საქმე №ას-1144-2025 6 ნოემბერი, 2025 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
არჩილ კოჭლამაზაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
თეა ძიმისტარაშვილი, მირანდა ერემაძე
კასატორი – ი.ბ–ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ი“ (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 17 ივნისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება, ანაზღაურების დაყოვნებისთვის კანონით გათვალისწინებული პროცენტის გადახდის დაკისრება
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. სარჩელის მოთხოვნა
1.1. ი.ბ–მა, სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს, მოითხოვა:
1.1.1. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის, სახელფასო დავალიანების სახით 24 100 ლარის (დასაბეგრი) გადახდის დაკისრება;
1.1.2. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის, სახელფასო დავალიანების სახით 41 222.5 ლარის (დასაბეგრი) გადახდის დაკისრება;
1.1.3. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს არქივის თანამშრომლის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის, სახელფასო დავალიანების სახით 2 266 ლარის (დასაბეგრი) გადახდის დაკისრება;
1.1.4. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 5 მაისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.5. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 5 ივნისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.6. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 5 ივლისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.7. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 5 აგვისტოდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.8. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 5 სექტემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.9. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 5 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.10. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 300 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 1 ნოემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.11. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 27 დეკემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.12. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 იანვრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.13. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 თებერვლიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.14. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 მარტიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.15. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 აპრილიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.16. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 მაისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.17. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 ივნისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.18. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 ივლისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.19. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 აგვისტოდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.20. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და 5 საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1500 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 27 სექტემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.21. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს იურისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 300 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 10 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.22. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2019 წლის 24 ივნისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.23. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2019 წლის 24 ივლისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.24. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2019 წლის 24 აგვისტოდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.25. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2019 წლის 24 სექტემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.26. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და 6 საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2019 წლის 24 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.27. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2019 წლის 24 ნოემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.28. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2019 წლის 24 დეკემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.29. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 იანვრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.30. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 თებერვლიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.31. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 მარტიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.32. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და 7 საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 აპრილიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.33. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 მაისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.34. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 ივნისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.35. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 ივლისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.36. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 სექტემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.37. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.38. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და 8 საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 ნოემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.39. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2020 წლის 24 დეკემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.40. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 იანვრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.41. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 თებერვლიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.42. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 მარტიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.43. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 აპრილიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.44. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და
1.1.45. საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 მაისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.46. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 ივნისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.47. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 ივლისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.48. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 სექტემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.49. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.50. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 ნოემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.51. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2021 წლის 24 დეკემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.52. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 იანვრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.53. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 თებერვლიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; 1.53.
1.1.54. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 მარტიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.55. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 აპრილიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.56. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 მაისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.57. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 ივნისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.58. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 ივლისიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.59. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1 075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 აგვისტოდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.60. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 1075 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 24 სექტემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.61. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს კანცელარიის სპეციალისტის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 322,5 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 10 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.62. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს არქივის თანამშრომლის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 322,5 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 16 სექტემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
1.1.63. შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ისთვის“ ი.ბ–ის სასარგებლოდ, სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმისწარმოების სამმართველოს არქივის თანამშრომლის პოზიციაზე შესრულებული სამუშაოსთვის მისაღები სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის, 986,66 ლარის 0,07%-ის გადახდის დაკისრება, 2022 წლის 1 სექტემბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.
2. მოპასუხის პოზიცია
2.1. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო. მოპასუხემ შესაგებელში აღნიშნა, რომ სასარჩელო მოთხოვნებით განსაზღვრული თანხების არასწორადაა დათვლილი, ამასთან, ხანდაზმულია.
3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება
3.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2025 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
4. მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი
4.1. დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.
5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები
5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 17 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.
5.2. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები.
5.3. 2011 წლის 8 დეკემბრიდან, მოსარჩელე დასაქმებული იყო მოპასუხე ორგანიზაციის, კორპორატიული მდივნის პოზიციაზე. 2013 წლის 1 აგვისტოს შომითი ხელშეკრულებით, ი.ბ–მა დაიკავა შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ის“ სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმის წარმოების დეპარტამენტის იურისტის პოზიცია. 2021 წლის 29 მარტის ბრძანებით, ი.ბ–ი ასრულდება სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმის წარმოების დეპარტამენტის უფროსის მოვალეობებს. 2021 წლის 1 ივნისის შრომითი ხელშეკრულებით, ი.ბ–მა დაიკავა შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ის“ სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმის წარმოების დეპარტამენტის უფროსის პოზიცია.
5.4. მოსარჩელემ 2022 წლის 3 ოქტომბერს განცხადებით მიმართა მოპასუხეს და დაკავებული პოზიციიდან გათავისუფლება მოითხოვა. დამსაქმებლის 2022 წლის 3 ოქტომბრის ბრძანებით შეწყდა შრომითი ხელშეკრულება.
