¹ბს-113-106(კ-07) 30 მაისი, 2007წ.
თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის
საქმეთა პალატამ შემადგენლობით:
ლალი ლაზარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, შეამოწმა მ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 5 დეკემბრის განჩინებაზე
DA
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
მ. კ-ემ 2005 წლის 23 თებერვალს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საკადრო და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის დეპარტამენტის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მისი შინაგან საქმეთა სამინისტროს კორუფციასთან და სამოხელეო დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოში სამუშაოზე აღდგენა და მიყენებული მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად 20000 ლარის დაკისრება.
სასარჩელო განცხადების საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:
მ. კ-ე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში გატარებული სტრუქტურული რეორგანიზაციის დამთავრებამდე მუშაობდა სისხლის სამართლის სამძებროს მთავარი სამმართველოს კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოში .........-ად. რეორგანიზაცია დაიწყო 2004 წლის 25 დეკემბერს და 2005 წლის 25 იანვარს დასრულდა “საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ” საქართველოს კანონში 2004 წლის 24 დეკემბრის ¹806 ცვლილების შეტანის საფუძველზე. შინაგან საქმეთა სამინისტროს სტრუქტურული რეორგანიზაცია მიმდინარეობდა საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 27 დეკემბრის ¹614 ბრძანებულების, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 25 დეკემბრის ¹670 და 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანებების, “საჯარო სამსახურის შესახებ” და “პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონების საფუძველზე. განსახორციელებელი რეორგანიზაციის შესახებ გაფრთხილება მიიღეს 2004 წლის 31 დეკემბერს, რომლის მიხედვითაც რეორგანიზაციის პერიოდში შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანებით დაეკისრათ დროებით მოვალეობის შესრულება. საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული იქნებოდა რეორგანიზაციის დამთავრების შემდეგ. რეორგანიზაციის დამთავრების შემდეგ კანონიერი საფუძვლის გარეშე დატოვეს შტატგარეშედ.
მოსარჩელის მითითებით, ვინაიდან არის ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანი, შტატების შემცირებისას სარგებლობდა სამსახურში უპირატესი დარჩენის უფლებით. ამასთან, სამსახურში შტატების რიცხოვნება არ შემცირებულა, პირიქით _ გაიზარდა. თუ რეორგანიზაციამდე კორუფციასა და სამოხელეო დანაშაულს ებრძოდა შსს ერთი სამმართველო და ორი განყოფილება, რეორგანიზაციის შედეგად ებრძვის ორი სამმართველო და ოთხი განყოფილება. მის მიმართ უკანონო მოქმედება იმაშიც გამოიხატა, რომ არ მისცეს 2005 წლის იანვრის თვის ხელფასი, რითაც მატერიალური ზარალი მიადგა. რეორგანიზაცია ითვალისწინებდა კორუფციასთან და სამოხელეო დანაშაულთან ბრძოლის სამმართველოს კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტში შესვლას, რის გამოც 2005 წლის 10 იანვარს გასაუბრებაზე იმყოფებოდა დეპარტამენტის ხელმძღვანელობასთან. საკითხი დადებითად უნდა გადაწყვეტილიყო, მაგრამ რადგან საკითხის გადაწყვეტა გაჭიანურდა, 20 და 31 იანვარს პატაკით მიმართა სამინისტროს ხელმძღვანელობას, რომ მის მიმართ მიღებული გადაწყვეტილებები შესაბამისობაში ყოფილიყო კანონმდებლობასთან, მაგრამ პასუხი არ მიუღია (ს.ფ. 2-5).
2005 წლის 17 მაისს მ. კ-ემ დაზუსტებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, განაცდური ხელფასისა და მორალური ზიანის 20000 ლარის ოდენობით ანაზღაურება (ს.ფ. 43-47, 60-61).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ს.ფ. 63-65).
აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა მ. კ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება (ს.ფ. 67-71; 98-108).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით მ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს (ს.ფ. 138-144).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:
დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მ. კ-ე მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისხლის სამართლის სამძებრო მთავარი სამმართველოს კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოში .......-ის თანამდებობაზე, შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდა ადმინისტრაციულ ორგანოსთან და “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის თანახმად წარმოადგენდა საჯარო მოხელეს. ამავე კანონის მე-11 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად პოლიციის თანამშრომელზე აღნიშნული კანონის მოთხოვნები ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს კონსტიტუციით, სპეციალური კანონმდებლობით ან მათ საფუძველზე სხვა რამ არ არის დადგენილი.
სასამართლოს მითითებით, “საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ” საქართველოს კანონში 2004 წლის 24 დეკემბერს ¹806 კანონით შესული ცვლილების 2.1 მუხლმა განსაზღვრა, რომ ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში განხორციელებულიყო საქართველოს უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაცია და შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაცია. განხორციელებული ცვლილებით საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ჩაითვალა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო. საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტების გაუქმებისა და მათში ცვლილებების შეტანის უფლება მიენიჭა საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრს. აღნიშნული კანონის 2.5 მუხლის თანახმად, კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში საქართველოს Aშინაგან საქმეთა მინისტრს უნდა უზრუნველეყო სამინისტროს რეორგანიზაციისათვის აუცილებელი უწყებრივი სამართლებრივი აქტების გამოცემა და სისტემის სტრუქტურული რეორგანიზაციის განხორციელება. “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში სტრუქტურული რეორგანიზაციის ჩატარების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 25 დეკემბრის ¹670 ბრძანებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში მიმდინარე რეფორმების განხორციელებისას ერთიანი საკადრო პოლიტიკის გატარების, კადრების შერჩევა-განაწილების, სტრუქტურის დახვეწისა და საშტატო ერთეულთა ოპტიმიზაციის მიზნით “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 11.2“დ,” 96-ე, 97-ე, 108-ე მუხლებისა და “პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონის 22.1“ზ” მუხლის საფუძველზე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში შემავალ სტრუქტურულ დანაყოფებში გამოცხადდა რეორგანიზაცია, ხოლო საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს პირადი შემადგენლობა აყვანილ იქნა კადრების განკარგულებაში და დაეკისრა დროებით მოვალეობის შესრულება. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კორუფციასთან და ეკონომიკურ დანაშაულთან ბრძოლის მთავარ სამმართველოში შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 24 მაისის ¹241 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა საორგანიზაციო-საშტატო ცვლილება. იმავე წლის 12 ივლისის ¹376 საორგანიზაციო-საშტატო ბრძანების თანახმად, აღნიშნული მთავარი სამმართველო გაუქმდა და სისხლის სამართლის სამძებრო მთავარ სამმართველოს დაქვემდებარებაში შევიდა კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს სახით. სისხლის სამართლის სამძებრო მთავარი სამმართველო 224 საშტატო ერთეულით გაუქმებულ იქნა 2004 წლის 30 დეკემბრის ¹039 საორგანიზაციო-საშტატო ბრძანებით, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2004 წლის 30 დეკემბრის ¹680 ბრძანებით დამტკიცდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის სტრუქტურა და საშტატო განრიგი, რის საფუძველზეც შეიქმნა კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტი 177 საშტატო ერთეულით. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2004 წლის 25 დეკემბრის ¹670 ბრძანების თანახმადAN“საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 11.2“დ,” 96-ე, 97-ე, 108-ე მუხლებისა და “პოლიციის შესახებ” საქართველოს კანონის 22.1“ზ” მუხლის საფუძველზე გამოცხადდა რეორგანიზაცია საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში შემავალ სტრუქტურულ დანაყოფებში. ამავე ბრძანების თანახმად, მისი პირველი პუნქტით განსაზღვრული სტრუქტურული ერთეულების ხელმძღვანელებს დაევალათ, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე მუხლის შესაბამისად მოეხდინათ მათ დაქვემდებარებაში მყოფი თანამშრომლების გაფრთხილება განხორციელებული რეორგანიზაციისა და შტატების შესაძლო შემცირების თაობაზე.
