საქმე №ას-933-2025 20 მარტი, 2026 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მიქაბერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვლადიმერ კაკაბაძე, ბადრი შონია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - ნ.გ–ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „S.M.4 F.“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 2 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. შპს „S.M.4 F.“-მ (შემდგომში - მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე) სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში ნინო გამგებლის (შემდგომში - მოპასუხე, კასატორი) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა ზიანის ანაზღაურების სახით 80 771.47 ლარის დაკისრება.

2. მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილებით, მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხეს 80 771.47 ლარის გადახდა მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა.

4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 22 დეკემბრის განჩინებით, მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილება.

6. სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული განჩინება მოპასუხემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება, ასევე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც სარჩელი არ დაკმაყოფილდებოდა.

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 მარტის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად, ხოლო 2023 წლის 16 ნოემბრის განჩინებით იგი ცნობილ იქნა დასაშვებად. შემდგომ, 2023 წლის 1-ელი დეკემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2022 წლის 22 დეკემბრის განჩინება და საქმე იმავე სასამართლოს დაუბრუნდა ხელახლა განსახილველად.

8. უზენაესი სასამართლოს მითითებით, სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი ამ კონკრეტულ დავაში წარმოადგენს მხოლოდ ერთ-ერთ მტკიცებულებას, რომელიც სსსკ-ის 105-ე მუხლის შესაბამისად, საჭიროებს მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში შეფასებას, რაც ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებს არ განუხორციელებიათ. საერთო სასარჩელო წარმოების წესით დელიქტური ურთიერთობისათვის დამახასიათებელი ცალკეული ელემენტების მტკიცების ნაწილში, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ, ხელახლა დასადგენ გარემოებას წარმოადგენს მოპასუხის დანაშაულებრივი ქმედებების შედეგად, მიადგა თუ არა მოსარჩელეს ზიანი.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 2 აპრილის განჩინებით, მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც მოპასუხემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა.

10. კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ეწინააღმდეგება როგორც უშუალოდ საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას, ასევე უზენაესი სასამართლოს მიერ მსგავს საქმეებზე დამკვიდრებულ პრაქტიკას. ამასთან, წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება საწარმოსთვის საგადასახადო ვალდებულების დაკისრებისას მოპასუხის მიერ დანაშაულებრივი ქმედების ჩადენის ფაქტიც.

11. კასატორის განმარტებით, სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი განაჩენით არ დგინდება მოპასუხის პასუხისმგებლობა მოსარჩელის მიმართ წარმოშობილ ზიანთან დაკავშირებით. განაჩენით დგინდება მხოლოდ პასუხისმგებლობა სახელმწიფოს მიმართ მიყენებულ ზიანზე 8 135 ლარის ოდენობით, რაც კასატორის მიერ სრულად იქნა გადახდილი. ამასთან, სისხლის სამართლის საქმეზე სხვა დაზარალებული არ ფიქსირდება, ხოლო განაჩენში არ არის მითითება მოსარჩელისათვის მიყენებულ ზიანზე და, შესაბამისად, არც მისი ოდენობაა დადგენილი.

12. კასატორი აღნიშნავს, რომ არა მოსარჩელე კომპანია, არამედ მისი დამფუძნებელი და დირექტორი პირადი ანგარიშიდან ფარავდა საგადასახადო ორგანოს მიერ მოსარჩელისათვის დაკისრებულ დავალიანებას, რის გამოც კომპანიის აქტივი არ შემცირებულა. შესაბამისად, პარტნიორის მიერ საწარმოს დავალიანების დაფარვა არ წარმოშობს მოპასუხისათვის თანხის დაკისრების სამართლებრივ საფუძველს, ვინაიდან არ დასტურდება მოსარჩელის ქონებრივი დანაკლისი და არ იკვეთება მისი აქტივებიდან თანხის გადინება რაიმე ვალდებულების დასაფარად. კასატორის პოზიციით, ვინაიდან მოსარჩელის აქტივები არ შემცირებულა და არც მისი პასივები გაზრდილა, სასამართლოს გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია. ამასთან, სარჩელში არ არის წარმოდგენილი ინფორმაცია სესხის აღების ან სხვა გზით თანხების მოზიდვის შესახებ. გარდა ამისა, მოსარჩელემ 2022 წლის 29 აპრილს შეადგინა დოკუმენტი, სადაც თავადვე ფიქსირდება როგორც სესხის გამცემი, ასევე როგორც სესხის მიმღები კომპანიის დირექტორი და დამფუძნებელი, რითაც ცდილობს დაასაბუთოს, თითქოს სესხი გამოყენებული იყო დავალიანების დასაფარად. ცალსახაა, რომ მოსარჩელის მიერ დოკუმენტი შეიქმნა შესაგებლის საპასუხოდ, როდესაც მათთვის ნათელი გახდა, რომ კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობა.

