საქმე №ას-143-2025 31 ოქტომბერი, 2025 წელი,
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
ამირან ძაბუნიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი,
გოჩა ჯეირანაშვილი
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – კოოპერატივი „რ.ნ–ი“ (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ა.“ (მოსარჩელე) (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 დეკემბრის განჩინება, სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 01.04.2024 წლის საოქმო განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების სრულად გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ასევე სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 01.04.2024 წლის საოქმო განჩინებების (მტკიცებულების დართვაზე უარის თქმისა და სარჩელის განუხილველად დატოვებაზე უარის თქმის შესახებ) გაუქმება
დავის საგანი – თანხის დაკისრება
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. სასარჩელო მოთხოვნა
1.1. შპს „ა–მა“ სარჩელით მიმართა სიღნაღის რაიონულ სასამართლოს, კოოპერატივ „რ.ნ–ის“ მიმართ, თანხის დაკისრების მოთხოვნით.
2. სარჩელის საფუძვლები
2.1. შპს „ა–სა“ და კოოპერატივ „რ.ნ–ს“ შორის, 2017 წლის 27 ოქტომბერს, დაიდო კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულება N27/10-2017(01). აღნიშნული ხელშეკრულების 1.1 მუხლის შესაბამისად, ხელშეკრულების საგნად განისაზღვრა კახეთის რაიონში, დამკვეთის საკუთრებაში არსებულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე - 100 ჰექტარ ფართობზე გასაშენებლად საჭირო რაოდენობის კაკლის დამყნობილი ნერგის მიწოდება, შესაბამისი აგრონომიული კონსულტაციების გაწევა და კაკლის გაშენებისა და მოვლის სამუშაოების ზედამხედველობა.
2.2. წინამდებარე ხელშეკრულების საერთო ღირებულება განისაზღვრა 330 000 ლარით საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ყველა გადასახადისა და ხარჯის ჩათვლით. მოპასუხემ მოსარჩელისგან ავანსის სახით მიიღო 123 400 ლარი.
2.3. მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგნის მიწოდება არ მომხდარა, რის გამოც 2021 წლის 29 ივნისს დაიდო შეთანხმება კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე. მოპასუხემ აღნიშნული შეთანხმების ფარგლებში იკისრა ვალდებულება აენაზღაურებინა ავანსად მიღებული თანხები შემდეგი გრაფიკით: 53 000 ლარი - არაუგვიანეს 2021 წლის 30 ივლისისა და 70 400 ლარი - არაუგვიანეს 2021 წლის 30 ნოემბრისა.
2.4. შპს „ა–სა“ და კოოპერატივ „რ.ნ–ს“ შორის 2021 წლის 29 ივნისს დადებული შეთანხმების ფარგლებში მოპასუხემ უზრუნველყო მხოლოდ 53 000 ლარის დაბრუნება. ამასთან, 2022 წლის 3 თებერვალს მოპასუხემ წერილობით მიმართა მოსარჩელეს და ითხოვა 2021 წლის 30 ნოემბრის ნაცვლად ანგარიშსწორების განხორციელება 2022 წლის 22 თებერვალს. აღნიშნულის მიუხედავად, მოსარჩელის მიერ ავანსის სახით გადახდილი თანხის ნაწილის - 70 400 ლარის, დაბრუნების ვალდებულება მოპასუხეს არ შეუსრულებია.
3. მოპასუხის პოზიცია
3.1. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
3.2. შესაგებლის თანახმად, მოპასუხეს მოსარჩელის მიმართ რაიმე სახის შეუსრულებელი ვალდებულება არ გააჩნია, ვინაიდან თავად მოსარჩელემ დაარღვია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებები და მოპასუხე მხარეს მიაყენა არსებითი ხასიათის ზიანი, რაც გამოიხატა იმაში, რომ მოსარჩელემ არ მიიღო 2017 წლის 27 ოქტომბრის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ნერგები, რამაც გამოიწვია მათი განადგურება.
3.3. ამასთან, მოპასუხემ განმარტა, რომ 2021 წლის 29 ივნისის შეთანხმება კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე განსხვავდება იმ ფაქტობრივი მოცემულობისგან, რაც ზეპირსიტყვიერად არსებობდა, კერძოდ, მოსარჩელემ აღიარა ზიანის მიყენების ფაქტი, უარი განაცხადა ავანსის სახით გადახდილი თანხების დაბრუნებაზე და გადაწყდა, რომ შემდგომში დადებული ხელშეკრულებების ფარგლებში მოხდებოდა მოსარჩელის მიერ მოპასუხისთვის მიყენებული ზიანის დათვლა და განისაზღვრებოდა ავანსის სახით გადახდილი თანხების მიმართება დამდგარ ზიანთან.
4. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი
4.1. სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილებით შპს „ა–ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა. კოოპერატივ „რ.ნ–ს“ შპს „ა–ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა - 70 400 ლარის გადახდა. „რ.ნ–ს“ შპს „ა–ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 2112.00 ლარის გადახდის ვალდებულება.
4.2. სიღნაღის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება, სააპელაციო საჩივრით, გაასაჩივრა კოოპერატივმა „რ.ნ–მა“.
5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება
5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი და გასაჩივრებული საოქმო განჩინება არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელი დარჩა.
5.2. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენდა 2021 წლის 29 ივნისის შეთანხმება კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ, კერძოდ, ის მოიცავდა თუ არა აღნიშნული მოპასუხისთვის მიყენებული ზიანის (გადასაცემად გამზადებული კაკლისა და ნუშის შენახვის ხარჯები, მათი განადგურება) სანაცვლოდ ავანსის სახით გადახდილი თანხის გაქვითვის შესაძლებლობას. ამ მიმართებით პალატამ მოიხმო სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 316-ე და 317-ე, 629-ე მუხლები, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლები და დაასკვნა, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტა განაპირობა მოსარჩელის მხრიდან უმოქმედობამ, რაც გამოიხატა ნერგების მიღებაზე უარის თქმით. რაც შეეხება შენახვის ხარჯებს, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მხარე განცხადებით თავადვე ადასტურებდა, ვალდებულების ვადაში შეუსრულებლობის გამო, ნერგების შენახვის ხარჯების საკუთარ თავზე აღების ფაქტს. ამასთან, სასამართლოს აზრით, ზიანის არსებობის ფაქტის დაუდასტურებლობა, თავის მხრივ, გამორიცხავდა შესასრულებელი ვალდებულების სანაცვლოდ მისი გაქვითვის შესაძლებლობას. შესაბამისად, წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე და მითითებულ გარემოებებზე დაყრდნობით, პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების ჯეროვნად შესრულება ვერ დადასტურდა.
5.3. სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას 2021 წლის 29 ივნისის შეთანხმებასთან მიმართებაში, რომ იგი ახალი ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობაა, რა დროსაც მოპასუხე კოოპერატივმა „რ.ნ–მა“ ერთმნიშვნელოვნად აღიარა, რომ ძირითადი ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტისთვის დამკვეთს (მოსარჩელეს) მისთვის გადარიცხული ჰქონდა ავანსი 123 400 ლარის ოდენობით და ამასთან, აიღო ვალდებულება, რომ აღნიშნული თანხები შეთანხმებული გრაფიკის შესაბამისად დაებრუნებინა. პალატის მითითებით, მხარეებმა, თავდაპირველი ხელშეკრულებისაგან დამოუკიდებლად განსაზღვრეს შეთანხმების არსებითი პირობები, შესაბამისად მხარეთა შორის დადებული შეთანხმება კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ თავისი სამართლებრივი ბუნებით წარმოადგენდა ვალის აღიარების ხელშეკრულებას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიზნებისთვის. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე მხარეთა შორის წარმოიშვა ახალი ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა, რის საფუძველზეც მოსარჩელეს ძველი ხელშეკრულებისგან დამოუკიდებლად წარმოეშვა მოპასუხის მიმართ ვალდებულების შესრულების მოთხოვნის უფლება, ხოლო მოპასუხეს, თავის მხრივ, წარმოეშვა ვალდებულება - შეთანხმებული გრაფიკით გადაეხადა ავანსის სახით მიღებული თანხები.
