№ას-1474-2025

4 თებერვალი, 2026 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბადრი შონია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვლადიმერ კაკაბაძე, ლევან მიქაბერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ლ.ა–ნი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ი.ჭ–ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 17 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ი.ჭ–მა მოპასუხე ლ.ა–ნის მიმართ და ითხოვა მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისროს ზიანის - 4 000.00 აშშ დოლარისა და 16 250.00 ლარის ანაზღაურება.

2. მოსარჩელის მითითებით, მხარეთა შორის 2022 წლის 24 აგვისტოს დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც მან შეიძინა ბინა, მდებარე: თბილისი, .............., . ს/კ ........... უძრავი ქონების გადაცემის (დაცლის) კონკრეტულ ვადაზე არ შეთანხმებულან, შესაბამისად გამყიდველს დაუყოვნებლივ უნდა გადაეცა მისთვის ნასყიდობის საგანი. "დაუყოვნებლივ გადმოცემაში" იგულისხმება გონივრული ვადა, რაც მოპასუხეს მიეცა. მან ბოროტად ისარგებლა საკუთარი მდგომარეობით და ხელშეკრულების გაფორმებიდან 2023 წლის 23 იანვრამდე, უკანონოდ დაიკავა მისი საკუთრება. შესაბამისად, შეეზღუდა კონსტიტუციით განმტკიცებული საკუთრების უფლება; 5 თვის განმავლობაში ვერ ახერხებდა შეძენილი ბინით სარგებლობასა და განკარგვას. მოპასუხის უკანონო, დაუსაბუთებელი და უპასუხისმგებლო საქციელის გამო მიადგა მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ზიანი; მისთვის მიყენებული ზიანის ოდენობა უნდა განისაზღვროს შეძენილი ბინის (ს/კ .........) შესაძლო გაქირავებით მისაღები თანხის ოდენობით, 2022 წლის სექტემბრიდან 2023 წლის იანვრის ჩათვლით. მეზობლად მდებარე 90-100 კვ.მ-ის საცხოვრებელი სახლები ქირავდება 700 აშშ დოლარიდან 800 აშშ დოლარის ფარგლებში. ამდენად, ზიანის ოდენობად უნდა განისაზღვროს 4 000.00 აშშ დოლარი; მოპასუხემ ბინის დატოვებისას, აშკარად წინასწარ განზრახული, მავნებლური ქმედებებით მიაყენა ზიანი. კერძოდ, ბინიდან წაიღო ყველაფერი, რისი მოხსნაც და წაღებაც იყო ან არ იყო შესაძლებელი, რამაც არსებითად დააზიანა ბინის მდგომარეობა. ბინა რეალურად რადიკალურად განსხვავდება იმისაგან, რაც მან შეიძინა. რკინის კარის გასაღები და ელექტრო საკეტიც კი მოხსნილი და წაღებულია; 2023 წლის 04 მაისის დასკვნით შეფასდა შეძენილი ბინისათვის მოპასუხის მიერ მიყენებული ზიანი. ექსპერტიზის დასკვნა ზუსტად ასახავს იმ ზიანის ოდენობას, რომელიც შეთანხმების დარღვევით მიადგა. სახლიდან წაღებულია ყველა ის ნივთი, რომლიც უნდა დარჩენილიყო - ჩაშენებული სამზარეულო, გაზქურა, გათბობის ქვაბი, ონკანები, საპირფარეშოს ნიჟარა, როზეტები, პლინტუსები და სხვა; მოპასუხესთან შედგა არაერთი კომუნიკაცია, თუმცა უშედეგოდ. მიმართა პოლიციას. შესაბამისად, მიღებულია ყველა ზომა მისი საკუთრების უფლების აღსადგენად.

3. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო. მისი განმარტებით, 2022 წლის 24 აგვისტოს დადებული ხელშეკრულების ერთ-ერთი მთავარი პირობა იყო, რომ ექნებოდა სახლში დარჩენის/ცხოვრების უფლება, სანამ ახალ ბინაში არ დასრულდებოდა რემონტი, რაც მოიცავდა რამოდენიმე თვეს. სწორედ აღნიშნული და ნივთების სრულად გატანის პირობა გახდა ნასყიდობის ფასის შემცირების საფუძველი. მოსარჩელეს უძრავი ქონება 78 000.00 აშშ დოლარის ნაცვლად მიყიდა 72 000.00 აშშ დოლარად; ბინა დაცალა 2022 წლის დეკემბრის თვეში, გასაღები დეკემბერშივე გადასცა მისმა მეგობარმა მოსარჩელეს, თუმცა ის ბინაში არ შესულა, რათა ფორმალურად შეექმნა საფუძველი, რომ ბინაში ვერ შედიოდა; მოსარჩელეს ბინის დაკავების სანაცვლოდ სარგებელი უკვე ჰქონდა მიღებული. კერძოდ, ნასყიდობის საგანი შეიძინა 8 000.00 აშშ დოლარით ნაკლებ ფასად, რის გამოც მას ზიანი არ მიდგომია. მან საცხოვრებელი ბინა 4 თვეში დაცალა; მოსარჩელეს ჰქონდა ინფორმაცია, რომ საცხოვრებლად ახალ ბინაში გადადიოდა და ნასყიდობის საგნიდან უნდა წაეღო ყველა ნივთი. მან იცოდა, რომ ბინა სრულიად დაცარიელებულ მდგომარეობაში გადაეცემოდა და თანახმა იყო ამ პირობაზე. მოპასუხემ შეთანხმებისამებრ წაიღო ყველა საჭირო ნივთი და ბინა გადააბარა მოსარჩელეს დაცლილ მდგომარეობაში. რაიმე სახის დაზიანებას, რაც ბინას მანამდე არ ჰქონდა და უცნობი იყო მოსარჩელისათვის, ადგილი არ ჰქონია. მან იცოდა როგორ მდგომარეობაში ჩაბარდებოდა სახლი და თანახმა იყო აღნიშნულზე.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 09 აგვისტოს გადაწყვეტილებით, ი.ჭ–ის სარჩელი ლ.ა–ნის მიმართ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ლ.ა–ნს ი.ჭ–ის სასარგებლოდ დაეკისრა 4 000.00 აშშ დოლარის ანაზღაურება; მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისთვის 16 250.00 ლარის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 09 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრებით გაასაჩივრეს როგორც მოსარჩელე ი.ჭ–მა, ასევე მოპასუხემ ლ.ა–ნმა.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით, ი.ჭ–ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ლ.ა–ნის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 09 აგვისტოს გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ი.ჭ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ლ.ა–ნს ი.ჭ–ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2400 აშშ დოლარის და 3890 ლარის ანაზღაურება; ლ.ა–ნს ი.ჭ–ის სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოში სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში 312.54 ლარის, სარჩელის უზრუნველყოფაზე გადახდილი ბაჟის - 50 ლარის და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში 155.60 ლარის გადახდა; ლ.ა–ნს ი.ჭ–ის სასარგებლოდ დაეკისრა წარმომადგენლის მომსახურებაზე გაწეული ხარჯის - 400 ლარის და საფოსტო მომსახურების ხარჯის - 20 ლარის ანაზღაურება; ი.ჭ–ს დაუბრუნდა მის მიერ 2023 წლის 07 მარტს სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან 462.50 ლარი, რომელიც გადახდილია შემდეგ რეკვიზიტებზე: სახელმწიფო ბიუჯეტი, ხაზინის ერთიანი ანგარიში, ბანკის კოდი TRESGE22; სახაზინო კოდი 300 ..... (საგადახდო დავალება №16301603362). მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის დარჩენილი ნაწილი ჩაითვალა გადახდილად სახელმწიფო ბიუჯეტში; ი.ჭ–ს ლ.ა–ნის სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში 174.08 ლარის გადახდა.

7. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

7.1. 2022 წლის 24 აგვისტოს მხარეთა შორის დაიდო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც მოპასუხემ გაყიდა, ხოლო მოსარჩელემ იყიდა უძრავი ნივთი, მდებარე: თბილისი, .............., ს/კ ............. ნასყიდობის საგნის ღირებულებად განისაზღვრა 72 000.00 აშშ დოლარი, რაც მყიდველის მიერ სრულად იქნა გადახდილი. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ნასყიდობის საგნის ხარისხი შეთანხმებული იყო მხარეთა შორის, იგი ნივთობრივად უნაკლო იყო და მყიდველმა მოიწონა მისი მდგომარეობა და ხარისხი. ხელშეკრულების თანახმად, თუ ნასყიდობის ხელშეკრულების საგანი აღმოჩნდებოდა უფლებრივად ან ნივთობრივად სხვა ნაკლის მქონე, გამყიდველი ვალდებული იყო თავისი ხარჯით გამოესწორებინა ეს ნაკლი. მყიდველს არ წარმოეშობოდა უფლებები ამ ნაკლის გამო, თუ ხელშეკრულების დადების მომენტში მან იცოდა ამ ნაკლის შესახებ. ხელშეკრულებით გაუთვალისწინებელი სხვა პირობების მიმართ მოქმედებდა სამოქალაქო კოდექსის ნორმები და ხელშეკრულების ტექსტი სრულად შეესაბამებოდა და გამოხატავდა მხარეთა ნებას, რასაც მხარეები ადასტურებდნენ ხელმოწერით.

7.2. 2022 წლის 24 აგვისტოს უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მოსარჩელე საჯარო რეესტრში ნასყიდობის საგნის მესაკუთრედ აღირიცხა 2022 წლის 29 აგვისტოს.

7.3. 2022 წლის 16 აპრილს მოპასუხემ ელექტრონულად განათავსა განცხადება მის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ნივთის გასხვისების შესახებ, სადაც ნივთის ღირებულებად მითითებულია 75 000.00 აშშ დოლარი. განცხადებაში მიეთითა, რომ ბინა იყიდებოდა გარემონტებულ მდგომარეობაში, მეტალო პლასტმასის კარ-ფანჯრით და ცენტრალური გათბობით. 2022 წლის 03 აგვისტოს, მოპასუხემ ასევე ელექტრონულად განთავსებულ განცხადებაში მის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ნივთის ღირებულებად მიუთითა 78 500.00 აშშ დოლარი.

7.4. შპს „ს.კ–იის’’ 2023 წლის 04 მაისის დასკვნის შესაბამისად: ქ. თბილისი, ............ არსებული საცხოვრებელი ბინისათვის შეთანხმების შეუსრულებლობით მიყენებულმა ზარალმა შეადგინა 16 250.00 ლარი.

7.5. ქ. თბილისი ...........ში გასაქირავებელი ბინის ფასი მერყეობს 700 აშშ დოლარიდან 900 აშშ დოლარის ფარგლებში.

7.6. 2022 წლის 09 ნოემბერს მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ვაკე-საბურთალოს მთავარ სამმართველოს და ითხოვა რეაგირება, რათა მოპასუხეს მისი კუთვნილი საცხოვრებელი სახლი დაეტოვებინა.

7.7. 2022 წლის 10 ნოემბერს შედგენილ გასაუბრების ოქმში მითითებულია, რომ მოპასუხე მოსარჩელეს ბინას დაცლილ მდგომარეობაში გადასცემდა 2022 წლის 24 ნოემბერს. 2022 წლის 25 ნოემბერს მან კვლავ მიმართა სამართალდამცავ ორგანოს ანალოგიური მოთხოვნით. 2022 წლის 09 დეკემბრის გასაუბრების ოქმში მითითებულია, რომ მოპასუხე მოსარჩელეს ბინას გადასცემდა 2022 წლის 19 დეკემბერს.

