ბს-1121-1072(კ-07) 10 აპრილი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძეE

მარიამ ცისკაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. ფოთის საგადასახადო ინსპექცია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ ი/მ “გ. ჩ-ე”

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილება

დავის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 15 ნოემბერს გ. ჩ-ემ სარჩელით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2006 წლის 2 ნოემბერს ჩაჰბარდა ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიერ შედგენილი 2006 წლის 31 ოქტომბრის ¹136 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გაარკვია, რომ ერიცხებოდა დავალიანება, ძირითადი გადასახადი _ 5737 ლარი, საურავი _ 5523,32 ლარი, ზედმეტობა კი _ 783,9 ლარი. მოსარჩელემ აღნიშნული მოთხოვნა ნაწილობრივ მიიჩნია უკანონოდ და დაუსაბუთებლად, რის გამოც 2006 წლის 2 ნოემბერს ქ. ფოთის საგადასახადო ინსპექციაში წარადგინა შესაგებელი იმ მოტივით, რომ მის მიმართ შეწყდა სისხლისსამართლებრივი დევნა, რომელიც აღძრული იყო საგადასახადო შემოწმების აქტით გამოვლენილ დარღვევათა გამო, 2004 წლის 23 ოქტომბერს და “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონის საფუძველზე, მოითხოვა მასზე დარიცხული თანხის ჩამოწერა.

მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ 2006 წლის 10 ნოემბრის ¹944 ბრძანებით უარი ეთქვა შესაგებლის დაკმაყოფილებაზე იმ საფუძვლით, რომ “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონი ითვალისწინებდა იმ დავალიანების ჩამოწერას, რომელიც არ იყო აღრიცხული ან დარიცხული, ხოლო, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მოსაზრებით, მოსარჩელის პირად ბარათზე განხორციელებული იყო თანხის დარიცხვა დასახელებული კანონის ძალაში შესვლისათვის. “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონით თანხები ჩამოწერას არ ექვემდებარებოდა, რაც ნაწილობრივ მიიჩნია უკანონოდ და დაუსაბუთებლად.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონი ძალაში შევიდა 2004 წლის 24 დეკემბერს, ხოლო ი/მ “გურამ ჩუბინიძეს” პირადი ბარათის მიხედვით, ბიუჯეტის სასარგებლოდ თანხები დაერიცხა დასახელებული კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ. “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის თანახმად, ამ კანონის ამოქმედებისთანავე შესრულებულად უნდა ჩათვლილიყო საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულებები და არ უნდა განხორციელებულიყო მათ მიმართ სისხლისსმართლებრივი დევნა, ადმინისტრაციული ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა სახის სამართალწარმოება.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ აღიარებდა 2004 წელს დარიცხული საშემოსავლო გადასახადის _ 2970 ლარის დარიცხვის მართებულობას, მაგრამ ვინაიდან საგადასახადო მოთხოვნა აღნიშნული თანხის დარიცხვაზე წარედგინა 2006 წლის 2 ნოემბერს, მოითხოვა მანამდე დარიცხული საურავის მოხსნა, ანუ, მოსარჩელემ საგადასახადო მოთხოვნა აღიარა ნაწილობრივ და არ ცნო 2004 წლის 1 იანვრამდე დარიცხული თანხები, რაც შეადგენდა პრეზუმფციულ გადასახადს _ 2460 ლარს, ჯარიმა, გაანგარიშების წარუდგენლობისათვის _ 615 ლარს, საურავის დროზე გადაუხდელობისთვის _ 2342 ლარს, ასევე 2004 წელს დარიცხულ საშემოსავლო გადასახადს _ 2970 ლარს, საურავის დროზე გადაუხდელობისათვის დარიცხულ თანხას.