5.5. სააპელაციო სასამართლომ მოპასუხის მიერ სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე მითითებულ პრეტენზიაზე გაამახვილა ყურადღება და განმარტა, რომ მოსარჩელე სახელფასო დავალიანებას ითხოვდა შემდეგი პერიოდებისთვის: იურისტის პოზიციის შემთხვევაში - 2021 წლის 5 აპრილიდან 2021 წლის 5 ოქტომბრამდე; 2021 წლის 5 ოქტომბრიდან 2021 წლის 1 ნოემბრამდე; 2021 წლის 27 დეკემბრიდან 2022 წლის 27 სექტემბრამდე და 2022 წლის 27 სექტემბრიდან 2022 წლის 3 ოქტომბრამდე. კანცელარიის სპეციალისტის შემთხვევაში - 2019 წლის 24 მაისიდან 2022 წლის 24 სექტემბრამდე, ასევე, 2022 წლის 24 სექტემბრიდან 2022 წლის 3 ოქტომბრამდე. არქივის თანამშრომლის შემთხვევაში - 2022 წლის 1 სექტემბრიდან 16 სექტემბრამდე.
5.6. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით მოსარჩელის მოთხოვნათაგან 2020 წლის 6 ოქტომბრამდე წარმოშობილია კანცელარიის სპეციალისტის ფუნქციების შესრულებისთვის 2019 წლის 24 მაისიდან 2020 წლის 6 სექტემბრამდე (ივარაუდება, რომ მიმდინარე თვის ანაზღაურება დასაქმებულს უნდა მიეღო მომდევნო თვის ბოლომდე) პერიოდისთვის გათვალისწინებული ანაზღაურების მიღება. ამ პერიოდის მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, შეადგენს სამ წელს. მითითებული პერიოდიდან, ყველაზე ძველ ვადამოსულ მოთხოვნას (ასეთის დადასტურებულად მიჩნევის შემთხვევაში) წარმოადგენს 2019 წლის 24 მაისიდან მაისის თვის ბოლომდე შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება, რომელიც დასაქმებულს უნდა მიეღო არაუგვიანეს 2019 წლის 31 მაისისა. ამ მოთხოვნისთვის სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადის ათვლა იწყება 2019 წლის 1 ივნისიდან და ამოიწურება 2022 წლის 1 ივნისს. ყველაზე ახალ მოთხოვნას კი წარმოადგენს 2020 წლის 4 სექტემბრიდან თვის ბოლომდე შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება, რომელიც მოსარჩელეს უნდა მიეღო არაუგვიანეს 2020 წლის 30 სექტემბრისა. ამ მოთხოვნისთვის სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადის ათვლა იწყება 2020 წლის 1 ოქტომბრიდან და ამოიწურება 2023 წლის 1 ოქტომბერს.
5.7. დადგენილია, რომ დასაქმებულმა სარჩელი 2023 წლის 11 დეკემბერს წარადგინა, რაც გულისხმობს, რომ სარჩელი ხანდაზმულია.
5.8. სააპელაციო სასამართლომ 2020 წლის 6 ოქტომბრის შემდეგ წარმოშობილი მოთხოვნების შესახებ განმარტა, რომ სშკ-ის 74-ე მუხლის თანახმად ხანდაზმულობის ვადა 1 წელს შეადგენს. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით ამგვარ მოთხოვნებს განეკუთვნება იურისტისა და არქივის თანამშრომლის პოზიციებისთვის მისაღები ანაზღაურება სრულად, ხოლო კანცელარიის სპეციალისტის შემთხვევაში - 2020 წლის 5 სექტემბრიდან 2022 წლის 3 ოქტომბრამდე პერიოდის ანაზღაურება (ასეთის დადასტურების შემთხვევაში). მათგან ყველაზე ბოლოს წარმოშობილ მოთხოვნას წარმოადგენს 2022 წლის 3 ოქტომბრამდე პერიოდის ანაზღაურების მიღება, რომელიც გადახდილი უნდა ყოფილიყო 2022 წლის 10 ოქტომბრამდე (სშკ-ის 44-ე მუხლის თანახმად, დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას დამსაქმებელი ვალდებულია მოახდინოს საბოლოო ანგარიშსწორება მისი შეწყვეტიდან არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღისა, თუ შრომითი ხელშეკრულებით ან კანონით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული), შესაბამისად, აღნიშნული მოთხოვნა წარმოიშვა 2022 წლის 11 ოქტომბერს და მისთვის გათვალისწინებული ხანდაზმულობის ერთწლიანი ვადა ამოიწურა 2023 წლის 11 ოქტომბერს. ვინაიდან, სარჩელი წარდგენილიია 2023 წლის 11 დეკემბერს, პალატა ეთანხმება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოტივებს, რომ მითითებულ ნაწილშიც სასარჩელო მოთხოვნები ხანდაზმულია. აქვე სასამართლო განმარტავს, რომ ვინაიდან, ხანდაზმულია ყველაზე ახალი მოთხოვნა, ხანდაზმულია მანამდე წარმოშობილი მოთხოვნებიც, რომელთა ხანდაზმულობის ვადის ათვლაც უფრო ადრე დაიწყო.
5.9. სააპელაციო სასამართლომ, შრომის ინსპექციისთვის მიმართვის შესახებ აპელანტის პრეტენზიის პასუხად განმარტა: ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტა დაკავშირებულია ფულადი მოთხოვნის დადგენის ან/და დაკმაყოფილებისათვის უფლებამოსილ ორგანოსთვის მიმართვასთან. ვინაიდან, სსიპ შრომის ინსპექცია არ წარმოადგენს იმ კომპეტენტურ ორგანოს, რომელსაც შეუძლია სადავო ურთიერთობის მოწესრიგება, მისთვის მიმართვა ვერ განიხილება ნამდვილ შეცილებად და ვერ გამოიწვევს ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას. შესაბამისად, პალატა მიიჩნევს, რომ სარჩელი ხანდაზმულია, რაც გამორიცხავს მის დაკმაყოფილებას.
6. მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი
6.1. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი წარმოადგინა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.
6.2. კასატორი არ ეთანხმება გასაჩივრებულ განჩინებას იმ ნაწილში, რომელშიც სასამართლომ მისი განმარტება, რომ სახელფასო ანაზღაურება შრომითი ურთიერთობის დასრულებისას ერთიანად უნდა მიეღო, მთავარ სხდომაზე გაცხადებულად მიიჩნია. აღნიშნული განმარტება ეწინააღმდეგება სარჩელის არსს, რადგან სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების საკითხთან დაკავშირებული ფაქტობრივი მოცემულობა მოსარჩელემ შემდეგი შინაარსით განსაზღვრა: მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელე ზემოაღნიშნულ სამ საშტატო ერთეულზე საქმიანობით პრაქტიკულად მთელი დეპარტამენტის ფუნქციას ერთპიროვნულად ახორციელებდა, მის შრომის ანაზღაურებას მოპასუხე მხოლოდ დეპარტამენტის უფროსის საშტატო ერთეულზე განსაზღვრული სახელფასო განაკვეთის ოდენობით ახორციელებდა, ხოლო დანარჩენი ორი პოზიციისთვის გათვალისწინებულ ხელფასთან დაკავშირებით, აცხადებდა, რომ ანაზღაურებას ეტაპობრივად განახორციელებდა მას შემდეგ, რაც შეთავსებით დაკავებულ საშტატო ერთეულებზე სხვა პირების მოძიება და დასაქმება მოხდებოდა. აღნიშნული შეთანხმება განპირობებული იყო მხარეთა შორის წლების განმავლობაში ჩამოყალიბებული ურთიერთნდობისა და პატივისცემიდან გამომდინარე, რასაც ის ადამიანური ფაქტორი ახლდა, რომ მოსარჩელის მამას, ა.ბ–ს, მოპასუხე კომპანიის ხელმძღვანელ პირთან ა.ჯ–ძესთან მეგობრობა აკავშირებდა.
6.3. სარჩელის ეს ეპიზოდი ცხადყოფს, რომ მოსარჩელემ საწყის ეტაპზევე მთლიანი სახელფასო დავალიანების გადახდა საბოლოო ანგარიშსწორების სტატუსით ასანაზღაურებელი გასამრჯელოს სახით განსაზღვრა და ის, რომ სასარჩელო მოთხოვნები ვადაგადაცილების პირგასამტეხლოს მოთხოვნის ნაწილში გამოთვლილია დღიურად მისაღები ანაზღაურების გათვალისწინებით. პროცესუალურად არ ცვლის იმ ფაქტს, რომ მოსარჩელეს სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების მოთხოვნა იმგვარად ჰქონდა განსაზღვრული, რომ მოპასუხის დაპირებით ეს თანხა მას ერთიანად უნდა მიეღო და არა ყოველთვიური ანაზღაურების პრინციპით. აღსანიშნავია, რომ ხელფასის ანაზღაურების ამგვარ წესზე შეთანხმება არ ეწინააღმდეგება კანონმდებლობას.
7. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
7.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 7 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაშია მიღებული დასაშვებობის შესამოწმებლად;
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
8. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული.
9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ-ი) 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
10. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა.
11. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.
12. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ წინამდებარე შემთხვევაში, მოსარჩელე ითხოვდა შრომის ანაზღაურებას სხვადასხვა პოზიციებზე მუშაობისა და სხვადასხვა პერიოდისთვის. საპასუხოდ, შესაგებელში დამსაქმებელი სასარჩელო მოთხოვნათა ხანდაზმულობაზე მიუთითებდა, ამდენად, მოთხოვნაზე უარის დასაბუთების მართლზომიერების შეფასებამდე, საკასაციო სასამართლომ, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ სარჩელის მოთხოვნების ხანდაზმულობის მოტივით უარყოფის მართლზომიერება უნდა შეაფასოს, ხოლო, მოთხოვნათა ხანდაზმულობის შემთხვევაში, საკასაციო აღარ იმსჯელებს ამავე მოთხოვნათა მატერიალურსამართლებრივი საფუძვლიანობის შესახებ.
13. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოვალის პროცესუალური შესაგებელი მოთხოვნის ხანდაზმულობის შესახებ, ე.წ. „უფლების შემაფერხებელ“ შესაგებელს წარმოადგენს რა შემთხვევაშიც მოვალის შეპასუხება არა თავისთავად უფლების ნამდვილობას, არამედ მისი ხანდაზმულობის მოტივით უკუგდებას ემსახურება. მოთხოვნის ხანდაზმულობა ფაქტის საკითხია, და განსხვავებით სამართლის საკითხისგან, რა დროსაც, მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების ფარგლებში სასამართლო თავად მოიძიებს მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას და შეუფარდებს საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ შემთხვევაში, მხარე თავადაა ვალდებული უფლების სასამართლო წესით განხორციელებისგან ასეთი მითითებით დაიცვას თავი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლო მოთხოვნის ნამდვილობისა და განხორციელებადობის დადგენის შემთხვევაში, მიუხედავად მისი ხანდაზმულობისა, მოვალეს დააკისრებს ვალდებულების შესრულებას.