13. კასატორი ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ კომპანიამ და დირექტორმა სრულად უგულებელყვეს სახელმწიფოს მიერ წარდგენილი საგადასახადო მოთხოვნები, არ გაასაჩივრეს კომპანიისათვის დაკისრებული ჯარიმები, რომელიც შესაძლებლობას იძლეოდა მისი შემცირების. ამ ქმედებებით დავალიანება გახდა აღიარებული, რითაც საშუალება მიეცა სახელმწიფოს, ყადაღა დაედო კომპანიის აქტივებზე და მოითხოვა მისი რეალიზაცია. სავალალო შედეგამდე კომპანია მიიყვანა დირექტორის არაკეთილსინდისიერმა საქმიანობამ. სასამართლომ სრულად უგულებელყო დირექტორის პასუხისმგებლობის საკითხიც და მიიღო გადაწყვეტილება, რომელიც სრულად ეწინააღმდეგება უზენაეს სასამართლოს პრაქტიკას, რომლის თანახმად, შექმნილია ერთგვაროვანი პრაქტიკა, სადაც ხაზგასმითაა განმარტებული დირექტორის პასუხისმგებლობის საკითხი.

14. მოპასუხის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულება ვერ გამორიცხავს იმ ფაქტს, რომ საწარმოს მართავდა დირექტორი. მას ხელი მიუწვდებოდა rs.ge-ზე, სწორედ ის იყო პირი, რომელიც მუდამ აკონტროლებდა ყველა ტრანზაქციასა თუ ოპერაციას, შესაბამისად, წარმოუდგენელია, როგორ შეძლებდა მოპასუხე დირექტორის გვერდის ავლით რაიმე სახის ოპერაციას. მის მოვალეობებში არ შედიოდა დირექტორის მითითების გარეშე ანგარიშფაქტურების გამოწერა-დადასტურება, რადგან ზემოაღნიშნული ოპერაციები პირდაპირ დაკავშირებული იყო კომპანიის მიერ დადებულ გარიგებებთან, მათ სრულად აკონტროლებდა კომპანიის დირექტორი. სასამართლომ არ იმსჯელა ბუღალტრის უფლებამოსილების ფარგლებზეც.

15. კასატორი ყურადღებას ამახვილებს შემოსავლების სამსახურის მოთხოვნებზეც და მიიჩნევს, რომ მისთვის ზიანის დაკისრების საფუძველი არ დგინდება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

16. საკასაციო სასამართლომ, სსსკ-ის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

17. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

18. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, კერძოდ:

19. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას იქნა დაშვებული და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება ან/და დადგენა, აგრეთვე მატერიალური სამართლის ნორმების არასწორი გამოყენება ან/და განმარტება.

20. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

21. სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ:

21.1 მოპასუხე 2014 წლიდან ახორციელებდა ბუღალტრულ მომსახურებას მოსარჩელე კომპანიისთვის და იმყოფებოდა შრომითსამართლებრივ ურთიერთობაში, რის საფუძველზეც მას ჰქონდა წვდომა შემოსავლების სამსახურის ვებგვერდზე. სამსახურებრივი მოვალეობების შესრულების ფარგლებში, იგი ახდენდა ზედნადებებისა და ანგარიშ-ფაქტურების შედგენასა და დადასტურებას, ასევე ამზადებდა და წარადგენდა დეკლარაციებს და სხვა შესაბამის დოკუმენტაციას.

21.2 2019 წლის 17 სექტემბრის პირის ბრალდების შესახებ დადგენილების, ასევე, 2019 წლის 20 ნოემბრის განაჩენის შესაბამისად, ირკვევა, რომ მოპასუხემ სამსახურებრივი უფლებამოსილების შესრულებისას ბოროტად გამოიყენა სამსახურებრივი მდგომარეობა და ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენების გზით, დიდი ოდენობით დღგ-ის აქტივის შექმნისა და მისი მოტყუებით სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოტანის მიზნით, არაერთი ყალბი ანგარიშფაქტურა გამოწერა და დაადასტურა. კერძოდ, მოპასუხემ მოსარჩელე კომპანიის სახელზე 2019 წლის 1-ელ აპრილს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 40900 ლარის (დღგ - 6238.98 ლარი) ყალბი საგადასახდო ანგარიშფაქტურები (სასტუმროს მომსახურება), ასევე, შპს „ი–ის“ სახელზე 2019 წლის 4 მარტს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 32 000 ლარის (დღგ - 4 881.36 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურები (სარემონტო მომსახურება). 2019 წლის 17 აპრილს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა სულ 59500 ლარის (დღგ - 9 076 ლარი) ყალბი საგადასახდო ანგარიშფაქტურები (მომსახურება). 2019 წლის 16 მარტს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 85 000 ლარის (დღგ - 12 966.10 ლარი) ყალბი საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურა (შენობა-ნაგებობა, დიზაინი, არქიტექტურა). 2019 წლის 18 მარტს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 85 000 ლარის (დღგ - 12 966.10 ლარი) ყალბი საგადასახდო ანგარიშფაქტურა (შენობა-ნაგებობა). მოპასუხემ 2019 წლის მარტი-მაისის პერიოდში დამატებით გამოწერა და დაადასტურა შემდეგი ყალბი ანგარიშფაქტურები: 2019 წლის 28 მარტს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 60000 ლარის (დღგ - 9 152.54 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა (ტექნიკური აღჭურვილობა). 2019 წლის 29 მარტს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 22 000 ლარის (დღგ - 3355.93 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა (ქსელური მომსახურება). 2019 წლის 4 აპრილს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 45000 ლარის (დღგ - 6 864.41 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა (მომსახურება). 2019 წლის 16 აპრილს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 37 500 ლარის (დღგ - 5720.34 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა (მომსახურება). 2019 წლის 27 მარტს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა 36 200 ლარის (დღგ - 5 522 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა (აზომვითი ნახაზები და არქიტექტურა). 2019 წლის 29 მარტს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა (საბეჭდი მანქანა-დანადგარის ჯამური ღირებულება 36000 ლარი (დღგ - 5 491.53 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. 2019 წლის 30 მარტს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა ტურისტული მომსახურების ღირებულების ჯამის, 38000 ლარის (დღგ - 5796.61 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა. 2019 წლის 20 მაისს გამოწერა და იმავე დღეს დაადასტურა რკინის კონსტრუქციის - 39 130 ლარის (დღგ - 5968.98 ლარი) ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა.