მოსარჩელემ სარჩელის ფასი განსაზღვრა 7506,42 ლარით და ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოითხოვა ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 31 ოქტომბრის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და დაკისრებული თანხების გადახდისაგან გათავისუფლება.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილებით ი/მ “გ. ჩ-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 31 ოქტომბრის ¹136 საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ “გ. ჩ-ზე” საურავის _ 5523,32 ლარის დარიცხვის ნაწილში.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონი ძალაში შევიდა 2004 წლის 24 დეკემბერს, ხოლო ი/მ “გ. ჩ-ეს” ბიუჯეტის სასარგებლოდ პირად ბარათზე თანხები დაერიცხა აღნიშნული კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2004 წლის 22 დეკემბრის რედაქცია) 121-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფროსის მოადგილე იღებდა გადაწყვეტილებას საგადასახადო შემოწმების მასალების განხილვის შედეგებზე გადასახადების ან/და საგადასახადო სანქციების დარიცხვის ან არდარიცხვის შესახებ. მოცემულ შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანოს (მისი უფროსის ან მოადგილის სახით ი/მ “გ. ჩ-ზე” თანხის დარიცხვის ან არდარიცხვის შესახებ) გადაწყვეტილება არ მიუღია. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის 13 ივნისის რედაქცია) 236-ე მუხლის თანახმად, გადასახადის დარიცხული თანხის შესახებ გადამხდელს ეგზავნებოდა შეტყობინება, რომელიც სხვა რეკვიზიტებთან ერთად შეიცავდა დარიცხული გადასახადისა და საჯარიმო სანქციების თანხას, გადასახადის გადახდის მოთხოვნას, გადახდის ვადებს და გასაჩივრების წესს. მსგავსი შეტყობინება ი/მ “გ. ჩ-ეს” არ მიუღია.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 68-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, შემოწმების მასალების საფუძველზე საგადასახადო ორგანოს უფლება ჰქონდა, განეხორციელებინა თითოეული გადასახადის გადამხდელისა და სხვა ვალდებული პირისათვის კუთვნილი საგადასახადო ვალდებულებების დარიცხვა, ხოლო ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარმოადგენდა გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილი იყო, დაერიცხა მისთვის გადასახადი მის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე და წარედგინა საგადასახადო მოთხოვნა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის თანახმად, საგადასახადო ორგანო ვალდებული იყო, გადასახდელის გადამხდელის ან სხვა ვალდებული პირისათვის წარედგინა საგადასახადო მოთხოვნა, თუ არსებობდა მისი წარდგენის საფუძველი.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი/მ “გ. ჩ-ეს” საგადასახადო მოთხოვნა გაეგზავნა 2006 წლის 22 ნოემბერს, რომლის მიღების შემდეგ მან გადაიხადა 2004 წელს დარიცხული ძირითადი თანხა. რაც შეეხებოდა საურავს, მოსარჩელეს იგი არ უნდა დარიცხვოდა, რადგან მის მიერ საგადასახადო ვალდებულება მოთხოვნისთანავე იქნა შესრულებული.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს უნდა მოხსნოდა 2004 წლის 1 იანვრამდე და ასევე 2004 წელს დარიცხული საურავის თანხა. რაც შეეხებოდა 2004 წლის 1 იანვრამდე მოსარჩელეზე დარიცხულ ძირითად თანხას, აღნიშნული თანხა მოსარჩელის მიერ გადახდილი იყო და არ არსებობდა საგადასახადო მოთხოვნის ძირითადი თანხის დარიცხვის ნაწილში გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება ი/მ “გ. ჩ-ის” გაუქმებული საურავის დაკისრების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ი/მ “გ. ჩ-ის” ძირითადი თანხის გადახდასთან ერთად მასზე რიცხული საურავის დაკისრება.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი/მ “გ. ჩ-ემ”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი სარჩელი და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, გასაჩივრებული საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა, 2004 წლის 1 იანვრამდე დარიცხული ძირითადი თანხის 2460 ლარის დარიცხვის ნაწილშიც.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ი/მ “გ. ჩ-ის” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილება ი/მ “გ. ჩ-ის” სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების ნაწილში; ი/მ “გ. ჩ-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 31 ოქტომბრის ¹136 საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ “გ. ჩ-ის” ძირითადი თანხიდან _ 5737 ლარიდან 2460 ლარის დაკისრების ნაწილში; ი/მ “გ. ჩ-ეს” დაუბრუნდა 2460 ლარი; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელი.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2004 წლის 23 ოქტომბერს ფოთის საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა საგადასახადო აუდიტის (შემოწმების) სამმართველოს მიერ შემოწმებულ იქნა ინდივიდუალური საწარმო ,,გ. ჩ-ე”, რაზეც შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი ¹7. შემოწმება შეეხო 2001 წლის 1 აპრილიდან 2004 წლის 18 ოქტომბრამდე პერიოდს. შემოწმების შედეგად ი/მ ,,გ. ჩ-ეს” დაერიცხა გადასახადები საურავებით – 8719 ლარი, მათ შორის _ ძირითადი გადასახადი – 5430 ლარი, საურავი – 3289 ლარი. ი/მ ,,გ. ჩ-ეს” 2006 წლის 31 ოქტომბრის ¹136 საგადასახადო მოთხოვნა ჩაჰბარდა 2006 წლის 2 ნოემბერს, რომლითაც დარიცხული იყო ძირითადი თანხა 5737 ლარი და საურავი _ 5523,32 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონი, ამავე კანონის მე-7 მუხლის თანახმად, ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე (ხსენებული კანონი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ოფიციალურ ბეჭდვით ორგანოში გამოქვეყნდა 2005 წლის 24 იანვარს). აღნიშნული კანონის მე-5 მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, ლეგალიზებულ ქონებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი შეუსრულებელი, საქართველოს საგადასახადო და საბაჟო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ვალდებულებები ითვლებოდა შესრულებულად 2004 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ საგადასახადო შემოწმების ¹7 აქტით ი/მ ,,გ. ჩ-ეს” 2001 წლის 1 აპრილიდან 2004 წლის 1 იანვრამდე ერიცხებოდა პრეზუმფციული გადასახადი _ 3960 ლარი, დარიცხული იყო 1500 ლარი, დამატებით დაერიცხა სხვაობა _ 2460 ლარი. საგადასახადო შემოწმების აქტით გამოვლენილი დასარიცხი თანხები (ძირითადი საურავი), არსებული 2004 წლის 1 იანვრამდე, ექვემდებარებოდა 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონის საშეღავათო ნორმების ი/მ ,,გ. ჩ-ზე” გავრცელებას, მათ შორის იგულისხმებოდა 2460 ლარი. რაც შეეხებოდა ი/მ ,,გ. ჩ-ზე” 2004 წელს დარიცხულ ძირითად თანხას და საურავს, საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება, რომ ი/მ ,,გ. ჩ-ეს” არ უნდა დარიცხვოდა საურავი, რადგან მან მოთხოვნისთანავე გადაიხადა ძირითადი თანხა, მართებული იყო და სრულად შეესაბამებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 224-ე, 235-ე, 236-ე მუხლების (1997 წლის 13 ივნისის რედაქცია) მოთხოვნებს, კერძოდ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 224-ე მუხლის თანახმად გადამხდელის მიმართ საგადასახადო ორგანოს განცხადებას არ ჰქონდა სავალდებულო ხასიათი საგადასახადო ორგანოსათვის ან გადამხდელისათვის, თუ იგი წერილობითი ფორმით არ ჩაჰბარდებოდა გადამხდელს. იმავე კოდექსის 235-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ამ კოდექსის მიხედვით გადასახადის თანხების დარიცხვა გულისხმობდა კონკრეტულ საგადასახადო პერიოდში გადამხდელისაგან კუთვნილი გადასახადის თანხის საგადასახადო ორგანოში აღრიცხვას. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 236-ე მუხლის თანახმად, გადასახადის დარიცხული თანხის შესახებ გადამხდელს ეგზავნებოდა შეტყობინება, რომელიც შეიცავდა კანონმდებლობით განსაზღვრულ მონაცემებს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 236-ე მუხლით გათვალისწინებულ მონაცემებს საგადასახადო შემოწმების აქტი ¹7 არ მოიცავდა, ხოლო შესაბამისი ვალდებულება გადასახადის გადამხდელ ი/მ ,,გ. ჩ-ეს” წარმოეშვა საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარებიდან, რაც მან შეასრულა ძირითადი თანხის ნაწილში და შესაბამისად, საურავის გადახდის ვალდებულება მას არ გააჩნდა. ამდენად, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება 5 523,32 ლარის საურავის დარიცხვის ნაწილში ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 31 ოქტომბრის საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის თაობაზე, იყო დასაბუთებული და კანონიერი.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ.