14. განსახილველ შემთხვევაში, რამდენადაც მოთხოვნა გამომდინარეობს შრომითსამართლებრივი ურთიერთობიდან და მოპასუხის მხრიდან წარმოდგენილი იყო მოთხოვნის განხორციელების შემაფერხებელი შესაგებელი, ხანდაზმულობაზე მითითებით, სასამართლოს შეფასების საგანია მოთხოვნის წარმოშობისა და მისი განხორციელების სამართლებრივი ფარგლები, რადგანაც მოპასუხის მიერ ხანდაზმულობის ფაქტზე მითითება, ამ უკანასკნელის საპროცესო თავდაცვის იმდენად არსებითი სახეა, რომ მისი დამტკიცების შემთხვევაში სარჩელის წარმატება შეფერხდება (სსკ-ის 144.1 მუხლი).
15. სშკ-ის 41-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, შრომის ანაზღაურება არის ძირითადი ან მინიმალური ანაზღაურება ან ხელფასი ან ნებისმიერი სხვა ანაზღაურება, რომელიც გადახდილია ფულადი ფორმით ან ნატურით და რომელსაც პირდაპირ ან არაპირდაპირ იღებს დასაქმებული დამსაქმებლისგან სამუშაოს შესრულების სანაცვლოდ. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, შრომის ანაზღაურების ფორმა და ოდენობა განისაზღვრება შრომითი ხელშეკრულებით. მე-3 პუნქტის მიხედვით, შრომის ანაზღაურება გაიცემა არანაკლებ თვეში ერთხელ.
16. სსკ-ის 128-ე მუხლის თანახმად, სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე ვრცელდება ხანდაზმულობა. სსკ-ის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია უარი თქვას მოქმედების შესრულებაზე. სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო კანონმდებლობა იცნობს სხვადასხვა ტიპის ვადებს. მათ შორისაა სამოქალაქო უფლების განხორციელების ვადები, რომლებიც სხვა ვადებთან ერთად უფლების დაცვის ხანდაზმულობის ვადებს გულისხმობს. სასარჩელო ხანდაზმულობა არის კანონით დადგენილი დრო, რომლის განმავლობაშიც პირს, რომლის უფლებაც შელახულია, შეუძლია მოითხოვოს იძულებითი აღსრულება ან უფლების დაცვა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით. თუკი დარღვეული უფლების იძულებით დაცვის შესაძლებლობა კანონით განსაზღვრული ვადით არ იქნებოდა შეზღუდული, ეს გამოიწვევდა სამოქალაქო საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანის გაძნელებას, ვინაიდან დიდია ალბათობა საქმესთან დაკავშირებული უტყუარი მტკიცებულებების დაკარგვისა, საქმეში მონაწილე პირების მიერ საქმის გარემოებების არაადეკვატურად აღქმისა და სხვა. ამრიგად, სასარჩელო ხანდაზმულობა ხელს უწყობს სამოქალაქო ურთიერთობათა სტაბილიზაციას, ამავდროულად ემსახურება სახელშეკრულებო დისციპლინის სიმყარეს და ეხმარება სამოქალაქო ურთიერთობის მონაწილეებს თავიანთი უფლებებისა და ვალდებულებების აქტიურად და დროულად განხორციელებაში (იხ. სუსგ №ას-266-254-2013, 25 დეკემბერი, 2013 წელი).
17. სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადები მიიჩნევა საქმის სწორად გადაწყვეტის ერთ-ერთ გარანტიად. გადაწყვეტილება ეფუძნება მხარეთა მიერ წარდგენილ მტკიცებულებებს. შესაბამისად, მტკიცებულებათა უტყუარობა, მათი ვარგისიანობის, ნამდვილობის უტყუარად დადგენის შესაძლებლობა უმნიშვნელოვანესია სწორი და ობიექტური გადაწყვეტილების მისაღებად. სამართალწარმოებაში შეცდომის თავიდან აცილება უპირველესი მიზანია. ამასთან, ხანგრძლივი დროის გასვლამ შეიძლება გამოიწვიოს მტკიცებულებების შეცვლა ან მათი მოპოვების უკიდურესად გართულება, ზოგჯერ კი – განადგურება, რაც, საბოლოო ჯამში, გაართულებს სადავოდ გამხდარი მტკიცებულებების საიმედოობის დადგენას. როდესაც ხანგრძლივი დროა გასული იმ მოვლენიდან, რომელმაც სადავო გარემოებები წარმოშვა, მაღალია ალბათობა, რომ მტკიცებულებები, რომლებიც ადრე არსებობდა, შეიძლება დაკარგული ან სახეშეცვლილი იყოს, ასევე გაფერმკრთალდება მოწმეთა მეხსიერება, რომელთა ჩვენებებს სასამართლო დავის გადაწყვეტისას უნდა დაეყრდნოს, გაიზრდება სავარაუდო, არასანდო მტკიცებულებათა რიცხვი. შედეგად, მეტი ალბათობით შეიქმნება ნიადაგი საქმის ფაქტობრივი გარემოებების არაობიექტური შეფასებისათვის. ხანდაზმულობის ვადა წარმოადგენს მცდელობას, დაიცვას მხარეები ასეთი საფრთხეებისგან (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის 2013 წლის 5 ნოემბრის №3/1/531 გადაწყვეტილება საქმეზე ისრაელის მოქალაქეები – თ. ჯ-ი, ნ. ჯ-ი და ი. ჯ-ი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, II, 21).
