საქმე №ას-42-2025 31 ოქტომბერი, 2025 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ამირან ძაბუნიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი, გოჩა ჯეირანაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა.პ–ი (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელით მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი.ჩ–ი (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ.მ–ძე, ი.მ–ძე (ძირითადი სარჩელით მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების სრულად გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ძირითადი სარჩელის დავის საგანი - უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვა

შეგებებული სარჩელის დავის საგანი - უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა.პ–მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში ი.ჩ–ის, მ.მ–ძისა და ი.მ–ძის მიმართ, უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის მოთხოვნით.

2. სარჩელის საფუძვლები:

2.1. მოსარჩელის განმარტებით, 2016 წლის 24 ივნისს გაცემული, N160685466 სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე, მოსარჩელე გახდა უძრავი ქონების, მდებარე - ქ. თბილისში, ............, პირველ სართულზე არსებული 20 კვ.მ. ფართის (საკადასტრო კოდი: N.........) მესაკუთრე.

2.2. მოსარჩელის დედამ, ზ.გ–მა აღნიშნული ქონება დაირეგისტრირა ჯერ კიდევ, 1993 წლის 2 ივნისს პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, რაც ასახულია ასევე სართულებრივ გეგმაზე.

2.3. მ.მ–ძემ სადავო მისამართზე მდებარე 20.33 კვ.მ. სარდაფი (ს/კ ..........) დაირეგისტრირა ბმა „ი–ის“ კრების ოქმით. თუმცა რეგისტრაციის დროს არ წარუდგენია სართულებრივი გეგმა მონიშნული სარეგისტრაციო ფართით. შესაბამისად, ვერ დგინდებოდა მიკუთვნებული ფართის ადგილმდებარეობა. 2021 წლის 29 აპრილს მ.მ–ძემ მისი კუთვნილი ფართი გაასხვისა ი.ჩ–ზე.

2.4. სარჩელის თანახმად, ა.პ–ის კუთვნილი უძრავი ქონება დაკავებული აქვთ მოპასუხეებს. მოპასუხეები სადავო ფართს იყენებენ, როგორც სარდაფს. მოსარჩელე კი, ვერ სარგებლობდა სადარბაზოში გასასვლელი კარით.

3. მოპასუხის პოზიცია:

3.1. ი.ჩ–მა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2021 წლის 29 აპრილს, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მ.მ–ძისგან შეიძინა ქ. თბილისში, ......... მდებარე 20.33 კვ.მ. ფართის სარდაფი (ს/კ ..........), რომელზეც უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება მოსარჩელის კუთვნილი ფართის იდენტურობა მის საკუთრებაში არსებულ ფართთან. განსხვავებულია როგორც ფართის ადგილმდებარეობა, ისე კონფიგურაცია. მოსარჩელეს საკუთრებაში აქვს პირველ სართულზე მდებარე ბინა, ტექნიკური ბიუროს მონაცემებით „ლიტერ ა“, მაშინ, როცა მის კუთვნილებაშია სარდაფი „ლიტერ ა2“-ზე. საყურადღებოა ისიც, რომ სადავო ფართი მოსარჩელემ მიიღო დედისგან, ზ.გ–ისგან, რომლის უფლების დამდგენი დოკუმენტიც - 1993 წლის 2 ივნისის პრივატიზაციის ხელშეკრულება ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი. ამავდროულად, ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით იხილება მოსარჩელის საკუთრების რეგისტრაციის კანონიერების საკითხი. ამდენად, ი.ჩ–ი ფლობს მის კუთვნილ ფართს. შესაბამისად, არ არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

3.2. მ.მ–ძემ და ი.მ–ძემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და უარყვეს მათ ფაქტობრივ მფლობელობაში მოსარჩელის კუთვნილი ფართის ყოფნის ფაქტი. მათი განმარტებით, უძრავი ქონება, მდებარე, ქ. თბილისში, .......... მდებარე 20.33 კვ.მ. ფართის სარდაფი (ს/კ .........), რომლის რეგისტრაციაც განხორციელდა ბმა „ი–ის“ კრების ოქმისა და აზომვითი ნახაზის საფუძველზე, 2021 წლის 29 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრებაში გადაეცა ი.ჩ–ს. ი.მ–ძის განმარტებით, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ქონებას კავშირი არ აქვს მის საკუთრებაში არსებულ ფართთან. სადავო უძრავი ქონება მდებარეობს კორპუსის სხვა ნაწილში და მას ფლობს მოსარჩელე, რამდენადაც ქონება 2001 წლიდან გაცემული აქვს იჯარის წესით. აღსანიშნავია ისიც, რომ საეჭვოა მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო ქონებაზე, ვინაიდან მოსარჩელის დედის - ზ.გ–ის საკუთრების უფლება დადგენილია 1993 წლის 2 ივნისის პრივატიზაციის ხელშეკრულებით, რომელიც ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი. აღნიშნული ქონება მოსარჩელეს მიღებული აქვს მემკვიდრეობით. ამასთან, დაუდგენელია სადავო ქონების ადგილმდებარეობა.