8. ი.ჭ–ის სააპელაციო საჩივართან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. ამავე კოდექსის 487-ე მუხლზე, რომლის მიხედვითაც გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს ნივთობრივი და უფლებრივი ნაკლისგან თავისუფალი ნივთი. ამავე კოდექსის 488-ე მუხლის თანახმად კი, ნივთი ნივთობრივად უნაკლოა, თუ იგი შეთანხმებული ხარისხისაა. თუ ხარისხი არ არის წინასწარ შეთანხმებული, მაშინ ნივთი უნაკლოდ ჩაითვლება, თუკი იგი ვარგისია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ან ჩვეულებრივი სარგებლობისათვის.

9. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლზე, ყურადღება გაამახვილა, უძრავი ნივთის გასხვისების შესახებ, მოპასუხის მიერ 2022 წლის 16 აპრილს და 2022 წლის 3 აგვისტოს ელექტრონულად განთავსებულ განცხადებებზე და აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის წერილობით რაიმე შეთანხმება გადასაცემი უძრავი ნივთის მდგომარეობასთან მიმართებით არ შემდგარა, თუმცა საქმის მასალებით დგინდება, რომ საცხოვრებელი ბინა იყიდებოდა გარემონტებულ მდგომარეობაში, მეტალო პლასტმასის კარ-ფანჯრით და ცენტრალური გათბობით, ხოლო მოსარჩელეს საცხოვრებელი ბინა გადაეცა ცენტრალური გათბობისა და შიდა კარის გარეშე. აღნიშნული დასტურად პალატამ მიუთითა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ 2023 წლის 03 თებერვლის აღსრულების ეროვნული ბიუროს ოქმზე ფაქტების კონსტატაციის შესახებ.

10. პალატამ, სამოქალაქო კოდექსის 150-ე და 151-ე მუხლების შესაბამისად, მიუთითა ნივთის შემადგენელი ნაწილისა და საკუთვნებელის სამართლებრივ ბუნებაზე და განმარტა, რომ შესაძლებელია შენობა-ნაგებობაში გათბობის გარკვეული დანადგარების განთავსება დროებითი მიზნითაც, რაც ვერ იქნება განხილული მის არსებით შემადგენელ ნაწილად. მხოლოდ დროებით მიზანს შეიძლება ემსახურებოდეს ისეთი მიერთება, როდესაც შემდგომი გამოცალკევება თავიდანვე იყო განზრახული და ეს გარეგნულადაც აღქმადია (მაგ.: ელექტრო გამათბობელი, გაზის გამათბობელი). აღნიშნულის საპირისპიროდ, გონივრულია განსჯა, რომ უძრავი ქონების მესაკუთრის მიერ ფართში ერთიანი გათბობის სისტემის მონტაჟი დროებითი მიზნით არ ხდება და შესაბამისად, იგი იქცევა უძრავი ნივთის არსებით შემადგენელ ნაწილად. სააპელაციო პალატის განსჯით, ვინაიდან გასხვისდა კარ-ფანჯრით და ცენტრალური გათბობის სისტემით აღჭურვილი უძრავი ნივთი, შემძენმა მოიპოვა საკუთრების უფლება მასზე, რაც აღნიშნულ ნაწილში, მოსარჩელეს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას წარმოუშობდა.

11. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია რომ მოპასუხეს მოსარჩელისთვის უნდა აენაზღაურებინა შიდა კარებების და ცენტრალური გათბობის სისტემის ღირებულება - სულ 3890 ლარი, რაც ი.ჭ–ის სააპელაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი იყო.

12. რაც შეეხება ლ.ა–ნის სააპელაციო საჩივარს, აპელანტ ლ.ა–ნის განმარტებით, სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხე უძრავ ნივთს სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობდა 2022 წლის სექტემბრის თვიდან 2023 წლის იანვრის ჩათვლით. სასამართლომ დადგენილ გარემოებად მიიჩნია ასევე ისიც, რომ მოპასუხეს ნასყიდობის საგანი უნდა გადაეცა დაცარიელებულ მდგომარეობაში. სწორედ აღნიშნული იყო იმის მიზეზი, რომ მხარეებს შორის ზეპირსიტყვიერი მოლაპარაკებით მოხდა შეთანხმება, რომ უძრავ ქონებას მოპასუხე მოსარჩელეს გადასცემდა რამდენიმე თვეში. თუნდაც სასამართლოს არ გაეთვალისწინებინა მხარის ახსნა-განმარტება აღნიშნულის დასადასტურებლად, არსებობს გონივრული ვადა, რაზეც სასამართლო თავის მსჯელობას ამყარებს, არ შეიძლება გულისხმობდეს კვირას. ნასყიდობის ხელშეკურლება დაიდო 2022 წლის 24 აგვისტოს. თუ ქირის თანხის დაკისრებას სასამართლო აითვლის სექტემბრიდან, გამოდის რომ მოპასუხეს არ ექნებოდა 1 კვირაც კი სახლის დასაცლელად. აქ საუბარია სახლის სრულ დაცლაზე, ყველა ავეჯის თუ ნივთის გატანაზე. შეუძლებელია მსგავს შემთხვევაში გონივრული ვადა მხოლოდ ერთ კვირას გულისხმობდეს. როგორც წესი, მიღებული პრაქტიკიდან გამომდინარე, მინიმუმ ერთი თვე მაინც აიღება საორიენტაციოდ. შესაბამისად, სასამართლოს უნდა ამოეღო სექტემბრის თვე ქირის დაანგარიშებისას. მხარეების ახსნა-განმარტებით და კითხვა-პასუხით დადასტურდა, რომ მოსარჩელე მხარემ იცოდა, რომ ბინა დაცლილი იყო 2022 წლის დეკემბერში, ასევე იცოდა სად იყო გასაღები დატოვებული. საჭირო იყო მხოლოდ მისვლა და გასაღების აღება. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ თითქოს ურეკავდა მოპასუხეს და მის მამას (ვისთანაც იყო გასაღები დატოვებული), მაგრამ მათ არ უპასუხეს. თუმცა, აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტი, მათ შორის ამონაწერი დარეკვის შესახებ, არ წარუდგენია. ცალსახად დადგენილი ფაქტია, რომ 2022 წლის დეკემბერში ბინა იყო დაცლილი, შესაბამისად, 2023 წლის იანვრის თვის ანაზღაურება არ შეიძლება დაეკისროს მოპასუხეს. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო პერიოდში ნასყიდობის საგანი გაქირავდებოდა 800 აშშ დოლარად, თუმცა მოსარჩელე მხარეს აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია. ამონაწერი ბინების გაქირავების საიტიდან არ შეიძლება საპირწონე მტკიცებულებად მივიჩნიოთ. ლ.ა–ნის განმარტებით, სასამართლოს თავად უნდა შეეფასებინა ცარიელი ბინის გაქირავების ფასი გონივრული ღირებულებით, რაც არ შეიძლება ყოფილიყო 500 აშშ დოლარზე მეტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოს მოპასუხისთვის უნდა დაეკისრებინა მხოლოდ 3 თვის - ოქტომბერი, ნოემბერი, დეკემბერი, გადასახადი მაქსიმუმ 500 აშშ დოლარის ოდენობით.