18. ხანდაზმულობის ვადის დენის დაწყების საფუძველია უფლების დარღვევა, რომელიც შესაძლოა კანონიდან გამომდინარეობდეს ან ხელშეკრულების საფუძველზე წარმოიშვას. ხანდაზმულობის ვადების გათვალისწინება სასამართლოს მიერ ხორციელდება არა საკუთარი ინიციატივით, არამედ მხოლოდ საქმის განხილვაში მონაწილე მხარეების მიერ აღნიშნულზე მითითების შემთხვევაში. მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე სასამართლო იმსჯელებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამის შესახებ მოპასუხეს შესაგებელში აქვს მითითებული ან მიუთითებს პირველ ინსტანციაში საქმის მომზადების დასრულებამდე (იხ. სუსგ Nას-1122-2019, 23.07.2021წ).
19. სშკ-ის 74-ე მუხლის თანახმად, პირს უფლება აქვს, ამ კანონის 48-ე მუხლით გათვალისწინებული სარჩელის გარდა, ამ კანონიდან გამომდინარე სხვა სარჩელით სასამართლოს მიმართოს 1 წლის განმავლობაში მას შემდეგ, რაც მან შეიტყო ან მას უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ.
20. სშკ-ის მითითებული ნორმა ამავე კოდექსიდან გამომდინარე მოთხოვნებისთვის, მათ შორის, სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების მოთხოვნისთვის, განსაზღვრავს ხანდაზმულობის სპეციალურ - 1 წლიან ვადას. თუმცა, მითითებული დანაწესი წარმოადგენს საქართველოს შრომის კოდექსში განხორციელებული ცვლილებების შედეგს, რომელიც ამოქმედდა 2020 წლის 6 ოქტომბრიდან. ამ პერიოდამდე, სშკ ხანდაზმულობის სპეციალურ ვადას არ ითვალისწინებდა. ვინაიდან, განხორციელებული ცვლილებებისთვის კანონმდებელს უკუქცევითი ძალა არ გაუთვალისწინებია (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლის თანახმად, კანონებსა და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებს არა აქვთ უკუქცევითი ძალა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ეს პირდაპირ არის კანონით გათვალისწინებული. არ შეიძლება კანონს მიეცეს უკუქცევითი ძალა, თუ იგი ზიანის მომტანია ან აუარესებს პირის მდგომარეობას), მანამდე წარმოშობილი მოთხოვნებისთვის გამოიყენება სსკ-ით სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე მოთხოვნებისთვის გათვალისწინებული ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა.
21. ამდენად, მოსარჩელე სახელფასო დავალიანებას ითხოვდა - იურისტის პოზიციის შემთხვევაში - 2021 წლის 5 აპრილიდან 2021 წლის 5 ოქტომბრამდე; 2021 წლის 5 ოქტომბრიდან 2021 წლის 1 ნოემბრამდე; 2021 წლის 27 დეკემბრიდან 2022 წლის 27 სექტემბრამდე და 2022 წლის 27 სექტემბრიდან 2022 წლის 03 ოქტომბრამდე. კანცელარიის სპეციალისტის შემთხვევაში - 2019 წლის 24 მაისიდან 2022 წლის 24 სექტემბრამდე, ასევე, 2022 წლის 24 სექტემბრიდან 2022 წლის 3 ოქტომბრამდე. არქივის თანამშრომლის შემთხვევაში - 2022 წლის 1 სექტემბრიდან 16 სექტემბრამდე.
22. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, წინამდებარე განჩინების 20-ე პუნქტში ასახული მსჯელობის გათვალისწინებით მოსარჩელის მოთხოვნათაგან 2020 წლის 6 ოქტომბრამდე წარმოშობილია კანცელარიის სპეციალისტის ფუნქციების შესრულებისთვის 2019 წლის 24 მაისიდან 2020 წლის 6 სექტემბრამდე (ივარაუდება, რომ მიმდინარე თვის ანაზღაურება დასაქმებულს უნდა მიეღო მომდევნო თვის ბოლომდე) პერიოდისთვის გათვალისწინებული ანაზღაურების მიღება. ამ პერიოდის მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, შეადგენს სამ წელს. მითითებული პერიოდიდან, ყველაზე ძველ ვადამოსულ მოთხოვნას (ასეთის დადასტურებულად მიჩნევის შემთხვევაში) წარმოადგენს 2019 წლის 24 მაისიდან მაისის თვის ბოლომდე შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება, რომელიც დასაქმებულს უნდა მიეღო არაუგვიანეს 2019 წლის 31 მაისისა. ამ მოთხოვნისთვის სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადის ათვლა იწყება 2019 წლის 1 ივნისიდან და ამოიწურება 2022 წლის 1 ივნისს. ყველაზე ახალ მოთხოვნას კი წარმოადგენს 2020 წლის 4 სექტემბრიდან თვის ბოლომდე შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება, რომელიც მოსარჩელეს უნდა მიეღო არაუგვიანეს 2020 წლის 30 სექტემბრისა. ამ მოთხოვნისთვის სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადის ათვლა იწყება 2020 წლის 1 ოქტომბრიდან და ამოიწურება 2023 წლის 1 ოქტომბერს. საქმის მასალებით კი დადგენილია, რომ სარჩელი 2023 წლის 11 დეკემბერსაა წარდგენილი. მოსარჩელის მოთხოვნათაგან, 2020 წლის 6 ოქტომბრის (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-20 პუნქტი) შემდეგ წარმოშობილ მოთხოვნებს წარმოადგენს იურისტისა და არქივის თანამშრომლის პოზიციებისთვის მისაღები ანაზღაურება სრულად, ხოლო კანცელარიის სპეციალისტის შემთხვევაში - 2020 წლის 05 სექტემბრიდან 2022 წლის 03 ოქტომბრამდე პერიოდის ანაზღაურება (ასეთის დადასტურების შემთხვევაში). მათგან ყველაზე ბოლოს წარმოშობილ მოთხოვნას წარმოადგენს 2022 წლის 03 ოქტომბრამდე პერიოდის ანაზღაურების მიღება, რომელიც გადახდილი უნდა ყოფილიყო 2022 წლის 10 ოქტომბრამდე (სშკ-ის 44-ე მუხლის თანახმად, დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას დამსაქმებელი ვალდებულია მოახდინოს საბოლოო ანგარიშსწორება მისი შეწყვეტიდან არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღისა, თუ შრომითი ხელშეკრულებით ან კანონით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული), შესაბამისად, აღნიშნული მოთხოვნა წარმოიშვა 2022 წლის 11 ოქტომბერს და მისთვის გათვალისწინებული ხანდაზმულობის ერთწლიანი ვადა ამოიწურა 2023 წლის 11 ოქტომბერს. ვინაიდან, სარჩელი წარმოდგენილია 2023 წლის 11 დეკემბერს, საკასაციო პალატა ეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების მოტივებს, რომ მითითებულ ნაწილშიც სასარჩელო მოთხოვნები ხანდაზმულია. საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ ვინაიდან, ხანდაზმულია ყველაზე ახალი მოთხოვნა, ხანდაზმულია მანამდე წარმოშობილი მოთხოვნებიც, რომელთა ხანდაზმულობის ვადის ათვლაც უფრო ადრე დაიწყო.
23. კასატორის განმარტებით, სახელფასო ანაზღაურება უნდა მიეღო ერთიანად, შრომითი ურთიერთობის დასრულებისას. პალატა აღნიშნვს, რომ აღნიშნული გარემოება მითითებული იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, მხარეები შეზღუდული არიან, ახსნა-განმარტების მოსმენისას წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები ან მიუთითონ ახალ გარემოებებზე, რომელთა შესახებაც არ ყოფილა მითითებული სარჩელსა თუ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათ შესახებ თავის დროზე საპატიო მიზეზით არ იყო განცხადებული. ამასთან, შრომითი ურთიერთობის მახასიათებელი სწორედ ისაა, რომ ანაზღაურება, როგორც წესი, ხდება ყოველთვიურად შესრულებული სამუშაოს სანაცვლოდ, ამგვარადვეა შეთანხმებული მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულებებით. გარდა ამისა, მოსარჩელის მიერაც სასარჩელო მოთხოვნები ვადისგადაცილების პირგასამტეხლოს მოთხოვნის ნაწილში გამოთვლილია სწორედ ყოველთვიურად მისაღები ანაზღაურების გათვალისწინებით.
24. კასატორი უთითებდა სსიპ შრომის ინსპექციისთვის მიმართვის თაობაზე, რასთან დაკავშირებითაც საკასაციო სასამართლო სსკ-ის 138-ე მუხლზე მიუთითებს, რომლის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის დენა წყდება, თუ უფლებამოსილი პირი შეიტანს სარჩელს მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად ან მის დასადგენად, ანდა შეეცდება დაიკმაყოფილოს მოთხოვნა სხვა საშუალებით, როგორიცაა სახელმწიფო ორგანოსათვის ან სასამართლოში განცხადებით მიმართვა მოთხოვნის არსებობის შესახებ, ანდა აღმასრულებელი მოქმედების განხორციელება. შესაბამისად გამოიყენება 139-ე და 140-ე მუხლები.
25. „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 138-ე მუხლი ადგენს ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას იმ შემთხვევაში, როდესაც მხარე საკუთარი მოთხოვნის დაცვის ნებას ავლენს და გარკვეულ ღონისძიებებს მიმართავს დარღვეული უფლების აღსადგენად, ამასთან, აღნიშნული ნორმის საფუძველზე ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტისათვის აუცილებელია, რომ მხარის მიერ არჩეული საშუალება ვარგისი იყოს შესაბამისი შედეგის მისაღწევად. ხანდაზმულობის ვადის დენას უფლებამოსილი პირის მხოლოდ ისეთი სარჩელი (განცხადება) წყვეტს, რომელსაც სასამართლო წარმოებაში მიიღებს. სხვა სახელმწიფო ორგანოსათვის მიმართვისას აუცილებელია, რომ აღნიშნული ორგანო კომპეტენტური იყოს, ანუ სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის მოწესრიგება ამ ორგანოსადმი მიმართვის გზით უნდა შეიძლებოდეს. თითოეულმა მხარემ თავად უნდა შეარჩიოს საკუთარი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად სწორი და ეფექტური საშუალება, ამ პირობის დარღვევით გამოწვეული შედეგები კი, თავად მხარის რისკია (სუსგ. საქმე №ას-1586-1489-2012, 22.04.2013წელი)“. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული მუხლით გათვალისწინებული იურიდიული მოქმედებებიდან ერთ-ერთის განხორციელებას მხოლოდ მაშინ მოჰყვება ამავე ნორმაში მითითებული სამართლებრივი შედეგი, ვიდრე ხანდაზმულობის ვადა გასული არ არის, წინააღმდეგ შემთხვევაში, გასული ვადის დენის შეწყვეტაზე საუბარი მოკლებულია ყოველგვარ საფუძველს (სუსგ. საქმე №ას-960-909-2015, 04.12. 2015 წელი).
26. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტა დაკავშირებულია ფულადი მოთხოვნის დადგენის ან/და დაკმაყოფილებისათვის უფლებამოსილ ორგანოსთვის მიმართვასთან. ვინაიდან, სსიპ შრომის ინსპექცია არ წარმოადგენს იმ კომპეტენტურ ორგანოს, რომელსაც შეუძლია სადავო ურთიერთობის მოწესრიგება, მისთვის მიმართვა ვერ განიხილება ნამდვილ შეცილებად და ვერ გამოიწვევს ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას.
27. წინამდებარე დავის ფარგლებში მოსარჩელე განმარტავდა, რომ 2019 წლიდან გათავისუფლებამდე, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფუნქციების გარდა, იგი შეთავსებით ასრულებდა შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–ის“ სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმის წარმოების დეპარტამენტის იურისტის, კანცელარიის სპეციალისტისა და არქივის თანამშრომლის მოვალეობებსაც.
28. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების განმარტებას, რომ დასაქმებულის შრომა ანაზღაურებადია, დაუშვებელია მისი შრომითი უფლებების დარღვევა და მის მიერ შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურებაზე უარის თქმა. მოცემულ შემთხვევაში, უდავოა, რომ გათავისუფლებამდე, მოსარჩელე, მოპასუხე დაწესებულებაში იკავებდა სამართლებრივი უზრუნველყოფისა და საქმის წარმოების დეპარტამენტის უფროსის პოზიციას და იღებდა კიდეც ამ პოზიციისთვის გათვალისწინებულ ანაზღაურებას. სადავო საკითხს წარმოადგენს მის მიერ შეთავსებით შესრულებული სამუშაოსთვის მიუღებელი ანაზღაურების მოპასუხისთვის დაკისრება. მოპასუხის განმარტებით, შიდა ორგანიზაციული საკითხები იმგვარადაა მოწესრიგებული, რომ შესაძლოა, ზოგიერთ შემთხვევაში, მოსარჩელეს მოუხდა ხელშეკრულებით გაუთვალისწინებელი სამუშაოს შესრულება, თუმცა, სამაგიეროდ ამავე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოვალეობები გადანაწილებული იყო სხვა პირებზე. სასამართლოს შეფასებით, აღნიშნული გულისხმობს, რომ ადგილი ჰქონდა სამუშაო ფუნქცია-მოვალეობების ცვლილებას, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების ნაწილობრივ ჩანაცვლებას. მოპასუხის განმარტებით, მოსარჩელეს ერთდროულად სხვადასხვა პოზიციებისთვის გათვალისწინებული ვალდებულებები არ შეუსრულებია.
29. საკასაციო სასამართლო ერთ-ერთ განჩინებაში აღნიშნავს: „სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2015 წლის 19 თებერვლიდან მოსარჩელე ასრულებდა, როგორც მთავარი სპეციალისტის ისე, განყოფილების უფროსის მოვალეობის შესრულებას, რაც მთავარი სპეციალისტის მოვალეობისაგან განსხვავებით მოიცავდა როგორც საკუთარი სამუშაოს, ასევე განყოფილების მუშაობის ორგანიზებას და დაგეგმვას, განყოფილების პერსონალის მართვას, მმართველობითი გადაწყვეტილებების მიღებას. შესაბამისად, უარყოფილი იქნა დამსაქმებლის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელეს რაიმე დამატებითი ფუნქციები, არ დაჰკისრებია და ეს შეთავსება ფორმალურ ხასიათს ატარებდა. არც ის გარემოება იქნა გაზიარებული, რომ მოსარჩელისთვის დაკისრებული თანამდებობრივი ფუნქციები და პასუხისმგებლობა არსებითად არ განსხვავდებოდა ერთმანეთისაგან, რადგან სასამართლოს მოსაზრებით, ასეთ შემთხვევაში, საერთოდ გაუგებარი იყო რას ემსახურებოდა საერთოდ მოსარჩელის განყოფილების ... მოვალეობის შესრულების დაკისრება. სააპელაციო სასამართლომ მოიხმო სასამართლო პრაქტიკა, რომლის მიხედვით დასაქმებულის მიერ სამუშაოს ჯეროვნად შესრულების მტკიცების ტვირთი ეკისრება დამსაქმებელს (სუსგ Nას-1183-1125-2014, 2015 წლის 13 თებერვალი და ა.შ). შესაბამისად, სასამართლომ დამსაქმებელს დააკისრა იმის მტკიცების ტვირთი მოსარჩელე კვლავ იმ სამუშაოს ისედაც ასრულებდა თუ არა რისი შესრულებაც მას კიდევ ერთხელ დაეკისრა. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას და მიუთითებს საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომლის მიხედვით, 2015 წლის 19 თებერვლიდან მოსარჩელე ასრულებდა, როგორც ... ისე, განყოფილების .... მოვალეობას, რაც ... მოვალეობისაგან განსხვავებით მოიცავდა როგორც საკუთარი სამუშაოს, ასევე განყოფილების მუშაობის ორგანიზებას და დაგეგმვას, განყოფილების პერსონალის მართვას, მმართველობითი გადაწყვეტილებების მიღებას. შესაბამისად, საკასაციო პალატა არ იზიარებს დამსაქმებლის პოზიციას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელეს რაიმე დამატებითი ფუნქციები, არ დაჰკისრებია და ეს შეთავსება ფორმალურ ხასიათს ატარებდა და შესაბამისად, იურიდიულ შედეგს არ იწვევდა“ (იხ. სუსგ. #ას-966-2019, 13 სექტემბერი, 2019 წელი).