4. შეგებებული სარჩელის საფუძვლები:

4.1. ი.ჩ–მა შეგებებული სარჩელი აღძრა მოსარჩელის მიმართ და მოითხოვა: უძრავი ნივთის, მდებარე - ქ. თბილისში, ..........., სარდაფი ფართით 20.33 კვ.მ., მესაკუთრედ ცნობა.

4.2. შეგებებული სარჩელის მიხედვით, უძრავი ნივთი, მდებარე - ქ. თბილისში, .........., სარდაფი ფართით 20.33 კვ.მ. 2021 წლის 29 აპრილს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ი.ჩ–მა საკუთრების უფლებით მიიღო მ.მ–ძისგან. მართალია, აღნიშნული უძრავი ნივთი საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია, თუმცა იგი არ არის იდენტიფიკაციით რეგისტრირებული სამართლებრივი გაფორმების დონეზე, რაც გახდა მოსარჩელის მიერ ვინდიკაციური სარჩელის აღძვრის საფუძველი.

4.3. შეგებებული სარჩელის ავტორის განმარტებით, მოსარჩელის ეკუთვნის ლიტერი A, პირველ სართულზე მდებარე ფართი, ხოლო, მას ეკუთვნის ნახაზზე მონიშნული ლიტერი A2 სარდაფ-სართული. ამავდროულად, მიმდინარეობს ადმინისტრაციული სამართალწარმოება მოსარჩელის რეგისტრაციის კანონიერებასთან დაკავშირებით, ვინაიდან, პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომელიც საფუძვლად უდევს მოსარჩელის წინამორბედის რეგისტრაციას გაუქმებულია ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1999 წლის გადაწყვეტილებით. წარმოდგენილი შეგებებული სარჩელი ემსახურება მისი კუთვნილი ქონების ადგილმდებარეობის დადგენას.

5. შეგებებული მოპასუხის პოზიცია:

5.1. ა.პ–მა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სადავო ფართი, რომელიც არის შეგებებული სარჩელით მოპასუხის კუთვნილი ქონების ნაწილი, მან საკუთრებაში მიიღო ვინდიკაციური სარჩელის აღძვრის შემდეგ. აღნიშნული ფართი არ არის იდენტიფიცირებული და მას უკანონოდ ფლობდა მ.მ–ძე, რომელმაც საკუთრების უფლება გადააფორმა შეგებებული სარჩელით მოსარჩელეზე. მან კუთვნილი ქონება დედისგან მიიღო იმ მდგომარეობაში, როგორც იყო რეგისტრირებული მისი მამკვიდრებლის სახელზე და მასზე პრეტენზია მოპასუხეებს, გარდა ქონების უკანონოდ დაკავებისა, არ განუცხადებიათ.

6. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

6.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი და შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

6.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით, გაასაჩივრა ა.პ–მა, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

7. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

7.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით ა.პ–ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

7.2. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქალაქო სასამართლომ სავსებით სწორად შეაფასა დადგენილი ფაქტები და მართებულად განმარტა, რომ აპელანტმა სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის აუცილებელი, საქ–ველოს სამოქალაქო კოდექსის 168-ე და 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობა ვერ დაამტკიცა. სახელდობრ, პალატის აზრით, საქმის მასალებში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერებით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2022 წლის 17 ნოემბრის N195045 წერილით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტექნიკური ბიუროს მონაცემებით, ექსპერტიზის დასკვნებითა და აზომვითი ნახაზებით შეუძლებელია მოსარჩელის კონკრეტული საკუთრების ადგილმდებარეობის და შესაბამისად, მოპასუხეთა მიერ ამ საკუთრების ფლობის დადგენა.

7.3. სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე, ასევე დაადგინა, რომ დაუსაბუთებელი იყო აპელანტის პოზიცია თითქოს ქ. თბილისი ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილება მოცემული დავის განხილვის მიმართ არარელევანტური იყო და სასამართლოს არ უნდა გეზიარებინა. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ აღნიშნული, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება მოცემული დავის მიმართ პრეიუდიციული ძალის მატარებელი არ იყო და მხოლოდ რიგით მტკიცებულებას წარმოადგენდა და არც მხოლოდ ამ მტკიცებულებას არ დაყრდნობია გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

7.4. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა.პ–მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

8. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

8.1. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო პალატამ არ იხელმძღვანელა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქ–ველოს კანონის მე-11 და მე-13 მუხლებით, რის გამოც საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული, ვინაიდან არ დგინდება მოპასუხის მიერ მითითებული ადგილმდებარეობა და მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებების რეალური მდებარეობა.

