¹ბს-1138-1089(კ-07) 14 მაისი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მარიამ ცისკაძე, ლევან მურუსიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

04.01.07წ. ი/მ “ა. ნ-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს. მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 04.05.06წ. ¹04-02/336 საგადასახადო მოთხოვნით, რომელიც მას 2006 წლის ივნისში ჩაჰბარდა, დაეკისრა 99 526.2 ლარის ძირითადი გადასახადისა და 34 863.12 ლარის საურავის გადახდა. აღნიშნულ საგადასახადო შეტყობინებაზე შეიტანა შესაგებელი, რომელზეც 15.12.06წ. მიიღო პასუხი, რომ დარღვეული იყო საგადასახადო კოდექსის 147.2 მუხლის მოთხოვნა, რის გამოც მისი შესაგებელი არ განიხილებოდა. სადავო საგადასახადო პერიოდში წარდგენილი დღგ-ს დეკლარაციების ასლების მისაღებად 21.07.06წ. განცხადებით მიმართა ფოთის საგადასახადო ინსპექციას, თუმცა მოთხოვნილი დოკუმენტები მოპასუხისაგან ვერ მიიღო. ფოთის საგადასახადო ინსპექციას 28.07.06წ. მიმართა შედარების აქტში მითითებული დავალიანების დამადასტურებელი დოკუმენტების ასლების მისაღებად. 14.11.06წ. პასუხით ეცნობა, რომ მის მიერ წარდგენილი დეკლარაციებისა და გაუქმებული ჩათვლების საფუძველზე დაერიცხა სადავო თანხა, თუმცა აღნიშნულის დამადასტურებელი დოკუმენტები არ გადაუციათ. ასევე ვერ მიიღო მოპასუხისაგან იმ ანგარიშ-ფაქტურების ნომრები, რომელთა შესაბამისად ჩათვლილი Dდღგ გაუუქმდა. 21.08.06წ. განცხადებით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტს, რომლის პასუხის თანახმად, ფოთის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა დღგ-ს პირადი ბარათების მონაცემების გარკვევა, თუმცა მას შემდეგ რაიმე სახის პასუხი არც ერთი საგადასახადო უწყებიდან არ მიუღია. მოსარჩელემ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 04.05.06წ. ¹04-02/336 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის შესახებ 04.05.06წ. ¹04-02/336 შეტყობინებისა და 23.06.06წ. ¹04-02/336 შეტყობინების მოქმედებისა და აღსრულების შეჩერება მოითხოვა.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს მოთხოვნის საფუძველზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ სასამართლოს წარუდგინა იმ ანგარიშ-ფაქტურების სია, რომელთა მიხედვითაც ი/მ “ა. ნ-ს” გაუუქმდა დღგ-ს ჩათვლა(ტ. I, ს.ფ. 59-60).

07.05.07წ. სასამართლო სხდომაზე მოპასუხე ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 04.05.06წ. ¹04-02/336 საგადასახადო მოთხოვნაში დღგ-ს თანხა 95 051.10 ლარიდან უნდა შემცირდეს 49 044.62 ლარამდე, ვინაიდან დარიცხვა განხორციელდა შეცდომით, თანხის გაორებით. ი/მ “ა. ნ-ის” დავალიანება დღგ-ში არის 49044.62 ლარი და მასზე არის დარიცხული საურავი 81 609.90 ლარი. დანარჩენ ნაწილში, მოპასუხის აზრით, საგადასახადო მოთხოვნა კანონიერია(ტ. I, ს.ფ. 143).

