქანდაკება, გოგონა - ბრინჯაო, 70X40სმ, 1900 წელი;
3.1.5.2. კარადა (ბუფეტი)-ხე, 2 შუშის კარით, გარშემო შემკული ფაიფურის 32 ცალი მრგვალი ფორმის ნაკეთობებით, მოხატული ხელით, ჩასმული მეტალში. ფრანგული წარმოების, 150X110 სმ, 1920 წელი;
3.1.5.3. ხის მაგიდა-მრგვალი ფორმის, ნახატებით მოპირკეთებული სამფეხიანი, 70 სმ სიმაღლის, 1920 წელი;
3.1.5.4. ჭაღი - ოვალური ფორმის, ფაიფური, ლურჯი ფერის, მოხატული ხელით;
3.1.5.5. მაგიდა-მართკუთხედი, ჩინური, მეტალი, მოპირკეთებული სადაფებით 130X80 სმ, 1910 წელი;
3.1.5.6. მაგიდა- ოვალური, ხე, სადაფებით შემკული, 6 სამკუთხედის ფორმის, 40 სმ პატარა მაგიდით ქვეშ, ჩინური,120 სმ სიგრძის, 1890 წელი;
3.1.5.7. მაგიდა-მრგვალი, ხე, სადაფებით მოპირკეთებული, 1მ დიამეტრის, 1850 წელი;
3.1.5.8. ვაზა-ფაიფური, მოხატული ხელით, ჩინური, 70 სმ სიმაღლის რესტავრირებული,1900 წელი;
3.1.5.9. სინი-(ჩაის ჭიქის ჩასადები სერვისით + საშაქრე) - 6 ადამიანზე, მასალა - ვერცხლი, 1990წელი;
3.1.5.10. დივანი - 2 ცალი დიდი, ლურჯი ფერის ნაჭერი, ხე +2 სავარძელი ვერცხლის, ვერცხლის მასალის შუშის ზედაპირით 2 მაგიდა, 60X100სმ და 40X40სმ, 1980 წელი;
3.1.5.11. ვაზა - 2 ცალი ვერცხლი, მინანქრით მოხატული, თავის თავსახურებით. 70სმ სიმაღლის თითო 9,85კგ თავსახურიანად 1950წელი; საათი კედლის - ხე, 70X40სმ 1900 წელი;
3.1.5.12. ნახატი - ტილო, ზეთი,110X90სმ, 2000წელი;
3.1.5.13. ტელეფონი - ფაიფური, ვარდისფერი თეთრში, 1960წელი;
3.1.5.14. დივანი- 4 სვარძლით, ხე-ნაჭერი, თეთრი ფერის 1970 წელი;
3.1.5.15. სარკე- ბრინჯაო, რომაული,70X50სმ, 1970 წელი;
3.1.5.16. ხელსაბანი სარიტუალო-ღრმა ჯამი თავისი ჩაიდნით, სპილენძი, 1900 წელი;
3.1.5.17. 70 ცალი საკოლექციო სანთებელა;
3.1.5.18. ,,დუპონის“ ფირმის სამი ცალი ოქროს სანთებელა;
3.1.5.19. თეფშები 4 ცალი - ჩინური, ფაიფურის მოხატული ხელით 2 ცალი ღრმა 40 სმ დიამეტრის, იგივე ტექნიკით შესრულებული 2 ცალი 40 სმ დიამეტრის ბრტყელი თეფში;
3.1.5.20. თეფშები 4 ცალი - 2 ღრმა ფორმის, ჩინური, ფაიფური, მოხატული ხელით 30სმ დიამეტრის, და 2 ბრტყელი ფორმის იგივე ტექნიკით შესრულებული 30 სმ დიამეტრის, 1870 წელი;
3.1.5.21. სარკე - ხის ჩარჩოში, ოქროსფერი, მოხატული ხელით, 90X150სმ, 1960 წელი;
3.1.5.22. სარკე - ხის ჩარჩოში ჩასმული, მოხატული ხელით, 120X220სმ, 1960წელი;
3.1.5.23. თეფშები - 8 ცალი, ჩინური ხელით მოხატული, სხვადასხვა დიზაინით, 1900 წელი;
3.1.5.24. თეფშები ღრმა - 5 ცალი, ჩინური, მოხატული სხვადასხვა დიზაინით,1900 წელი;
3.1.5.25. საფერფლე- ხრუსტალი, წითელი, 1950 წელი;
3.1.5.26. ნახატები 5 ცალი 1 ჩარჩოში ჩასმული A4 ზომის ნახატები მასალა ქაღალდი და საღებავები,130 X50 სმ ჩარჩოს ზომა, 1940 წელი;
3.1.5.27. ჭადრაკის დაფა (მასალა - ხე),1970 წელი;
3.1.5.28. ხალიჩა - შალი, წითელი, 220X90 სმ, 1980წელი;
3.1.5.29. ხალიჩა - შერეული მასალით დამზადებული, შალი და აბრეშუმი, ლურჯი კრემისფერში, 60X90 სმ, 1960 წელი;
3.1.5.30. ბუხარი - თუჯის, ინგლისური. 70X50სმ, 1860 წელი;
3.1.5.31. სარკე - მართკუთხედი, იტალიური მოხატული ყვავილებით 90X40სმ, 1980წელი;
3.1.5.32. სარკე - ოთხკუთხედი, იტალიური, ყვავილებით მოხატული 70X70სმ, 1980 წელი;
3.1.5.33. ტელეფონი - კრემისფერი, მასალა - კაუჩუკი, 1969 წელი;
3.1.5.34. მაგიდა - ტელეფონის, რკინის მოპირკეთებული ქვებით, 40სმ დიამეტრის, თანამედროვე;
3.1.5.35. კარადა - ჩინური, ხე, შავი, ხელით მოხატული ჩინური თემატიკით,180X120სმ,1900წელი;
3.1.5.36. მაგიდა (პოკერის) - ხე, ტყავი, მწვანე ფერის 100X100სმ, იტალიური, 1930 წელი; 4 სკამით, იგივე მასალის.
3.1.5.37. კარი - ირანული, ხე, ღიაყავისფერი, ხელითმოხატული, 160X70 სმ, 1950 წელი;
3.1.5.38. კარი - ირანული (მასალა, ხე, დეკორატიული) ხელით მოხატული, მუქი ყავისფერი,230X100სმ, 1888წელი;
3.1.5.39. ვიტრაჟი - (ფანჯრები დეკორატიული) ხე და ფერადი შუშა, 6 ცალი - 70X80სმ, 1930წელი;
3.1.5.40. ვიტრაჟი - (ფანჯრები დეკორატიული) მასალა: ხე და ფერადი შუშა, 3 ცალი 40X50 სმ,1930წ;
3.1.5.41. ხის ყუთი - 30 დანაყოფით;
3.1.5.42. ვერცხლის და სხვადასხვა მასალის მინიატურული ფიგურები 30 ცალი;
3.1.5.43. ქანდაკება კაცი - ჩინური, ფაიფური, 80 სმ სიმაღლის,1920 წელი;
3.1.5.44. ქანდაკება ლომი - ბრინჯაო, 25X10სმ, 1950წელი;
3.1.5.45. ქანდაკება ლომი - ვერცხლი,25X10სმ 1950წელი;
3.1.5.46. ქანდაკება დათვი - ბრინჯაო , 25X10სმ 1950 წელი;
3.1.5.47. ქანდაკება ირემი - ვერცხლი, 25X10სმ,1950 წელი;
3.1.5.48. ქანდაკება ცხენი - სპილენძი 10X30სმ, 1980 წელი;
3.1.5.49. ვაზა - ფაიფური მასალა, თითბერის, 40 სმ სიმაღლე, 1950 წელი;
3.1.5.50. ვაზა - ჩინური მასალა ,თითბერი, ლურჯი, ხელით მოხატული, 30 სმ დიამეტრის, 30 სმ სიმაღლე, 1900 წელი;
3.1.5.51. სარკე - ვერცხლი, 50 სმ სიმაღლე, 1950 წელი;
3.1.5.52. შანდალი - ვერცხლი, 40 სმ, 1970 წელი;
3.1.5.53. ტელეფონი - მწვანე,1950 წელი;
3.1.5.54. გრამაფონი - ხე, სპილენძი, 40X40 სმ,1930 წელი;
3.1.5.55. ქანდაკება - 12 ცალი, საქსის, 20 სმ დან 30სმ-მდე, 1960 წელი;
3.1.5.56. ქანდაკება - ლომი, ბრინჯაო, 10X30სმ 1950 წელი;
3.1.5.57. თეფშები - ფაიფურის ძველი კოლექცია 60 ცალი, სხვადასხვა დიზაინით;
3.1.5.58. ქანდაკება - გოგონა კითხულობს წიგნს, ვერცხლი, 25 სმ, 1930 წელი;
3.1.5.59. საათი - თუჯის, ციბერბლატზე ადამიანების თავის ფიგურების გამოსახულებით, 30 სმ სიმაღლე, 1950 წელი;
3.1.5.60. ხატი - იესო, ხელნაკეთი, მეტალი, ხე 20X30სმ, 1960 წელი;
3.1.5.61. ანტიკვარული ნივთები, მასალა სპილენძი, ფაიფური, ვერცხლი, ჩეხოსლოვაკიური ხრუსტალის ვაზები. 130 ცალი, 1880 წლიდან 1980-მდე;
3.1.5.62. ქანდაკება საათი - ანგელოზი - საქსის, მასალა - ფაიფური და ბრინჯაო, ფეხსადგამით, 40 სმ სიმაღლის,1970 წელი;
3.1.5.63. ქანდაკება საათი - იესო და ანგელოზები - საქსი, მასალა-ფაიფური, თეთრი ოქროსფერში, 60X96სმ, 1960 წელი;
3.1.5.64. სერვიზი - ჩაის, ჩინური, ფაიფურის თავის სინით, სრული კომპლექტი 6 კაცზე თავისი ჩაიდნით, საშაქრით,1900წელი;