13. სააპელაციო სასამართლომ, ლ.ა–ნის სააპელაციო საჩივართან დაკავშირებით მიუთითა საკასაციო პალატის ერთ-ერთ საქმეზე (ას-638-2020), სადაც განმარტებულია, რომ იმ ვითარებაში, როდესაც მხარეები სამართლებრივ ურთიერთობაში არმყოფი პირები არიან და მოპასუხე ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე ფლობს მოსარჩელის კუთვნილ უძრავ ქონებას, მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლების კონკურენცია კონდიქციური ვალდებულების სასარგებლოდ უნდა გადაწყდეს, კერძოდ კი, ხელყოფის კონდიქციის ნორმების შესაბამისად. სასამართლოსთვის უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების გამოყენებას (მითითებას) სუბსიდიური ხასიათი გააჩნია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხარეთა შორის არ უნდა არსებობდეს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სახელშეკრულებო საფუძველი. სხვადასხვა საქმეებზე საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ კონდიქციური დანაწესების (სსკ-ის 976-ე-991-ე მუხლები) გამოყენების უმთავრესი წინაპირობა მის სუბსიდიურობაში ვლინდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ უსაფუძვლო გამდიდრების წესები მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმებად გვევლინება მხოლოდ მაშინ, როდესაც სასამართლო, მოვლენათა დინამიკის გათვალისწინებით, დაასკვნის, რომ გამორიცხულია სხვა უფრო სპეციალური ნორმის გამოყენება და იკვეთება უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის გამოყენების უპირატესობა (იხ. ასევე სუსგ #ას-774-723- 2017, # ას-664-635-2016წ; # ას-1671-2018).

14. პალატამ მიუთითა კონდიქციური ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლებზე, კერძოდ, კონდიქციური ვალდებულების წარმოშობისათვის სახეზე უნდა იყოს ერთი პირის გამდიდრება მეორის ხარჯზე და ასეთი გამდიდრება მოკლებული უნდა იყოს სამართლებრივ საფუძველს, რომელიც ან თავიდანვე არ არსებობდა, ან შემდგომში მოიშალა. ამასთან, მნიშვნელობა არა აქვს იმ გარემოებას, თუ რის შედეგად დადგა უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტი – თავად დაზარალებულის მოქმედების, გამდიდრებულის მოქმედების თუ მესამე პირთა მოქმედების შედეგად. კონდიქციური ვალდებულების არსებობის სამართლებრივი საფუძვლით სარჩელის დასაკმაყოფილებლად მნიშვნელოვანია, რომ დადგინდეს ობიექტური შედეგი, რაც გულისხმობს იმას, რომ ერთი პირის ქონების გაზრდა ხდება მეორე პირის ქონების შესაბამისი შემცირების ხარჯზე. ხელყოფის კონდიქციისთვის გადამწყვეტია ის გარემოება, რომ მოპოვებული ქონებრივი შეღავათი სხვას (კონდიქციის კრედიტორს) ეკუთვნოდა (იხ. სუსგ 1507-1427-2017, 03.04.2017წ.): საგულისხმოა, რომ ხელყოფის კონდიქციიდან წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა წინაპირობად არ აყენებს ბრალეულობას. მართალია, დოქტრინაში განვითარებულია მოსაზრება, რომ ხელყოფის კონდიქცია დელიქტური სამართლის განვრცობას წარმოადგენს, თუმცა, ხელყოფის კონდიქციას დელიქტისგან არსებითად განასხვავებს ის, რომ მისგან (ხელყოფის კონდიქციისგან) წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურებისთვის აუცილებელ წინაპირობას არ წარმოადგენს ბრალეულობა.

15. პალატამ მიუთითა უზენაესი სასამართლოს განმარტებაზე, რომ ხელყოფის კონდიქცია ჰგავს დელიქტური ვალდებულებიდან წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნას, მაგრამ იგი წინაპირობად არ აყენებს ბრალეულობას. ხელყოფის მოთხოვნის წამოყენების საფუძველი ხელყოფის არამართლზომიერებაში მდგომარეობს, რადგან თავად მოქმედება აკრძალული არ არის (ამ შემთხვევაში საქმე გვექნებოდა დელიქტთან და ზარალის ანაზღაურების მოთხოვნასთან), არამედ გადამწყვეტი გარემოება არის ის, რომ მოპოვებული ქონებრივი შეღავათი სხვას ეკუთვნოდა. საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს, რომ განსახილველი ნორმით გათვალისწინებული „ზიანი“ წარმოადგენს არა ზიანის ანაზღაურების შემთხვევას, არამედ, საქმე გვაქვს გამდიდრების გათანაბრებასთან. ამ შემთხვევაში ყურადსაღებია, რომ განსახილველი ნორმა მოცემულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით, რაც მიგვითითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა. აქედან გამომდინარე, ამ ნორმაში მითითებულ ზიანში იგულისხმება, მიღებულის დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში, მისი ღირებულების ანაზღაურება (სუსგ ას-472-448-2013, 27.01.2015წ. საქმე №ას-308-293-2013, 30.05.2017წ. საქმე №ას-197-186-2017). ამ შემთხვევაში, ყურადსაღებია, რომ განსახილველი ნორმა მოცემულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით, რაც მიგვითითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა. აქედან გამომდინარე, სსკ-ის 982-ე მუხლში მითითებულ ზიანში იგულისხმება გამდიდრების გათანაბრების შემთხვევა (სუსგ-ები:12.01.2018წ. საქმე №ას-1006-927-2017, 22.09.17წ. საქმე №ას-852-796-2017, 5.12.2013წ. საქმე №ას-472- 448-2013).