8.2. კასატორი მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლოებმა უგულებელყვეს ა.პ–ის საკუთრების უფლება, ისინი მიუთითებენ მოპასუხეთა საკუთრების უფლებაზე, თუმცა ყურადღება არ მიექცა საკუთრების უფლებათა დარეგისტრირების რიგითობას. კასატორმა საკუთრების უფლება 2001 წელს დაირეგისტრირა, ხოლო მისმა მამკვიდრებელმა აღნიშნულ ქონებაზე საკუთრების უფლება ჯერ კიდევ 1993 წელს მოიპოვა, რაც სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობა უნდა გამხდარიყო.

8.3. კასატორი ამტკიცებს, რომ მოპასუხეს საკუთრება რეგისტრირებული აქვს არასრული დოკუმენტაციის საფუძველზე და გაურკვეველი ადგილმდებარეობის მონიშვნით.

8.4. კასატორი არ ეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების 9.2 პუნქტში მითითებულ გარემოებას, რომ N......... უძრავი ქონება ი.ჩ–ის საკუთრებას წარმოადგენს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე. აღნიშნული დასკვნის საწინააღმდეგოდ საქმეში წარმოდგენილია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წერილი, სადაც მითითებულია, რომ მ.მ–ძის საკუთრება რეგისტრირებულია სართულებრივ გეგმაზე დარეგისტრირებული უძრავი ქონების მითითების გარეშე, შესაბამისად მისი იდენტიფიცირება შეუძლებელია.

8.5. კასატორის აზრით, ასევე დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული განჩინების 9.3. პუნქტის მსჯელობაც, რადგან მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი სართულებრივი გეგმის მიხედვით, გეგმაზე მონიშნული ი.მ–ძის სარდაფის მდებარეობა საერთოდ არ ემთხვევა ა.პ–ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მდებარეობას.

8.6. საქ–ველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 30 იანვრის განჩინებით, ა.პ–ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

9. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

10. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმის დანაწესით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქ–ველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქ–ველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქ–ველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

11. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილია სავინდიკაციო სარჩელი, შესაბამისად, დავის საგანს წარმოადგენს მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან მოსარჩელის კუთვნილი უძრავი ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერება.

12. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის თაობაზე მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილი. სავინდიკაციო სარჩელი ეფუძნება იმ მოცემულობას, რომ მესაკუთრეს, რომელსაც ჩამოერთვა მფლობელობა, შეუძლია ნივთი მოითხოვოს მფლობელისაგან, რომელიც არაკეთილსინდისიერად აკავებს მას. საკუთრების უფლებამ ნივთზე სრული ბატონობა უნდა უზრუნველყოს, მათ შორის ფაქტობრივი ბატონობა - მფლობელობის სახით. ცხადია, მესაკუთრეს სხვა უფლებამოსილებებთან ერთად აქვს მფლობელობის უფლებაც და თუკი მოხდება საკუთრების მფლობელობის ჩამორთმევა, მას შეუძლია არაუფლებამოსილ მფლობელს, სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება (იხ.: თამარ ზარანდია, სანივთო სამართალი, გამომცემლობა „მერიდიანი“, მეორე შევსებული გამოცემა, 2019წ., გვ. 245).

13. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალში საკუთრების უფლება ფართოდაა განმარტებული და იგი მოიცავს მთელ რიგ ქონებრივ/ფულად უფლებებს, რომელიც საკუთრებიდან გამომდინარეობს. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში – მარქსი ბელგიის წინააღმდეგ განმარტა: „იმის აღიარებით, რომ ყოველ ადამიანს აქვს თავისი საკუთრებით (ქონებით) შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება, მუხლი პირველი არსებითად უზრუნველყოფს საკუთრების უფლებას. ეს არის სრულიად ცხადი წარმოდგენა, რომელსაც ტოვებს სიტყვები „საკუთრება“ და „საკუთრების გამოყენება“. (მარქსი ბელგიის წინააღმდეგ, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება განაცხ. №6833/74, სტრასბურგი, 1979 წლის 13 ივნისი).

14. სხვა საქმეზე ევროპული სასამართლო იმეორებს, რომ „საკუთრების ცნებას დამატებითი №1 ოქმის პირველი მუხლის მიხედვით, დამოუკიდებელი მნიშვნელობა აქვს, რომელიც არ შემოიფარგლება ფიზიკური ნივთების ფლობით და ის დამოუკიდებელია ეროვნულ კანონმდებლობაში არსებული ოფიციალური კლასიფიკაციისგან: „საკუთრების“ ცნება არ შემოიფარგლება „არსებული საკუთრებით“, არამედ ის შეიძლება მოიცავდეს აქტივებს, სარჩელების ჩათვლით, რომლებთან დაკავშირებითაც განმცხადებელს შეუძლია განაცხადოს, რომ მას გააჩნია საკუთრების უფლებისა ან ქონებრივი ინტერესის ეფექტური გამოყენების გონივრული და „კანონიერი მოლოდინი“ (იხ. იონერილდიზი თურქეთის წინააღმდეგ, დიდი პალატა, №48939/99, §124, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 2004-XII და პრინცი ჰანს-ადამ II ლიხტენშტაინი გერმანიის წინააღმდეგ; დიდი პალატა, N42527/98, § 83, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 2001-VIII).