21.3 2019 წლის 8 მაისს სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ შედგენილი საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტით გამოვლინდა ე.წ. უსაქონლო (ფიქციური) ოპერაციები და ყალბი ანგარიშფაქტურების გამოწერის ფაქტები, რის საფუძველზეც მოსარჩელეს შემოსავლების სამსახურის 2019 წლის 13 მაისის №14966 ბრძანებით დაერიცხა 27 999 ლარი. შესაბამისად, 2019 წლის 14 მაისს გამოიცა შესაბამისი საგადასახადო მოთხოვნა. აღნიშნულის თანახმად, 2019 წლის თებერვლის საანგარიშო პერიოდზე ჩატარებული კამერალური საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტით განისაზღვრა, რომ გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა 27 999 ლარი, საიდანაც 18 666 ლარი წარმოადგენს ძირითად გადასახადს, ხოლო 9 333 ლარი ჯარიმას.

21.4 2019 წლის 10 ივნისს სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ შედგენილი მორიგი საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტით დამატებით გამოვლინდა ე.წ. უსაქონლო (ფიქციური) ოპერაციები და ყალბი ანგარიშფაქტურების გამოწერის ფაქტები, რის საფუძველზეც შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 19 ივნისის №19865 ბრძანებით, იმავე დღეს გამოცემული საგადასახადო მოთხოვნის შესაბამისად, მოსარჩელეს გადასახდელად დაერიცხა 67 982.03 ლარი.

21.5 2019 წლის 19 დეკემბერს სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ შედგენილი მორიგი საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტით დამატებით გამოვლინდა დარღვევები შესამოწმებელ პერიოდზე, რის საფუძველზეც შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 25 დეკემბრის №46224 ბრძანებით, იმავე დღეს გამოცემული საგადასახადო მოთხოვნის შესაბამისად, მოსარჩელეს დამატებით გადასახდელად დაერიცხა 2 921.17 ლარი.

21.6 სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 19 აპრილის №11925 ბრძანების საფუძველზე, მოსარჩელე კომპანიის მიმართ დაინიშნა კამერალური საგადასახადო შემოწმება ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების სისწორის დადგენის მიზნით, დღგ-ის ნაწილში, ხოლო შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2019 წლის თებერვლის საანგარიშო პერიოდი. შემდგომ, 2019 წლის 26 აგვისტოს №29822 ბრძანებით აღნიშნულ შემოწმებაში შევიდა ცვლილება და შესამოწმებელი პერიოდი განისაზღვრა 2016 წლის 1 იანვრიდან 2019 წლის 1 აგვისტომდე პერიოდით. გარდა ამისა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 15 აპრილის №11130 ბრძანებით დაინიშნა მოსარჩელის საქმიანობის ხელახალი კამერალური საგადასახადო შემოწმება, რომლის შედეგების საფუძველზე, 2020 წლის 15 მაისის ბრძანებითა და 18 მაისის საგადასახადო მოთხოვნით, მოსარჩელეს დამატებით გადასახდელად დაერიცხა 58 360.15 ლარი.

21.7 2020 წლის 23 აპრილს შედგენილი საგადასახადო შემოწმების აქტით დამატებით გამოვლინდა დარღვევები შესამოწმებელი პერიოდის ფარგლებში. აქტში დარიცხვის საფუძვლად მითითებულია, რომ კომპანიის ბუღალტრის მიერ განხორციელდა ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენება დიდი ოდენობით დღგ-ის აქტივის შექმნისა და შემდგომში ბიუჯეტიდან თანხის დაბრუნების მიზნით. ამავე აქტის თანახმად, კომპანიის მიერ წარმოდგენილი დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციები მიჩნეულია ფიქციურ გარიგებებად, ხოლო გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშფაქტურები ყალბად, რის საფუძველზეც კომპანიას დამატებით დაეკისრა 127 892 ლარის ოდენობის ჯარიმა.

21.8 2020 წლის 24 იანვარს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას შუამდგომლობით მიმართა მოსარჩელე კომპანიის დაყადაღებული ქონების ღია აუქციონზე რეალიზაციის მოთხოვნით. აღნიშნული ყადაღა გამოყენებული იყო სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2019 წლის 12 ნოემბრის №011-6589 ბრძანების საფუძველზე, რომლითაც მოსარჩელე კომპანიის საკუთრებაში არსებულ და/ან მის ბალანსზე რიცხულ ნებისმიერ ქონებას დაედო ყადაღა.