3.1.5.65. სერვიზი - ჩაის, ფაიფური, საქსი, 6 ადამიანზე გათვლილი თავისი სინით და სრული კომპლექტი,1960 წელი;
3.1.5.66. სინი-ვერცხლის, ირანული, 30X40სმ, 1950 წელი;
3.1.5.67. ლამპა-ფაიფური, ფრანგული, თეთრი მოხატული ჩიტებით და მწვანე ლამპის თავსახურით, 80სმ სიმაღლე, 1920 წელი;
3.1.5.68. ლამფა - სპილენძი, 60 სმ სიმაღლე, 1900 წელი;
3.1.5.69. ლამფა - (წყვილი) ფაიფურის, ფრანგული, შერეული ფერებით თეთრი, ვარდისფერი, წითელი, ყვავილებით მოხატული, 30 სმ სიმაღლე, 1920 წელი;
3.1.5.70. სამოვარი - 3 ცალი, სპილენძის, 1940 წელი;
3.1.5.71. სამოვარი - 2 ცალი, ვერცხლი, 1960 წელი;
3.1.5.72. შანდალი წყვილი - ხრუსტალის 30 სმ სიმაღლის, 1989 წელი;
3.1.5.73. ჩარჩოში ჩასმული ფარშევანგის ოქროს ფიგურა - 24 კარატიანი ოქრო, 40X30 სმ, 2000წელი;
3.1.5.74. ჩარჩოში ჩასმული ლეოპარდის ოქროს ფიგურა, 30X 20 სმ, 24 კარატიანი ოქრო, 2000წელი;
3.1.5.75. ჩარჩოში ჩასმული ოქროს ჩიტის ფიგურა, 24 კარატიანი ოქრო, 30X20 სმ, 2000 წელი;
3.1.5.76. ნარდი - 2 ცალი, შავი ფერის სადაფით შემკული,1960 წელი;
3.1.5.77. საკერავი მანქანა - ზინგერი, ხის მოჩუქურთმებულ ყუთში ჩასმული, 1 მეტრი სიმაღლის, 1960 წელი;
3.1.5.78. აბაჟური - 1,50 სმსიმაღლე, 1950 წელი;
3.1.5.79. სარკე - ოვალური, ხრუსტალის ყვავილებიანი, 90X60სმ, 1940 წელი;
3.1.5.80. სარკე - ოვალური, ხრუსტალის ყვავილებიანი, 110X70სმ,1960 წელი;
3.1.5.81. სარკე - ოვალური ხრუსტალის ყვავილებიანი,120X80სმ,1960 წელი;
3.1.5.82. ვაზა - ჩინური, თეთრი, ფაიფურის, ყვავილებით მოხატული 90 სმ სიმაღლე,1980 წელი;
3.1.5.83. ვაზა - ჩინური, თეთრი, ჩიტებით მოხატული ფაიფური, 1980 წელი;
3.1.5.84. სინი-მართკუთხედი ფორმის ირანული, ხე, ხელით მოხატული, 70X50 სმ, 1900წელი;
3.1.5.85. სინი - ტრაპეციის ფორმის, ირანული, ხე, ხელით მოხატული, 70X50 სმ;
3.1.5.86. საკერავი მანქანა - ზინგერი, გრანიტის მაგიდით, 70X70სმ;
3.1.5.87. ლეოპარდის ხის ქანდაკება, 30X50 სმ 1960 წელი;
3.1.5.88. აქლემის ძვლის ჩიბუხი, 70 სმ სიგრძის, ხელნაკეთი, 1940წელი;
3.1.5.89. ჩინური, შინდისფერი, ხის კარადა, ჩინური თემატიკით მოხატული, 170X110სმ,1960 წელი;
3.1.5.90. ჩინური, შავი ფერის ხის კარადა, ჩინური თემატიკით მოხატული, 160X110სმ,1960 წელი;
3.1.5.91. ბრინჯაოს საათი, ფრანგული, მინანქრით მოხატული პატარა იესოს ნახატით, 40X50სმ,1930 წელი;
3.1.5.92. ბელგიური ხის კარადა 60X100სმ,1960 წელი;
3.1.5.93. ბელგიური ხის კარადა 8 ფეხით, მოჩუქურთმებული, 220X80სმ, 1940 წელი;
3.1.5.94. ბელგიური ხის კარადა, 2 შუშის და 2 ხის კარით, 210X120სმ, 1950 წელი;
3.1.5.95. ბელგიური ხის კარადა, 2კარით და 1 უჯრით, 150X120სმ, 1960 წელი;
3.1.5.96. ბელგიური ხის კარადა 160X120სმ,1920 წელი;
3.1.5.97. სკამი - მისაყუდებლიანი 2 ცალი - ბელგიური, 1970 წელი;
3.1.5.98. სკამი - 4 ცალი, ფრანგული, 1950წელი;
3.1.5.99. ქანდაკების დასადები 2 ცალი ხის მაგიდა, ბელგიური, 40X100სმ,1960წელი;
3.1.5.100. ქანდაკების დასადები 2 ცალი ხის მაგიდა, ფრანგული, 100X59სმ, 1950 წელი;
3.1.5.101. გლობუსი - 3 ცალი ხის ფეხზე მდგარი, 90 სმ სიმაღლის, 1950 წელი;
3.1.5.102. დივანი 3 ცალი - ტყავი, წითელი 2010 წელი;
3.1.5.103. დივანი - შავი, ტყავი, 2010 წელი;
3.1.5.104. შუშა ვიტრაჟისთვის - სამშენებლო, ფერადიხელნაკეთი 20X20სმ და 5X5სმ, 20 ყუთი, 2010წელი;
3.1.5.105. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული, გეომეტრიული დიზაინის 6კვ.მ;
3.1.5.106. აბრეშუმის ხალიჩა 2 ცალი, - ხელნაკეთი, ირანული, 1 ცალი ოქროსფერი 3 კვ.მ, 1 ცალი ფორთოხლისფერი 3კვ.მ;
3.1.5.107. აბრეშუმის ხალიჩა-ხელნაკეთი, ნადირობის ცერემონიით გამოსახული 3 კვ.მ;
3.1.5.108. აბრეშუმის ხალიჩა - ხელნაკეთი, ირანული, მუქი ლურჯი, გეომეტრიული ფიგურებით გამოსახული,3 კვ.მ;
3.1.5.109. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული, ხელნაკეთი , ლურჯი ფერის 3 კვ.მ;
3.1.5.110. აბრეშუმის ხალიჩა, ირანული, ხელნაკეთი, შავ-თეთრი გოგონების სახეებით გამოსახული,1.2 კვ.მ;
3.1.5.111. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, მუქილურჯი;
3.1.5.112. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, მწვანე თეთრში;
3.1.5.113. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, მუქი ლურჯი - თეთრში პატარა წითელი ყვავილებით,1.5 კვ.მ;
3.1.5.114. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, 2 ცალი ფორთოხლისფერი;
3.1.5.115. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, მუქი ლურჯი და ოქროსფერი, შუაში ლომის სიმბოლოთი;
3.1.5.116. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, ლურჯი და მწვანე;
3.1.5.117. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, ლურჯი და თეთრი
3.1.5.118. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, კრემისფერი ლურჯში;
3.1.5.119. აბრეშუმის ხალიჩა - ირანული ხელნაკეთი, შავი;
3.1.5.120. ხალიჩა - შალის, ლურჯი 3 კვ.მ;
3.1.5.121. ხალიჩა - შალის წითელი, 3 კვ.მ;
3.1.5.122. ხალიჩა-შალის წითელი, 1,5 კვ.მ;
3.1.5.123. ხალიჩა - შალის კრემისფერი, 3 კვ.მ;
3.1.5.124. ხალიჩა - შალის წითელი, 2კვ.მ;
3.1.5.125. ხალიჩა - შალის მწვანე,1,5 კვ.მ;
3.1.5.126. ხალიჩა - შალის წითელი კრემისფერში, 1,5 კვ.მ;
3.1.5.127. ხალიჩა - შალის ლურჯი, ჩიტებით, 80სმ კვადრატი;
3.1.5.128. მოჩარჩოებული - შალის ხალიჩა 60X80;
3.1.5.129. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, მწვანე, 6 ტოტიანი, 6 ნათურიანი, 1960წელი;
3.1.5.130. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, თეთრი, 24 სანთლიანი, 1960წელი;
3.1.5.131. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, თეთრი ვარდისფერში 6 სანთლიანი, 1960 წელი;
3.1.5.132. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, თეთრი ვარდისფერში 5 სანთლიანი,1960 წელი;
3.1.5.133. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ხრუსტალის ჭაღი, მწვანე 5 სანთლიანი, 1960 წელი;
3.1.5.134. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების წითელი ხრუსტალის და ბრინჯაოს 5 სანთლიანი ჭაღი,1960წელი;