სასამართლოს მითითებით, საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 17 მარტის ¹139 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” დებულების მე-12 მუხლის თანახმად შს ორგანოებში ორგანიზაციულ-საშტატო ღონისძიებათა განხორციელებისას შინაგან საქმეთა მინისტრის ბრძანებით შტატგარეშე დარჩენილი თანამშრომელი ირიცხება კადრების განკარგულებაში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მიერ თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში გამოცემულ იქნა 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹ 671 ბრძანება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს პირადი შემადგენლობის, მათ შორის, მ. კ-ის, კადრების განკარგულებაში აყვანის შესახებ და მისი ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობდა.
საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიაჩნია, რომ 2004 წლის 31 დეკემბერს მოსარჩელე გაეცნო “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში სტრუქტურული რეორგანიზაციის ჩატარების შესახებ” საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 25 დეკემბრის ¹670 ბრძანებას და აღნიშნული ბრძანებით განხორციელებული რეორგანიზაციის გამო შტატების შემცირების გამო გაფრთხილებას.
სასამართლოს მითითებით, “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” დებულების 12.11 მუხლის თანახმად შს ორგანოებში ორგანიზაციულ-საშტატო ღონისძიებათა განხორციელებისას შს მინისტრის ბრძანებით შტატგარეშე დარჩენილი თანამშრომელი ირიცხება კადრების განკარგულებაში, რის გამოც სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მ. კ-ის თანამდებობიდან განთავისუფლების არაკანონიერად ცნობის საფუძველი. აღნიშნულის შესაბამისად კი უსაფუძვლო იყო ასევე მოთხოვნა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 127.5 და 112-ე მუხლებით გათვალისწინებულ სამსახურში აღდგენისა და სახელფასო განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე.
მოსარჩელის მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე სასამართლომ არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413.1 მუხლის თანახმად არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნას მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში და ხსენებული ნორმა გამორიცხავს არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას იმ შემთხვევაში, თუ იგი კანონით არ არის დადგენილი. სასამართლოს აზრით, მოქმედი კანონმდებლობა, მართალია, ითვალისწინებს არაქონებრივი (მორალური) ზიანის ანაზღაურების სხვადასხვა შემთხვევებს, მაგრამ არა თანამდებობიდან განთავისუფლების დროს (ს.ფ. 246-252).
აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა მ. კ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა (ს.ფ. 258-267; 282-291).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 5 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:
დადგენილად იქნა მიჩნეული ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მ. კ-ე მუშაობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისხლის სამართლის სამძებრო მთავარი სამმართველოს კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის სამმართველოს სპეცოპერაციების განყოფილების ........-ად. 2004 წლის 24 დეკემბერს “საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ” საქართველოს კანონში შეტანილ იქნა ცვლილებები, რომლითაც აღარ იქნა გათვალისწინებული საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტრო, მოხდა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაცია და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაცია, საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ჩაითვალა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო და საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტების გაუქმებისა და მათში ცვლილებების შეტანის უფლება მიენიჭა საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრს. საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 27 დეკემბრის ¹614 ბრძანებულებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულებით,” განისაზღვრა