საქმე №ას-1028-2025

28 ნოემბერი, 2025 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან ნემსაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მიხეილ ჯინჯოლია, ბადრი შონია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა(ა)იპ „თბილისის განვითარების ფონდი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ.კ–ნი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 10 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

მ.კ–ნმა (შემდგომში - „მოსარჩელე“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა(ა)იპ „თბილისის განვითარების ფონდის“ (შემდგომში - „მოპასუხე“, „ფონდი“, „აპელანტი“ ან „კასატორი“) მიმართ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 14 სექტემბრის საოქმო განჩინებით წინამდებარე საქმეში მოპასუხის მხარეს დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩაება შპს „ი–სი“. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 21 დეკემბრის საოქმო განჩინებით წინამდებარე საქმეში მოპასუხის მხარეს დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად ჩაება შპს „კ. და რ–ია“. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება 8 801,27 ლარის ოდენობით. მოპასუხემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 10 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

8.1. მოპასუხესა და შპს „ინსს“ შორის 2017 წლის 11 დეკემბერს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულება, რომლის ფარგლებშიც შპს „ი–ს“ უნდა შეესრულებინა ქ. თბილისში, ორბელიანის მოედნისა და მიმდებარე არეალის სრული სარეაბილიტაციო სამუშაოები ხელშეკრულების დანართის (ხარჯთაღრიცხვის) მიხედვით. ხელშეკრულება მოიცავდა, ასევე, გიორგი ათონელის ქ. N23-ში მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მქონე შენობის რესტავრაცია-რეაბილიტაციას. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იყო შესყიდვის ობიექტის ხარისხის საგარანტიო პერიოდი - 2 წელი, რომლის განმავლობაში შპს „ი–სი“ ვალდებული იყო უხარისხო ან/და არაჯეროვანი შესრულებით ან უხარისხო მასალით გამოწვეული ნაკლი/ხარვეზი (წუნი, დეფექტი) აღმოეფხვრა საკუთარი ხარჯებით. თბილისში, ………. მდებარე შენობის რესტავრაცია-რეაბილიტაციის დასრულების შემდგომ, 2019 წლის 30 ოქტომბერს მხარეთა შორის გაფორმდა მიღება-ჩაბარების აქტი;

8.2. მოპასუხესა და შპს „კ. და რ–იას“ შორის 2020 წლის 10 ოქტომბერს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულება, რომლის ფარგლებშიც შპს „კ. და რ–ას“ უნდა შეესრულებინა ქ. თბილისში, …….. მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სადარბაზოს რესტავრაციის სამუშაოები სატენდერო პირობებისა და დანართის შესაბამისად. შესყიდვის ობიექტის მიწოდების ვადა შეადგენდა ხელშეკრულების გაფორმებიდან 2021 წლის 15 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდს. ამ შემთხვევაშიც ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ იქნა შესყიდვის ობიექტის ხარისხის საგარანტიო პერიოდი - 2 წელი;

8.3. მოპასუხესა და თ.კ–იას (როგორც ბენეფიციარს) შორის 2018 წლის 19 აპრილს გაფორმდა ხელშეკრულება თ.კ–იას საკუთრებაში არსებული, თბილისში, ……… მდებარე ბინა N34-ის (ს.კ. N ……) და ბინა N34ა-ს (ს.კ. N ………) ფართების აღდგენის თაობაზე შემდეგი მახასიათებლებით: ა) ბინის გარე პერიმეტრზე კარ-ფანჯარა ჩასმული; ბ) ფართში ელექტროგაყვანილობის ქსელი მოწყობილი, ჩამრთველები და როზეტები დამონტაჟებული; გ) გაზი მიყვანილი ბინაში, ბინის წყალმომარაგების ქსელი მოწყობილი, საკანალიზაციო მილ-გაყვანილობა (უნიტაზი/ნიჟარა) დამონტაჟებული; დ) სააბაზანოში - იატაკზე მეტლახი დაგებული, კედლის პერიმეტრზე კაფელი გაკრული (1,8 მ სიმაღლეზე); ე) ბინის ტიხრები, კედლები და ჭერი შეღებილი; ვ) შიდა კარები („მდფ“ პანელისგან დამზადებული) დამონტაჟებული; ზ) იატაკი მოპირკეთებული ლამინატით. მხარეები ასევე შეთანხმდნენ, რომ ბენეფიციარი საკუთარი ხარჯებით უზრუნველყოფდა დარჩენილი სამუშაოების (მათ შორის სარემონტო) განხორციელებას და ფონდი არ იყო ვალდებული, დამატებით ეწარმოებინა სხვა სახის სამუშაოები (მათ შორის, საცხოვრებელ ფართში რეაბილიტაციამდე არსებული) ან აენაზღაურებინა მათი ღირებულება ბენეფიციარის სასარგებლოდ. სარეაბილიტაციო სამუშაოები უნდა დასრულებულიყო 2018 წლის 31 დეკემბრამდე;