21.9 თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 8 ოქტომბრის ბრძანების შესაბამისად, დაკმაყოფილდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის შუამდგომლობა მოსარჩელე კომპანიის დაყადაღებული ქონების ღია აუქციონზე რეალიზაციის შესახებ. ქონების რეალიზაციის თავიდან აცილებისა და საგადასახადო ვალდებულებების დაფარვის მიზნით, მოსარჩელემ გადაიხადა 24 897 ლარი.

21.10 2019 წლის მარტის საანგარიშო პერიოდზე 2019 წლის 10 ივნისს შედგენილი კამერალური საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა 67 889 ლარი, საიდანაც 45 259 ლარი წარმოადგენს ძირითად გადასახადს, ხოლო 22 630 ლარი ჯარიმას.

21.11 თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 8 ოქტომბრის ბრძანების მიხედვით, გადამხდელს 2019 წლის მარტის დღგ-ის დეკლარაციაში ჩათვლილი აქვს თანხა შპს „o“-ისგან (ს/ნ ........), შპს „ბ.ჯ–გან“ (ს/ნ .........) და შპს „ს.ჯ–ია S.G“-სგან (ს/ნ .........) მიღებული ელექტრონული ანგარიშფაქტურების საფუძველზე, სულ 45 259 ლარი. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის თბილისის მთავარი სამმართველოს მე-4 სამმართველოში განიხილებოდა სისხლის სამართლის №092200619004 საქმე მოსარჩელეს, შპს „კ.ი.თ–ის“ (ს/ნ .........), შპს „O“-ის (ს/ნ ..........), შპს „P“-ის (ს/ნ .........), შპს „ი–ის“(ს/ნ ..........), შპს „ბ.ჯ–“ (ს/ნ ..........), შპს „ს.ჯ–ია S.G“-ს (ს/ნ .........), შპს „ა.ი.თ–ის“- (ს/ნ .........) მიერ ჯგუფურად ყალბი სასაქონლო ზედნადებებისა და საგადასახადო ა/ფაქტურების დამზადება-გამოყენების ფაქტზე, დანაშაული გათვალისწინებულია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით. შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან 2019 წლის 25 ოქტომბრის №13845/15-04-03/4 შემოსული წერილით ირკვევა, რომ 2019 წლის პერიოდში ზემოაღნიშნული გადასახადის გადამხდელების მიერ მიღებულ-გამოწერილი სასაქონლო ზედნადებები და ყველა საგადასახადო ანგარიშფაქტურები არის ყალბი. შემოსავლების სამსახურში აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 28 ოქტომბრის №21-14/115502 წერილის პასუხად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან 2019 წლის 1-ელი ნოემბრის №14122/15-04-03/4 წერილი იქნა წარმოდგენილი, საიდანაც ირკვევა, რომ მოსარჩელის მიერ 2019 წლის თებერვლის, მარტისა და აპრილის თვეებში გამოწერილია ეა-16 №3751737, №4932074, №3877726 და №3590956 საგადასახადო ანგარიშფაქტურები. ასევე, 2019 წლის თებერვალი–მაისის პერიოდში ჩათვლილია სხვადასხვა ანგარიშფაქტურები (მათ შორის ეკ №4385784, ეა-16 №4094054, №4309648, №4565094, ეა-15 №5721817, ეა-16 №4879589, ეა-15 №5594374, ეა-40 №3441336, ეა-15 №5592447, ეა-16 №4895398, №4337595, ეა-15 №5596870, ეა-16 №4932096 და სხვა), რომელთა საფუძველზე გამოწერილი შესაბამისი სასაქონლო ზედნადებებით დადასტურებული ოპერაციები მიჩნეულია ყალბად, ფიქციურად და შესრულებულად უსაქონლო ოპერაციების ფარგლებში.

21.12 2021 წლის ივნისის მდგომარეობით, მოსარჩელეს ერიცხებოდა 186 243.42 ლარის ოდენობის საგადასახადო დავალიანება. იმავე წლის ივნისში მოსარჩელემ საგადასახადო ორგანოსთან მიაღწია შეთანხმებას, რის შედეგადაც გადასახდელი თანხა შემცირდა და განისაზღვრა 55 874.47 ლარით. აღნიშნული თანხა მოსარჩელემ დაფარა 2021 წლის 22 სექტემბერს, რის შემდეგაც მას სხვა საგადასახადო დავალიანება აღარ ერიცხება. შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ ჯამურად გადახდილი თანხა შეადგენს 80 771.47 ლარს.

21.13 თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2019 წლის 20 ნოემბრის განაჩენით, მოპასუხე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 185-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტითა და 210-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულების ჩადენისათვის. მოპასუხემ სრულად ცნო მის მიმართ წარდგენილი ბრალდება და უდავოდ გახადა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რის საფუძველზეც მხარეთა შორის გაფორმდა საპროცესო შეთანხმება. განაჩენი არ გასაჩივრებულა და შესულია კანონიერ ძალაში.