სამინისტროს სისტემა და მასში შემავალი სტრუქტურული ქვედანაყოფების, ტერიტორიული ორგანოების, საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და საქვეუწყებო დაწესებულებების კომპეტენცია, აღნიშნული დებულებით გათვალისწინებული აღარ იქნა სისხლის სამართლის სამძებრო მთავარი სამმართველო. საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 25 დეკემბრის ¹670 ბრძანებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სტრუქტურულ დანაყოფებში გამოცხადდა რეორგანიზაცია, 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანებით კი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს პირადი შემადგენლობა, მათ შორის, მ. კ-ე, გაყვანილ იქნა კადრების განკარგულებაში და დაეკისრა დროებით მოვალეობის შესრულება.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, “საქართველოს შინაგან საქმეთა ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” დებულების მე-12 მუხლის თანახმად, შს ორგანოებში ორგანიზაციულ, საშტატო ღონისძიებათა განხორციელებისას, შს მინისტრის ბრძანებით შტატგარეშე დარჩენილი თანამშრომელი ირიცხება კადრების განკარგულებაში არა უმეტეს 4 თვით, 2 თვის მთლიანი ხელფასის შენარჩუნებით, ხოლო მომდევნო ორი თვის განმავლობაში მას მიეცემა სპეციალური წოდების, ნამსახურობის პროცენტული დანამატი და სასურსათო ულუფის კომპენსაცია. აღნიშნული ვადის გასვლამდე უნდა გადაწყდეს თანამშრომლის შრომითი მოწყობის საკითხი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მითითებას, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანება გამოცემულია უფლებამოსილი პირის მიერ მისი უფლებამოსილების ფარგლებში, მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და მისი ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს. აქედან გამომდინარე კი, არ არსებობს დანარჩენი სასარჩელო მოთხოვნების, სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების, როგორც გასაჩივრებული ბრძანების ბათილად ცნობის თანამდევი შედეგის, დაკმაყოფილების საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოტივაცია, რომ არ არსებობდა მორალური ზიანის დაკმაყოფილების საფუძველი და აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული მორალური ზიანის მიყენების ფაქტი.
აპელანტის მითითებას, რომ იგი ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანია და სამსახურში დარჩენის უპირატესი უფლება გააჩნდა, სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლად არ მიიჩნია, ვინაიდან საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 29 დეკემბრის ბრძანება წარმოადგენდა სამინისტროს სისტემაში ორგანიზაციულ ღონისძიებათა განხორციელებისათვის გამოცემულ ბრძანებას და იგი ერთნაირად იქნა გავრცელებული სამინისტროს ყველა თანამშრომელზე, რაიმე უპირატესობის გათვალისწინების გარეშე.
საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2005 წლის 6 მაისის ¹2450 პ/შ ბრძანებასთან დაკავშირებით, რომლითაც პოლიციის პოლკოვნიკი მ. კ-ე დათხოვნილ იქნა შინაგან საქმეთა სამინისტროდან, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მითითებული ბრძანება თანამდევი შედეგებით გასაჩივრებული იქნა მ. კ-ის მიერ და იგი სხვა ადმინისტრაციული საქმის განხილვის საგანს წარმოადგენდა. რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 108-ე მუხლის საფუძველზე მატერიალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, აღნიშნული სასარჩელო მოთხოვნა პირველი ინსტანციის სასამართლოში კანონით დადგენილი წესით არ ყოფილა დაყენებული და სააპელაციო სასამართლოში დავის საგანი ვერ გაიზრდებოდა.
აპელანტის მითითება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ისე გამოიტანა გადაწყვეტილება, მას მორალური ზიანის ანაზღაურება აღარ მოუთხოვია, სააპელაციო პალატამ არ მიიჩნია სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლად, ვინაიდან მოსარჩელეს საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას აღნიშნულ სასარჩელო მოთხოვნაზე უარი არ ჰქონდა ნათქვამი და საქმეში არ არსებობდა განჩინება ამ ნაწილში საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმის გამო (ს.ფ. 322-332).
აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. კ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორის მითითებით, მან 2006 წლის 19 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის სასამართლო სხდომაზე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83.2 მუხლის შესაბამისად საქმის წინასწარი მომზადების დასრულებამდე გაზარდა სასარჩელო მოთხოვნა და შს მინისტრის 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანებასთან ერთად, შს სამინისტროს 2005 წლის 6 მაისის ¹2450პ/შ სადავო ბრძანების ბათილად ცნობაც მოითხოვა და რადგან ორივე საქმე ერთი და იმავე საფუძვლიდან გამომდინარეობდა, ამ ორ ბრძანებაზე წარმოებული ადმინისტრაციული საქმეები უნდა გაერთიანებულიყო. ვინაიდან საქალაქო სასამართლოს არავითარი არგუმენტი და მტკიცებულება არ გააჩნდა გადიდებული სასარჩელო მოთხოვნების განხილვის საწინააღმდეგოდ, მან, საერთოდ, არ ასახა იგი 2007 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებაში. სააპელაციო სასამართლომ კი თავი აარიდა საქალაქო სასამართლოს მოქმედების სამართლებრივ შეფასებას და საქმე ისე წარმოაჩინა, თითქოს სააპელაციო სასამართლოში მოხდა სასარჩელო მოთხოვნების დაზუსტება და არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 381-ე მუხლი.
კასატორის მითითებით, 2005 წლის 6 მაისს, როდესაც ჯერ არ იყო დამთავრებული გასაჩივრებული ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრული სასამართლო დავა, სამინისტრომ გამოსცა გასაჩივრებული ბრძანებიდან გამომდინარე ¹2450პ/შ ბრძანება მ. კ-ის, როგორც კადრების განკარგულებაში მყოფის, შს ორგანოებიდან დათხოვნის შესახებ. აღნიშნულის შემდეგ კი მოსარჩელე იძულებული იყო დაზუსტებული სარჩელით მიემართა სასამართლოსათვის 2005 წლის 30 მაისს და ¹2450პ/შ ბრძანების ბათილად ცნობა მოეთხოვა. სასამართლომ, ნაცვლად იმისა, რომ მოპასუხის ქმედებისათვის სათანადო სამართლებრივი შეფასება მიეცა, დაზუსტებული სასარჩელო განცხადება დამოუკიდებელ საქმედ მიიჩნია და 2005 წლის 3 ივნისის განჩინების საფუძველზე ცალკე გამოყო. 5 თვის შემდეგ 2005 წლის 17 ნოემბერს აღარ სცნო დამოუკიდებელ საქმედ და მისი განხილვა იმ მოტივით შეაჩერა, რომ ორივე საქმე ერთი და იგივე ფაქტობრივი საფუძვლიდან და სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარეობდა და შესაბამისად, უკვე განხილულ საქმეზე მიღებულ გადაწყვეტილებას შეიძლებოდა საქმის განხილვისათვის პრეიუდიციული მნიშვნელობა ჰქონოდა. 2007 წლის 8 იანვარს სააპელაციო სასამართლომ საქმე საქალაქო სასამართლოს დაუბრუნა. ამდენად, კასატორის მითითებით, 2 წლის მანძილზე შეზღუდული იყო “პოლიციის შესახებ” კანონის 26-ე მუხლით მისთვის მინიჭებული უფლება გასაჩივრებული სადავო ბრძანების განხილვის თაობაზე.
საპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა მ. კ-ის კადრების განკარგულებაში ჩარიცხვის კანონიერება, არ იხელმძღვანელა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით, რომლის თანახმად, შს ორგანოებიდან ორგანიზაციულ-საშტატო ღონისძიებათა განხორციელებისას თანამშრომლის სამსახურიდან დათხოვნას და შტატგარეშედ დატოვებას განსაზღვრავს “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 96.2, 97-ე და 108-ე მუხლები. “საქართველოს შს ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” დებულების მე-12 მუხლი, კასატორის მითითებით, არ განსაზღვრავს თანამშრომლის შტატგარეშედ დატოვებას, იგი განსაზღვრავს ზემოაღნიშნული კანონის მიხედვით შტატგარეშედ დატოვებული თანამშრომლის კადრების განკარგულებაში ჩარიცხვას, ამიტომაც შსს 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანება არ გულისხმობს თანამშრომლის შტატგარეშედ დატოვებას. ასეთი ბრძანება არ არსებობს და ვერც იარსებებს, რადგან რეორგანიზაციის განხორციელების სამართლებრივი საფუძვლები _ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 11.2, 96.2, 97-ე და 108-ე მუხლები არ იძლეოდა აღნიშნულის შესაძლებლობას, თანაც რეორგანიზაციას არ სდევდა შტატების შემცირება, პირიქით _ შტატები გაიზარდა. ამასთან, კანონთან წინააღმდეგობაში მოდის შს მინისტრის ბრძანების ის ნაწილი, რომლითაც შტატგარეშედ დარჩენილ, კადრების განკარგულებაში ჩარიცხულ თანამშრომელს მოვალეობის შესრულება დაეკისრა, ვინაიდან “შს ორგანოებში სამსახურის გავლის წესის შესახებ” დებულების მე-12 მუხლის და “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 57-ე მუხლის მიხედვით, დროებით მოვალეობის შესრულება შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ვაკანტურ და არა ვაკანტურ ადგილებზე დანიშნულ თანამშრომლებს. არ არსებობს კანონი, რომლის მიხედვითაც შტატგარეშედ დარჩენილ უფლებაშეჩერებულ თანამშრომელს ეკისრება დროებით მოვალეობის შესრულება. კასატორის აზრით, სასამართლომ გვერდი აუარა ამ გარემოებას და არ მისცა სამართლებრივი შეფასება. ასევე არასწორი შეფასებით გაამართლა მოპასუხის მიერ “ომისა და შეიარაღებული ძალების ვეტერანების შესახებ” სპეციალური კანონი, რომლის მე-15 მუხლის 21-ე პუნქტის თანახმად, რომელიც იმ დროისათვის მოქმედებდა, ომის მონაწილეს ჰქონდა სახელმწიფო დაწესებულებაში მუშაკთა რაოდენობის ან შტატების შემცირებისას უპირატესი დარჩენის უფლება, ხოლო “ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 48-ე მუხლის თანახმად, საკანონმდებლო აქტს აქვს პირდაპირი მოქმედების ძალა და დაუშვებელია საკანონმდებლო აქტით დადგენილი ნორმის განხორციელებაზე უარის თქმა. ამასთან, კასატორის მითითებით, ¹671 ბრძანებაში მითითებული არ არის ის ორგანო, სადაც შეიძლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრება, მის მისამართი და საჩივრის წარდგენის ვადა, არ შეიცავს წერილობით დასაბუთებას, მით უმეტეს, თუ ორგანო მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაადასტურა, რომ 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანება გამოცემულია “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 108-ე მუხლის მოთხოვნათა საწინაღმდეგოდ, როდესაც განმარტა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს არ გამოუკვლევია შს სამინისტროს მიერ მოხდა თუ არა რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით მ. კ-ის გაფრთხილება 1 თვით ადრე, ვინაიდან, ფაქტიურად, სადავო ბრძანებით დაიწყო რეორგანიზაცია, რაც არ ქმნიდა თანამშრომლის სამსახურიდან განთავისუფლების საფუძველს.
კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა გაუქმებული 2004 წლის 9 ივლისის საქართველოს პრეზიდენტის ¹263 ბრძანებით დამტკიცებული დებულება. შემცირებული სასარჩელო მოთხოვნის უკანონო განხილვასთან დაკავშირებული სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1“ლ,” 6.1, “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 127.1, “შსს სამსახურის გავლის წესის შესახებ” დებულების მე-12 მუხლი და არ გამოიყენა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 96.2, 97-ე, 108-ე, “ომისა და შეიარაღებული ძალების ვეტერანთა შესახებ” კანონის 21-ე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლი და საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 27 დეკემბრის ¹614 ბრძანებულებით დამტკიცებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულება (ს.ფ. 340-346).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე.
მოცემულ საქმეზე დავის საგანია მოსარჩელის კადრების განკარგულებაში გადაყვანის შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2004 წლის 29 დეკემბრის ¹671 ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, განაცდური ხელფასისა და მორალური ზიანის ანაზღაურება.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა. კასატორი ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს, ამ თვალსაზრისით არა აქვს წარმოდგენილი დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 5 დეკემბრის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.