კასატორი აღნიშნავს, რომ არ ეთანხმება საპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას და მიაჩნია, რომ იგი დაუსაბუთებელია. კასატორის განმარტებით, ი/მ ,,გ. ჩ-ეს” 2006 წლის 31 ოქტომბერს გაეგზავნა საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც დაერიცხა ძირითად გადასახადში 5737 ლარი, საურავის ნაწილში _ 5523,92 ლარი. აღნიშნული თანხების დარიცხვის საფუძველია 2004 წლის 23 ოქტომბრის გასვლითი საგადასახადო შემოწმების აქტი. აქედან გამომდინარე, ზემოაღნიშნული თანხები ი/მ “გ. ჩ-ეს” დაერიცხა ,,ამნისტიისა და დეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის ძალაში შესვლამდე. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ ხსენებული თანხები დარიცხულია აღნიშნული კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ, ყოველგვარ საფუძველსაა მოკლებული.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონი და ზემოთ აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე კანონიერი რეაგირება არ მოახდინა. საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომლებსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის 2 ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტისა და 394-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის თანახმად, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ი/მ ,,გ. ჩ-ის” სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 24 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 24 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 21 თებერვლამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 21 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა მიჩნეული და საქმის განხილვა დაინიშნა 2008 წლის 17 აპრილს, მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: ლანჩხუთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 8 ოქტომბრის ბრძანებისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2004 წლის 13 ოქტომბრის ¹7 ბრძანების საფუძველზე ფოთის საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა საგადასახადო აუდიტის (შემოწმების) სამმართველოს უფროსმა ინსპექტორმა 2004 წლის 13 ოქტომბერს შეამოწმა ინდივიდუალური საწარმო “გ. ჩ-ის” საქმიანობა; შემოწმება შეეხო 2001 წლის 1 აპრილიდან 2004 წლის 18 ოქტომბრამდე პერიოდს; 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტით, ინდივიდუალურ მეწარმე “გ. ჩ-ეს” შემოწმების შედეგად დაერიცხა: პრეზუმფციული გადასახადი _ 2460 ლარი, ჯარიმა გაანგარიშების წარუდგენლობისათვის _ 615 ლარი, საურავი დროზე გადაუხდელობისათვის 2 342 ლარი, საშემოსავლო გადასახადი _ 2 970 ლარი, საურავი დროზე გადაუხდელობისათვის _ 332 ლარი (ტ.I, ს.ფ.9-12).

საქმეში წარმოდგენილი 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტით საკასაციო სასამართლოს ასევე დადგენილად მიაჩნია, რომ აღნიშნულ აქტს ხელს აწერს ი/მ “გ. ჩ-ე”. დასახელებული აქტი შედგა 4 ცალად და ერთი ეგზემპლარი კანონით დადგენილი წესით ჩაჰბარდა ი/მ “გ. ჩ-ეს” (ტ.I, ს.ფ.12).

საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ 2005 წლის 2 თებერვლის დადგენილებით, ამნისტიის აქტის საფუძველზე, შეწყდა სისხლის სამართლის ¹9204689 საქმე გ. ჩ-ის მიმართ, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულისათვის. საქმეში წარმოდგენილი 2005 წლის 2 თებერვლის დადგენილების ასლით დასტურდება, რომ გურამ ჩუბინიძის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლებას საფუძვლად დაედო “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონი (ტ.I, ს.ფ. 15-17).