3.1.5.135. ჭაღი - (ლამფა) ნავთზემომუშავე, სპილენძი, 1900 წელი;
3.1.5.136. ჭაღი - ბელგიური, ბრინჯაო, 12 სანთლიანი, 1950 წელი;
3.1.5.137. ჭაღი-ფრანგული, ხრუსტალი, 3 სანთლიანი, ფორთოხლისფერი, 1940 წელი;
3.1.5.138. ჭაღი-ხრუსტალი, ლურჯი, ნახატებიანი, 1 სანთლიანი, 1960 წელი;
3.1.5.139. ჭაღი-ხრუსტალი, 6 სანთლიანი, 1970წელი;
3.1.5.140. ჩეხოსლოვაკიის წარმოების ბრა- (6 ცალი), 3 სანთლიანი, ხრუსტალი, 1960 წელი;
3.1.5.141. გერმანული წარმოების ბრა-ფორთოხლისფერი, 1 სანთლიანი ხრუსტალის,1960 წელი;
3.1.5.142. ბრა - (2 ცალი) ბრინჯაო, 1 სანთლიანი, 1970 წელი;
3.1.5.143. ,,პანასონიკის“ ფირმის კონდიციონერი - 6 ცალი;
3.1.5.144. ,,ეიფლის“ ფირმის კომპიუტერი (ლეპტოპი) - 2ცალი;
3.1.5.145. მაცივარი - მანქანის 70X40X5;
3.1.5.146. რკინის ხელნაკეთი, მოხატული, მწვანე ფერის სეიფი 50X60 სმ,1860 წლის გამოშვება და მასში განთავსებული 3 ცალი ოქროს „დიუპონის“ ფირმის ჯიბის სანთებელა;
3.1.5.147. ძველი ირანული საკოლექციო და ანტიკვარული კუპიურები 1932 წლიდან - 1979 წლამდე გამოშვების;
3.1.5.148. ემოდნები - 5 ცალი მწვანე და 5 სხვადასხვა სახის ჩემოდანი;
3.1.5.149. დიდი ალბომი - ირანული კუპიურების კოლექციით;
3.1.5.150. ,,ლონჯინის“ ფირმის მაჯის საათი;
3.1.5.151. ,,ბრიოლის“ ფირმის ოქროს საათი;
3.1.6. სხვა ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
4. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები
4.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილებით:
4.1.1. მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;
4.1.2. გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 10 იანვრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტი ნაწილობრივ, კერძოდ:
- გაუქმდა - 5.11; 5.44; 5.46; 5.49; 5.55; 5.56; 5.57; 5.58; 5.59; 5.66; 5.69; 5.76; 5.90; 5.98; 5.106; 5.107; 5.109; 5.110; 5.112; 5.115; 5.116; 5.117; 5.118; 5.127; 5.149; 5.150; 5.151 ქვეპუნქტები;
– გაუქმდა 5.17 ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით - 51 ცალი საკოლექციო სანთებელა;
- გაუქმდა 5.18. ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: „დუპონის“ ფირმის ერთი ცალი ოქროს სანთებელა;
- გაუქმდა 5.19. ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: თეფშები 2 ცალი - ჩინური, ფაიფურის მოხატული ხელით 1 ცალი ღრმა 40 სმ დიამეტრის, იგივე ტექნიკით შესრულებული 1 ცალი 40 სმ დიამეტრის ბრტყელი თეფში;
- გაუქმდა 5.20. ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: თეფშები 2 ცალი - 1 ღრმა ფორმის, ჩინური, ფაიფური, მოხატული ხელით 30 სმ დიამეტრის, და 1 ბრტყელი ფორმის იგივე ტექნიკით შესრულებული 30 სმ დიამეტრის, 1870 წელი;
- გაუქმდა 5.23. ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: თეფშები - 7 ცალი, ჩინური ხელით მოხატული, სხვადასხვა დიზაინით, 1900 წელი;
- გაუქმდა 5.93. ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: ბელგიური ხის კარადა 6 ფეხით, მოჩუქურთმებული, 220X80სმ, 1940 წელი;
- გაუქმდა 5.97. ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: ქანდაკების სადგამი მისაყუდებლიანი 2 ცალი - ბელგიური, 1970 წელი;
- გაუქმდა 5.136. ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: ჭაღი - ბელგიური, ბრინჯაო, 10 სანთლიანი, 1950 წელი;
- გაუქმდა 5.148. ქვეპუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: ჩემოდნები - 4 ცალი მწვანე და 4 სხვადასხვა სახის ჩემოდანი;
4.1.3. დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 10 იანვრის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.
4.2. მოსარჩელე და მოპასუხე არიან ირანის ისლამური რესპუბლიკის მოქალაქეები და 2016 წლიდან ცხოვრობენ საქართველოში უვადო ბინადრობის ნებართვის საფუძველზე.
4.3. მხარეები დაქორწინდნენ 1987 წლის 15 ივნისს.
4.4. მხარეთა შორის საქორწინო ურთიერთობა ფაქტობრივად შეწყვეტილია 2021 წლიდან.
4.5. 2012 წლის 26 იანვარს, სს „თ.ბ–თან’’ დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით მოპასუხემ შეიძინა შემდეგი უძრავი ნივთები: 1. ქ. თბილისი, ........., ფართი ბინა N33, სართული 10-11 (დუპლექსი), საკადასტრო კოდი ..........; 2. ქ. თბილისი, ........., ფართი სართული 10, ბინა N32, საკადასტრო კოდი ..........; 3. ქ. თბილისი, .........., ავტოსადგომი N29, -1 სართული, საკადასტრო კოდი ........... აღნიშნული უძრავი ნივთები საკუთრების უფლებით მოპასუხის სახელზეა აღრიცხული.
4.6. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს ქონების აღწერა/დაყადაღების აქტებით დაყადაღდა 1.1.5. სასარჩელო მოთხოვნაში მითითებული მოძრავი ნივთები. 23.12.2022 წლის ქონების აღწერა/დაყადაღების აქტის დანართის თანახმად, კრედიტორის მიერ წარდგენილი მოძრავი ნივთების სიიდან ადგილზე არ მოიძებნა შემდეგი რიგითობის ნივთები: 5.11; 5.44; 5.46; 5.49; 5.55; 5.56; 5.57; 5.58; 5.59; 5.66; 5.69; 5.76; 5.90; 5.98; 5.106; 5.107; 5.109; 5.110; 5.112; 5.115; 5.116; 5.117; 5.118; 5.127; 5.149; 5.150; 5.151. იმავე აქტის თანახმად, შემდეგი ნივთები აღმოჩენილ იქნა მისამართზე, თუმცა გარკვეული კორექტირებებით:
- 5.17. 51 ცალი საკოლექციო სანთებელა;
- 5.18. „დუპონის“ ფირმის ერთი ცალი ოქროს სანთებელა;
- 5.19. თეფშები 2 ცალი - ჩინური, ფაიფურის მოხატული ხელით 1 ცალი ღრმა 40 სმ დიამეტრის, იგივე ტექნიკით შესრულებული 1 ცალი 40 სმ დიამეტრის ბრტყელი თეფში;
- 5.20. თეფშები 2 ცალი - 1 ღრმა ფორმის, ჩინური, ფაიფური, მოხატული ხელით 30 სმ დიამეტრის, და 1 ბრტყელი ფორმის იგივე ტექნიკით შესრულებული 30 სმ დიამეტრის, 1870 წელი;
- 5.23. თეფშები - 7 ცალი, ჩინური ხელით მოხატული, სხვადასხვა დიზაინით, 1900 წელი;
- 5.93. ბელგიური ხის კარადა 6 ფეხით, მოჩუქურთმებული, 220X80სმ, 1940 წელი;
- 5.97. ქანდაკების სადგამი მისაყუდებლიანი 2 ცალი - ბელგიური, 1970 წელი;
- 5.136. ჭაღი - ბელგიური, ბრინჯაო, 10 სანთლიანი, 1950 წელი;
- 5.148. ჩემოდნები - 4 ცალი მწვანე და 4 სხვადასხვა სახის ჩემოდანი.