30. საკითხის გადაწყვეტისას მნიშვნელობანია შეფასდეს, შეთავსებითი სამუშაოს შესრულება მოიაზრებდა თუ არა თავდაპირველ ფუნქციებთან ერთად დამატებითი მოვალეობების შესრულებას, შესაბამისად, ადგილი ჰქონდა თუ არა დამატებითი სამუშაოს შესრულებას.
31. იმ გარემოების დასადგენად, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე შეთავსებით ასრულებდა სხვა პოზიციებისთვის გათვალისწინებულ მოვალეობებსაც, თუ ადგილი ჰქონდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფუნქციების ცვლილებას, შესაფასებელი სხვადასხვა მტკიცებულებები, კერძოდ: 2021 წლის 1 ივნისის შრომით ხელშეკრულებას, რომლითაც მოსარჩელე დეპარტამენტის უფროსის პოზიციაზე დაინიშნა, ახლავს სამუშაოს აღწერა (იხ. ტომი 1, ს.ფ. 30-32). მითითებული მტკიცებულების თანახმად, სხვა ფუნქციებთან ერთად, მოსარჩელეს ევალებოდა ცენტრის წარდგენა ყველა ინსტანციის სასამართლოში, ყველა სახელმწიფო ან/და კერძო დაწესებულებაში, ასევე, განცხადებების, სასარჩელო განცხადებების, კერძო საჩივრების, სააპელაციო და საკასაციო საჩივრების მომზადება და მათთვის შესაბამისი მსვლელობის მიცემა.
32. 2021 წლის 1 ნოემბერს, შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–სა“ და ლ.ქ–ძეს შორის გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება, რომლის დანართითაც დგინდება (იხ. ტ. 3, ს.ფ. 275-284), რომ იურისტის მოვალეობას წარმოადგენდა სასამართლოებში ცენტრის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაცვა, მის საქმიანობასთან დაკავშირებული სადავო საკითხების სასამართლო წესით გადასაჭრელად, საქმის მასალების შესწავლა და სამართალწარმოებისთვის მომზადება სამივე ინსტანციაში; ცენტრის სახელით განცხადებების, სარჩელების, შესაგებლების, სააპელაციო და საკასაციო საჩივრების მომზადება და სხვა.
33. 2022 წლის 1 თებერვალს კი, შპს „აკად. გ. ჩ.ს.გ.კ.ც–სა“ და კს „კ–ძის საადვოკატო ბიუროს“ შორის გაფორმდა ხელშეკრულება იურიდიული მომსახურების შესახებ (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 149-158), რომლის 1.2. პუნქტის თანახმადაც, ბიუროს ევალებოდა სამედიცინო ცენტრის საქმიანობისთვის საჭირო იურიდიული დოკუმენტაციის შედგენა და დამუშავება; იურიდიული დასკვნებისა და რეკომენდაციების მომზადება; მესამე პირებთან ურთიერთობებში, სახელმწიფო დაწესებულებებსა და უწყებებში, საჯარო და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებთან, ასევე, ფიზიკურ პირებთან სამართლებრივ ურთიერთობებში ცენტრის ინტერესების წარდგენა და დაცვა; მისი ინტერესების წარდგენა საქართველოს ყველა ინსტანციის სასამართლოსა და არბიტრაჟში.
34. იმის გათვალისწინებით, რომ ერთი და იგივე სამუშაო ფუნქციები რამდენიმე პირს ევალებოდა, ამასთან, კს „კ–ძის საადვოკატო ბიუროსთან“ იურიდიული მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება დასაქმებულის მოპასუხე სამედიცინო ცენტრში დასაქმების შემდეგ მოხდა, საკასაციო სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების მოტივებს, რომ ადგილი ჰქონდა მოსარჩელის ფუნქცია-მოვალეობათა ცვლილებას და არა თავდაპირველ მოვალეობებთან ერთად, შეთავსებით, დამატებითი მოვალეობების შესრულებას. შესაბამისად, არ არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, გასაჩივრებული განჩინება კანონიერი და დასაბუთებულია.
35. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ი.ბ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველი;
2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ა. კოჭლამაზაშვილი
მოსამართლეები: თ. ძიმისტარაშვილი
მ. ერემაძე