21.14 მოსარჩელე კომპანიის 100%-იანი წილის მფლობელი პარტნიორისა და დირექტორის, ჯავად საათიანის 2022 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით დგინდება, რომ პარტნიორსა და საზოგადოებას შორის არსებული ზეპირი შეთანხმების საფუძველზე, 2021 წლის 20 თებერვალს პარტნიორმა მოსარჩელე კომპანიას გადასცა მიზნობრივი სესხი 24 897 ლარის ოდენობით, რომელიც, მხარეთა შეთანხმებით, მიმართული იქნა ყოფილი ბუღალტრის - მოპასუხის მიერ ფიქციური საგადასახადო ანგარიშფაქტურების გამოწერის შედეგად დარიცხული ჯარიმის დასაფარად. ამასთან, იმავე შეთანხმების საფუძველზე, 2021 წლის 22 სექტემბერს პარტნიორმა კომპანიას გადასცა დამატებითი მიზნობრივი სესხი 55 875 ლარის ოდენობით, რომელიც ასევე გამოყენებულ იქნა მოპასუხის მიერ ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების გამოწერის გამო დარიცხული ჯარიმის ანგარიშსწორების მიზნით.

21.15 მხარეთა შორის შეთანხმებულია, რომ სესხი არის უვადო - გამსესხებლის მიერ მის მოთხოვნამდე. სესხის საპროცენტო განაკვეთი იქნება მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი საბაზრო განაკვეთის შესაბამისად, წლიური 16%. სესხის სხვა პირობები შეიძლება, დაზუსტდეს დამატებით მხარეთა შორის.

22. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა ეფუძნება დელიქტური პასუხისმგებლობის სამართლებრივ საფუძველს, კერძოდ, სსკ-ის 992-ე მუხლს, რომლის მიხედვითაც პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ამასთან, მოთხოვნის შინაარსს ავსებს ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმადაც იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. შესაბამისად, მოსარჩელის მოთხოვნა ემყარება იმ გარემოებას, რომ მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შედეგად მას მიადგა ქონებრივი ზიანი, რომელიც ექვემდებარება მოპასუხის მიერ ანაზღაურებას.

23. უზენაესი სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, როგორც ზიანის მიყენების ფაქტის, ისე მისი ოდენობის დამტკიცების ტვირთი ეკისრება დაზარალებულ მხარეს, ანუ კრედიტორს, რომელიც სასამართლო პროცესში წარმოადგენს მოსარჩელეს. შესაბამისად, სასამართლოსათვის მოთხოვნილი ზიანის ანაზღაურება უნდა იყოს სათანადოდ დადასტურებული და არ შეიძლება აღემატებოდეს რეალურად დამდგარ ქონებრივ დანაკარგს. ამასთან, ზიანის ანაზღაურების ინსტიტუტი ემსახურება არა დაზარალებული მხარის უსაფუძვლო გამდიდრებას, არამედ ვალდებულების დარღვევით გამოწვეული შედეგის აღმოფხვრას, მხარეთა ინტერესების ბალანსის აღდგენას და სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობის უზრუნველყოფას.

24. მოცემულ შემთხვევაში დგინდება, რომ მოსარჩელემ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნას საფუძვლად, სხვა მტკიცებულებებთან ერთად, დაუდო 2019 წლის 17 სექტემბრის ბრალდების შესახებ დადგენილება და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2019 წლის 20 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი, რომლითაც მოპასუხე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 185-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტითა და 210-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულების ჩადენისათვის. აღნიშნული განაჩენით დადგენილია, რომ მოპასუხემ სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებით განახორციელა ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენება და ამ გზით ჩაიდინა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებები. ამასთან, დგინდება, რომ მოპასუხემ სრულად ცნო წარდგენილი ბრალდება, სადავოდ არ გახადა საქმეში არსებული მტკიცებულებები და მხარეთა შორის გაფორმდა საპროცესო შეთანხმება, რომელიც სასამართლოს მიერ დამტკიცდა და არ გასაჩივრებულა.

25. საკასაციო პალატის მითითებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2019 წლის 20 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი მოცემულ სამოქალაქო დავაში ვერ შეფასდება სსსკ-ის 309¹⁷ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ისეთ მტკიცებულებად, რომელიც თავისთავად საკმარისი იქნებოდა მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედებით მოსარჩელე კომპანიისათვის ზიანის მიყენების ფაქტის დასადგენად. აღნიშნულის საფუძველს წარმოადგენს ის გარემოება, რომ ხსენებული განაჩენით პირდაპირ არ დგინდება მოპასუხის სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობა მოსარჩელის მიმართ წარმოშობილ ზიანზე, ვინაიდან მოსარჩელე აღნიშნულ სისხლის სამართლის საქმეზე არ ყოფილა ცნობილი დაზარალებულად და განაჩენის ფარგლები არ მოიცავს უშუალოდ მოსარჩელესთან დაკავშირებული ზიანის დადგენას. ამასთან, განაჩენით დადგენილია, რომ მოპასუხის დანაშაულებრივი ქმედებების შედეგად მატერიალური ზიანი მიადგა საქართველოს სახელმწიფოს ბიუჯეტს, ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენებისა და ფიქციური ოპერაციების განხორციელების გზით, რაც გამორიცხავს აღნიშნული განაჩენის მხოლოდ ერთმნიშვნელოვან საფუძვლად გამოყენებას მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტის დასადასტურებლად.