16. სააპლეციო სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებით დგინდება, რომ მხარეთა შორის 2022 წლის 24 აგვიტოს დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც მოსარჩელემ მოპასუხისაგან შეიძინა უძრავი ნივთი, მდებარე: თბილისი, .............., ბინა №34, ს/კოდი ......... საქმეში წარმოდგენილია ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომლითაც დადასტურებულია, რომ №.......... ს/კ-ის მქონე უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მოსარჩელის საკუთრებად. საქმეში წარმოდგენილია შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ვაკე-საბურთალოს მთავარი სამმართველოს გასაუბრების ოქმები, რომლებითაც დგინდება, რომ 2022 წლის 09 ნოემბერს მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ვაკე- საბურთალოს მთავარ სამმართველოს და ითხოვა რეაგირება, რათა მოპასუხეს მისი კუთვნილი საცხოვრებელი სახლი დაეტოვებინა. ასევე წარმოდგენილია 2022 წლის 10 ნოემბერს შედგენილი გასაუბრების ოქმი, სადაც მითითებულია, რომ მოპასუხე მოსარჩელეს ბინას დაცლილ მდგომარეობაში გადასცემდა 2022 წლის 24 ნოემბერს. მოსარჩელემ 2022 წლის 25 ნოემბერს კვლავ მიმართა სამართალდამცავ ორგანოს ბინის დაცლილ მდგომარეობაში გადაცემის მოთხოვნით. 2022 წლის 09 დეკემბრის გასაუბრების ოქმში მითითებულია, რომ მოპასუხე მოსარჩელეს ბინას გადასცემდა 2022 წლის 19 დეკემბერს. ამდენად, დგინდება, რომ მოსარჩელეს იანვრის თვეში ბინის გამონთავისუფლების თაობაზე შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ვაკე-საბურთალოს მთავარი სამმართველოსთვის აღარ მიუმართავს. საქმეში წარმოდგენილია ამონარიდები საიტიდან, რომლითაც დგინდება, რომ ქ. თბილისი, ნუცუბიძის ფერდობი, მიკრო/რაიონი II-ში გასაქირავებელი ბინის ფასი მერყეობს 700 აშშ დოლარიდან 900 აშშ დოლარის ფარგლებში. პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე/აპელანტი სადაო უძრავ ქონებას უკანონოდ ფლობდა სამი თვის მანძილზე: ოქტომბერი, ნოემბერი და დეკემბერი. ამასთან, პალატამ გაიზიარა აპელანტ ლ.ა–ნის განმარტება, რომ ნასყიდობის საგნის გადასაცემად საორიენტაციოდ ერთი თვე არის მართებული.

17. რაც შეეხება გასაქირავებელი ბინის ფასს, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ - სსსკ) 102-ე მუხლით დადგენილი მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების სტანდარტზე და აღნიშნა, რომ მოსარჩელემ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლების შესაბამისად, წარმოადინა მისი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოების (გასაქირავებელი ბინის ფასი) დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულება, ხოლო მტკიცების ტვირთის შებრუნების პირობებში, მოპასუხემ ვერ გაართვა თავი აღნიშნული ვალდებულების შესრულებას: მოპასუხემ ვერ წარმოადგინა იმგვარი მტკიცებულება, რითაც დადასტურდებოდა, რომ გასაქირავებელი ბინის ქირის ფასი უფრო ნაკლებია, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებაში მითითებულ ფასთან შედარებით.

18. აღნიშნულის გათვალისწინებით წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებების შეფასებების შედეგად, პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო საცხოვრებელი ბინის ყოველთვიური ქირავნობის ღირებულებად უნდა განისაზღვროს მოსარჩელის მიერ მითითებული ოდენობა - 800 აშშ დოლარი და მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, სადავო უძრავი ნივთის - ს/კ №........., უკანონოდ ფლობის გამო, მიყენებული ზიანის სახით, უნდა დაეკისროს (800X3) 2400 (ორი ათას ოთხასი) აშშ დოლარი.

19. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე ლ.ა–ნმა წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

19.1. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ დადგენილ გარემოებად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარეს ჰქონდა მოლოდინი, რომ ბინა ჩაბარდებოდა გათბობის ქვაბით და შიდა კარებებით. მხარეთა ახსნა-განმარტებით კი დადგინდა, რომ მხარეები შეთანხმებულნი იყვნენ, რომ აღნიშნულ ნივთებს კასატორი წაიღებდა თავის ახალ სახლში. გათბობის ქვაბი ღირს საკმაოდ ძვირი და შესაბამისად, კასატორისთვის მისი ახალ სახლში გადატანა იყო მნიშვნელოვანი წინაპირობა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისთვის. შესაბამისად, სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა აღნიშნული წინაპირობა. სააპელაციო სასამართლო თავის მსჯელობას ამყარებს კასატორის მიერ გამოქვეყნებულ განცხადებაზე, სადაც მითითებულია ბინის გაყიდვის შესახებ, თუმცა არ ითვალისწინებს იმ ფაქტს, რომ განცხადებაში მითითებული გარემოებები, ბინის გაყიდვის დროს შეიცვალა. კერძოდ, კასატორმა საგრძნობლად დააკლო ფასს, მოსარჩელეს მიჰყიდა უფრო დაბალ ფასად, რისი წინაპირობაც ზუსტად ის იყო, რომ ყველა საჭირო ნივთი, რისი გამოყენებაც ახალ სახლში შეიძლებოდა, უნდა წაეღო. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ არ შეაფასა ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და არასწორი განმარტებები გამოიყენა.