15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

16. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი განსაზღვრულია, რომ მესაკუთრეს შეუძლია, მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. შესაბამისად, არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დადგინდება სამივე წინაპირობის არსებობა, შესაძლებელი გახდება მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა (შდრ: სუსგ-ები: №789-2023, 29 სექტემბერი, 2023 წ; №ას-1005-2013, 03 ოქტომბერი, 2023 წ; №ას-1004-2023, 03 ოქტომბერი, 2023 წ; №766-2023, 05 ოქტომბერი, 2023 წ; №1146-2023, 11 ოქტომბერი, 2023 წ; №997-2023, 25 ოქტომბერი, 2023 წ.).

17. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ვინდიკაციური სარჩელის საფუძვლიანობა მოწმდება იმ გარემოებათა შეფასებით, არსებობს თუ არა მოსარჩელის საკუთრების უფლება ნივთზე და იმყოფება თუ არა ეს ნივთი სხვა პირის არამართლზომიერ მფლობელობაში (შდრ: სუსგ-ები: №ას-1005-2023, 03 ოქტომბერი, 2023 წ., პ.39; №ას-709-2022, 30 სექტემბერი, 2022).

18. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა საქმის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი გარემოებები და კასატორს მათ საწინააღმდეგოდ არ წარმოუდგენია დასაბუთებული შედავება:

- 2016 წლის 23 ივნისის N160685466 სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე მოსარჩელის სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება უძრავი ქონება, მდებარე - ქალაქ თბილისში, .........., ფართი: 45.00 კვ.მ. (საკადასტრო კოდი: N...........). 2001 წლის 1 აგვისტოს ნოტარიუს თ.გოგატიშვილის მიერ N1-282 რეესტრით დამოწმებული კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობისა და ვაკე-საბურთალოს რაიონული გამგეობის 05/06/2012 წლის N64.27.1364 დადგენილების საფუძველზე რეგისტრირებულია მოსარჩელის საკუთრების უფლება უძრავ ქონებაზე, მდებარე - ქალაქ თბილისში, .......... (ყოფ. ......) ქუჩა N1-ში, სართული 1, ბინა N42, ფართი: 20.00 კვ.მ. (საკადასტრო კოდი: N..........);

- ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი–ის“ 30/10/2009 წლის N090698434 კრების ოქმის საფუძველზე, მ.მ–ძის საკუთრებაში ირიცხებოდა ქალაქ თბილისში, .......... მდებარე 20.33 კვ.მ. ფართის სარდაფი (საკადასტრო კოდი: N........). აღნიშნული უძრავი ქონება 29/04/2021 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, წარმოადგენს ი.ჩ–ის საკუთრებას; - 2002 წლის 3 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ი.მ–ძის სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება უძრავი ქონება, მდებარე - ქალაქ თბილისში, ..........., სართული 4, ბინა N27, ფართი: 91.79 კვ.მ. (საკადასტრო კოდი: N..........). ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი–ის“ 16/11/2020 წლის N7 კრების ოქმის საფუძველზე, ი.მ–ძის საკუთრებაშია ქალაქ თბილისში, .......... მდებარე 11.20 კვ.მ. ფართის სარდაფი (საკადასტრო კოდი: N ..........);

- 1993 წლის 2 ივნისის N3ნ-2460 პრივატიზაციის ხელშეკრულებით მოსარჩელის დედას - ზ.გ–ს, საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი ბინა, მდებარე - ........, სადარბაზო 4, 2 ოთახი, საცხოვრებელი ფართი: 30 კვ.მ., საერთო ფართი: 45 კვ.მ.. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემულ ცნობა-დახასიათებაში თბილისში, ........., საცხოვრებელი ფართი ლიტერი „ა“ 30.00 კვ.მ. საკუთრების უფლებით ირიცხება ზ.გ–ის სახელზე. 45.00 კვ.მ. ლიტერი „ა“ ფართი კი წარმოადგენს საერთო სარგებლობის ფართს. უფლების დამდგენ დოკუმენტად მითითებულია 1993 წლის 2 ივნისის N3ნ-2460 პრივატიზაციის ხელშეკრულება. ამავე მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათების მიხედვით, თბილისში, .........., საცხოვრებელი ფართი ლიტერი „ა“ 20.00 კვ.მ. საკუთრების უფლებით ირიცხება ზ.გ–ის სახელზე. 35.00 კვ.მ. ლიტერი „ა“ ფართი წარმოადგენს საერთო სარგებლობის ფართს. უფლების დამდგენ დოკუმენტად მითითებულია 1992 წლის 2 ივლისის N1ნ-1214 პრივატიზაციის ხელშეკრულება;

- ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის სასამართლოს 1999 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით, ზ.გ–ის სარჩელი ქ. თბილისში, ........ მდებარე სახლის სარდაფიდან ლ.დ–ას, თ.ბ–ძის და ა.ხ–ძის გამოსახლების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა. ამ მობინადრეთა მიერ დაკავებული ფართის პრივატიზაციის (30 კვ.მ.) ნაწილში 1993 წლის 2 ივნისის პრივატიზაციის ხელშეკრულება, გაფორმებული ზ.ვ. ასულ გ–სა და რ.ბ–ს შორის, ბათილად იქნა ცნობილი. ტექბიუროს დაევალა ჩანაწერში შესაბამისი ცვლილების შეტანა;

- ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი–ის“ 2022 წლის 4 დეკემბრის N14 კრების ოქმით ი.ჩ–ს ინდივიდუალურ მფლობელობაში დაუდასტურდა სამზ. კომპანია „ქ–ის“ მიერ 28.10.09წ. შესრულებულ აზომვით ნახაზზე ასახული 20.33 კვ.მ. ფართის სათავსი. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი–ის“ 2022 წლის 26 დეკემბრის N15 კრების ოქმით, ი.ჩ–ს ინდივიდუალურ მფლობელობაში დაუდასტურდა შპს „ნ–ის“ მიერ 24.12.2022წ. შესრულებულ აზომვით ნახაზზე ასახული 11.22 კვ.მ. ფართის სათავსი. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი–ის“ 2022 წლის 28 დეკემბრის N16 კრების ოქმით, ი.ჩ–ს ინდივიდუალურ მფლობელობაში დაუდასტურდა შპს „ნ–ის“ მიერ 24.12.2022წ. შესრულებულ აზომვით ნახაზზე ასახული 7.47 კვ.მ. ფართის სათავსი;

- მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთი, მდებარე - ქ. თბილისში, .......... (საკადასტრო კოდი: N..........) პირველ სართულზე არსებული ფართის, სართულებრივ გეგმაზე მონიშნული სარდაფი, არ არის მ.მ–ძის მფლობელობაში;

- მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთი, მდებარე - ქ. თბილისში, .......... (საკადასტრო კოდი: N.........) პირველ სართულზე არსებული ფართის, სართულებრივ გეგმაზე მონიშნული სარდაფი, არ არის ი.ჩ–ისა და ი.მ–ძის არამართლზომიერ მფლობელობაში.

19. როგორც უკვე აღინიშნა, მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა - მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გამოთხოვა, ეფუძნება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172.1 მუხლს, რომლის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება, შესაბამისად, ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება; პირველი ორი ელემენტის მტკიცების ტვირთს კანონი იმ პირს აკისრებს, რომელიც უძრავი ნივთის მფლობელობიდან გამოთხოვასაც მოითხოვს.

20. კასატორს საკუთრების დასადასტურებლად წარმოდგენილი აქვს ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 29/12/2020 წლის დასკვნა და მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცული ნახაზები. მოპასუხეთა მტკიცებით, ისინი ფლობენ საკუთარ ფართს, რაც დასტურდება, თავის მხრივ, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციითა და სხვა შესაბამისი ამონაწერებით, იგივე ფაქტს ადასტურებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი–ის“ 2022 წლის 4 დეკემბრის N14 კრების ოქმი, 2022 წლის 26 დეკემბრის N15 კრების ოქმი და 2022 წლის 28 დეკემბრის N16 კრების ოქმი და ექსპერტიზის დასკვნებიც. ამდენად, მხარეთა შორის დავას იწვევს მათ საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ნივთების ზუსტი ადგილმდებარეობა. საკასაციო პალატა დასაბამშივე აღნიშნავს, რომ ყველა მოდავე მხარე წარმოადგენს რეგისტრირებულ მესაკუთრეს, რომლებზეც თანაბრად ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით დადგენილი პრეზუმფცია, და კასატორის ის პრეტენზია, რომ მას დაუსაბუთებლად შეელახა საკუთრების ფლობისა და განკარგვის უფლება ვერ იქნება გაზიარებული ვინაიდან იგი მოპასუხეებთან იდენტურ სამართლებრივ მდგომარეობაში მყოფი პირია.