26. ამდენად, აღნიშნული განაჩენი, თავისი სამართლებრივი ბუნებით, ვერ გამოდგება სსსკ-ის XXXIV³ თავით გათვალისწინებული გამარტივებული წარმოების წესით, მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოების, კერძოდ, მოპასუხის მხრიდან უშუალოდ მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების დადგენის ერთადერთ და საკმარის მტკიცებულებად. თუმცა, პალატა მიუთითებს სსსკ-ის 105-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი წარმოადგენს ერთ-ერთ მტკიცებულებას, რომელიც უნდა შეფასდეს საქმეში წარმოდგენილ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში. ამ კონტექსტში, სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებათა ერთობლიობა, მათ შორის სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული განაჩენი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო შემოწმების აქტები, დარიცხული საგადასახადო ვალდებულებების შესახებ ადმინისტრაციული აქტები და თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 8 ოქტომბრის ბრძანება, ურთიერთშეჯერებისა და ერთობლივი შეფასების შედეგად ადასტურებს, რომ მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებების შედეგად მოსარჩელე კომპანიას მიადგა ქონებრივი ზიანი. კერძოდ, ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენებისა და ფიქციური ოპერაციების განხორციელების შედეგად მოსარჩელეს დაერიცხა დამატებითი საგადასახადო ვალდებულებები (მათ შორის ძირითადი გადასახადი და ჯარიმები), რომლის გადახდაც კომპანიას მოუხდა სახელმწიფო ბიუჯეტში, მათ შორის დაყადაღებული ქონების აუქციონზე რეალიზაციის თავიდან აცილების მიზნით. ამასთან, დგინდება, რომ საგადასახადო ვალდებულებების დასაფარად გამოყენებულ იქნა კომპანიის პარტნიორის მიერ განხორციელებული მიზნობრივი დაფინანსება, რაც არსებითად ემსახურებოდა სწორედ იმ ვალდებულებების გასტუმრებას, რომლებიც წარმოიშვა მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებების შედეგად. აღნიშნული გარემოება მიუთითებს, რომ მოსარჩელის მიერ განხორციელებული გადახდები წარმოადგენდა იძულებით დანახარჯს, რაც გამოიწვია მოპასუხის ქმედებამ. შესაბამისად, დგინდება, რომ სახეზეა დელიქტური პასუხისმგებლობის ყველა აუცილებელი წინაპირობა - მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ბრალი, ზიანი და მიზეზობრივი კავშირი, რის საფუძველზეც არსებობს მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი.

27. უზენაესი სასამართლოს შეფასებით, მტკიცების ტვირთის განაწილების წესის ფარგლებში, მოსარჩელემ წარმატებით დაადასტურა თავისი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებები. კერძოდ, მან წარმოადგინა სათანადო და საკმარისი მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებს მის მიერ დაყენებული მოთხოვნის ფაქტობრივ საფუძვლებს. ამასთან, მას შემდეგ, რაც მოსარჩელემ წარადგინა შესაბამისი მტკიცებულებები, საწინააღმდეგო გარემოებების დამტკიცების ტვირთი გადავიდა მოპასუხეზე. აღნიშნული ვალდებულების შეუსრულებლობა კი იწვევს მისთვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს.

28. პალატა მიუთითებს, რომ საქმეში არ არის წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულება, რომელიც გააბათილებდა ან შეასუსტებდა მტკიცებას მოპასუხის ბრალეულობის კუთხით. ამასთან, არ მოიპოვება მტკიცებულება იმ გარემოების დასადასტურებლადაც, რომ მოსარჩელე კომპანიისათვის მიყენებული ზიანი გამოწვეული იყო არა მოპასუხის, არამედ კომპანიის დირექტორის ქმედებით. პირიქით, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, მათ შორის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, დადგენილია, რომ ყალბი სასაქონლო ზედნადებებისა და საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენება უკავშირდება სწორედ მოპასუხის ქმედებებს და არა კომპანიის დირექტორს. აღნიშნულს ამყარებს ისიც, რომ მოპასუხემ სრულად ცნო მის მიმართ წარდგენილი ბრალდება და უდავოდ გახადა სისხლის სამართლის საქმეზე არსებული მტკიცებულებები. გარდა ამისა, საქმეში წარმოდგენილი 2020 წლის 23 აპრილის საგადასახადო შემოწმების აქტით დადასტურებულია, რომ კომპანიის ბუღალტრის მიერ განხორციელდა ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენება დიდი ოდენობით დღგ-ის აქტივის შექმნისა და შემდგომში ბიუჯეტიდან თანხის დაბრუნების მიზნით. აღნიშნულ აქტში მითითებულია, რომ კომპანიის მიერ დეკლარირებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციები წარმოადგენს ფიქციურ გარიგებებს, ხოლო შესაბამისი ანგარიშფაქტურები ყალბს, რის საფუძველზეც კომპანიას დაეკისრა საგადასახადო ვალდებულებები და ჯარიმები. აღნიშნული გარემოებებისა და მტკიცებულებათა ერთობლივი შეფასების საფუძველზე, სასამართლო მიდის დასკვნამდე, რომ მოსარჩელე კომპანიისათვის მიყენებული ქონებრივი ზიანი გამოწვეულია სწორედ მოპასუხის განზრახი, ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით.