19.2. კასატორის მითითებით, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო პერიოდში ნასყიდობის საგანი გაქირავდებოდა 800 აშშ დოლარად. მოსარჩელე მხარეს აღნიშნული დამადასასტურებელი რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია. ამონაწერი ბინების გაქირავების საიტიდან არ შეიძლება საპირწონე მტკიცებულებად მივიჩნიოთ. მსგავს საიტებზე მესაკუთრეები თავისი შეხედულებით წერენ გასაქირავებელ ფასს. ამასთანავე, მოცემული განცხადებებიდან იკვეთება, რომ თანხა მერყეობს 700 აშშ დოლარიდან 800-900 აშშ დოლარის ფარგლებში. კასატორისთვის გაუგებარია, რატომ მიიჩნია სასამართლომ სწორ ფასად 800 და არა 700 აშშ დოლარი. სასამართლომ არ გაითვალისწინა გადამწყვეტი ფაქტორი, რომ სახლი იყო დაცარიელებულ მდგომარეობაში. შესაბამისად, ცარიელი სახლის ქირად 800 აშშ დოლარის მიჩნევა, მოკლებულია ყოველგვარ დასაბუთებას. რაც შეეხება მტკიცების ტვირთის განაწილებას, აღნიშნული საკითხიც არასწორად შეაფასა სასამართლომ. კერძოდ მოსარჩელე, რომელიც ითხოვდა 800 აშშ დოლარის დაკისრებას მოპასუხისთვის, როგორც ყოველთვიურ ქირას, ვალდებული იყო დაემტკიცებინა, რომ არა სრულად კეთილმოწყობილი, არამედ ცარიელი ბინები ქირავდებოდა ზემოხსენებულ ფასში. ამასთანავე, ეს უნდა დაემტკიცებინა კანონით გათვალისწინებული მტკიცებულების ერთ-ერთი სახით - ექსპერტიზის დასკვნით. სასამართლოს თავად უნდა შეეფასებინა ცარიელი ბინის გაქირავების ფასი გორნივრული ღირებულებით, რაც არ შეიძლება ყოფილიყო 500 აშშ დოლარზე მეტი.

19.3. კასატორი ასევე შუამდგომლობს თანხის დაკისრების შემთხვევაში, კანონის საფუძველზე, კასატორს გადაუნაწილდეს დაკისრებული თანხის გადახდა 12 თვეზე.

20. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით ლ.ა–ნის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

21. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ - სსსკ) 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო: 22. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

23. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, კერძოდ:

24. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

25. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

26. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების მართლზომიერება. შესაბამისად, მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმაა სამოქალაქო კოდექსის 408.1 მუხლი /იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება./ ამავე კოდექსის 409-ე მუხლი /თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება./ სამოქალაქო კოდექსის 394.1 /მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის.

27. მოცემულ საქმეზე დადგენილია, რომ 2022 წლის 24 აგვისტოს მხარეთა შორის დაიდო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც მოპასუხემ გაყიდა, ხოლო მოსარჩელემ იყიდა უძრავი ნივთი მდებარე: თბილისი, ნუცუბიძის ფერდობი, ..........., ბინა №34, ს/კოდი .............. ნასყიდობის საგნის ღირებულებად განისაზღვრა 72 000.00 აშშ დოლარი, რაც მყიდველის მიერ სრულად იქნა გადახდილი. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ნასყიდობის საგნის ხარისხი შეთანხმებული იყო მხარეთა შორის, იგი ნივთობრივად უნაკლო იყო და მყიდველმა მოიწონა მისი მდგომარეობა და ხარისხი. ხელშეკრულების თანახმად, თუ ნასყიდობის ხელშეკრულების საგანი აღმოჩნდებოდა უფლებრივად ან ნივთობრივად სხვა ნაკლის მქონე, გამყიდველი ვალდებული იყო თავისი ხარჯით გამოესწორებინა ეს ნაკლი. მყიდველს არ წარმოეშობოდა უფლებები ამ ნაკლის გამო, თუ ხელშეკრულების დადების მომენტში მან იცოდა ამ ნაკლის შესახებ. ხელშეკრულებით გაუთვალისწინებელი სხვა პირობების მიმართ მოქმედებდა სამოქალაქო კოდექსის ნორმები და ხელშეკრულების ტექსტი სრულად შეესაბამებოდა და გამოხატავდა მხარეთა ნებას, რასაც მხარეები ადასტურებდნენ ხელმოწერით. 2022 წლის 24 აგვისტოს უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მოსარჩელე საჯარო რეესტრში ნასყიდობის საგნის მესაკუთრედ აღირიცხა 2022 წლის 29 აგვისტოს.

28. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. ამავე კოდექსის 487-ე მუხლის თანახმად, გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს ნივთობრივი და უფლებრივი ნაკლისგან თავისუფალი ნივთი. ამავე კოდექსის 488-ე მუხლის თანახმად, ნივთი ნივთობრივად უნაკლოა, თუ იგი შეთანხმებული ხარისხისაა. თუ ხარისხი არ არის წინასწარ შეთანხმებული, მაშინ ნივთი უნაკლოდ ჩაითვლება, თუკი იგი ვარგისია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ან ჩვეულებრივი სარგებლობისათვის.