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 04.06.07წ. გადაწყვეტილებით ი/მ “ა. ნ-ის” სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, 45 ანგარიშ-ფაქტურის შესაბამისად, 32 507.3 ლარის ოდენობით გაუქმებული დღგ-ს ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 04.05.06წ. ¹04-02/336 საგადასახადო მოთხოვნა და საგადასახადო გირავნობის უფლების წარმოშობის შესახებ ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 04.05.06წ. ¹04-02/336 შეტყობინება, ფოთის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა მოსარჩელის მიერ 2001-2003წწ. შესაბამისი დეკლარაციებით წარდგენილი და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით გადახდილი 32 507.3 ლარის ღირებულების დღგ-ს ჩათვლა. დანარჩენ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის გამო. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო დღგ-ს თანხიდან 45 ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით პროდუქციის მიმწოდებლისათვის გადახდილი დღგ-ს თანხა გამყიდველებს შესაბამის ბიუჯეტში გადახდილი ჰქონდათ და მოსარჩელეს 1997წ. საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის შესაბამისად, უნდა ჩათვლოდა შესაბამისი დღგ-ს თანხა. სასამართლოს განმარტებით, ი/მ “ა. ნ-მა” ვერ წარმოადგინა დღგ-ს დანარჩენ ნაწილში, ასევე საშემოსავლო, სოციალური და ეკონომიკური საქმიანობის გადასახადებში დავალიანების უარმყოფელი მტკიცებულებანი, რის გამოც ამ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 04.06.07წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ და ი/მ “ა. ნ-მა”. აპელანტმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. ი/მ “ა. ნ-მა” გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილის გაუქმება მოითხოვა, რომლითაც დღგ-ს ჩათვლის გაუქმება ნაწილობრივ კანონიერად ჩაითვალა, სააპელაციო საჩივრით სადავო გახადა, აგრეთვე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით 275 ლარის ოდენობით ბაჟის დაკისრება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.10.07წ. განჩინებით საქმეშე მესამე პირებად ჩაებნენ ინდმეწარმეები: “თ. ბ-ე”, “ბ. ვ-ე”, “ჯ. ა-ე”, “ნ. ხ-ი”, შპს “ა-ი”, შპს “ლ-ი”, შპს “ბ-ა”, შპს “ი-ი”.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 02.11.07წ. გადაწყვეტილებით ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ი/მ “ა. ნ-ის” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 04.06.07წ. გადაწყვეტილება ი/მ “ა. ნ-ის” სარჩელზე უარის თქმის ნაწილში და სარჩელი აა 70 ¹ 044369, აა 70 ¹ 011071, აა 70 ¹ 121 405, აა 70 ¹176682, აა 68 ¹01624 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებზე ჩათვლის განხორციელებისა და შესაბამისად, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის 04.05.06წ. ¹04-02/336 საგადასახადო მოთხოვნის და 04.05.06წ. ¹04-02/336 საგადასახადო შეტყობინების ბათილად ცნობის მოთხოვნით ი/მ “ა. ნ-ის” სარჩელი ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ფოთის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მითითებული ანგარიშ-ფაქტურები, რომელთა მიხედვით გადახდილი დღგ ჩაეთვალა მოსარჩელეს, 44 ცალი იყო, და არა _ 45. აღნიშნული 44 ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით გადახდილი დღგ შესახებ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება. ამასთანავე აღნიშნა, რომ სადავო დღგ თანხა შედგებოდა 49 ანგარიშ-ფაქტურის შესაბამისად გადახდილი დღგ-ს თანხისაგან. საქალაქო სასამართლომ დანარჩენი 5 ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით გადახდილი დღგ-ს თანხის ჩაუთვლელობის საკმარის საფუძვლად მიიჩნია ის გარემოება, რომ მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა ამ ნაწილში დავალიანების უარმყოფელი მტკიცებულებები. სააპელაციო სასამართლოს განცხადებით, სადავო ანგარიშ-ფაქტურის აა 70 ¹176682 პირველი ეგზემპლარი საქმეში დაცული არ იყო, სასამართლოს არ გაურკვევია, აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურით დღგ-ს დასაბეგრი ოპერაცია განხორციელდა თუ არა ი/მ “ა. ნ-თან”, როგორც საქონლის გამყიდველთან. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სასამართლოს ასკ-ის მე-4 და მე-19 მუხლების შესაბამისად უნდა გამოეკვლია სადავო ანგარიშ-ფაქტურებით ჩათვლაზე უარის თქმის ფაქტობრივი გარემოებები და მიეთითებინა მის სამართლებრივ საფუძველზე საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საპროცესო სტატუსის განმსაზღვრელი დოკუმენტი საქმეში დაცული არ იყო. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განჩინებაში მითითებულ ნაწილში საქმის ხელახალი განხილვისას საქალაქო სასამართლოს უნდა განესაზღვრა აღნიშნული პირის საპროცესო სტატუსი შესაბამისი საპროცესო დოკუმენტით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 02.11.07წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ.