რაც შეეხება სადავო 20 000 ლარსა და 8 000 აშშ დოლარს, მასზე ყადაღის დადება ასევე ვერ მოხდა, ვინაიდან მითითებულ ვალუტაში ეს თანხა სარჩელში მითითებულ მისამართსა და ადგილზე - ქ. თბილისში, ........, ბინა N33-ში არსებულ მწვანე ფერის რკინის სეიფში არ აღმოჩნდა.
4.7. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე ე.ი. ისეთი ფაქტების საფუძველზე, რომლებსაც სამართლის ნორმა უკავშირებს გარკვეულ იურიდიულ შედეგს. ამრიგად, სასამართლო ვერ გადაწყვეტს ვერცერთ სამოქალაქო საქმეს, თუ მან წინასწარ არ დაადგინა გარკვეული ფაქტები. ამ ფაქტების დადგენა ხორციელდება უმთავრესად დამტკიცების გზით, შესაბამისი მტკიცებულებების გამოყენებით.
4.8. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობა, როგორც მოძრავ, ისე უძრავ ნივთებზე. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მეუღლეთა საერთო საკუთრების წარმოშობის საფუძვლებს განსაზღვრავს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 1158-ე მუხლი, რომლის თანახმად, მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს მათ საერთო ქონებას (თანასაკუთრებას), თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ასეთ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების უფლება წარმოიშობა მაშინაც, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო საქმიანობას, უვლიდა შვილებს ან სხვა საპატიო მიზეზის გამო არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი.
4.9. აღნიშნული სამართლებრივი ნორმა ადგენს მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების მათ საერთო ქონებად, თანასაკუთრებად არსებობის პრეზუმფციას. ნორმა განსაზღვრავს მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმს, რომლითაც დადგენილია მათი უფლებები ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონების მიმართ და ემსახურება ოჯახის ინტერესების დაცვის მიზანს, კერძოდ, ივარაუდება, რომ ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონება შეძენილია ოჯახის გაძღოლის, საერთო მიზნების უზრუნველსაყოფად, მიუხედავად იმისა, ვის სახელზეა იგი შეძენილი ან რომელი მეუღლის მიერ არის გადახდილი თანხა. შესაბამისად, დავის შემთხვევაში ქორწინების განმავლობაში ქონების შეძენის ფაქტი (კანონით დადგენილი გამონაკლისების გარდა) საკმარისი საფუძველია ქონების მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევისათვის (იხ. სუსგ #ას-7-7-2016, 16.03.2016 წ.; #ას-1426-1346-2017, 02.03.2018 წ.; #ას-180-169-2017, 19.07.2018წ.; #ას-700-2022, 15.09.2022 წ.).
4.10. ამდენად, უძრავ, თუ მოძრავ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების წარმოშობის საფუძველია მეუღლეთა მიერ ამ ქონების შეძენა ქორწინების განმავლობაში. შესაბამისად, მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებების წრე შემდეგია: მეუღლეები ერთმანეთთან რეგისტრირებულ ქორწინებაში უნდა იმყოფებოდნენ და უნდა არსებობდეს მეუღლეთა საერთო ქონება.
4.11. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამართალწარმოებაში პრეზუმფციების არსებობა იმითაა განპირობებული, რომ ფაქტების გარკვეული ნაწილი მტკიცებას არ საჭიროებს. როგორც ცნობილია, სასარჩელო წარმოებაში ყოველთვის მონაწილეობს ორი ერთმანეთისადმი დაპირისპირებული მხარე - მოსარჩელე და მოპასუხე. შესაბამისად, ერთი ნაწილი მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტებისა ივარაუდება მოსარჩელის სასარგებლოდ, ხოლო დანარჩენი ნაწილი - მოპასუხის სასარგებლოდ. ის, რაც მოსარჩელის სასარგებლოდ ივარაუდება, უნდა გააქარწყლოს მოპასუხემ, ხოლო ის, რაც მოპასუხის სასარგებლოდ ივარაუდება, პირიქით, უნდა გააქარწყლოს მოსარჩელემ. ნორმები, რომლებიც შეიცავს პრეზუმფციებს, წარმოადგენენ კანონის პირდაპირ მითითებას იმის შესახებ, რომელმა მხარემ კონკრეტულად რა ფაქტები უნდა დაამტკიცოს სამოქალაქო პროცესში (იხ. სუსგ #ას-516-489-2015, 17.06.2015 წ.; #ას-700-2022, 15.09.2022 წ.).
4.12. განსახილველ შემთხვევაში უდავოდ დადგენილია, რომ მოსარჩელე და მოპასუხე დაქორწინდნენ 1987 წლის 15 ივნისს და საქორწინო ურთიერთობა ფაქტობრივად შეწყვეტილია 2021 წლიდან. ზემოაღნიშნული ნორმებისა და განმარტებების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ხსენებული პერიოდის მანძილზე ერთერთი მეუღლის მიერ შეძენილი ქონება მიიჩნევა მეუღლეთა თანასაკუთრებად. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სადავო უძრავი ნივთები 2012 წლის 26 იანვარს სს „თ.ბ–თან“ დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში აღირიცხა მოპასუხის სახელზე. აღნიშნული უდავო ფაქტის, საქმეში წარმოდგენილი ამონაწერებისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე დგინდება, რომ სადავო უძრავი ნივთები შეძენილია მეუღლეთა ქორწინების პერიოდში, რაც საკმარისია კანონისმიერი პრეზუმფციის დაშვებისთვის, რომ ქონება წარმოადგენს მეუღლეთა თანასაკუთრებას.
4.13. ზემოაღნიშნული პრეზუმფციის საწინააღმდეგოდ მოპასუხე მიუთითა, რომ სადავო უძრავი ნივთები მისი მეუღლის გადაწყვეტილებით აღირიცხა მოპასუხის სახელზე და წარმოადგენდა საჩუქარს, რაზეც ვერ გავრცელდება სსკ-ის 1158-ე მუხლის რეგულაცია. აპელანტის შედავება ემყარება სსკ-ის 1161-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტს, რომლის თანახმად, თითოეული მეუღლის საკუთრებას წარმოადგენს ქონება, რომელიც ქორწინების განმავლობაში მიღებულია მემკვიდრეობით ან ჩუქებით. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საოჯახო კანონმდებლობით მეუღლეთა საკუთრება იყოფა ორ ნაწილად: ინდივიდუალურ (სსკ-ის 1161-ე-1162-ე მუხლები) და საერთო თანაზიარ საკუთრებად (სსკ-ის 1158-ე მუხლი). ინდივიდუალურია ისეთი ქონება, რომელიც ერთ-ერთ მეუღლეს ეკუთვნის და თვითონვე განკარგავს. თანაზიარ ქონებად (მეუღლეთა საერთო ქონებად) ჩაითვლება მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება, თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი (შდრ. სუსგ #ას-7-7-2016, 16.03.2016 წ.; #ას-708-708-2018, 26.07.2019 წ.; #ას-31-2023, 29.11.2023 წ.).
4.14. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სსკ-ის 323-ე მუხლის (ხელშეკრულება, რომლითაც ერთი მხარე იღებს ვალდებულებას, უძრავ ნივთზე საკუთრება გადასცეს სხვას ან შეიძინოს იგი, მოითხოვს წერილობით ფორმას) და 327-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების (ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები მის ყველა არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით. არსებითად ჩაითვლება ხელშეკრულების ის პირობები, რომლებზედაც ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით მიღწეულ უნდა იქნეს შეთანხმება, ანდა რომლებიც ასეთად მიჩნეულია კანონის მიერ) ერთობლივი ანალიზით, უძრავი ქონების თაობაზე დადებული ჩუქების გარიგების ნამდვილობისათვის აუცილებელია: მხარეთა ნამდვილი ნება, არსებით პირობებზე შეთანხმება და გარიგების წერილობითი ფორმით შედგენა. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ხელშეკრულება მხარეთა შეთანხმების შედეგია. შეთანხმება გულისხმობს მხარეთა თანმხვედრი ნების გამოვლენას, რომელიც მიმართულია ერთი და იმავე სამართლებრივი მიზნის მიღწევისაკენ. სახელშეკრულებო სამართალში უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭება ხელშეკრულების დადების მომენტის განსაზღვრას, რადგან სწორედ ამ მომენტიდან წარმოეშვებათ მხარეებს სახელშეკრულებო უფლებები და იბოჭებიან ნაკისრი ვალდებულებებით (შდრ. ე. ბაღიშვილი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი III, მუხლი 327, ველი 3, თბილისი, 2019).