საქმეში წარმოდგენილი მასალებით საკასაციო სასამართლოს ასევე დადგენილად მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთაA სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის მიერ 2006 წლის 31 ოქტომბერს გაიცა ¹136 საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ “გ. ჩ-ზე” (ტ.I, ს.ფ. 13). აღნიშნულ საგადასახადო მოთხოვნაზე შესაგებელი წარადგინა ი/მ “გ. ჩ-ემ” (ს.ფ. 14); საქართველოს ფინანსთაAსამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 10 ნოემბრის ¹944 ბრძანებით ი/მ “გ. ჩ-ეს” შესაგებლის დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი (ტ.I, ს.ფ. 4). ი/მ “გ. ჩ-ემ” სარჩელით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს, მოითხოვა ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2005 წლის 31 ოქტომბრის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და დაკისრებული თანხების გადახდისაგან გათავისუფლება (ტ.I, ს.ფ. 2-3); მოსარჩელემ აღიარა 2004 წელს დარიცხული საშემოსავლო გადასახადი _ 2970 ლარის ოდენობით; მოითხოვა 2004 წლის 1 იანვრამდე დარიცხული გადასახადის, ასევე მასზე დარიცხული ჯარიმისა და საურავის გადახდისაგან გათავისუფლება იმ მოტივით, რომ “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონის საფუძველზე გათავისუფლდა 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულებებისაგან (ტ.I, ს.ფ. 2-3, 30-32); მოსარჩელემ ცნო რა 2004 წელს დარიცხული ძირითადი გადასახადი _ 2970 ლარი, არ ცნო აღნიშნულ თანხაზე დარიცხული საურავი, იმ მოტივით, რომ საგადასახადო მოთხოვნა აღნიშნულ თანხაზე წარედგინა მოგვიანებით, 2006 წლის 2 ნოემბერს, ხოლო საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენისთანავე, აღნიშნული თანხა მოსარჩელის მიერ გადახდილ იქნა (ტ.I, ს.ფ. 2-3, 31-32).

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილებით ი/მ “გ. ჩ-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 31 ოქტომბრის ¹136 საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ “გ. ჩ-ზე” საურავის _ 5523,32 ლარის დარიცხვის ნაწილში; აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა როგორც მოპასუხემ, ასევე მოსარჩელემაც; ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ი/მ “გ. ჩ-ის” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილება ი/მ “გ. ჩ-ის” სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების ნაწილში; ი/მ “გ. ჩ-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 31 ოქტომბრის ¹136 საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ “გ. ჩ-ის” ძირითადი თანხიდან _ 5737 ლარიდან 2460 ლარის დაკისრების ნაწილში; ი/მ “გ. ჩ-ეს” დაუბრუნდა 2460 ლარი; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის “გ” და “ე” ქვეპუნქტებისა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “ე¹” ქვეპუნქტის შესაბამისად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. იმავე კოდექსის 393-ე მუხლის მეორე ნაწილის “ბ” და “გ” ქვეპუნქტების შესაბამისად, სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომლიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა კანონი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ ი/მ “გ. ჩ-ის” 2004 წლის 1 იანვრამდე დარიცხული ძირითადი თანხის _ 2 460 ლარის გადახდისაგან გათავისუფლების საფუძველს წარმოადგენს “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მიზანია იმ პირთა სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან გათავისუფლება, რომლებმაც დანაშაული ჩაიდინეს სამეწარმეო და ეკონომიკურ სფეროში; არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებისა და ქონების გამოვლენისა და აღიარების მიზნით ასეთი შემოსავლის (ქონების) ლეგალიზების პირობებისა და წესის განსაზღვრა და მისი დაფარვისათვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების დადგენა. დასახელებული კანონის მე-4 მუხლში მოცემულია არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულების ლეგალიზაციის წესი. აღნიშნული მუხლის პირველი პუნქტით, ამ კანონის ამოქმედებისთანავე, შესრულებულად ჩაითვალა საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ 2004 წლის 1 იანვრამდე წარმოშობილი და შეუსრულებელი საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებები და არ განხორციელდა მათ მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა, ადმინისტრაციული ან კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა სახის სამართალწარმოება, ხოლო დასახელებული მუხლის მეორე პუნქტით, ამ მუხლის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრულ გადასახადის გადამხდელებზე, აგრეთვე საგადასახადო აგენტებზე, რომლებმაც 2004 წლის 1 იანვრამდე არ განახორციელეს საგადასახადო ვალდებულებათა დეკლარირება ან/და გადახდა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ “ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის “ა” ქვეპუნქტის მიხედვით, ამ მუხლის მოქმედება არ ვრცელდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებში კანონმდებლობით დადგენილი წესით დეკლარირებულ, დარიცხულ და აღრიცხულ, მაგრამ გადაუხდელ საგადასახადო და საბაჟო ვალდებულებებზე. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საგადასახადო კოდექსის თანახმად, გადასახადის თანხების დარიცხვა გულისხმობს საგადასახადო ორგანოში კონკრეტული საგადასახადო პერიოდისათვის გადასახადის გადამხდელის, საგადასახადო აგენტის, სხვა ვალდებული პირის კუთვნილი გადასახადის თანხის აღრიცხვას. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ დარიცხვა და აღრიცხვა ურთიერთშემავსებელი ტერმინებია და, ერთობლიობაში, ერთ ტერმინად უნდა იქნეს განხილული. ამასთან, აღნიშნული ტერმინები უკავშირდება დეკლარირებას, ანუ საგადასახადო ვალდებულების არსებობას. შეიძლება, საწარმოს საგადასახადო ვალდებულებები წარმოეშვას მას შემდეგ, რაც იგი შეამოწმეს საგადასახადო ან სხვა ფისკალურმა ორგანოებმა და შესაბამისად, მოახდინეს მისი ფაქტობრივად დეკლარირება, რაც დაირიცხა (აღირიცხა) საგადასახადო ვალდებულებად. თუ საგადასახადო ვალდებულება წარმოშობილია 2004 წლის 1 იანვრისათვის და იგი ცნობილია საგადასახადო ან სხვა ფისკალური ორგანოებისათვის, ეს ვალდებულება რჩება ძალაში და მასზე ამნისტიის კანონი ვერ გავრცელდება.

,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” კანონის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ამ მუხლის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსითა და სხვა საკანონმდებლო აქტებით განსაზღვრულ გადასახადის გადამხდელებზე, აგრეთვე, საგადასახადო აგენტებზე, რომლებმაც 2004 წლის 1 იანვრამდე არ განახორციელეს საგადასახადო ვალდებულებით დეკლარირება ან/და გადახდა. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2005 წლის 6 აპრილის განჩინებით განიმარტა, რომ სიტყვებში _ ,,არ განხორციელდა დეკლარირება ან/და გადახდა” _ იგულისხმებოდა ზემოთ მოყვანილი დეკლარაციების წარდგენით გადასახდელი გადასახადები და ის გადასახადები, რომლებიც ექვემდებარებოდა გადამხდელის მიერ დეკლარაციების წარდგენის გარეშე გადახდას და რომლის გადახდაც არ განხორციელებულა 2004 წლის 1 იანვრამდე.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის გადამხდელთა საგადასახადო აუდიტის (შემოწმების) სამმართველოს უფროსი ინსპექტორის მიერ 2004 წლის 13 ოქტომბერს ინდივიდუალური საწარმო “გ. ჩ-ის” საქმიანობის შემოწმება შეეხო 2001 წლის 1 აპრილიდან 2004 წლის 18 ოქტომბრამდე პერიოდს; 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტით, ინდივიდუალურ მეწარმე “გ. ჩ-ეს” შემოწმების შედეგად დაერიცხა: პრეზუმფციული გადასახადი _ 2460 ლარი, ჯარიმა გაანგარიშების წარუდგენლობისათვის _ 615 ლარი, საურავი დროზე გადაუხდელობისათვის _ 2 342 ლარი, საშემოსავლო გადასახადი _ 2 970 ლარი, საურავი დროზე გადაუხდელობისათვის _ 332 ლარი (ტ.I, ს.