კასატორი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აზრით, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გაცემული ცნობები არ არის საკმარისი საფუძველი დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში გადახდილად მიჩნევისათვის, ვინაიდან აღნიშნული ცნობებით არ დასტურდება (არ არის დართული გადასახადის გადახდის ან/და სხვა საანგარიშსწორებო დოკუმენტები) დღგ-ს თანხის საქართველოს ბიუჯეტის ეროვნული ბანკის სახაზინო ანგარიშზე ასახვა და ის ვერ ჩაითვლება გადამხდელისათვის კანონიერი ნდობის საფუძვლად. კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებები. კასატორის განცხადებით, სერია აა-70 ¹044369, აა-70 ¹026971, აა-70 ¹023882, აა-70 ¹026595, აა-70¹023848, აა-70 ¹023862, აა-70¹023874, აა-70 ¹023863, აა-70 028369, აა-70 ¹023832, აა-70¹026079, აა-70 ¹023833 და აა-70 ¹008502 ანგარიშ-ფაქტურებთან ი/მ “ა. ნ-ის” იდენტიფიცირება არ ხდება, ხოლო სერია აა-70 ¹038528, აა-70 ¹069315, აა-70 ¹074733, აა-90¹011071 ანგარიშ-ფაქტურებზე ადგილი აქვს თანხის განსხვავებას. კასატორის მოსაზრებით, საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორმა _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ აღნიშნა, რომ საქართველოს ბიუჯეტში დღგ-ს თანხა გადახდილად ჩაითვლება, თუ ის ასახვას ჰპოვებს ეროვნული ბანკის მიერ გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული დღგ-ს ჩათვლების განხორციელება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის მიხედვით დაუშვებელია. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გაცემული ცნობები არ არის საკმარისი საფუძველი დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში გადახდილად მიჩნევისათვის, ვინაიდან აღნიშნული ცნობებით არ დასტურდება (არ არის დართული გადასახადის გადახდის ან/და სხვა საანგარიშსწორებო დოკუმენტები) დღგ-ს თანხის საქართველოს ბიუჯეტის ეროვნული ბანკის სახაზინო ანგარიშზე ასახვა და ის ვერ ჩაითვლება გადამხდელისათვის კანონიერი ნდობის საფუძვლად. სააპელაციო პალატამ არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებები. კასატროის განცხადებით, სერია აა-70 ¹044369, აა-70 ¹026971, აა-70 ¹023882, აა-70 ¹026595, აა-70¹023848, აა-70 ¹023862, აა-70¹023874, აა-70 ¹023863, აა-70 028369, აა-70 ¹023832, აა-70¹026079, აა-70 ¹023833 და აა-70 ¹008502 ანგარიშ-ფაქტურებთან ი/მ “ა. ნ-ის” იდენტიფიცირება არ ხდება, ხოლო სერია აა-70 ¹038528, აა-70 ¹069315, აა-70 ¹074733, აა-90¹011071 ანგარიშ-ფაქტურებზე ადგილი აქვს თანხის განსხვავებას. კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 04.01.08წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის, ხოლო 01.02.08წ. განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი ასკ-ის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული. მხარეებს დასაშვებობის თაობაზე მოსაზრებების წარმოდგენის უფლება მიეცათ. კასატორებმა წარმოადგინეს მოსაზრებები, რომლებშიც მითითებულ იქნა მათ საკასაციო საჩივრებში აღნიშნული გარემოებანი. კასატორები მიიჩნევენ, რომ მათი საკასაციო საჩივრები დასაშვებია ასკ-ის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევების გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.