8.4. 2019 წლის 18 ივნისიდან მოსარჩელის საკუთრებაა თბილისში, ……….მდებარე მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში ბინა N34, ფართი: 55,78 კვ.მ (ს.კ. N……..), ხოლო 2020 წლის 31 იანვრიდან - ……….., ფართი 13,78 კვ.მ (ს.კ. N ………). აღნიშნული ფართების სველ წერტილებსა და მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის სადარბაზოს აქვთ საზიარო კედელი;

8.5. თბილისში, ………. ჩატარებული სარეაბილიტაციო სამუშაოების დასრულების შემდგომ მოსარჩელემ 2021 წლის იანვრიდან განაგრძო კუთვნილი ფართებით სარგებლობა;

8.6. მოსარჩელემ 2022 წლის აგვისტო-სექტემბერში თბილისში, ………… მდებარე კუთვნილი ბინების (ბინა N34 და ბინა N34ა) სველ წერტილებში ჩაატარა გარკვეული სარემონტო სამუშაოები;

8.7. მოსარჩელემ 2022 წლის აგვისტო-სექტემბერში განცხადებით მიმართა მოპასუხეს მის კუთვნილ ფართში ამ უკანასკნელის დაკვეთით უხარისხოდ შესრულებული სველი წერტილების მოწყობის სამუშაოებთან დაკავშირებით. მოსარჩელემ 2022 წლის დეკემბერში კვლავ მიმართა მოპასუხეს კუთვნილ ფართში გაწეული სარემონტო სამუშაოების ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნით, თუმცა მოპასუხემ გამორიცხა მისი პასუხისმგებლობა და უარი განაცხადა ზიანის ანაზღაურებაზე სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების შესრულების საგარანტიო ვადის გასვლის საფუძვლით.

9. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტმა განმარტა, რომ სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაითვალისწინა საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები, მხარის ახსნა-განმარტება და მესამე პირების პოზიცია, რადგან საქმის მიმდინარეობისას ნათლად გამოიკვეთა, რომ მოსარჩელემ თავად აწარმოა სარემონტო სამუშაოები და იმის გამო, რომ სარემონტო სამუშაოების დასრულების შემდეგ არის ექსპერტიზა ჩატარებული, თანაც მხარის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე, ვერ დადგინდება ნამდვილად მიადგა თუ არა მხარეს ის ზიანი, რასაც ფონდს ედავება; აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ მილთან დაკავშირებით, რომელიც დაზიანდა და, მხარის მტკიცებით, სწორედ ამ მილის დაზიანებით იყო გამოწვეული ზიანი, მთავარ სხდომაზე მესამე პირის - შპს „კ. და რ–იის“ წარმომადგენელმა დაადასტურა მილის დაზიანების ფაქტი და ასევე ის გარემოება, რომ დაზიანებისთანავე მხარეს აუნაზღაურა მოთხოვნილი თანხა, რაც ამ მილის გამოსაცვლელად იყო საჭირო. შესაბამისად, ზიანი მომენტალურად აღმოიფხვრა; ამასთან, იმავე მხარეებს შორის N2/17402-21 სამოქალაქო საქმეზე დაიკითხა შპს „ი–ის“ ტექნიკური განყოფილების უფროსი რ.გ–ძე, რომლის ჩვენებით დგინდება, რომ აღნიშნულ მისამართზე პროექტით გათვალისწინებული არ იყო იატაკის გამაგრება და მხოლოდ ლამინატი დააგეს. აღნიშნულს ადასტურებს საქმეში წარდგენილი ხარჯთაღრიცხვა, სადაც მოცემულია შესასრულებელი სამუშაოების ჩამონათვალი და არ მოიცავს იატაკის გამაგრების ვალდებულებას. ასევე, მოწმის შეფასებით, შეუძლებელია მომხდარიყო იატაკის ჩანგრევა ასეთ მოკლე ვადაში, რასაც, თავის მხრივ, მოსარჩელის მეუღლე - ლ.შ–ძეც ადასტურებს და აზუსტებს, რომ მხოლოდ 1 სმ-ით იყო დაწეული იატაკი; საქმეში წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ექსპერტიზის ჩატარების მომენტისათვის ქ. თბილისში, ………. განთავსებულ სველ წერტილში უკვე განხორციელებული იყო სამშენებლო-სარემონტო (აღდგენითი) სამუშაოები. შესაბამისად, ექსპერტიზა დაეყრდნო განმცხადებლის მიერ ადგილზე გაკეთებულ განმარტებებს და სველი წერტილის ფაქტობრივ მონაცემებს. აღნიშნულის გამო აპელანტმა მიიჩნია, რომ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა არარელევანტურია და არ შეიძლება მის საფუძველზე დადგინდეს ფონდის ან სარეაბილიტაციო სამუშაოების განმახორციელებელი შპს „ი–ის“ ბრალეულობა; გარდა ამისა საქმეში წარდგენილი ხელოსნების ახსნა-განმარტება არ არის შედგენილი და დამოწმებული საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით. აღნიშნული ახსნა-განმარტებების თანახმად, 2022 წლის 14 აგვისტოს მოსარჩელის კუთვნილ ბინაში უნდა დაედგინათ აბაზანის იატაკის ჩაწევისა და სადარბაზოს კედლის დასველების მიზეზი. იმ შემთხვევაში თუ მოსარჩელემ 2021 წლის იანვრიდან შენიშნა იატაკის დაწევისა და კედლის დასველების ფაქტი, გაუგებარია რატომ იცდიდა იგი ერთ წელზე მეტი და რატომ თავიდანვე არ მიმართა შესაბამის ღონისძიებებს.

10. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელე ზიანის გამომწვევ ორ მიზეზზე მიუთითებდა: მილის დაზიანებითა და მილების არასათანადო გადაბმით გამოწვეულ წყლის გაჟონვაზე და აბაზანის რეკონსტრუქციულ ნაწილზე (არ შეიცვალა ხის კონსტრუქცია, მასზე პირდაპირ დაიყარა ქვიშა და ზემოდან გაკეთდა მოჭიმვა). მოსარჩელის განმარტებით, ბინაში გადასვლისთანავე შეიმჩნეოდა აბაზანის იატაკის დაწევა, ხოლო მისი ჩანგრევისას, აღმოჩნდა, რომ იატაკის მოჭიმვა (ე.წ. „სტიაშკა“) გაკეთდა არა რკინა-ბეტონის ფილების გამოყენებით/მათზე დასხმით, არამედ პირდაპირ ხის ძელებზე. ხის ძელებზე დაგებულ ხის იატაკზე დაყრილი იყო მიწა, შემდგომ პემზა და ზემოდან თხელ ფენად გაკეთებული იყო იატაკის მოჭიმვა (მეტლახის დაგება); პარალელურად აბაზანის კედლის მომიჯნავედ სადარბაზოს მხრიდან იატაკის შვერილის (ე.წ. კარნიზის) ხრახნით (ე.წ. შურუპით) დამაგრებისას დაზიანდა კედელში არსებული წყლის მილი, ხოლო სამზარეულოს ნიჟარიდან გამავალ კანალიზაციის მილს გადასაბმელში არ ჰქონდა დამცავი რეზინი (ე.წ. „პრაკლადკა“). აღნიშნული მილებიდან წყლის გაჟონვის შედეგად მოხდა აბაზანის ხის იატაკის დალპობა და საბოლოოდ ჩავარდნა.

11. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელეს მიყენებული ზიანის დასადასტურებლად წარდგენილი აქვს ხელოსნების მიერ შედგენილი ახსნა-განმარტებები, რომლის თანახმად, 2022 წლის 14 აგვისტოს მოსარჩელის კუთვნილ ბინაში უნდა დაედგინათ აბაზანის იატაკის ჩაწევისა და სადარბაზოს კედლის დასველების მიზეზი. აბაზანის იატაკი იყო კედელს 3 სმ-ით დაშორებული, ხოლო აბაზანიდან სადარბაზოში გამავალ კედელზე, საიდანაც ბინაში წყალი შედიოდა, კედელს სინესტისგან სოკოები ჰქონდა გაჩენილი. იატაკის შემოწმებისას მისი ნაწილი ჩაინგრა და გამოჩნდა: 1) წყლის და კანალიზაციის მილები, რომელთაგან სადარბაზოს კედელში არსებულ წყლის მილში გარჭობილი იყო ხრახნი (ე.წ. შურუპი), საიდანაც წყალი ჟონავდა. მისი დაზიანება გამოწვეული იქნებოდა სადარბაზოს გარემონტებისას იატაკის ხის შვერილის (ე.წ. კარნიზის) დამაგრებისას; 2) ნიჟარიდან გამომავალი კანალიზაციის მილის გახსნისას აღმოჩნდა, რომ მილების გადაბმის ადგილას გამორჩენილი იყო რეზინი, საიდანაც ასევე წყალი ჟონავდა; 3) ორივე ბინის სველი წერტილების იატაკი შემდეგნაირად იყო მოწყობილი - ხის ძელებზე დაგებულ ხის იატაკზე დაყრილი იყო მიწა და შემდეგ პემზა, ხოლო ზემოდან თხელ ფენად გაკეთებული იყო მოჭიმვა (ე.წ. სტიაშკა). ხელოსნების დასკვნით, როგორც კანალიზაციის მილიდან, ისე სადარბაზოს კედელში არსებული მილიდან მოჭიმვის ქვეშ მდებარე პემზა და მიწა გაიჟღინთა წყლით, რამაც გამოიწვია იატაკის საფარის დამძიმება და საბოლოოდ ჩავარდნა (იხ. ს.ფ. 47); მოსარჩელემ ასევე წარადგინა სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნა, რომლის თანახმად, ათონელის ქ. N23-ში განხორციელებული სარეაბილიტაციო სამუშაოების დროს, სადარბაზოში შვერილის (ე.წ. კარნიზის/პლინტუსის) მიმაგრების დროს სჭვალით/ხრახნით დაზიანებულია ბინა N34-ის სველი წერტილის კედელში არსებული პოლიპროპილენის წყლის დ=22მმ-იანი მილი, ასევე, ბინის კანალიზაციის დ=50მმ-იან მილებზე გადაბმის ადგილში არ იყო დატანილი შუასადები რეზინი, შესაბამისად, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში კედელში და იატაკზე ფარულად ხდებოდა წყლის გაჟონვა, რამაც დააზიანა ბინაში არსებული სველი წერტილის (აბაზანა-ტუალეტის) იატაკი და მოხდა იატაკის ფრაგმენტის ჩავარდნა. დასკვნას ერთვის სველი წერტილის, ასევე, დაზიანებული მილისა და წყლის მილის ფოტოსურათები. აღნიშნული დასკვნის კვლევით ნაწილში ექსპერტი მიუთითებს, რომ ექსპერტიზის ჩატარების მომენტისათვის ქ. თბილისში, ……. განთავსებულ სველ წერტილში განხორციელებული იყო სამშენებლო-სარემონტო (აღდგენითი) სამუშაოები, შესაბამისად, ექსპერტიზა დაეყრდნო განმცხადებლის მიერ ადგილზე გაკეთებულ განმარტებებს და სველი წერტილის ფაქტობრივ მონაცემებს (იხ. ს.ფ. 66-67).