5.4. სააპელაციო პალატამ ასევე იმსჯელა გასაჩივრებულ შუალედურ განჩინებაზე და აღნიშნა, რომ მტკიცებულებათა დართვაზე უარის თქმის შესახებ საოქმო განჩინება დასაბუთებული იყო, რადგან მხარეს არ ჰქონდა წარმოდგენილი კვალიფიციური შედავება გასაჩივრებული განჩინების კანონიერების შემოწმებისთვის. აპელანტი ვერ ასაბუთებდა, თუ რა გავლენა შეეძლო მოეხდინა დავის საგანზე მის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტების დართვას და იმ ფაქტის დადგენა-არდადგენას, რომ შპს „ა.უ–თი“ და შპს „ბ.უ–თი“ წარმოადგენდა თუ არა მოსარჩელე შპს „ა.ჯ–ის“ მიერ დაფუძნებულ კომპანიებს, რა გავლენა მოახდინა აღნიშნული საოქმო განჩინებით განხორციელებულმა საპროცესო მოქმედებამ საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული განჩინება არ უნდა გაუქმებულიყო. რაც შეეხება განსჯადობის საკითხს, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-15 მუხლით განსაზღვრულია საერთო განსჯადობის წესი, კერძოდ, აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლოს სარჩელი წარედგინება მოპასუხის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 386-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად განისაზღვრა ფულადი ვალდებულების შესრულების წესი და ადგილი, რომლის მიხედვითაც შესრულების ადგილის საეჭვოობისას ფულადი ვალდებულება უნდა შესრულებულიყო კრედიტორის ადგილსამყოფლის (საცხოვრებელი ადგილი ან იურიდიული მისამართი) მიხედვით. პალატამ განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში დავას არ იწვევდა ის ფაქტი, რომ მხარეთა შორის 2021 წლის 29 ივნისის შეთანხმებაში მისი შესრულების ადგილი განსაზღვრული არ იყო. შესაბამისად, ამ თვალსაზრისით, ნორმის სიტყვა-სიტყვითი განმარტებით, მოცემული სარჩელი წარმოადგენდა გორის რაიონული სასამართლოს განსჯადს, მაგრამ იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საქმეზე მიღებული იყო არსებითად კანონიერი, დასაბუთებული და სამართლიანი გადაწყვეტილება, ორივე რაიონული სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები განსახილველად ექვემდებარებოდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს, პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტის შუამდგომლობა შპს „ა–ის" სარჩელის განუხილველად დატოვების თაობაზე განსჯადობის საფუძველზე მითითებით, გარემოებების შეწონადობის და განმარტების გათვალისწინებით, არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.
5.5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 დეკემბრის განჩინება, საკასაციო საჩივრის წარდგენის გზით, გაასაჩივრა კოოპერატივმა „რ.ნ–მა“.
6. საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა და საფუძვლები
6.1. კასატორი ითხოვს გასაჩივრებული განჩინებისა და წინმსწრები საოქმო განჩინებების გაუქმებას და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
6.2. კასატორის განმარტებით, არასწორია გასაჩივრებულ განჩინებაში მითითებული მსჯელობა თითქოს კომპანიას არ შეუსრულებია ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, რადგან მოსარჩელემ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული კაკლისა და ნუშის ნერგების მიღებაზე, საკუთარი ნებით თქვა უარი, რის გამოც მისაწოდებელი ნერგები განადგურდა და კასატორს სერიოზული ზიანი მიადგა.
6.3. კასატორის მტკიცებით, ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლოებმა არასწორად გადაანაწილეს მტკიცების ტვირთი. საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებით დადასტურდა, რომ მოპასუხეს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შესრულებული ჰქონდა, ასევე დადასტურდა, რომ 27.10.2017 წლის ხელშეკრულება შეწყდა სწორედ მოსარჩელის ბრალეულობით და არსებული ნერგები, რომლებიც მოსარჩელეს უნდა წაეღო განადგურდა. ნერგების მიუღებლობა განაპირობა იმ ფაქტმა, რომ მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო ნაკვეთის მომზადება ნარგავებისთვის, რის გამოც მოპასუხემ ივალდებულა გასაყიდი ნერგების შენახვა. კასატორი განმარტავს, რომ ნერგები დაახლოებით 2 წლის განმავლობაში ინახებოდა მაცივარში, ხოლო მას შემდეგ რაც მათი მაცივარში შენახვის ვადა ამოიწურა, ისინი გადარგეს ღია გრუნტში, რომელიც მოგვიანებით განადგურდა და კასატორს ზიანი მიადგა.
6.4. კასატორი ამტკიცებს, რომ მხარეთა შეთანხმების თანახმად, ავანსის სახით გადახდილი თანხით უნდა გაქვითულიყო ნერგების შენახვის ხარჯები და ზიანი, რომელიც მოპასუხეს მიადგა მოსარჩელის უკანონო ქმედებების გამო.