29. კასატორის პრეტენზიას, რომლის მიხედვითაც კომპანიის საგადასახადო ვალდებულების დაფარვა პარტნიორის მიერ გამორიცხავს მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების წინაპირობას, სასამართლო არ იზიარებს და მიიჩნევს უსაფუძვლოდ.

30. პალატა განმარტავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოსარჩელე კომპანიას არ გააჩნდა საკმარისი ფულადი რესურსი და მის აქტივებზე გავრცელებული იყო ყადაღა, რის გამოც საგადასახადო ვალდებულებების შეუსრულებლობა რეალურ საფრთხეს უქმნიდა კომპანიის ქონების აუქციონზე რეალიზაციას. აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, კომპანიის 100%-იანმა პარტნიორმა, სესხის ურთიერთობის ფარგლებში, უზრუნველყო საჭირო თანხების გადაცემა, რაც გამოყენებულ იქნა საგადასახადო ვალდებულებების დასაფარად. ამასთან, ის გარემოება, რომ თანხა კომპანიის ანგარიშიდან უშუალოდ არ გასულა, არ გამორიცხავს კომპანიისათვის ქონებრივი ზიანის მიყენებას. პირიქით, პარტნიორის მიერ გაწეული ფინანსური რესურსი ქმნის კომპანიის ვალდებულებას პარტნიორის მიმართ, რაც თავის მხრივ წარმოადგენს კომპანიის პასივის ზრდას და, შესაბამისად, მისი ქონებრივი მდგომარეობის გაუარესებას. გარდა ამისა, დგინდება, რომ აღნიშნული თანხები გადახდილია კომპანიის სახელით და მისი ინტერესებისათვის, კომპანიის დირექტორის მიერ, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ვალდებულება შესრულდა კომპანიის სასარგებლოდ და მისი ქონებრივი პასუხისმგებლობის ფარგლებში.

31. საგულისხმოა, რომ 2022 წლის 29 აპრილით დათარიღებული დოკუმენტი ასახავს პარტნიორსა და კომპანიას შორის არსებულ სესხის სამართლებრივ ურთიერთობას. მხოლოდ ის გარემოება, რომ ერთი და იგივე პირი ერთდროულად ფიგურირებს როგორც სესხის გამცემი პარტნიორის, ისე კომპანიის წარმომადგენლის (დირექტორის) სტატუსით, თავისთავად ვერ აქცევს აღნიშნულ დოკუმენტს იურიდიულად არამნიშვნელოვან ან არარსებულ მტკიცებულებად და ვერ გამორიცხავს მის სამართლებრივ ძალას. აღნიშნული ვითარება დამახასიათებელია იმ შემთხვევებისთვის, როდესაც საზოგადოება ერთპიროვნული პარტნიორის მიერ იმართება და პარტნიორი, როგორც საბოლოო ბენეფიციარი, თავად ახორციელებს საზოგადოების ფინანსურ უზრუნველყოფას. შესაბამისად, ასეთი თანხვედრა ვერ ჩაითვლება დოკუმენტის სანდოობის ან სამართლებრივი მნიშვნელობის გამაქარწყლებელ გარემოებად.

32. სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ 2019 წლის 25 დეკემბრის №46224 ბრძანების საფუძველზე დარიცხული 2 921.17 ლარი არ უკავშირდება მოპასუხის ქმედებას და უნდა გამოირიცხოს ანაზღაურებადი ზიანის მოცულობიდან. აუცილებელია აღინიშნოს, რომ აღნიშნული საგადასახადო დარიცხვა ვერ შეფასდება განცალკევებულად და მოწყვეტილად იმ ფაქტობრივი გარემოებებისგან, რომლებიც დადგენილია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლივი და ურთიერთშეთანხმებული შეფასების საფუძველზე. დადგენილია, რომ კომპანიის საგადასახადო დოკუმენტაცია, მათ შორის დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციები, იყო დამახინჯებული მოპასუხის მიერ ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების სისტემური დამზადება-გამოყენების შედეგად, რამაც მნიშვნელოვნად დაარღვია კომპანიის ბუღალტრული აღრიცხვის სიზუსტე და სანდოობა. სწორედ აღნიშნული გარემოების გამო, საგადასახადო ორგანოს მიერ ვერ იქნა დადგენილი რეალური ეკონომიკური საქმიანობის პარამეტრები პირველადი დოკუმენტაციის საფუძველზე და გამოყენებულ იქნა ალტერნატიული გაანგარიშების მეთოდი, მათ შორის ანალოგიური საქმიანობის მქონე კომპანიების ფასნამატის მაჩვენებლები. ამდენად, აუდიტორის მიერ გამოყენებული მეთოდოლოგია წარმოადგენს არა დამოუკიდებელ და მოპასუხის ქმედებებისგან განცალკევებულ საფუძველს, არამედ უშუალოდ იმ დარღვეული აღრიცხვის შედეგს, რომელიც გამოწვეული იყო მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებებით. ყოველ შემთხვევაში, საქმეში არსებული მტკიცებულებები არ ქმნის განსხვავებული დასკვნის საფუძველს.