4.15. სსკ-ის 327.I მუხლის მიხედვით, ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები ყველა მის არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით. პრაქტიკული მნიშვნელობის საკითხია, თუ რას მოიაზრებს ხელშეკრულების არსებითი პირობა (essentialia negotii). სსკ-ის 327.II მუხლის მიხედვით, „არსებითად ჩაითვლება ხელშეკრულების ის პირობები, რომლებზედაც ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით მიღწეულ უნდა იქნეს შეთანხმება, ანდა რომლებიც ასეთად მიჩნეულია კანონის მიერ“. ხელშეკრულების არსებითი პირობების ჩამონათვალს კანონი იშვიათი გამონაკლისის გარდა, (რადგან თითოეული ტიპის ხელშეკრულებას აქვს კანონით გაწერილი „მინიმალური შინაარსი“, რომელსაც ქმნიან ის პირობები, რომლებზეც შეთანხმების გარეშე ხელშეკრულება არ დაიდება), არ განსაზღვრავს. მაგალითად ნასყიდობის ხელშეკრულების შემთხვევაში ხელშეკრულების არსებითი პირობებია: მხარეები, საგანი და ფასი, რომლებზე შეთანხმების გარეშე ხელშეკრულება არ დაიდება (შდრ. ე. ბაღიშვილი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი III, მუხლი 327, ველი 8, თბილისი, 2019). სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა სსკ-ის 327-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესზეც, რომლის თანახმადაც, ხელშეკრულების დასადებად საკმარისი არ არის მხოლოდ მხარეთა შეთანხმება ხელშეკრულების ყველა არსებით პირობაზე, არამედ საჭიროა ასევე, რომ ეს შეთანხმება მოხდეს საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით. სსკ-ის 328-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ კანონით ხელშეკრულების ნამდვილობისათვის დადგენილია განსაზღვრული ფორმა, ან მხარეებმა ხელშეკრულებით გაითვალისწინეს ასეთი ფორმა, მაშინ ხელშეკრულება ძალაში შედის მხოლოდ ამ ფორმის შესახებ მოთხოვნის შესრულების შემდეგ. სსკ-ის 69-ე მუხლი განსაზღვრავს, რომ გარიგება შეიძლება დაიდოს ზეპირად ან წერილობითი ფორმით. გარიგების ფორმასთან დაკავშირებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი ნაწილით დადგენილი წესები ხელშეკრულების ფორმაზეც ვრცელდება.
4.16. როგორც წესი, გარდა გამონაკლისი შემთხვევებისა, ხელშეკრულების ნამდვილობისათვის რაიმე განსაკუთრებული ფორმის დაცვა საჭირო არ არის. ხელშეკრულება ძალაში მას შემდეგ შედის, როდესაც მხარეები შესაბამის პირობებზე თუნდაც ზეპირი მოლაპარაკებების გზით შეთანხმდებიან. ხელშეკრულების დასადებად, ცალკეულ შემთხვევაში, ზეპირი მოლაპარაკებებით შესაბამისი პირობების განსაზღვრაც არ არის აუცილებელი. შესაძლოა, მხარეთა კონკლუდენტური ქმედებებიდანაც ირკვეოდეს, რომ მათ შორის ხელშეკრულება დაიდო. ამდენად, ხელშეკრულების ფორმასთან დაკავშირებითაც მოქმედებს სახელშეკრულებო ფორმის თავისუფლების პრინციპი. თუმცა, ეს პრინციპი შეუზღუდავი არ არის. ცალკეულ შემთხვევებში კანონი ადგენს ფორმას, რომლის დაცვაც კონკრეტული ტიპის ხელშეკრულებების ნამდვილობისათვის აუცილებელია. მხარეებსაც შეუძლიათ გაითვალისწინონ ხელშეკრულების რაიმე ფორმა, როგორც მისი ძალაში შესვლის აუცილებელი წინაპირობა. კანონმდებელი გარკვეულ წესებს ხელშეკრულების ფორმასთან დაკავშირებით ისეთ შემთხვევებში განსაზღვრავს, როდესაც თავად სახელშეკრულებო სამართლებრივი ურთიერთობის სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად არის ამის საჭიროება და ფორმის დაწესებას შესაბამისი მიზანი გააჩნია (იხ. სუსგ #ას-1448-2023, 20.05.2024 წ.).
4.17. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი განსაზღვრავს ხელშეკრულების ტიპებს, რომელთა ნამდვილობისათვის საჭიროა, რომ ისინი დაიდოს წერილობითი ფორმით. თავის მხრივ, წერილობითი ფორმა იყოფა რთულ (სანოტარო) წერილობით და მარტივ წერილობით ფორმებად. სსკ-ის 323-ე მუხლის თანახმად, ხელშეკრულება, რომლითაც ერთი მხარე იღებს ვალდებულებას, უძრავ ნივთზე საკუთრება გადასცეს სხვას ან შეიძინოს იგი, მოითხოვს წერილობით ფორმას. აღნიშნული ნიშნავს იმას, რომ უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულებისათვის აუცილებელი ყველა არსებითი პირობის წერილობითი ფორმით ასახვა და ხელმოწერით დადასტურება მხარეებს წარმოუშობს ჩუქების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლებებსა და მოვალეობებს. „უძრავ ნივთზე დადებული ვალდებულებითი გარიგების ფორმასავალდებულოობა ნათლად წარმოაჩენს კანონმდებლის მიზანს - უძრავი ნივთების სპეციალურ სამართლებრივ რეჟიმში მოქცევით ხელი შეუწყოს სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობას“ (იხ. სუსგ #ას-898-848-2015, 09.03.2016 წ.).
4.18. მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების პრინციპიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოპასუხეს ეკისრებოდა ვალდებულება დაედასტურებინა, რომ სადავო უძრავი ნივთები მოსარჩელემ მას აჩუქა, რაც მოპასუხემ ვერ შეძლო. საქმეში არ არის წარმოდგენილი რაიმე წერილობითი მტკიცებულება მხარეთა შორის ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებისა. აღნიშნულის საპირისპიროდ, საქმეში წარმოდგენილია აპელანტსა და სს „თ.ბ–ს“ შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც სადავო უძრავი ნივთების მესაკუთრედ დარეგისტრირდა მოპასუხე. გარდა იმისა, რომ აპელანტმა ვერ წარმოადგინა კანონით დადგენილი სავალდებულო, წერილობითი ფორმით დადებული ჩუქების ხელშეკრულება, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მან ვერც კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითებით დაადასტურა მოსარჩელის მხრიდან ასეთი ნების გამოვლენა. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომ საოჯახო სამართლებრივი ურთიერთობის სპეციფიკის გათვალისწინებით, ქორწინების პერიოდში შეძენილ ქონებაზე საკუთრების უფლების ერთ-ერთ მეუღლეზე აღრიცხვა, იმ ვითარებაში, როდესაც მხარეები ერთ ოჯახად ცხოვრობენ და საერთო მეურნეობას ეწევიან, თავისთავად მოიაზრებს მეორე მეუღლის თანხმობასაც ასეთი რეგისტრაციისათვის. თუმცა, ამგვარი თანხმობა ცხადია არ აუქმებს საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული სანივთო უფლების უკან მდგარ სხვა უფლებას, რომელიც ქორწინებაში მყოფ მეორე მეუღლეს ეკუთვნის. ამდენად, მხოლოდ ის გარემოება, რომ ქონების შეძენისას ერთ-ერთი მეუღლე დათანხმდა მეორე მეუღლის სახელზე საკუთრების უფლების აღრიცხვას, მას არ უკარგავს ქორწინების პერიოდში შეძენილ ქონებაზე თანასაკუთრების უფლებას. დამატებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ხსენებული თანხმობა, სხვა ფაქტობრივი გარემოებების არარსებობის პირობებში, ვერ იქნება მიჩნეული მეუღლის მხრიდან ჩუქების ხელშეკრულების დადებაზე ნების გამოვლენად და სსკ-ის 1158-ე მუხლით მინიჭებულ უფლებაზე უარის თქმად.
4.19. იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხე მხარეს საქმეში არ წარმოუდგენია მხარეთა შორის წერილობით გაფორმებული უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულება და არც სხვა მტკიცებულებებიდან დგინდება მოსარჩელის მიერ ასეთი ნების გამოვლენა, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ სადავო უძრავი ნივთები სსკ-ის 1161-ე მუხლის საფუძველზე არ წარმოადგენს მეუღლეთა თანასაკუთრებას. აქედან გამომდინარეობს ის დასკვნაც, რომ აპელანტმა ვერ შეძლო სსკ-ის 1158-ე მუხლით დადგენილი პრეზუმფციის გაქარწყლება და გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მოპასუხის საკუთრებაში რეგისტრირებულ უძრავ ნივთებზე მოსარჩელე მართებულად იქნა მიჩნეული თანამესაკუთრედ 1/2 ნაწილში.