6.5. მოსარჩელე ასაჩივრებს სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 01.04.2024 წლის საოქმო განჩინებას მტკიცებულებათა დართვის თაობაზე უარის თქმის შესახებ და მიიჩნევს, რომ ამ განჩინებით სასამართლომ დაარღვია შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპი, რადგან მხარეს შეუზღუდა უფლება სათანადო მტკიცებულებათა წარმოდგენის გზით, დაედასტურებინა მის მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებები. კასატორი ასევე ასაჩივრებს ამავე თარიღის საოქმო განჩინებას, რომლითაც სიღნაღის რაიონული სასამართლო განსჯად სასამართლოდ იქნა მიჩნეული და მხარეს უარი ეთქვა სარჩელის განუხილველად დატოვებაზე. კასატორი მიიჩნევს, რომ საოქმო განჩინება სააპელაციო პალატამ იმ პირობებში დატოვა ძალაში, როდესაც სიღნაღის რაიონული სასამართლო არაგანსჯად სასამართლოდ იქნა მიჩნეული. კასატორი მიიჩნევს, რომ აღნიშნული არღვევს მის უფლებებს.
6.6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 23 აპრილის განჩინებით, კოოპერატივი „რ.ნ–ის“ საკასაციო საჩივარი, მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
7. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:
8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
9. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
10. სააპელაციო სასამართლოს საქმე არ განუხილავს მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორმა ვერ მიუთითა რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე დაადგინა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები და იურიდიულად სწორად შეაფასა ისინი, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მიერ გამოტანილი სამართლებრივი დასკვნები მართებულია.
11. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება - დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
12. შესაბამისად, საკასაციო პალატა დადგენილად მიიჩნევს საქმის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:
- შპს „ა–სა“ და კოოპერატივ „რ.ნ–ს“ შორის, 2017 წლის 27 ოქტომბერს, დაიდო კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულება N27/10-2017(01). აღნიშნული ხელშეკრულების 1.1 მუხლის შესაბამისად, ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა კახეთის რაიონში, დამკვეთის საკუთრებაში არსებულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე - 100 ჰექტარ ფართობზე გასაშენებლად საჭირო რაოდენობის კაკლის დამყნობილი ნერგის მიწოდება, შესაბამისი აგრონომიული კონსულტაციის გაწევა და კაკლის გაშენებისა და მოვლის სამუშაოების ზედამხედველობა. ამავე ხელშეკრულების 1.5 მუხლის თანახმად, წინამდებარე ხელშეკრულების საერთო ღირებულება შეადგენდა 330 000 ლარს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ყველა გადასახადისა და ხარჯის ჩათვლით. წინამდებარე ხელშეკრულების 1.2 მუხლის თანახმად, შემსრულებელი კისრულობდა ვალდებულებას დამკვეთისთვის მიეწოდებინა (100 ჰექტარ ფართობზე გასაშენებელი) 22 000 ძირი აშშ ჩანდლერის ჯიშის კაკლის ნერგი. ხელშეკრულების 3.3 მუხლის თანახმად, საქონელი მიწოდებულად ჩაითვლებოდა დამკვეთის მიერ სასაქონლო ზედნადების წარდგენისა და მხარეთა შორის შესაბამისი მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების შემდეგ;
- შპს „ა–ს“ და კოოპერატივ „რ.ნ–ს“ შორის 2017 წლის 27 ოქტომბერს დადებული კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულების 3.1. პუნქტის თანახმად, მხარეთა შეთანხმებით, საქონლის დამკვეთისთვის მიწოდება უნდა მომხდარიყო 2018 წლის 30 მარტამდე, თუმცა, ახალი შეთანხმების საფუძველზე საქონლის მიწოდება გადავადდა არაუგვიანეს 2019 წლის 30 მარტისა. მანამდე კოოპერატივმა აიღო სრული პასუხისმგებლობა, შესაბამისი (სამაცივრე) პირობების დაცვით, უზრუნველეყო ნერგების შენახვა. მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ, რომ მოპასუხე მხარეს მოსარჩელისათვის არ მიუწოდებია მხარეთა შორის არსებული 27.10.2017 წლის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 22 000 ძირი აშშ ჩანდლერის ჯიშის კაკლის ნერგი;
- მოპასუხე კოოპერატივმა „რ.ნ–მა“ მოსარჩელისგან ავანსის სახით მიიღო 123 400 ლარი, თუმცა, ვინაიდან მხარეთა შორის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგნის მიწოდება არ მომხდარა, მხარეთა შორის 2021 წლის 29 ივნისს დაიდო შეთანხმება კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების N27/10-2017(01) ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე. აღნიშნული შეთანხმების ფარგლებში, მოპასუხემ იკისრა ვალდებულება მოსარჩელისთვის აენაზღაურებინა ავანსად მიღებული თანხები შემდეგი პირობით: 53 000 ლარი - არაუგვიანეს 2021 წლის 30 ივლისისა, ხოლო, 70 400 ლარი - არაუგვიანეს 2021 წლის 30 ნოემბრისა;