21. რაც შეეხება მოსარჩელის საკუთრებისა და მოპასუხეთა საკუთრებაში არსებული ქონების იდენტურ ადგილმდებარეობას, საკასაციო პალატა, იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და განმარტავს, რომ მოსარჩელე და მოპასუხეები წარმოადგენენ ერთსა და იმავე მისამართზე სხვადასხვა საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთების მესაკუთრეებს, თუმცა მოპასუხეები არ ფლობენ მოსარჩელის კუთვნილ სადავო უძრავ ქონებას. აღნიშნული დასკვნა ემყარება საქმის მასალებში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, სახელდობრ: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტექნიკური ბიუროს მონაცემებიდან ირკვევა, რომ ძირითადი სარჩელით მოსარჩელის მამკვიდრებელ ზ.გ–ს საკუთრებაში ერიცხებოდა 30.00 კვ.მ. ფართი ლიტერ „ა“-ში. აღნიშნული ფართი შენობა-ნაგებობის სართულებრივ გეგმაზე ასახულია ლიტერ „A2“-ის პირველ სართულზე. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნულმა ბიუროს 14/07/2023 წლის N004974023 ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთები: N........ და #........ განთავსებულია ქ. თბილისი, .......... (ყოფ. .......) ქუჩა N1, I სართულზე (სართულიანობა მითითებულია ს.ფ. 86-ზე არსებული საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით), მე-4 სადარბაზოში. აღნიშნული ფართები განთავსებულია ერთმანეთის მომიჯნავედ, რაც დასტურდება, როგორც საინვენტარიზაციო გეგმით, ისე საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნებით. ამასთან, ი.ჩ–მა N........... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ 20.33 კვ.მ. ფართის სარდაფზე საკუთრების უფლება მოიპოვა მ.მ–ძისგან 29/04/2021 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე. თავის მხრივ, მ.მ–ძეს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი–ის“ 30/10/2009 წლის N090698434 კრების ოქმით დაუდასტურდა შპს „ქ–ის“ 28.10.09წ. შედგენილ აზომვით ნახაზზე ასახული 20.33 კვ.მ. ფართის სათავსი. თუმცა ექსპერტი ვერ ახდენს ი.ჩ–ის კუთვნილი ფართის ზუსტი ადგილმდებარეობის დადგენას არასრულყოფილი ნახაზის გამო, ვინაიდან ნახაზზე დატანილი არ არის ოთახების შიდა ზომები და მასშტაბი, ასევე სადარბაზო. ექსპერტმა ი.ჩ–ის კუთვნილი ფართი სართულებრივ გეგმაზე მონიშნა წითელი ფერით და მიუთითა, რომ აღნიშნული ფართი მდებარეობს პირველ სართულზე, სარდაფ-სართული ლიტერ A2-ზე. ამასთან, ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილია, რომ დღეისათვის #........... საკ. კოდით რეგისტრირებულ ფართში მოხვედრა შესაძლებელია შენობის აღმოსავლეთიდან (პეკინის გამზირის მხრიდან) და მასში მოწყობილია კომერციული ფართი. აღნიშნული ფართი დანართ N3-ზე და N6-ზე ლურჯი ფერით არის მონიშნული. ხოლო #........ საკ. კოდით რეგისტრირებულ ფართში მოხვედრა შესაძლებელია მე-4 სადარბაზოდან (საცხოვრებელი კორპუსის დასავლეთის მხრიდან). აღნიშნული ფართი დანართ N3-ზე და N6-ზე მწვანე ფერით არის მონიშნული. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2022 წლის 17 ნოემბრის N195045 წერილში მითითებული ინფორმაციაც, რომლის მიხედვითაც ინდივიდუალური საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული უძრავი ნივთების, (მდებარე: ქალაქი თბილისი, ქუჩა .........., ყოფილი ........., საკადასტრო კოდები: .......... და ............) სარეგისტრაციო დოკუმენტაციაში სიტუაციური ნახაზები ადგილმდებარეობის მითითებით და სართულებრივი გეგმები წარმოდგენილი არ არის. ამასთან, სააღრიცხვო ბარათში დაცული დოკუმენტებით ვერ ხერხდება ფართების იდენტიფიკაცია და სართულებრივ გეგმაზე არსებული ფართის მფლობელების დადგენა ვინაიდან, სააღრიცხვო ბარათში წარმოდგენილ უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტებში მითითებული ფართების კონკრეტული ადგილმდებარეობა (რომელ ლიტერში, რომელ სართულზე და შენობის რომელ მხარეს მდებარეობს) მითითებული არ არის. შესაბამისად, სააღრიცხვო ბარათის ჩანაწერებით ვერ ხერხდება სართულებრივ გეგმაზე მოთხოვნილი ფართის მონიშვნა. ამგვარად, მიუხედავად იმისა, რომ დღეის მდგომარეობით, ი.ჩ–ის კუთვნილი ფართის (ს/კ ...........) ამსახველი აზომვითი ნახაზი (შპს „ქ–ის“ მიერ 28.10.09 წელს შედგენილი) წარდგენილია მარეგისტრირებელ ორგანოში, შესაბამისი ფართის კონკრეტული ადგილმდებარეობის დადგენა ვერ ხერხდება სარეგისტრაციო დოკუმენტაციაში ადგილმდებარეობის მითითებით სიტუაციური ნახაზებისა და სართულებრივი გეგმის წარუდგენლობის გამო. ამავე მიზეზით, ვერ ხერხდება მოსარჩელის კუთვნილი ფართის (ს/კ ...........) იდენტიფიცირება.