12. სააპელაციო პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ მოპასუხესა და ბინის მესაკუთრეს შორის დადებული ხელშეკრულების „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ფონდის ვალდებულებას წარმოადგენდა ბინის წყალმომარაგების ქსელის მოწყობა, საკანალიზაციო მილგაყვანილობის დამონტაჟება, სააბაზანოში იატაკზე მეტლახის დაგება (იხ. ს.ფ. 21). ამასთან, მხარეთა ახსნა-განმარტებით, მოსარჩელის კუთვნილი ბინების სველ წერტილებს ესაზღვრება სადარბაზოს კედელი. უდავოა, რომ სააბაზანოს იატაკი მოეწყო პირდაპირ ხის ძელებზე მიწის და პემზის დაყრით, რაზეც დაიგო მეტლახი. ასევე, უდავოა, რომ შპს „კ. და რ–იის“ წარმომადგენელი ადგილზე გაეცნო სიტუაციას და მოსარჩელეს გადაურიცხა 300 ლარი, როგორც სადარბაზოს რესტავრაციისას კედელში არსებული წყლის მილის დაზიანების აღდგენის ხარჯის სანაცვლო თანხა. შესაბამისად, უდავოა, რომ სამუშაოები არაჯეროვნად შესრულდა.

13. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 4.1, 102.1, 102.2, 105.2 მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 408.1, 409 მუხლებით და ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ დაზიანებული მილიდან წყლის დინებამ გამოიწვია აბაზანის იატაკის ქვეშ მიწის გაჟღენთვა, საბოლოოდ ხის კონსტრუქციის დაზიანება და იატაკის ჩავარდნა. აღნიშნული კი მიუთითებს, რომ მოპასუხის მიერ თავდაპირველადვე მოსარჩელის კუთვნილ ფართში სწორად არ იყო დაგეგმილი სარეაბილიტაციო სამუშაოები, რამაც კონკრეტული შედეგი გამოიწვია.

14. სააპელაციო პალატის განმარტებით, საპირისპირო, კერძოდ იმ გარემოების დამტკიცების ტვირთი, რომ მოპასუხის მიერ განხორცილებულ ქმედებას არ შეეძლო ზიანის მიყენება და ზიანის ოდენობა უფრო ნაკლებია ვიდრე მოსარჩელის მიერ მითითებული თანხა, ეკისრებოდა მოპასუხეს, რომელმაც მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების გასაბათილებლად საპირისპირო მტკიცებულების წარდგენა ვერ შეძლო. მან ვერ უზრუნველყო ვერც მისი ბრალის გამომრიცხველი გარემოებების დადასტურება და ვერც ზიანის ოდენობის გამაქარწყლებელი მტკიცებულების წარდგენა.

15. ზემოთ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და მსჯელობის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოპასუხეს მართებულად დააკისრა 8801,27 ლარის გადახდა.

16. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული საგარანტიო მომსახურების ვადები, როგორც არაჯეროვანი შესრულების შემთხვევაში მისი გამოსწორებისთვის პრეტენზიის წარდგენის ვადა, ვერ გავრცელდებოდა მოსარჩელის მიმართ; სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ, მართალია, სახელმწიფო შესყიდვის ორივე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იყო შესყიდვის ობიექტის ხარისხის საგარანტიო პერიოდი - 2 წელი, რომლის განმავლობაში შპს „ი–სი“ და შპს „კ. და რ–ია“ ვალდებულები იყვნენ უხარისხო ან/და არაჯეროვანი შესრულებით ან უხარისხო მასალით გამოწვეული ნაკლი/ხარვეზი (წუნი, დეფექტი) აღმოეფხვრათ საკუთარი ხარჯებით, თუმცა აღნიშნული საგარანტიო ვადა მოიცავდა მიმწოდებლების ვალდებულებას. კერძოდ, სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულებების შეთანხმება ხარისხის გარანტიასთან დაკავშირებით აწესრიგებდა მოპასუხესა და მიმწოდებლებს (შპს „ი–სი“ და შპს „კ. და რ–ია“) შორის ურთიერთობას. შესაბამისად, აღნიშნული ურთიერთობის ფარგლებში მოწესრიგებული წესი სასამართლომ სწორედ არ გაავრცელა მესამე პირებზე, მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეზე, რომელიც ამ ვალდებულებით სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე არ ყოფილა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ კანონით დადგენილ ვადაში მიმართა ფონდს ზიანის ანაზღაურების თაობაზე. ამასთან, ის გარემოება, რომ მოსარჩელემ თავად განახორციელა სარემონტო სამუშოები, არ გამორიცხავს აპელანტის მიერ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას, მით უფრო მაშინ, როცა მის მიერ ზიანის მიყენების გამომრიცხველი და ზიანის ოდენობის შეუსაბამობის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულებები არ იქნა წარდგენილი.

17. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე მოპასუხემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

18. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

18.1. სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაითვალისწინა საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები, მხარის ახსნა-განმარტება და მესამე პირების პოზიცია. საქმის მიმდინარეობისას ნათლად გამოიკვეთა, რომ მოსარჩელემ თავად აწარმოა სარემონტო სამუშაოები და ვინაიდან სარემონტო სამუშაოების დასრულების შემდეგ არის ექსპერტიზა ჩატარებული, თანაც მხარის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე, ვერ დადგინდება ნამდვილად მიადგა თუ არა მხარეს ის ზიანი, რასაც მოპასუხეს ედავება;

18.2. მთავარ სხდომაზე მესამე პირის - შპს „კ. და რ–იის“ წარმომადგენელმა დაადასტურა მილის (მხარის მტკიცებით, სწორედ ამ მილის დაზიანებით იყო გამოწვეული ზიანი) დაზიანების ფაქტი და ასევე ის გარემოება, რომ დაზიანებისთანავე მხარეს აუნაზღაურა მოთხოვნილი თანხა, რაც ამ მილის გამოსაცვლელად იყო საჭირო. შესაბამისად, ზიანი მომენტალურად აღმოიფხვრა;

18.3. შესაგებელს დართული ჰქონდა ქ. თბილისში, ......... სარეაბილიტაციო სამუშაოების განმახორციელებელი შპს „ი–ის“ ტექნიკური განყოფილების უფროსის - რ.გ–ძის დაკითხვის ჩანაწერი, რომელიც თბილისის საქალაქო სასამართლოში იგივე მხარეებს შორის მიმდინარე საქმის (საქმე 2/17402-21) ფარგლებშიც დაიკითხა. მოწმის ჩვენებიდან დგინდება, რომ აღნიშნულ მისამართზე პროექტით გათვალისწინებული არ იყო იატაკის გამაგრება და მათ მხოლოდ ლამინატი დააგეს. აღნიშნულს ადასტურებს საქმეში წარდგენილი ხარჯთაღრიცხვაც, სადაც მოცემულია შესასრულებელი სამუშაოების ჩამონათვალი და რომელიც არ მოიცავს იატაკის გამაგრების ვალდებულებას. მოწმის შეფასებით, შეუძლებელია მომხდარიყო იატაკის ჩანგრევა ასეთ მოკლე ვადაში, რასაც თავის მხრივ მოსარჩელის მეუღლე - ლ.შ–ძეც ადასტურებს და აზუსტებს, რომ მხოლოდ 1 სმ-ით იყო დაწეული იატაკი;

18.4. საქმეში წარდგენილი N007582422 ექსპერტის დასკვნის მიხედვით, ექსპერტიზის ჩატარების მომენტისთვის ქ. თბილისში, ........., ბინა N34-ში განთავსებულ სველ წერტილში უკვე განხორციელებული იყო სამშენებლო-სარემონტო (აღდგენითი) სამუშაოები, შესაბამისად, ექსპერტიზა დაეყრდნო განმცხადებლის მიერ ადგილზე გაკეთებულ განმარტებებს და სველი წერტილის ფაქტობრივ მონაცემებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა არარელევანტურია და არ შეიძლება მის საფუძველზე დავასკვნათ მოპასუხის ან სარეაბილიტაციო სამუშაოების განმახორციელებელი შპს „ი–ის“ ბრალეულობა. შესაძლოა, მოსარჩელემ თვითნებურად გადაწყვიტა რემონტი, რა დროსაც ზიანი მიადგა სველი წერტილის კედელში არსებულ მილს;

18.5. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ საქმეში წარდგენილი ხელოსნების ახსნა-განმარტება არ არის შედგენილი და დამოწმებული საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით. აღნიშნული ახსნა-განმარტებების თანახმად, 2022 წლის 14 აგვისტოს მოსარჩელის კუთვნილ ბინაში უნდა დაედგინათ აბაზანის იატაკის ჩაწევისა და სადარბაზოს კედლის დასველების მიზეზი. თუკი მოსარჩელემ 2021 წლის იანვრიდან შენიშნა იატაკის დაწევისა და კედლის დასველების ფაქტი, გაუგებარია, რატომ იცდიდა მოსარჩელე მხარე ერთ წელზე მეტი და რატომ თავიდანვე არ მიმართა შესაბამის ღონისძიებებს;