- შპს „ა–სა“ და კოოპერატივ „რ.ნ–ს“ შორის 2021 წლის 29 ივნისს დადებული შეთანხმების ფარგლებში, მოპასუხემ უზრუნველყო მოსარჩელისთვის ავანსის სახით მიღებული თანხის ნაწილის - 53 000 ლარის დაბრუნება;
- 2022 წლის 3 თებერვალს მოპასუხე კოოპერატივი „რ.ნ–ის“ დირექტორმა გ.მ–ძემ განცხადებით მიმართა მოსარჩელე შპს „ა–ს“ და ითხოვა ავანსის სახით მიღებული თანხების გადახდის გადავადება და 2021 წლის 30 ნოემბრის ნაცვლად ანგარიშსწორების განხორციელება 2022 წლის 22 თებერვალს, აღნიშნულის მიუხედავად მოპასუხის მხრიდან თანხის დაბრუნების ვალდებულება არ შესრულებულა.
13. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია მოსარჩელისთვის ნასყიდობის საფასურის ავანსის სახით გადაცემული ნაწილის, უკან დაბრუნების მართლზომიერება.
14. სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის შესაბამისად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. მყიდველი კი მოვალეა, გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. ამავე კოდექსის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. ამ მოთხოვნათა შეუსრულებლობა ვალდებულების დარღვევაა. მოცემულ შემთხვევაში, მხარეები სწორედ ვალდებულების დარღვევაზე აფუძნებენ თავიანთ მოთხოვნას, კერძოდ, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მოპასუხემ დაარღვია ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება და არ მიაწოდა მას შეთანხმებული საქონელი, ხოლო მოპასუხე (კასატორი) მიიჩნევს, რომ ვალდებულება მოსარჩელის მხრიდან დაირღვა, რაც გამოიხატა მის მიერ ნარგავებისთვის ნიადაგის მოუმზადებლობასა და გამზადებული ნარგავების მიღებაზე უარის თქმაში.
15. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი, რადგან საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებები გასაჩივრებულ განჩინებაში დადგენილად ცნობილი გარემოებების საპირისპირო მოცემულობას ქმნიდა. აღნიშნულ მტკიცებას საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს და განმარტავს, რომ სამოქალაქო პროცესში მოქმედი შეჯიბრებითობის პრინციპის შინაარსის ანალიზი საფუძველს გვაძლევს გავაკეთოთ შემდეგი დასკვნები: 1. შეჯიბრებითობის პრინციპი მოიცავს მხარეთა საქმიანობას მხოლოდ საქმის ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების სფეროში. საკითხი იმის შესახებ, რომ სასამართლო საქმის განხილვას (სამოქალაქო პროცესს) იწყებს მხოლოდ დაინტერესებული პირის მოთხოვნით, ან, რომ სასამართლო არ უნდა გასცდეს მხარეთა მოთხოვნის ფარგლებს და ა.შ. განეკუთვნება არა შეჯიბრებითობის, არამედ დისპოზიციურობის პრინციპის სფეროს. 2. მხარეთა მოთხოვნების თუ შესაგებლის ფაქტობრივი (და არა იურიდიული) დასაბუთება (გამართლება) ეკისრებათ თვითონ მხარეებს. 3. მხარეებმა თვითონ უნდა განსაზღვრონ, თუ რომელი ფაქტები დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს (შესაგებელს). ამის შესახებ პირდაპირაა მითითებული აგრეთვე საპროცესო კოდექსის 178–ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტში, რომლის თანახმად, სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს გარემოებები, რომლებზეც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნებს, აგრეთვე, 201–ე მუხლში, რომლის თანახმად, თუ მოპასუხე სარჩელს არ ცნობს, მან უნდა მიუთითოს რა კონკრეტულ გარემოებებს ემყარება მისი შესაგებელი სარჩელის წინააღმდეგ. 4. მხარეებმა თვითონ უნდა მიუთითონ მტკიცებულებებზე, რომელთა საფუძველზე უნდა დამტკიცდეს (დადასტურდეს) მათ მიერ თავიანთი მოთხოვნის (შესაგებლის) დასაბუთების მიზნით მითითებული ფაქტები. ამის შესახებ პირდაპირაა მითითებული საპროცესო კოდექსის 178–ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტში, რომლის თანახმად სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს მტკიცებულებანი, რომლებიც ადასტურებენ ამ გარემოებებს (ე.ი. მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებულ გარემოებებს), აგრეთვე, 201-ე მუხლში, რომლის თანახმად, მოპასუხემ თავის პასუხში (შესაგებელში) უნდა მიუთითოს რა მტკიცებულებებით შეიძლება დამტკიცდეს ეს გარემოებები, ე.ი. მოპასუხის მიერ თავის შესაგებელში მითითებული გარემოებები.
16. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მხარეთა ნამდვილი შეჯიბრება რეალურად შეუძლებელი იქნებოდა, რომ არ იყვნენ ამ შეჯიბრებაში მონაწილე მხარეები თანასწორნი. მხარეთა პროცესუალური თანასწორობის განმსაზღვრელი ძირითადი ნიშნები და მიმართულებანი ჩამოყალიბებულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 4.1 მუხლში, რომლის თანახმად მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეთა პროცესუალური თანასწორობის პრინციპითაა გამსჭვალული საპროცესო კანონმდებლობის თითქმის ყოველი ნორმა, დაწყებული საქმის მომზადების სტადიით და დამთავრებული გადაწყვეტილების გამოტანით და მისი გასაჩივრებით. მაგალითად, სარჩელის წარმოებაში მიღების შემდეგ მოპასუხეს ეგზავნება ამ სარჩელისა და მასზე დართული დოკუმენტების ასლები. მოპასუხეს, თავის მხრივ, შეუძლია ცნოს სარჩელი, ან არ ცნოს, მაგრამ თუ არ ცნობს – უნდა წარმოუდგინოს სასამართლოს წერილობითი ფორმით შედგენილი პასუხი სარჩელზე და მასზე თანდართულ საბუთებზე. ამ წერილობით პასუხში მანვე უნდა აცნობოს სასამართლოს, თუ რა საპროცესო საშუალებებით აპირებს მოსარჩელისაგან თავის დაცვას. ისე, როგორც მოსარჩელეს, მოპასუხეს სრული უფლება აქვს არამარტო გამოთქვას თავისი მოსაზრებები მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ფაქტების უარსაყოფად, არამედ, წარმოუდგინოს სასამართლოს ფაქტები და მტკიცებულებები, რომლებიც ამართლებენ მის შესაგებელს, აქარწყლებენ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, ადასტურებენ ამ მტკიცებულებების სიყალბეს ან არასარწმუნოობას და ა.შ. სასამართლო, ვერ გამოიტანს გადაწყვეტილებას, თუ მან არ მოუსმინა ორივე დაპირისპირებულ მხარეს ან არ მისცა მათ შესაძლებლობა გამოიყენონ საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა უფლება და მექანიზმი თავიანთი პოზიციის გასამართლებლად, თავიანთი უფლებების დასაცავად.
17. პალატა დასძენს, რომ მხარეთა თანასწორობა და შეჯიბრებითობა სამოქალაქო საპროცესო სამართლის უმნიშვნელოვანესი პრინციპია, რაც პირველ რიგში, გულისხმობს მოსარჩელისა და მოპასუხისათვის თანაბარი პროცესუალური შესაძლებლობების მინიჭებას. შეჯიბრებითობის პრინციპი ეფუძნება მხარეთა თანაბარ შესაძლებლობას, აღიჭურვონ სათანადო საპროცესო ინსტრუმენტებით...“ (შდრ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/8/594; 2017 წლის 01 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე №2/6/746). ზემოაღნიშნული მსჯელობის შესაბამისად, ნათელი ხდება, რომ სწორედ მოპასუხეს უნდა დაესაბუთებინა, რა ფორმით გადააცილა მოსარჩელემ ნასყიდობის საგნის მიღების ვადას და რა ფორმით დაარღვია მხარეთა შორის შეთანხმებული ვალდებულება. ამიტომ, მოპასუხეს უნდა ედასტურებინა, რომ მოსარჩელემ არ მიიღო შესრულება, უარი თქვა შესრულებაზე.