4.20. რაც შეეხება მოსარჩელის მიერ მითითებულ მოძრავ ნივთებს, სააპელაციო სასამართლომ უპირველესად ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ უძრავი ნივთებისგან განსხვავებით, მოძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების შეძენის მიმართ კანონმდებლობა რაიმე სპეციალურ ფორმას არ ითვალისწინებს, შესაბამისად, მოძრავი ნივთების შეძენა დასაშვებია ზეპირი ხელშეკრულებების ფარგლებშიც. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 158-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ივარაუდება, რომ ნივთის მფლობელი არის მისი მესაკუთრე. აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ის მოძრავი ნივთები, რომელიც განლაგებულია მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაში, მიჩნეულ უნდა იქნას ორივე მეუღლის მფლობელობასა და შესაბამისად საკუთრებაში არსებულ ნივთებად. აღნიშნული პრეზუმფცია მტკიცების ტვირთს აბრუნებს მოპასუხე მხარეზე, რომელმაც შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოდგენით უნდა დაადასტუროს, რომ სადავო მოძრავი ნივთები სსკ-ის 1161-ე და 1162-ე მუხლების საფუძველზე წარმოადგენს თანასაკუთრებიდან საგამონაკლისო შემთხვევას, კერძოდ: თითოეულ მეუღლეს ეკუთვნოდა დაქორწინებამდე, მიღებულია მემკვიდრეობით ან ჩუქებით; ან წარმოადგენს ინდივიდუალური სარგებლობის ნივთებს.
4.21. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მოპასუხეს პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილი შესაგებლის ფარგლებში არ მიუთითებია, რომ სარჩელში ჩამოთვლილი მოძრავი ნივთები მხარეებს ქორწინების პერიოდში არ ჰქონდათ შეძენილი. შესაგებელი ემყარებოდა იმ არგუმენტს, რომ სიაში ჩამოთვლილ ზოგიერთ მოძრავ ნივთს მეუღლეები არასდროს ფლობდნენ, ზოგი მათგანი მათი შვილებისაა, ხოლო ზოგი მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ნივთებია. შესაბამისად დგინდება, რომ მოპასუხე დაეთანხმა მოსარჩელის იმ მითითებას, რომ მოძრავი ნივთები, რომელიც განლაგებულია მისამართზე - ქ. თბილისი, .......... – შეძენილია მეუღლეთა ქორწინების პერიოდში და აღნიშნულ გარემოებას მოპასუხე მოცემულ ეტაპზე სადავოდ ვეღარ გახდის. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მოპასუხე საქმის მომზადების სტადიაზე მიუთითებდა ხსენებულ არგუმენტს, მასზე მოდიოდა იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ ნივთები მას ქორწინებამდე ეკუთვნოდა. აღსანიშნავია, რომ ამ გარემოების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა და აპელანტს ზეპირი ახსნა-განმარტებით დონეზეც კი არ აქვს დაკონკრეტებული, თუ რომელი ნივთები წარმოადგენდა მის საკუთრებას ქორწინებამდე. მხარე შემოიფარგლა მხოლოდ ზოგადი ხასიათის მითითებით, რაც ვერ ჩაითვლება მტკიცების ტვირთის რეალიზებად და რის კვლევაშიც სასამართლო ვერ შევა. აქედან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული პრეტენზია, რომ მოსარჩელემ ვერ შეძლო იმის დადასტურება, რომ აღნიშნული ნივთები მეუღლეთა ქორწინების პერიოდშია შეძენილი, ვერ იქნება გაზიარებული.
4.22. რაც შეეხება თავად ნივთების ჩამონათვალს, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აპელანტს საქმის განხილვის არცერთ ეტაპზე წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, ან კონკრეტული მითითება, თუ რომელი ნივთები წარმოადგენდა სსკ-ის 1161-1162-ე მუხლებით გათვალისწინებულ გამონაკლისებს, თუმცა მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არსებობს აპელანტის პოზიციის ნაწილობრივ გაზიარების წინაპირობა იმ საფუძვლით, რომ მოსარჩელის მიერ მითითებული ზოგიერთი მოძრავი ნივთის მისამართზე არსებობის დადასტურება საქმის მასალებით ვერ მოხდა. პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოსარჩელეს არასრული სახით ჰქონდა წარდგენილი თბილისის სააღსრულებო ბიუროს ქონების აღწერა/დაყადაღების აქტი, კერძოდ აქტს აკლდა დანართის ნაწილი, სადაც ჩამოთვლილია ის ნივთები, რომელთა მოძიება ვერ მოხერხდა, ან მოძიებულ იქნა სიისგან განსხვავებული რაოდენობით, თუ მახასიათებლით. სააპელაციო ინსტანციაში წარმოდგენილ იქნა დოკუმენტის სრულყოფილი ვერსია, რომელიც სააპელაციო სასამართლოს 13.05.2024 წ. საოქმო განჩინებით დაერთო საქმის მასალებს და საიდანაც დგინდება, რომ კრედიტორის მიერ წარდგენილი მოძრავი ნივთების სიიდან ადგილზე არ მოიძებნა შემდეგი რიგითობის ნივთები: 5.11; 5.44; 5.46; 5.49; 5.55; 5.56; 5.57; 5.58; 5.59; 5.66; 5.69; 5.76; 5.90; 5.98; 5.106; 5.107; 5.109; 5.110; 5.112; 5.115; 5.116; 5.117; 5.118; 5.127; 5.149; 5.150; 5.151. იმავე აქტის თანახმად, შემდეგი ნივთები აღმოჩენილ იქნა მისამართზე, თუმცა გარკვეული კორექტირებებით:
- 5.17. 51 ცალი საკოლექციო სანთებელა;
- 5.18. „დუპონის“ ფირმის ერთი ცალი ოქროს სანთებელა;
- 5.19. თეფშები 2 ცალი - ჩინური, ფაიფურის მოხატული ხელით 1 ცალი ღრმა 40 სმ დიამეტრის, იგივე ტექნიკით შესრულებული 1 ცალი 40 სმ დიამეტრის ბრტყელი თეფში;
- 5.20. თეფშები 2 ცალი - 1 ღრმა ფორმის, ჩინური, ფაიფური, მოხატული ხელით 30 სმ დიამეტრის, და 1 ბრტყელი ფორმის იგივე ტექნიკით შესრულებული 30 სმ დიამეტრის, 1870 წელი;
- 5.23. თეფშები - 7 ცალი, ჩინური ხელით მოხატული, სხვადასხვა დიზაინით, 1900 წელი;
- 5.93. ბელგიური ხის კარადა 6 ფეხით, მოჩუქურთმებული, 220X80სმ, 1940 წელი;
- 5.97. ქანდაკების სადგამი მისაყუდებლიანი 2 ცალი - ბელგიური, 1970 წელი;
- 5.136. ჭაღი - ბელგიური, ბრინჯაო, 10 სანთლიანი, 1950 წელი;
- 5.148. ჩემოდნები - 4 ცალი მწვანე და 4 სხვადასხვა სახის ჩემოდანი.
4.23. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი თბილისის სააღსრულებო ბიუროს ქონების აღწერა/დაყადაღების აქტისა და მისი დანართის საწინააღმდეგოდ მოსარჩელეს ან მოპასუხეს რაიმე სხვა მტკიცებულება, ან დასაბუთებული არგუმენტაცია არ წარმოუდგენიათ. დადგენილია, რომ აქტის შედგენის პროცესში აღმასრულებელი იმყოფებოდა ადგილზე, მოწმეთა და მხარეთა თანდასწრებით ახდენდა ნივთების აღწერას, რასაც ხელმოწერით ადასტურებენ დამსწრე პირები. ამასთან, ორივე მხარე საკუთარი პოზიციის გასამყარებლად ხსენებულ მტკიცებულებას ეყრდნობა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი მოძრავი ნივთების თანამესაკუთრედ ცნობის ნაწილში, სასამართლო უნდა დაეყრდნოს აღმასრულებლის აქტში მითითებულ ჩამონათვალს, საიდანაც ცალსახად დასტურდება, თუ რა ნივთები აქვს მოპასუხეს მფლობელობაში და რომელი ნივთების არსებობა არ დგინდება.
5. მოპასუხის საკასაციო საჩივრის საფუძვლები
5.1. მოპასუხემ საკასაციო საჩივრით ნაწილობრივ გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის უარყოფა მოითხოვა.
5.2. კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არასწორადაა შეფასებული და დადგენილი მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმი უძრავ და მოძრავ ქონებებზე, ასევე, აღნიშნულთან დაკავშირებული მტკიცების ტვირთის განაწილების საკითხი, რის შედეგადაც მოხდა ისეთი ქონებების გაყოფა, რაც მეუღლეთა თანასაკუთრებას არ წარმოადგენდა.
5.3. კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს იმ შეფასებას, რომ ვინაიდან სადავო უძრავი ქონებები შეძენილია მხარეთა ქორწინების განმავლობაში და მათი ერთ ოჯახად ცხოვრების პერიოდში, ამიტომ წარმოადგენს მეუღლეთა თანასაკუთრებას. თავად მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ მისივე გადაწყვეტილებითა და ნებით, აღნიშნული ქონება საკუთრების უფლებით აღირიცხა მოპასუხის სახელზე, მეუღლის დასაჩუქრებისა და პატივისცემის მიზნით. შესაბამისად, ასეთ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმი ვერ გავრცელდება, მიუხედავად იმისა, რომ ფორმალურად ჩუქების ხელშეკრულება არ არსებობს.