ფ.9-12). საკასაციო სასამართლოს საქმის მასალებით ასევე დადგენილად მიაჩნია, რომ შემოწმებას ესწრებოდა ი/მ “გ. ჩ-ე”, რაც დასტურდება შემოწმების აქტზე მისი ხელმოწერით. ი/მ “გ. ჩ-ეს” კანონით დადგენილი წესით ჩაჰბარდა 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტის ერთი ეგზემპლარი. ამდენად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას იმის შესახებ, რომ ი/მ “გ. ჩ-ზე” დარიცხულ პრეზუმფციულ გადასახადზე _ 2 460 ლარზე უნდა გავრცელდეს ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის მოქმედება.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს 2004 წლის 24 დეკემბრის კანონი ამოქმედდა 2005 წლის 24 იანვარს, გამოქვეყნებისთანავე. ი/მ “გ. ჩ-ეს” ბიუჯეტის სასარგებლოდ თანხები დაერიცხა 2004 წლის 23 ოქტომბრის შემოწმების საგადასახადო აქტით, ხოლო ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონი ითვალისწინებს იმ დავალიანების ჩამოწერას, რომელიც არ არის აღრიცხული ან დარიცხული. ვინაიდან მოსარჩელეს 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტით გადასახადები დაერიცხა დასახელებული კანონის ამოქმედებამდე, აღნიშნული კანონი ი/მ “გ. ჩ-ის” მიმართ საგადასახადო ორგანოთა მიერ საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხულ საგადასახადო ვალდებულებებზე ვერ გავრცელდება.

საკასაციო სასამართლო ასევე განმარტავს, რომ ,,ამნისტიისა და არადეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებებისა და ქონების ლეგალიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის საფუძველზე გურამ ჩუბინიძის სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლება ავტომატურად არ შეიძლება გახდეს აღნიშნული კანონის ამოქმედებამდე დარიცხული გადასახადებისაგან ი/მ-ის გათავისუფლების საფუძველი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტი საკასაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სააპელაციო სასამართლოში დაბრუნების საფუძვლად ითვალისწინებს ისეთ შემთხვევას, როდესაც საქმის გარემოებანი საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტით, ინდივიდუალურ მეწარმე “გ. ჩ-ეს” შემოწმების შედეგად დაერიცხა: პრეზუმფციული გადასახადი _ 2 460 ლარი, ჯარიმა გაანგარიშების წარუდგენლობისათვის _ 615 ლარი, საურავი დროზე გადაუხდელობისათვის 2 342 ლარი, საშემოსავლო გადასახადი _ 2 970 ლარი, საურავი დროზე გადაუხდელობისათვის _ 332 ლარი (ტ.I, ს.ფ.9-12). ი/მ “გ. ჩ-ემ” ფოთის საქალაქო სასამართლოში 2006 წლის 15 დეკემბერს წარდგენილ სარჩელში ცნო 2004 წელს დარიცხული საშემოსავლო გადასახადი _ 2970 ლარი (ტ.II, ს.ფ. 2-3). მოსარჩელემ არ ცნო 2004 წლის 1 იანვრამდე დარიცხული პრეზუმფციული გადასახადი _ 2 460 ლარი და ამ თანხაზე დარიცხული ჯარიმა და საურავი (ტ.I, ს.ფ. 2-3). საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ფოთის საქალაქო სასამართლომ პრეზუმფციული გადასახადის _ 2 460 ლარის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას საფუძვლად დაუდო ის გარემოება, რომ აღნიშნული თანხა მოსარჩელის მიერ გადახდილი იყო და შესაბამისად, არ არსებობდა საგადასახადო მოთხოვნის ძირითადი თანხის ნაწილში დარიცხვის გაუქმების საფუძველი (ტ.I, ს.ფ.37). სააპელაციო სასამართლომ თავისი გადაწყვეტილებით ისე დაუბრუნა ი/მ “გურამ ჩუბინიძეს” 2 460 ლარი, რომ არ დაუდგენია ფაქტობრივი გარემოება, თუ კონკრეტულად, რა თანხა იქნა გადახდილი გადამხდელის მიერ. საქმეში წარმოდგენილია 2006 წლის 15 დეკემბერს 2960 ლარისა და 2007 წლის 24 იანვარს _ 3000 ლარის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები, თუმცა, სააპელაციო სასამართლოს სათანადო შეფასება არ მიუცია და არ გამოუკვლევია, თუ რა სახის გადასახადები იქნა გადახდილი გადამხდელის მიერ.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოტივაციას იმის შესახებ, რომ საგადასახადო ორგანოს განცხადებას მოცემულ შემთხვევაში არ ჰქონდა სავალდებულო ხასიათი საგადასახადო ორგანოსათვის ან გადამხდელისათვის, რადგან იგი წერილობითი ფორმით არ ჩაჰბარებია გადამხდელს.

საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ ამახვილებს ყურადღებას იმ გარემოებაზე, რომ შემოწმებას ესწრებოდა ი/მ “გ. ჩ-ე”, რაც დასტურდება შემოწმების აქტზე მისი ხელმოწერით. ი/მ “გ. ჩ-ეს” კანონით დადგენილი წესით ჩაჰბარდა 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტის ერთი ეგზემპლარი. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ი/მ “გ. ჩ-ის” ცნობილი იყო მის მიმართ საშემოსავლო გადასახადის _ 2 970 ლარის არსებობის შესახებ. აღნიშნული თანხა, მისივე განმარტებით, მის მიერ გადახდილ იქნა მხოლოდ საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენის შემდეგ. საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ დაეთანხმება სასამართლოს დასაბუთებას ი/მ “გ. ჩ-ის” საურავის თანხის გადახდისაგან გათავისუფლების საფუძვლად საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 224-ე, 235-236-ე მუხლებზე მითითების შესახებ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის რედაქცია) 252-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ გადასახადის თანხა არ არის გადახდილი დადგენილი ვადისათვის, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, გადაიხადოს საურავი ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. საკასაციო სასამართლოს დადგენილად მიჩნია, რომ 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტით, რომლის ერთი ეგზემპლარი კანონით დადგენილი წესით ჩაჰბარდა ი/მ-ს, განიმარტა დარიცხული საგადასახადო თანხის შესახებ გადაწყვეტილების გასაჩივრების წესი და ვადა (ტ.I, ს.ფ. 11-12). ის გარემოება, რომ საგადასახადო მოთხოვნა 2004 წლის 23 ოქტომბრის საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გაიცა მხოლოდ 2006 წლის 31 ოქტომბერს, არ შეიძლება გახდეს ი/მ-ის საურავის გადახდისაგან გათავისუფლების საფუძველი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის რედაქცია) 137-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს შეუძლია დაარიცხოს და გადასინჯოს გადასახადი დარიცხული თანხის დარიცხვა და გადასინჯვა საგადასახადო პერიოდის დამთავრებიდან 6 წლის განმავლობაში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (2004 წლის 22 დეკემბრის რედაქცია) მე-5 მუხლის შესაბამისად, “საგადასახადო მოთხოვნის” (გადასახადის ან/და სანქციის თანხის დარიცხვის შესახებ) და “გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის” (ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნების ან/და ჩათვლის თაობაზე) წარდგენის ხანდაზმულობის ვადაა 6 წელი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ეს ვადა აითვლება შესაბამისი ვალდებულების წარმოშობის კალენდარული წლის დასასრულიდან.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლოს სათანადოდ არ შეუფასებია 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტი. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის ხელახლა განხილვისას, სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს, 2004 წლის 23 ოქტომბრის ¹7 საგადასახადო შემოწმების აქტის ერთი ეგზემპლარის კანონით დადგენილი წესით ი/მ “გ. ჩ-ის” ჩაბარება უნდა შეფასდეს თუ არა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (1997 წლის რედაქცია) 224-ე მუხლით გათვალისწინებული საგადასახადო ორგანოს განცხადების წერილობითი ფორმით გადამხდელისათვის ჩაბარებად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სახელმწიფო ბაჟის საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.