18. საქმის მასალებით, დადგენილია, რომ მყიდველს ნერგები არ მიუღია, თუმცა მოპასუხემ შესაგებელში მოთხოვნის გამომრიცხველ გარემოებად შემკვეთის მიერ ვალდებულების მიღების დაყოვნება და საბოლოოდ, შესრულების მიუღებლობა მიუთითა. მიუხედავად შესაგებელში აღნიშნული გარემოებისა მას სასამართლოს წინაშე არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა მოპასუხის მიერ, შეთანხმებულ დროს, განსაზღვრული რაოდენობის ნერგების მოსარჩელისთვის გაგზავნის ფაქტს, ასევე არ დაუდასტურებია გასაგზავნად გამზადებული ნერგების მოსარჩელის თხოვნით და მოსარჩელის ბრალით დაყოვნების ფაქტი, და ბოლოს, საქმის მასალებში არ არის წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება, რომელიც სასამართლოს აფიქრებინებდა, რომ მოპასუხემ შეთანხმებული ნერგები, ხელშეკრულებით განსაზღვრულ დროს გაგზავნა, თუმცა მოსარჩელემ იგი არ მიიღო. აღნიშნული გარემოებების საპირისპიროდ, მოსარჩელემ სარჩელს დაურთო მტკიცებულებები, რომელთა შეჯერების შედეგად დგინდება, რომ მხარეთა შორის 2021 წლის 29 ივნისს დაიდო შეთანხმება კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების N27/10-2017(01) ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე. კერძოდ, მხარეები შეთანხმდნენ რომ 2021 წლის 29 ივნისიდან შეწყდებოდა დამკვეთსა და შემსრულებელს შორის 2017 წლის 27 ოქტომბერს დადებული N27/10/2017(1) ხელშეკრულება კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების შესახებ; მხარეებმა განაცხადეს და დაადასტურეს, რომ ძირითადი ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტისთვის დამკვეთს შემსრულებლისთვის გადარიცხული ჰქონდა ავანსი 123 400 ლარის ოდენობით. ამავე შეთანხმებით, იმის გათვალისწინებით, რომ ძირითადი ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტისთვის შემსრულებელს დამკვეთისთვის არ მიუწოდებია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საქონელი, კოოპერატივი ნიქოზი ვალდებულებას იღებდა აენაზღაურებინა ავანსად მიღებული თანხა შემდეგი პირობით: 53 000 ლარის გადახდა მოხდება არაუგვიანეს 2021 წლის 30 ივლისისა; 70 400 ლარის გადახდა არაუგვიანეს 2021 წლის 30 ნოემბრისა. საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ მოხმობილი მტკიცებულება წარმოადგენს მხარეთა შორის, თავისუფალი ნების გამოვლენის საფუძველზე მიღწეულ ახალ შეთანხმებას, რომლის ძალასაც ვერ აქარწყლებს მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ წერილი, რომელშიც მითითებულია, რომ მხარეებს შორის 2017 წლის 27 ოქტომბერს გაფორმებული ნერგების ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულების თანახმად, საქონლის დამკვეთისათვის მიწოდება უნდა მომხდარიყო 2018 წლის 30 მარტამდე, ვინაიდან ნერგების ჩასარგავად, ნიადაგის მომზადება დროულად ვერ მოხერხდა საქონლის მიწოდება მოხდა ახალი შეთანხმების საფუძველზე გადავადება არაუგვიანეს 2019 წლის 30 მარტისა. მიუხედავად ამ წერილის შინაარსისა, მოპასუხემ ივალდებულა ავანსის სახით მიღებული თანხის უკან დაბრუნება, რითიც დაკარგა ვალდებულების მიღების დაყოვნების გამო ზიანის (ასეთის არსებობის პირობებშიც) გაქვითვის მოთხოვნის უფლება, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც საქმეში წარმოდგენილია წერილი, რომლითაც კოოპერატივმა თავად აიღო სრული პასუხისმგებლობა შესაბამისი (სამაცივრე) პირობების დაცვით უზრუნველეყო ნერგების შენახვა. ამასთან, საგულისხმოა ისიც, რომ მოპასუხე ნერგების მაცივარში შენახვის ვადის გასვლასა და ნერგების გრუნტში გადარგვის თაობაზე მიუთითებდა, რამაც შემდგომ ამ ნერგების გაფუჭება გამოიწვია, თუმცა მას არ წარმოუდგენია იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მოსარჩელეს სამაცივრე შენახვის ვადის გასვლისა და ნერგების გაფუჭების რისკის შესახებ შეატყობინა, რაც პალატას უქმნის გონივრულ ვარაუდს, რომ ხელშეკრულების შეუსრულებლობა არ იყო გამოწვეული მოსარჩელის ბრალით და სწორედ ამიტომ ივალდებულა მოპასუხემ ავანსად მიღებული თანხების სრულად, შეთანხმებული პერიოდულობით, დაბრუნების ვალდებულება.