33. რაც შეეხება კასატორის მითითებას იმაზე, რომ შემოწმება მოიცავდა 2016-2019 წლების პერიოდს, პალატა აღნიშნავს, რომ საგადასახადო შემოწმების პერიოდის ქრონოლოგიური გაფართოება თავისთავად არ გამორიცხავს იმ გარემოებას, რომ გამოვლენილი დარღვევები და მათი ფინანსური შედეგები განპირობებული იყოს სწორედ იმ ქმედებებით, რომლებიც განხორციელდა 2019 წელს. ამასთან, საქმეში არსებული მტკიცებულებები არ ადასტურებს, რომ სადავო დარიცხვა გამომდინარეობს დამოუკიდებელი, მოპასუხის ქმედებებისგან განცალკევებული მიზეზებიდან. პირიქით, მტკიცებულებათა ერთობლივი შეფასება გვაჩვენებს, რომ კომპანიის საგადასახადო ვალდებულებების ზრდა, მათ შორის სადავო 2 921.17 ლარის ოდენობით, წარმოადგენს იმ ერთიანი სამართალდარღვევითი სქემის შედეგს, რომელიც დაკავშირებულია მოპასუხის მიერ ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების გამოყენებასთან. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც საწინააღმდეგო გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები არ არის წარმოდგენილი, სასამართლო ასკვნის, რომ აღნიშნული თანხა მიზეზობრივ კავშირშია მოპასუხის ბრალეულ და მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასთან და წარმოადგენს მოსარჩელისათვის მიყენებული ქონებრივი ზიანის შემადგენელ ნაწილს, რის გამოც კასატორის მითითებული არგუმენტი ვერ იქნება გაზიარებული.

34. სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მითითებას შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 19 აპრილის №11925 ბრძანებისა და შესაბამისი საგადასახადო შემოწმების აქტების მტკიცებულებითი მნიშვნელობის უარყოფის შესახებ და განმარტავს, რომ წინამდებარე დავის საგანს არ წარმოადგენს საგადასახადო ადმინისტრაციული აქტების კანონიერების შეფასება, არამედ იგი შეეხება მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებების შედეგად მოსარჩელისათვის მიყენებული ქონებრივი ზიანის არსებობასა და ოდენობას. ამდენად, საგადასახადო ორგანოს მიერ გამოცემული აქტები, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი შესაძლოა გასაჩივრებადია და არ წარმოადგენენ საბოლოო გადაწყვეტილებებს, მოცემულ დავაში გამოიყენება როგორც მტკიცებულება, რომელიც ასახავს იმ ფაქტობრივ გარემოებას, თუ რა ოდენობის საგადასახადო ვალდებულებები დაერიცხა კომპანიას და რა ფინანსური შედეგები მოჰყვა მოპასუხის ქმედებებს. ამასთან, საქმის მასალებით დგინდება, რომ სწორედ მოპასუხის მიერ ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენების შედეგად, საგადასახადო ორგანომ კომპანიას დააკისრა შესაბამისი ფინანსური ვალდებულებები, რომელთა საბოლოო ოდენობა, საგადასახადო ორგანოსთან მიღწეული შეთანხმების საფუძველზე, განისაზღვრა 80 771.47 ლარით და აღნიშნული თანხა ფაქტობრივად იქნა გადახდილი მოსარჩელის მიერ. შესაბამისად, ის გარემოება, რომ კომპანიასა და საგადასახადო ორგანოს შორის გაფორმდა საგადასახადო შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც დაკორექტირდა დავალიანების ოდენობა და კომპანიამ გადაიხადა შესაბამისი თანხა, არ მიუთითებს დავალიანების უპირობო აღიარებაზე, არამედ წარმოადგენს დავის სამართლებრივი გზით მოწესრიგების შედეგს.

35. დაუსაბუთებელია კასატორის მითითება, რომ მოპასუხის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულება და კომპანიის დირექტორის არსებობა გამორიცხავს მისი პასუხისმგებლობის საკითხს. სასამართლო აღნიშნავს, რომ თავად ის გარემოება, რომ კომპანიას ჰყავდა დირექტორი და მას ჰქონდა წვდომა შესაბამის ელექტრონულ სისტემებზე, ვერ გამოდგება მოპასუხის პასუხისმგებლობის გამომრიცხავ გარემოებად. პირიქით, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, მათ შორის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, დადგენილია, რომ ყალბი საგადასახადო ანგარიშფაქტურების დამზადება-გამოყენება განხორციელდა უშუალოდ მოპასუხის მიერ, მისი სამსახურებრივი ფუნქციების ფარგლებში. ამასთან, არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ აღნიშნული ქმედებები განხორციელდა დირექტორის მითითებით ან მისი უშუალო კონტროლის პირობებში.

37. პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენა, რითაც ვერ დაძლიეს გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება.

36. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

37. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

38. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

39. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებები კონკრეტულ საქმეებზე: №ას-1442-2024, 19.12.2025წ.; №ას-149-2025, 30.10.2025წ.; №ას-570-2025, 09.10.2025წ.).

40. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია, კასატორმა ვერ გააქარწყლა გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

41. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.გ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. ნ.გ–ს (პ/ნ ........) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ქეთევან ესებუას მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 4038.57 ლარის (საგადახდო დავალება 28377448263 / გადახდის თარიღი 19.07.2025), 70% - 2827 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე

ვლადიმერ კაკაბაძე

ბადრი შონია