5.4. სადავო მოძრავ ნივთებთან დაკავშირებით, კასატორმა განმარტავს, რომ იგი შეძენილია მხარეთა დაქორწინებამდე და მოპასუხის ინდივიდუალური საკუთრებაა. მოსარჩელე ვერ ადასტურებს, რომ სადავო მოძრავი ნივთების შეძენა ქორწინების პერიოდში მოხდა.
6. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
6.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 7 ნოემბრის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად დაასკვნა, რომ მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ ის დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:
7. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
8. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი პუნქტით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება); საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რაც საშუალებას მისცემდა სასამართლოს, არსებითად განსახილველად დაეშვა საკასაციო განაცხადი.
9. საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია, სადავო უძრავი და მოძრავი ნივთების მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევის მართლზომიერება. კასატორს სამი ძირითადი პრეტენზია აქვს წარმოდგენილი - 1. სადავო მოძრავი ნივთები შეძენილია ქორწინებამდე, ამიტომ ისინი მისი ინდივიდუალური საკუთრებაა; 2. სადავო უძრავი ქონებები მოსარჩელემ მოპასუხეს აჩუქა; 3. მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი არასწორად განაწილდა.
10. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 1158-ე მუხლი ადგენს მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების მათ საერთო ქონებად, თანასაკუთრებად არსებობის პრეზუმფციას. ნორმა განსაზღვრავს მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმს, რომლითაც დადგენილია მათი უფლებები ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონების მიმართ და ემსახურება ოჯახის ინტერესების დაცვის მიზანს, კერძოდ, ივარაუდება, რომ ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონება შეძენილია ოჯახის გაძღოლის, საერთო მიზნების უზრუნველსაყოფად, ამდენად, დავის შემთხვევაში ქორწინების განმავლობაში ქონების შეძენის ფაქტი (კანონით დადგენილი გამონაკლისების გარდა) საკმარისი საფუძველია ქონების მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევისათვის. სადავო ქონების თანასაკუთრებად პრეზუმირების ფარგლებში, საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმ მხარეს, რომელიც სადავოდ ხდის ამ გარემოებას (სუსგ №ას-1426-1346-2017, 02.03.2018წ.). სსკ-ის 1164-ე მუხლის თანახმად, მეუღლეთა საერთო ქონება თითოეული მეუღლის მოთხოვნით შეიძლება გაიყოს როგორც ქორწინების განმავლობაში, ისე მისი შეწყვეტის შემდეგ.
11. საოჯახო ურთიერთობების მომწესრიგებელი კანონმდებლობით, მეუღლის ქონებრივი უფლების რეალიზაცია - სადავო მატერიალური სიკეთის, რეგისტრირებული ქორწინების პერიოდში შეძენის ფაქტზეა დამოკიდებული. ამასთან, ნორმით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგისთვის ერთ-ერთი მეუღლე უნდა ითხოვდეს საერთო ქონების გაყოფას, რაც ნიშნავს საერთო ქონების რეალურ/იდეალურ წილად ტრანსფორმირებას.
12. მეუღლეთა საკუთრება იყოფა ორ ნაწილად: ინდივიდუალურ (სსკ-ის 1161-ე-1162-ე მუხლები) და საერთო თანაზიარ საკუთრებად (სსკ-ის 1158-ე მუხლი). ინდივიდუალურია ისეთი ქონება, რომელიც ერთ-ერთ მეუღლეს ეკუთვნის და თვითონვე განკარგავს. თანაზიარ ქონებად (მეუღლეთა საერთო ქონებად) ჩაითვლება მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება, თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ასეთ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების უფლება წარმოიშობა მაშინაც, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო საქმიანობას, უვლიდა შვილებს ან სხვა საპატიო მიზეზის გამო არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი. ქორწინების განმავლობაში მეუღლეთა შორის შეძენილ ქონებაზე თანასაკუთრების რეჟიმის დაწესებით, კანონმდებელი ხელმძღვანელობს იმ ვარაუდით, რომ, როგორც წესი, ასეთი ქონება იქმნება მეუღლეთა ერთობლივი სახსრებით, საოჯახო მეურნეობის ერთობლივი გაძღოლითა და ერთობლივი შრომით (შდრ. სუსგ №ას-7-7-2016, 16.03.2016წ; №ას-708-708-2018, 26.07.2019წ.).
13. უძრავ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების წარმოშობის საფუძველია, რომ ქონება ერთობლივი მეურნეობის მართვის შედეგად იყოს შეძენილი. ქორწინების განმავლობაში მეუღლეთა შორის შეძენილ ქონებაზე თანასაკუთრების რეჟიმის დაწესებით, კანონმდებელი ხელმძღვანელობს იმ ვარაუდით, რომ, როგორც წესი, ასეთი ქონება იქმნება მეუღლეთა ერთობლივი სახსრებით, საოჯახო მეურნეობის ერთობლივი გაძღოლითა და ერთობლივი შრომით. მეუღლეთა ქორწინების განმავლობაში შეძენილ ქონებას (მეუღლეების საერთო ქონებას) მიეკუთვნება, როგორც შრომის საქმიანობით მიღებული ორივე მეუღლის შემოსავალი, ასევე სამეწარმეო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლები და სხვა სახის შემოსავალი, რომლებსაც სპეციალური მიზნობრივი დანიშნულება არ აქვთ, აგრეთვე ნებისმიერი სხვა ქონება, რომელიც შეძენილია მეუღლეების მიერ ქორწინების განმავლობაში, მიუხედავად იმისა, ვის სახელზეა იგი შეძენილი ან რომელი მეუღლის მიერ არის გადახდილი თანხა“ (იხ. სუსგ №ას-7-7-2016, 16 მარტი, 2016 წელი).
14. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ სადავო უძრავი ქონებები ერთმნიშვნელოვნად ექცევა მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმში და მიიჩნევს, რომ სსკ-ის 1158-ე (მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს მათ საერთო ქონებას (თანასაკუთრებას), თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ასეთ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების უფლება წარმოიშობა მაშინაც, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო საქმიანობას, უვლიდა შვილებს ან სხვა საპატიო მიზეზის გამო არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი), 1159-ე (თანასაკუთრებაში არსებულ ქონებაზე მეუღლეებს აქვთ თანაბარი უფლებები. ამ ქონების ფლობა, სარგებლობა და განკარგვა ხორციელდება მეუღლეთა ურთიერთშეთანხმებით), 1164-ე (მეუღლეთა საერთო ქონება თითოეული მეუღლის მოთხოვნით შეიძლება დაიყოს როგორც ქორწინების განმავლობაში, ისე მისი შეწყვეტის შემდეგ) და 1168.1-ე (იმ ქონების გაყოფისას, რომელიც მეუღლეთა თანასაკუთრებას წარმოადგენს, მეუღლეთა წილი თანაბარია, თუ მათ შორის შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული) მუხლების დანაწესიდან გამომდინარე, მოპასუხის საკუთრებაში არსებული ქონებების 1/2 ნაწილი ეკუთვნის მოსარჩელეს.
15. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო უძრავი ქონებები შეძენილია 2012 წლის 26 იანვარს მოპასუხესა და ბანკს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით. უძრავი ქონებები საჯარო რეესტრში მოპასუხის სახელზეა აღრიცხული. მოპასუხე სადავო უძრავ ქონებებს ინდივიდუალურ საკუთრებად მიიჩნევს, რადგან აცხადებს, რომ ისინი მეუღლემ (მოსარჩელემ) მას აჩუქა. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას ჩუქების ურთიერთობის შესახებ ფაქტის არარსებობის შესახებ (იხ. ამ განჩინების 4.14-4.19 ქვეპუნქტები) და განმარტავს, რომ მოპასუხეს, როგორც მეუღლეთა ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების თანასაკუთრებად მიჩნევის პრეზუმფციის უარმყოფელ მხარეს, ეკისრება მტკიცების ტვირთი იმ გარემოების დასადასტურებლად, რომ სადავო ქონება მისი ინდივიდუალური საკუთრებაა, როგორც საჩუქარი. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მართებულად განაწილდა მტკიცების ტვირთი, რომლის დაძლევაც მოპასუხემ ვერ შეძლო. საქმეში წარმოდგენილი ნასყიდობის ხელშეკრულებით დადგენილი შედეგის საწინააღმდეგოდ მოპასუხემ (კასატორმა) ვერ წარმოადგინა სარწმუნო მტკიცებულება, საკუთარი ახსნა-განმარტების გარდა, რომ უძრავი ქონება რეალურად მას მეუღლემ (მოსარჩელემ) აჩუქა. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებაზე და სრულად იზიარებს მას, რომ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გადასვლის კანონით დადგენილი სპეციალური/სავალდებულო ფორმისა და წესის გათვალისწინებით, შეუძლებელია სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნიოს ფაქტი უძრავი ქონების ჩუქების შესახებ, როდესაც საქმეში ამის დამადასტურებელი წერილობითი მტკიცებულება წარმოდგენილი არ არის (იხ. ამ განჩინების 4.14-4.19 ქვეპუნქტები).