19. ზემოაღნიშნული მსჯელობის შესაბამისად, პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ ზიანის არსებობის ფაქტის დაუდასტურებლობა, ნერგების შენახვის ვალდებულების აღება და ავანსად მიღებული თანხის სრულად დაბრუნების პირობა, თავის მხრივ გამორიცხავს შესასრულებელი ვალდებულების სანაცვლოდ მისი გაქვითვის შესაძლებლობას. შესაბამისად, წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე და მითითებულ გარემოებებზე დაყრდნობით, პალატას მიაჩნია, რომ მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების ჯეროვნად შესრულება ვერ დადასტურდა, რაც მართებულად გახდა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.
20. საკასაციო პალატა უსაფუძვლობის გამო, არ იზიარებს სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 01.04.2024 წლის საოქმო განჩინების გაუქმების თაობაზე მოთხოვნას, რომლითაც კასატორს უარი ეთქვა საქმეზე მტკიცებულების დართვის თაობაზე, რადგან მოსარჩელემ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული წესის დაცვით, წარდგენილი მტკიცებულებების სრულად დართვის აუცილებლობა ვერ დაასაბუთა. კასატორს არ წარმოუდგენია დასაბუთებული პრეტენზია ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ სადავო მტკიცებულების დართვაზე უარის თქმის უკანონობასთან დაკავშირებით, ვინაიდან მოპასუხის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები ნაწილობრივ დაერთო საქმეს, ხოლო დარჩენილ ნაწილში მიჩნეულ იქნა საქმესთან შეუსაბამოდ, რისი გაქარწყლებაც მხარემ საქმის განხილვის შემდგომ ეტაპზეც ვერ შეძლო.
21. საკასაციო საჩივრით კასატორი ასევე, ასაჩივრებს სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 01.04.2024 წლის საოქმო განჩინებას სარჩელის განუხილველად დატოვებაზე უარის თქმის შესახებ და აცხადებს, რომ სადავო საოქმო განჩინება სააპელაციო პალატამ იმ პირობებში დატოვა უცვლელი, როდესაც სიღნაღის რაიონული სასამართლო არაგანსჯად სასამართლოდ იქნა მიჩნეული. კასატორი მიიჩნევს, რომ აღნიშნული არღვევს მის უფლებებს. ამ მიმართებით, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სარჩელები სასამართლოს წარედგინება ხელშეკრულების შესრულების ადგილის ან იმ ადგილის მიხედვით, სადაც ხელშეკრულება უნდა შესრულებულიყო. მხარეთა შორის 2017 წლის 27 ოქტომბერს დადებული კაკლის ნერგის ნასყიდობისა და მომსახურების ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა კახეთის რაიონში, დამკვეთის საკუთრებაში არსებულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე - 100 ჰექტარ ფართობზე გასაშენებლად საჭირო რაოდენობის კაკლის დამყნობილი ნერგის მიწოდება, შესაბამისი აგრონომიული კონსულტაციის გაწევა, კაკლის გაშენება და მოვლის სამუშაოების ზედამხედველობა, რაც მისგან წარმოშობილ დავას, განსჯადობის წესების გათვალისწინებით, სიღნაღის რაიონული სასამართლოს განსახილველად აქცევს. აღნიშნულის გარდა, საკასაციო პალატა მხედველობაში იღებს პროცესის ეკონომიურობის პრინციპსაც და საკასაციო საჩივარს ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებლად მიიჩნევს.
22. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
23. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.
24. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საქმის განხილვაზე.
25. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
კოოპერატივი „რ.ნ–ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად; კოოპერატივ „რ.ნ–ს“ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს გ.მ–ძის მიერ 22.04.2025წ. №26931668248 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან - 3520 ლარის 70% – 2464 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.თავმჯდომარე ამირან ძაბუნიძე
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი
გოჩა ჯეირანაშვილი