22. სადავო საკითხის გადაწყვეტის მიზნებისთვის სააპელაციო პალატა განსაკუთრებულ ყურადღებას მიაპყრობს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 13.02.2023 წლის განჩინებით, სასამართლოს ინიციატივით ექსპერტიზის დანიშვნის საკითხს. ექსპერტს დაესვა სამი შეკითხვა: 1. სად მდებარეობს ა.პ–ის კუთვნილი ფართი პირველ სართულზე ლიტ A2 (კითხვაზე, დასკვნის განმარტებისას მონიშნული იქნეს ნახაზებში დანართებში ფართის ზუსტი მდებარეობა). 2. სად მდებარეობს ი.ჩ–ის კუთვნილი ფართი სარდაფ სართული ლიტ A2 (კითხვაზე, დასკვნის განმარტებისას მონიშნული იქნეს ნახაზებში დანართებში ფართის ზუსტი მდებარეობა), და 3. მოხდეს #......... და #.......... საკადასტრო კოდით აღრიცხული უძრავი ქონების იდენტიფიცირება, კერძოდ ის, რომ ეს ფართები მდებარეობს .........., მე-4 სადარბაზოს ნულოვან სართულზე არსებული კარიდან არის ამ ფართში შესასვლელი, წარმოდგენილი საინვენტარიზაციო გეგმისა და წარმოდგენილი ანაზომი ნახაზების მიხედვით (გვ. 209–213). სასამართლოს ინიციატივით დანიშნულ ექსპერტიზაზე ექსპერტმა გასცა შემდეგი სახის დასკვნა: დასკვნა პირველ კითხვაზე: ა.პ–ის #.......... და #.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ფართები - განთავსებულია ქ. თბილისი, ......... (ყოფ. .......) ქუჩა #1, I სართულზე (სართულიანობა მითითებულია ს.ფ. 86 ზე არსებული საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით), მე-4 სადარბაზოში. ფართების ზუსტი ადგილმდებარეობა #3 და #6-ზე ლურჯი და მწვანე ფერით არის მონიშნული (იხ. დანართები #3 და #6). დასკვნა მეორე კითხვაზე: „შპს „ქ–ის“ მიერ მომზადებულ შიდა აზომვით ნახაზზე (რომლითაც რეგისტრირებულია ი.ჩ–ის #.......... ფართი) არ არის დატანილი ოთახების შიდა ზომები და მასშტაბი, ასევე ნახაზზე არ არის დატანილი სადარბაზო. აღნიშნულიდან გამომდინარე ი.ჩ–ის ფართის ზუსტი ადგილმდებარეობის დადგენა, არასრულყოფილი ნახაზის გამო შეუძლებელია. ხოლო მისი სავარაუდო (დაახლოებითი) ადგილმდებარეობა დანართ #7 ზე და #8-ზე წითელი ფერის ხაზით არის ნაჩვენები (იხ. დანართები #7 და #8). დასკვნა მესამე კითხვაზე: დღეისათვის ა.პ–ის კუთვნილი #....... და #....... საკ. კოდებით რეგისტრირებული ფართები მდებარეობს ქ. თბილისი, ........., პირველ სართულზე (სართულიანობა მითითებულია ს.ფ. 86 ზე არსებული საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით), მე-4 სადარბაზოში (იხ. დანართი #3-ზე და 6-ზე ლურჯად და მწვანედ მონიშნული ფართები). დღეისათვის #......... საკ. კოდით რეგისტრირებულ ფართში მოხვედრა შესაძლებელია შენობის აღმოსავლეთიდან (პეკინის გამზირის მხრიდან) და მასში მოწყობილია კომერციული ფართი. აღნიშნული ფართი დანართ #3-ზე და #6-ზე ლურჯი ფერით არის მონიშნული. ხოლო #.......... საკ. კოდით რეგისტრირებულ ფართში მოხვედრა შესაძლებელია მე-4 სადარბაზოდან (საცხოვრებელი კორპუსის დასავლეთის მხრიდან). დღეისათვის იგი დაკავებული აქვთ ი.ჩ–ს და ი.მ–ძეს, ასევე ფართის ნაწილი წარმოადგენს საერთო სარგებლობის კორიდორს. აღნიშნული ფართი დანართ #3-ზე და #6-ზე მწვანე ფერით არის მონიშნული. დღეის მდგომარეობით #......... და #.......... საკ. კოდით რეგისტრირებულ ფართებს ერთმანეთთან კავშირი (გასასვლელი) არ გააჩნიათ, თუმცა ს.ფ. 86 არსებული საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით აღნიშნულ ფართებს შორის დატანილია კარის ღიობი (გასასვლელი) რომელიც ნახაზზე გადახაზულია, რაც იმას ნიშნავს, რომ თავდაპირველად აღნიშნულ ორ ფართს ერთმანეთთან აკავშირებდა კარის ღიობი, რომელიც შემდგომში ამოშენდა. აღნიშნული ის ღიობი დღესაც ფიქსირდება და იგი ამოშენებულია (იხ. ფოტოილუსტრაცია).“ (იხ. ტომი II, ს.ფ. 230-246).

23. ზემოაღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნებისა და საქმეზე წარმოდგენილი ფოტოილუსტრაციების შეჯერების საფუძველზე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეთა მიერ დაკავებული ფართები არ არის იდენტური, მისი კონფიგურაცია განსხვავებულია, ასევე განსხვავებულია ექსპერტის მიერ განსაზღვრული სადავო ქონებების შესასვლელებიც (კერძოდ ა.პ–ის საკუთრებაში მოხვედრა შესაძლებელია შენობის აღმოსავლეთიდან (პეკინის გამზირის მხრიდან), ხოლო ი.ჩ–ისა და ი.მ–ძის მიერ დაკავებულ ფართებში მოხვედრა შესაძლებელია მე-4 სადარბაზოდან (საცხოვრებელი კორპუსის დასავლეთის მხრიდან). ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, კასატორის ის პრეტენზია, რომ მის მიერ მითითებულ უძრავ ქონებებზე საკუთრების უფლება უფრო ადრე აქვს მოპოვებული ვიდრე მოპასუხეებს, საქმის გადაწყვეტის მიზნებისთვის რელევანტურ შედავებად ვერ იქნება განხილული, რადგან უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებული უფლება მანამდე ითვლება კანონიერად, უფლებამოსილ პირს მანამდე შეუძლია, თავისუფლად განკარგოს ეს ქონება, ვიდრე რეგისტრაციის საფუძველი (სამოქალაქოსამართლებრივი გარიგება, ადმინისტრაციული აქტი, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება და სხვა) არ გაუქმდება, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა (სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილი). საჯარო რეესტრის ჩანაწერების უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია მოქმედებს იმ დრომდე, ვიდრე პრეზუმირებული ფაქტის უსწორობა არ დამტკიცდება. ეს კი მიიღწევა უფლების საფუძვლად არსებული გარიგების ბათილობით. უფლების ნამდვილობის გამომრიცხველი გარემოებების არსებობის ფაქტი სასამართლომ უნდა დაადგინოს, მანამდე კი ივარაუდება, რომ რეგისტრაციის შედეგად განხორციელებული ჩანაწერი სწორია და შესაბამისად, უფლება ნამდვილი (შდრ. სუსგ №ას-320-2020, 18 თებერვალი, 2021წ.). შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელე და მოპასუხეები წარმოადგენენ რეგისტრირებულ მესაკუთრეებს, სავინდიკაციო სარჩელის დაკმაყოფილების მოტივით, რომელიმე მათგანის რეგისტრაციის დროში პრევალირებას, საქ–ველოს კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს.

24. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ასევე, იმის გათვალისწინებით, რომ კასატორს კუთვნილი ქონების ფაქტობრივი ადგილმდებარეობისა და მოპასუხეთა მიერ დაკავებული ფართების იდენტური ადგილმდებარეობის დამადასტურებელი არცერთი მტკიცებულება სასამართლოში არ წარმოუდგენია, პალატა მიუთითებს, რომ მოცემული დავის ფარგლებში მან ვერ უზრუნველყო იმგვარ გარემოებებზე მითითება და მტკიცებულებების წარმოდგენა, რომელიც მოწინააღმდეგე მხარის მიერ კასატორის კუთვნილი ფართის ფლობას დაადასტურებდა, შესაბამისად, სარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია, რაზეც კანონიერად იმსჯელა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ.

25. შესაბამისად, პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება.

26. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

27. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

28. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს, არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ, საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში, მოსალოდნელია საქ–ველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

29. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (შდრ. სუსგები: №ას-246-246-2018, 2018 წლის 20 მარტის განჩინება; №ას-1032-952-2017, 2017 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება; №ას-1082-1039-2016, 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინება; №ას-1043-1004-2016, 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება; №ას-901-867-2016, 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინება; №ას-750-718-2016, 2016 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება; №ას- 3-3-2016, 2016 წლის 9 მარტის განჩინება).

30. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია, კასატორმა ვერ გააქარწყლა გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

31. საქ–ველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 7.2-ე, 257.1-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა.პ–ის საკასაციო საჩივარი როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ა.პ–ს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს ლ.გ–ძის მიერ 27/01.2025წ. № 25667328928, საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის - 70% 105 ლარი; შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ამირან ძაბუნიძე

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

გოჩა ჯეირანაშვილი