18.6. გადაწყვეტილების თანახმად, მოსარჩელის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების შესახებ არ არის ხანდაზმული, თუმცა მოპასუხეს საქმის განხილვის არცერთ ეტაპზე მიუთითებია ხანდაზმულობის თაობაზე. ხანდაზმულობა განხილული იყო სარეაბილიტაციო სამუშაოების დასრულებასთან მიმართებით. კერძოდ, ქ. თბილისში, ......... სარეაბილიტაციო სამუშაოები განხორციელდა 2017 წელს გაფორმებული სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულების შესაბამისად, რომლის თანახმადაც, შესრულებული სამშენებლო სამუშაოების საგარანტიო მომსახურების ვადად განისაზღვრა სამუშაოების დასრულებიდან 2 წელი. აღნიშნული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგარანტიო მომსახურების ვადა ამოიწურა 2021 წლის ოქტომბერში. საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებისა და სარჩელის მიხედვით დგინდება, რომ მოსარჩელე 2021 წლის იანვრიდან დაბრუნდა საცხოვრებლად კუთვნილ ფართში და შეამჩნია, რომ იატაკი 1 სმ-ით იყო ჩაწეული, ხოლო აბაზანის მოსაზღვრე კედელი სველი. მიუხედავად იმისა, რომ მას თავიდანვე შეეძლო თავადვე მიემართა სამშენებლო სამუშაოების შემსრულებელი კომპანიისთვის და საგარანტიო ვადის ფარგლებში მოეთხოვა შესრულებული სამუშაოების შესრულება, ეს არ გააკეთა. ასევე, მოსარჩელემ ფონდს აღნიშნული ფაქტის შესახებ იმ დროს აცნობა, როდესაც ყველანაირი ვადა გასული იყო და ფონდი მოკლებული იყო შესაძლებლობას, დაეკმაყოფილებინა მისი მოთხოვნა. მოსარჩელემ სარემონტო სამუშაოებისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურება მოითხოვა 2022 წელს. მანამდე ამ საკითხთან დაკავშირებით მოპასუხესთან არანაირი წერილი არ შესულა;

18.7. მნიშვნელოვანია, რომ მოსარჩელე სასარჩელო მოთხოვნაში არ აკონკრეტებს, რისგან გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებას ითხოვს მოპასუხისგან. მეტიც, სარჩელი მთლიანად მიემართება დაზიანებული მილიდან მომდინარე წყლით მიყენებულ ზარალს მაშინ, როცა პროცესების მიმდინარეობისას დადასტურდა მილის დაზიანებისთანავე შეკეთების ფაქტი;

18.8. გადაწყვეტილების მიხედვით, „სასამართლო მიიჩნევს, რომ სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული საგარანტიო მომსახურების ვადები, როგორც არაჯეროვანი შესრულების შემთხვევაში მისი გამოსწორებისთვის პრეტენზიის წარდგენის ვადა, ვერ გავრცელდება მოსარჩელის მიმართ“. აღნიშნული მითითება შესაძლოა მისაღები და სწორი არგუმენტი იყოს, თუმცა ამ კონკრეტული დავის სპეციფიკიდან გამომდინარე, სასამართლო დავის არსებითი განხილვისას გამოიკვეთა გარემოებები, რის მიხედვითაც სასამართლოსთვის ნათელი უნდა ყოფილიყო მოსარჩელის მიერ თვითნებურად ჩატარებული სარემონტო სამუშაოების ფაქტი. მოსარჩელემ ვერც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით და ვერც სასამართლო დავის განხილვისას ვერ დაამტკიცა ფონდის მიერ ზიანის მიყენების ფაქტი. საქმეში წარდგენილი ვერცერთი მტკიცებულება ვერ მიუთითებს ფონდის მხრიდან ვალდებულების არაჯეროვან შესრულებაზე.

19. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 24 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

20. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

21. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

22. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

23. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) არ წარმოუდგენია. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების მართლზომიერება. კასატორი სადავოდ ხდის მოსარჩელისათვის მიყენებულ ზიანში მისი ბრალეულობის საკითხს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან. იმავე კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

27. წინამდებარე საქმეში დადგენილია, რომ მხარეთა შორის (მოპასუხესა და უძრავი ქონების თავდაპირველ მესაკუთრეს/ბენეფიციარს შორის) 2018 წლის 19 აპრილს დაიდო ხელშეკრულება ქ. თბილისში, ......... მდებარე მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ბინა N34-ის და ბინა N34ა-ს აღდგენის თაობაზე.

28. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის მიხედვით, მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის. იმავე კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ამდენად, პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს პირვანდელი მდგომარეობა, ანუ მდგომარეობა რომელიც იარსებებდა, რომ არა ვალდებულების დარღვევა (Totalreparation-ის პრინციპი).

29. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლი კიდევ უფრო აკონკრეტებს 408-ე მუხლში მოცემულ ზიანის სრულად ანაზღაურების პრინციპს. კერძოდ, სრული ანაზღაურება ეხება არა საერთოდ ზიანს, რომელიც შეიძლება ვინმემ განიცადოს, არამედ იმ ზიანს, რომელიც სამოქალაქო პასუხისმგებლობის საერთო საფუძვლებიდან გამომდინარე ანაზღაურებადია. ანაზღაურებას ექვემდებარება ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს. როდესაც ხელშეკრულების მხარე კისრულობს ვალდებულებას, მას მხედველობაში აქვს მხოლოდ იმ რისკის აღება, რომელიც კანონზომიერად არის დაკავშირებული ხელშეკრულების შესრულებასთან. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მისგან შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ იმ ზიანის ანაზღაურება, რომელიც ხელშეკრულების დარღვევის ნორმალურ შედეგად აღიქმება (იხ. სუსგ საქმე Nას-459-438-2015, 07 ოქტომბერი, 2015 წელი).

30. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება მიმდინარეობს მხარეთა თანასწორობისა (სსსკ-ის მე-5 მუხლი) და შეჯიბრებითობის (სსსკ-ის მე-4 მუხლი) ფუნდამენტურ პრინციპებზე დაყრდნობით. სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებულნი არიან სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა (სსსკ-ის 102-ე მუხლი). მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება. მტკიცების ტვირთი - ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი - ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს (იხ. მაგ., სუსგ საქმე Nას-833-833-2018, 16 ნოემბერი, 2018 წელი; Nას-867-834-2016, 22 ნოემბერი, 2018 წელი).

31. მოცემულ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და წარდგენილი მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერებისა და ანალიზის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანი გამოწვეული იყო მოპასუხის მიერ აღდგენითი სამუშაოების არაჯეროვნად განხორციელების შედეგად.

32. კერძოდ, მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 2017-2021 წლებში განხორციელდა ქ. თბილისში, ......... მდებარე კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მქონე შენობის რესტავრაცია-რეაბილიტაცია; აღნიშნული პროექტის ფარგლებში, ასევე, განხორციელდა დასახელებულ უძრავ ქონებაში - მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში მდებარე მოსარჩელის კუთვნილი ფართების (ბინა N34 და N34ა) აღდგენითი სამუშაოები; მოპასუხესა და ბენეფიციარს/ფართის მესაკუთრეს შორის დადებული ხელშეკრულების თანახმად, მოპასუხეს უნდა განეხორციელებინა, მათ შორის, შემდეგი სამუშაოები: ბინის წყალმომარაგების ქსელის მოწყობა, საკანალიზაციო მილ-გაყვანილობის დამონტაჟება და სააბაზანოში იატაკზე მეტლახის დაგება; სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარების შემდგომ, მოსარჩელემ 2021 წლის იანვრიდან განაგრძო კუთვნილი ფართებით სარგებლობა; მისი განმარტებით, ბინაში გადასვლისთანავე შენიშნა, რომ აბაზანის იატაკი იყო ჩაწეული დაახლოებით 1 სმ-ით, სადარბაზოდან აბაზანის მოსაზღვრე კედელი კი სველი; საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ სველი წერტილების მოწყობის სამუშაოების უხარისხოდ განხორციელებასთან დაკავშირებით მოსარჩელემ (მოსარჩელის მეუღლემ) არაერთხელ მიმართა მოპასუხეს და მოითხოვა პრობლემის აღმოფხვრა (იხ. ს.ფ. 32-33, 158), თუმცა უშედეგოდ. მოპასუხის 20.09.2022წ. წერილის თანახმად, ვინაიდან მისთვის მიმართვის დროისათვის გასული იყო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგარანტიო ვადა, ფონდი მოკლებული იყო შესაძლებლობას, მოეთხოვა სამუშაოთა მწარმოებელი კომპანიისათვის ხარვეზის აღმოფხვრა (იხ. ს.ფ. 158). აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ მოპასუხესა და რესტავრაცია-რეაბილიტაციის განმახორციელებელ კომპანიებს - შპს „ი–სა“ და შპს „კ. და რ–იას“ შორის დადებული სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული შესყიდვის ობიექტის ხარისხის საგარანტიო ვადები ვრცელდებოდა მხოლოდ ხელშეკრულების მხარეებს - მოპასუხესა და მიმწოდებლებს შორის. შესაბამისად, მოსარჩელე უფლებამოსილი იყო, თუნდაც აღნიშნული საგარანტიო ვადის ამოწურვის შემდგომ, მიემართა მოპასუხისათვის ხელშეკრულების არაჯეროვნად შესრულებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით.