16. სსსკ-ის მე-4 მუხლი განსაზღვრავს შეჯიბრებითობის პრინციპს, რომლის თანახმად, მტკიცების საგნის განსაზღვრა და მასში შემავალი ფაქტები დამტკიცების ტვირთი მხარეებს ეკისრებათ. ამდენად, გარემოება დამტკიცებულად შეიძლება ჩაითვალოს, თუ ერთი მხარე მიუთითებს მასზე და მეორე მხარე არ ეწინააღმდეგება ამ მითითებას. ეს იმას ნიშნავს, რომ შეჯიბრებითი პრინციპის საფუძველზე, მოპასუხე უნდა შეედავოს მოსარჩელის გამართულ (დასაბუთებულ) მოთხოვნას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, იგი წააგებს სამართლებრივ დავას. მოპასუხის სტადიაზე მოწმდება არა მხოლოდ ის, წარადგინა თუ რა მოპასუხემ შესაგებელი, არამედ - წარდგენილი შესაგებელი რამდენად აბათილებს და არყევს (მოსარჩელის განმარტებების საფუძველზე შექმნილ) მოთხოვნის წარმოშობის ვარაუდს, კერძოდ, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს სარჩელისაგან მოპასუხის თავდაცვის ისეთ ეფექტურ საშუალებას, როგორიცაა - შესაგებელი. შესაგებელი, როგორც მოპასუხის საპროცესო თავდაცვის საშუალება, მნიშვნელოვანი ინსტიტუტია სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, მასში ვლინდება წერილობითი შეჯიბრებითობის პრინციპი. იგი ასევე ერთგვარი გამოხატულებაა დისპოზიციურობის (სსსკ-ის მე-3 მუხლი) პრინციპისა, რომელიც უზრუნველყოფს მხარეთა საპროცესო უფლებების ავტონომიურად განკარგვის შესაძლებლობას. საპროცესო ავტონომიის ფარგლებში მოპასუხის გადასაწყვეტია, ცნობს თუ არა სარჩელს, დაასრულებს თუ არა საქმეს მორიგებით ან რა სახის საპროცესო თავდაცვის საშუალებას გამოიყენებს, რაც გარკვეულწილად დავასა და სარჩელში მითითებულ გარემოებებზე პასუხის გაცემას გულისხმობს. შესაბამისად, სარჩელის წარმატება იმაზე იქნება დამოკიდებული, თუ რამდენად კვალიფიციურად დაიცავს თავს მოპასუხე სარჩელისაგან.
17. საკასაციო პალატამ ერთ-ერთ საქმეზე აღნიშნა, რომ სსსკ-ის 201-ე მუხლის მეოთხე და მეხუთე ნაწილების თანახმად, „პასუხში (შესაგებელში) სრულყოფილად და თანამიმდევრობით უნდა იყოს ასახული მოპასუხის მოსაზრებები სარჩელში მითითებულ თითოეულ ფაქტობრივ გარემოებასა და მტკიცებულებასთან დაკავშირებით. თუ მოპასუხე არ ეთანხმება სარჩელში მოყვანილ რომელიმე გარემოებას, იგი ვალდებულია, მიუთითოს ამის მიზეზი და დაასაბუთოს შესაბამისი არგუმენტაციით; წინააღმდეგ შემთხვევაში მას ერთმევა უფლება, შეასრულოს ასეთი მოქმედება საქმის არსებითად განხილვის დროს. მოპასუხე ვალდებულია, პასუხს დაურთოს მასში მითითებული ყველა მტკიცებულება. თუ მოპასუხეს საპატიო მიზეზით არ შეუძლია პასუხთან ერთად მტკიცებულებათა წარდგენა, იგი ვალდებულია, ამის შესახებ მიუთითოს პასუხში. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოპასუხეს ერთმევა უფლება, შემდგომში წარადგინოს მტკიცებულებები). სამოქალაქო პროცესში მტკიცების საგანი, რომელიც წარმოადგენს სადავო მატერიალურსამართლებრივ ფაქტებს, რომელზეც მიუთითებენ მოსარჩელე და მოპასუხე, მოთხოვნის თუ შესაგებლის დასაბუთების ან გაქარწყლებისათვის, შეუძლებელია წარმოვიდგინოთ მტკიცებითი საქმიანობის გარეშე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილი ნათელი დადასტურებაა იმისა, რომ მოპასუხე ვალდებულია, საქმის მომზადების მიზნით აქტიურად იმოქმედოს, რაც, უპირველესად, სასამართლოსათვის სარჩელზე მისი წერილობითი მოსაზრებების წარდგენით გამოიხატება. მოპასუხის მიერ ამ უფლების განუხორციელებლობა, სსსკ-ის 206-ე მუხლის შესაბამისად, ართმევს მას უფლებას, შეასრულოს ასეთი მოქმედება ამ საქმის არსებითად განხილვის დროს (ანუ, სასამართლოს სხდომაზე მხარისაგან მტკიცებულების მიღება აღარ ხდება). ამ შემთხვევისათვის სხვა რაიმე სპეციალურ შედეგს კანონი არ ადგენს“ (სუსგ დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმეზე №ას-664-635-2016, 2017 წლის 2 მარტი).
18. მოცემულ შემთხვევაში, სადავო მოძრავ ნივთებთან დაკავშირებით, მოპასუხეს, როგორც უკვე აღინიშნა შესაგებლით სადავოდ არ გაუხდია მოძრავი ნივთების ქორწინების განმავლობაში შეძენის ფაქტი და მოპასუხემ ვერ გააქარწყლა მოძრავი ნივთების მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევის პრეზუმფცია, რაც ცხადყოფს, რომ მოპასუხემ ვერ დაძლია მისი წილი მტკიცების ტვირთი. საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ მოძრავი ნივთები, მოპასუხეს ქორწინებამდე ეკუთვნოდა და ინდივიდუალური საკუთრებაა, აღსანიშნავია, რომ ამ გარემოების დასადასტურებლად მოპასუხეს ზეპირი ახსნა-განმარტების დონეზეც კი არ აქვს დაკონკრეტებული, თუ რომელი ნივთები წარმოადგენდა მის საკუთრებას ქორწინებამდე.
19. სსკ-ის 1158-ე მუხლი ადგენს მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების მათ საერთო ქონებად, თანასაკუთრებად არსებობის პრეზუმფციას. ნორმა განსაზღვრავს მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმს, რომლითაც დადგენილია მათი უფლებები ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონების მიმართ და ემსახურება ოჯახის ინტერესების დაცვის მიზანს, კერძოდ, ივარაუდება, რომ ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონება შეძენილია ოჯახის გაძღოლის, საერთო მიზნების უზრუნველსაყოფად, მიუხედავად იმისა, ვის სახელზეა იგი შეძენილი ან რომელი მეუღლის მიერ არის გადახდილი თანხა. შესაბამისად, დავის შემთხვევაში ქორწინების განმავლობაში ქონების შეძენის ფაქტი (კანონით დადგენილი გამონაკლისების გარდა) საკმარისი საფუძველია ქონების მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევისათვის. სადავო ქონების თანასაკუთრებად პრეზუმირების ფარგლებში, საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმ მხარეს, რომელიც სადავოდ ხდის ამ გარემოებას.
20. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა სამართლებრივად სწორად შეაფასეს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და სადავო ქონება (უძრავი/მოძრავი) მართებულად მიიჩნიეს მოსარჩელისა და მოპასუხის თანასაკუთრებად. აღნიშნული დასკვნის საწინააღმდეგო, დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) კასატორის მიერ წარმოდგენილი არ არის.
21. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპზე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ თავიანთი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში.
22. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, მართებულია გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სადავო უძრავი და მოძრავი ქონებების მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევის თაობაზე, მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი განაწილებულია კანონის შესაბამისად და სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი პრაქტიკის საფუძველზე.
23. კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.
24. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ე.ი–ნის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. ე.ი–ნს (პ/ნ ........) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს ნ.გ–ძის (პ/ნ ..........) მიერ, საკასაციო საჩივარზე, სახელმწიფო ბაჟის სახით, სს „ლიბერთი ბანკში“ 28.10.2024 წლის N48992694 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 6 000 ლარის 70% 4 200 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე თეა ძიმისტარაშვილი
მოსამართლეები: მირანდა ერემაძე
არჩილ კოჭლამაზაშვილი