33. სადავო არ არის, რომ შპს „კ. და რ–იის“ მიერ ქ. თბილისში, ......... N23-ში მდებარე უძრავი ქონების სადარბაზოს რესტავრაციის სამუშაოების განხორციელებისას დაზიანდა მოსარჩელის კუთვნილი ფართის სველ წერტილსა და სადარბაზოს საზიარო კედელში არსებული წყლის მილი; სადავო არ არის არც ის გარემოება, რომ სველ წერტილებში იატაკის მოჭიმვა გაკეთდა ხის კონსტრუქციაზე და მისი შეცვლა არ მომხდარა. ხის ძელებზე დაგებულ ხის იატაკზე დაიყარა მიწა, შემდგომ პემზა და ზემოდან თხელ ფენად გაკეთდა იატაკის მოჭიმვა (მეტლახის დაგება); სარჩელზე დართულია ხელოსნების ახსნა-განმარტებები, რომლებმაც აღნიშნულ, დაზიანებულ ფართში მოსარჩელის დაკვეთით ჩაატარეს სარემონტო სამუშაოები. ხელოსნების 15.09.2022წ. ახსნა-განმარტების თანახმად: 2022 წლის 14 აგვისტოს მოსარჩელის კუთვნილ ბინაში უნდა დაედგინათ აბაზანის იატაკის ჩაწევისა და სადარბაზოს კედლის დასველების მიზეზი. ადგილზე დათვალიერებისას აბაზანის იატაკი იყო კედელს 3 სმ-ით დაშორებული, ხოლო აბაზანიდან სადარბაზოში გამავალ კედელზე, საიდანაც ბინაში წყალი შედიოდა, კედელს სინესტისგან სოკოები ჰქონდა გაჩენილი. იატაკის შემოწმებისას მისი ნაწილი ჩაინგრა და გამოჩნდა წყლის და კანალიზაციის მილები, რა დროსაც აღმოჩნდა, რომ: 1) სადარბაზოს გარემონტების დროს ხის პლანკის (კარნიზის) მიმაგრების დროს შურუპი იყო გარჭობილი წყლის მილში, საიდანაც წყალი ჟონავდა გამუდმებით; 2) ნიჟარიდან გამომავალ კანალიზაციის მილის გახსნისას აღმოჩნდა, რომ მილების გადაბმის ადგილას გამორჩენილი იყო რეზინი, საიდანაც ასევე წყალი ჟონავდა; 3) ორივე ბინის სველი წერტილების იატაკი შემდეგნაირად იყო მოწყობილი - ხის ძელებზე დაგებულ ხის იატაკზე დაყრილი იყო მიწა და შემდეგ პემზა, ხოლო ზემოდან თხელ ფენად გაკეთებული იყო მოჭიმვა (ე.წ. სტიაშკა). ხელოსნების დასკვნით, როგორც კანალიზაციის მილიდან, ისე სადარბაზოს კედელში არსებული მილიდან მოჭიმვის ქვეშ მდებარე პემზა და მიწა გაიჟღინთა წყლით, რამაც გამოიწვია იატაკის საფარის დამძიმება და საბოლოოდ ჩავარდნა (იხ. ს.ფ. 47); სადავო არ არის, რომ მოსარჩელემ 2022 წლის აგვისტო-სექტემბერში მისი კუთვნილი ბინების სველ წერტილებში ჩაატარა სარემონტო სამუშაოები; ამასთან, მხარეთა ახსნა-განმარტებით, საქმეში წარდგენილი ხელოსნების ახსნა-განმარტებითა და სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 01.11.2022წ. და 07.12.2022წ. დასკვნებით დასტურდება, რომ მოსარჩელემ სველ წერტილებში სარემონტო სამუშაოები განახორციელა სწორედ წყლის შესვლის/გაჟონვის შედეგად მიყენებული ზიანის აღმოსაფხვრელად.

34. ზემოაღნიშნული გარემოებების ერთობლიობაში შეფასება საკასაციო სასამართლოს აძლევს დასკვნის საფუძველს, რომ მოსარჩელის კუთვნილი ფართის დაზიანების, კერძოდ, სველ წერტილებში იატაკის ჩავარდნის მიზეზს წარმოადგენდა დაზიანებული მილიდან აბაზანის იატაკის ქვეშ წყლის შეღწევა და ხის კონსტრუქციის დაზიანება, რაც, თავის მხრივ, გამოწვეული იყო მოპასუხის მიერ აღდგენითი/სარეაბილიტაციო სამუშაოების არაჯეროვანი განხორციელების შედეგად. შესაბამისად, სახეზეა მოსარჩელის მიმართ დამდგარ ზიანში მოპასუხის ბრალეულობა. კასატორს აღნიშნულის საწინააღმდეგო სამართლებრივად ვარგისი პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

35. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე წინაპირობა, კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

36. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

37. ამდენად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 473,27 ლარის 70% – 331,29 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ა(ა)იპ „თბილისის განვითარების ფონდის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ა(ა)იპ „თბილისის განვითარების ფონდს“ (ს.ნ. ......) დაუბრუნდეს მის მიერ 2025 წლის 02 ივნისს №04496 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 473,27 ლარის 70% – 331,29 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი: TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი: 300773150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ლევან ნემსაძე

მოსამართლეები: მიხეილ ჯინჯოლია

ბადრი შონია