29. დადგენილია, რომ 2022 წლის 16 აპრილს მოპასუხემ ელექტრონულად განათავსა განცხადება მის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ნივთის გასხვისების შესახებ, სადაც ნივთის ღირებულებად მითითებულია 75 000.00 აშშ დოლარი. განცხადებაში მიეთითა, რომ ბინა იყიდებოდა გარემონტებულ მდგომარეობაში, მეტალო პლასტმასის კარ-ფანჯრით და ცენტრალური გათბობით. 2022 წლის 03 აგვისტოს, მოპასუხემ ასევე ელექტრონულად განთავსებულ განცხადებაში, მის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ნივთის ღირებულებად, მიუთითა 78 500.00 აშშ დოლარი.

30. კასატორის განმარტების თანახმად, სასამართლომ დადგენილ გარემოებად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარეს ჰქონდა მოლოდინი, რომ ბინა ჩაბარდებოდა გათბობის ქვაბით და შიდა კარებებით, თუმცა მხარეები შეთანხმებულნი იყვნენ, რომ აღნიშნულ ნივთებს კასატორი წაიღებდა თავის ახალ სახლში. კასატორისთვის მისი ახალ სახლში გადატანა იყო მნიშვნელოვანი წინაპირობა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისთვის.

31. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია და საკასაციო საჩივრით პრეტენზია წამოყენებული არ არის, რომ მხარეთა შორის წერილობით რაიმე შეთანხმება გადასაცემი უძრავი ნივთის მდგომარეობასთან მიმართებით არ შემდგარა, საქმის მასალებით დგინდება, რომ საცხოვრებელი ბინა იყიდებოდა გარემონტებულ მდგომარეობაში, მეტალო პლასტმასის კარ-ფანჯრით და ცენტრალური გათბობით, თუმცა, მოსარჩელეს საცხოვრებელი ბინა გადაეცა ცენტრალური გათბობისა და შიდა კარის გარეშე. აღნიშნულს ადასტურდებს 2023 წლის 03 თებერვლის აღსრულების ეროვნული ბიუროს ოქმი, ფაქტების კონსტატაციის შესახებ.

32. ერთ-ერთ საქმეზე, საკასაციო სასამართლომ სსკ-ის 150-ე (არსებითი შემადგენელი ნაწილი) და 151-ე (საკუთვნებელი) მუხლების გამოყენებაზე მსჯელობა შემდეგნაირად განავითარა: „სსკ-ის 150-ე მუხლი ადგენს ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილის ზოგად დეფინიციას, ასევე განსაზღვრავს რა მიიჩნევა მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილად: ნივთის შემადგენელი ნაწილი, რომლის გამოცალკევებაც შეუძლებელია მთლიანი ნივთის ან ამ ნაწილის განადგურების ანდა მათი დანიშნულების მოსპობის გარეშე (ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი), ცალკე უფლების ობიექტად შეიძლება იყოს მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს განეკუთვნება შენობა-ნაგებობანი და ნივთები, რომლებიც მყარადაა დაკავშირებული მიწასთან და არ არის გამიზნული დროებითი სარგებლობისათვის, რაც ხელშეკრულებითაც შეიძლება განისაზღვროს. სსკ-ის 151-ე მუხლი კი აწესებს, რა მიიჩნევა საკუთვნებლად: საკუთვნებელი არის მოძრავი ნივთი, რომელიც, თუმცა არ არის მთავარი ნივთის შემადგენელი ნაწილი, მაგრამ განკუთვნილია მთავარი ნივთის სამსახურისთვის, დაკავშირებულია მასთან საერთო სამეურნეო დანიშნულებით, რის გამოც იგი სივრცობრივ კავშირშია მთავარ ნივთთან და, დამკვიდრებული შეხედულების მიხედვით, ითვლება საკუთვნებლად. ნივთის შემადგენელი ნაწილის განსაზღვრისას მხედველობაში მიიღება სამოქალაქო ბრუნვის ტრადიციები, ხოლო თუ ასეთი არ არსებობს, თვით ნივთის სამეურნეო დანიშნულება. ნივთის შემადგენელ ნაწილად უნდა ჩაითვალოს ის, რაც მიზნობრივადაა დაკავშირებული მასთან. ასევე საჭიროა, რომ ამ კავშირის შედეგები განვიხილოთ, როგორც ერთიანი ნივთი. როცა ნივთების კავშირით იქმნება ერთიანი ნივთი, მაშინ არ შეიძლება ვილაპარაკოთ სხვადასხვა ნივთზე ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი საკუთრების უფლებით (სუსგ N 3კ-675-02, 22.11.2002წ.)“- იხ. სუსგ N ას-263-2020, 6.11.2020წ.

33. საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ არსებითი შემადგენელი ნაწილები ნივთის ისეთი ნაწილებია, რომლებიც: „ა) შეუძლებელია ერთმანეთისაგან იმგვარად იქნეს დაშორებული, გამოცალკევებული, რომ ამით არ განადგურდეს ერთი ან მეორე ნაწილი (ნივთები, რომლებიც სხვა ნივთთან შეერთების შედეგად კარგავენ დამოუკიდებლობას და ერთი მთლიანი ნივთის ნაწილები ხდებიან); ან ბ) არ შეიცვალოს მათი ბუნება და დანიშნულება (გამოცალკევება შესაძლებელია, მაგრამ ეს უარყოფითად აისახება მათ ბუნებასა და დანიშნულებაზე, ასევე მათ ეკონომიკურ ღირებულებაზე). შესაბამისად, ან ერთი, ან მეორე წინაპირობის არსებობის შემთხვევაში ნივთის შემადგენელი ნაწილი შეიძლება მივიჩნიოთ არსებითად. არსებითი შემადგენელი ნაწილის განსაზღვრისას გადამწყვეტია სამოქალაქო ბრუნვაში დამკვიდრებული შეხედულება ან ობიექტური დამკვირვებლის გონივრული განსჯა... ნივთსა და არსებით შემადგენელ ნაწილს შორის არსებობს მუდმივი კავშირი. სწორედ ეს განაპირობებს კანონის დანაწესს, რომლის მიხედვითაც მთავარ ნივთზე საკუთრების უფლება ვრცელდება მის არსებით შემადგენელ ნაწილებზეც (სსკ-ის 171-ე მუხლი). ამდენად, თუ მოძრავი ნივთი გახდა უძრავი ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი, უძრავი ნივთის მესაკუთრე მოიპოვებს მასზე საკუთრების უფლებას (იხ. თამარ შოთაძე, სანივთო სამართალი. სახელმძღვანელო სამართლის სკოლებისთვის, გამომცემლობა „მერიდიანი“, 2014წ., გვ.70). ის გარემოება, რომ ნივთი სხვა ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილია და იზიარებს სხვა ნივთის სამართლებრივ ბედს, უზრუნველყოფს ნივთების უსარგებლო დაზიანების თავიდან აცილებას (იხ. ლევან თოთლაძე, სსკ-ის კომენტარი, წიგნი II, 2018, მუხ. 171, ველი 1). რაც შეეხება არაარსებით შემადგენელ ნაწილებს, შესაძლებელია ნივთისაგან მათი ზიანის გარეშე გამოცალკევება, ამით არ იცვლება მათი ბუნება და დანიშნულება, ეს უარყოფითად არ აისახება მათ ეკონომიკურ ღირებულებაზე. მაგალითად, სტანდარტული ასაწყობი სამზარეულო. იმის დასადგენად, თუ რამდენად მოჰყვა/მოჰყვება ნივთის ნაწილების განცალკევებას განცალკევებული ნაწილის ან დარჩენილი ნაწილის განადგურება ან ბუნების/დანიშნულების მოსპობა თუ შეცვლა, საჭიროა შესაბამისი შეფასება. კერძოდ, უნდა გაირკვეს, შესაძლებელია თუ არა განცალკევების შემდეგ ნივთის ნაწილების ეკონომიკურად გამოყენება და განცალკევებული ნაწილების ღირებულება რამდენად ახლოს იქნება ნივთის განცალკევებამდე არსებულ ღირებულებასთან (იხ. ლევან თოთლაძე, სსკ-ის კომენტარი, მუხ. 150, ველი 6). არსებითი შემადგენელი ნაწილი შესაძლებელია თავად შეიცავდეს არსებით შემადგენელ ნაწილებს. მაგალითად, შენობა-ნაგებობის, რომელიც, თავის მხრივ, წარმოადგენს მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს, არსებით შემადგენელ ნაწილად მიიჩნევა ნივთები, რომლებიც საჭიროა შენობის ასაგებად და შედის მის შემადგენლობაში. მიწის ნაკვეთის არსებითი შემადგენელი ნაწილებისგან განსხვავებით, მყარი კავშირი, როგორც წესი, აქ არაა აუცილებელი. საკმარისია, რომ ნივთი შედიოდეს შენობა-ნაგებობის შემადგენლობაში (იხ. ბესარიონ ზოიძე, სანივთო სამართალი, გამომცემლობა „უფლება“, 1999წ., გვ.27,28). შენობის მოსაპირკეთებლად და დასრულებული იერის მისაცემად დართული ნივთები შენობის არსებითი შემადგენელი ნაწილებია. შენობა მოიაზრება თავის შემადგენელ ნაწილებთან ერთად, რომლითაც იგი აღჭურვილია: შიდა კედლები, ლიფტი, მოაჯირი, წყლის მილი, გათბობის და განათების სისტემა, შიდა ფანჯრები. საყურადღებოა, რომ კრიტერიუმს წარმოადგენს არა გამოცალკევების უნარი, არამედ იმ პირის განზრახვა, ვინც შენობა ააშენა (იხ. თამარ ზარანდია, სანივთო სამართალი, გამომცემლობა „მერიდიანი“, მეორე შევსებული გამოცემა, 2019წ., გვ.114). შესაძლებელია შენობა-ნაგებობაში გათბობის გარკვეული დანადგარების განთავსება დროებითი მიზნითაც, რაც ვერ იქნება განხილული მის არსებით შემადგენელ ნაწილად. პალატა განმარტავს, რომ მხოლოდ დროებით მიზანს შეიძლება ემსახურებოდეს ისეთი მიერთება, როდესაც შემდგომი გამოცალკევება თავიდანვე იყო განზრახული და ეს გარეგნულადაც აღქმადია (მაგ.: ელექტრო გამათბობელი, გაზის გამათბობელი). აღნიშნულის საპირისპიროდ, გონივრულია განსჯა, რომ უძრავი ქონების მესაკუთრის მიერ ფართში ერთიანი გათბობის სისტემის მონტაჟი დროებითი მიზნით არ ხდება და შესაბამისად, იგი იქცევა უძრავი ნივთის არსებით შემადგენელ ნაწილად“. (იხ. სუსგ N ას-263-2020, 6.11.2020წ. შეად. სუსგ-ას N ას-120-2021, 24.03.2022წ.).

34. საკასაციო პალატის მითითებით, მიუხედავად იმისა, რომ სამოქალაქო კოდექსი ცალკე არ გამოყოფს შენობა-ნაგებობის არსებითი შემადგენელი ნაწილის ცნებას, სსკ-ის 150-ე მუხლის შინაარსი მოიცავს მას. მოცემულ შემთხვევაში, სადავოა ნასყიდობის ხელშეკრულებით გადაცემულ საცხოვრებელ ფართში დამონტაჟებული გათბობის სისტემა, კონკრეტულად კი გათბობის ქვაბი.

35. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ადამიანების სამყოფლად განკუთვნილ შენობა-ნაგებობაში/ფართში დამონტაჟებული გათბობის ქვაბი, სექციური რადიატორები და მათი დამაკავშირებელი მილები (ერთობლიობაში გათბობის სისტემა), რომლებიც შეირჩა და დამონტაჟდა კონკრეტული ფართის ინდივიდუალური მონაცემების, ფუნქციური საჭიროებების გათვალისწინებით და არა დროებითი მიზნით, იქცა უძრავი ნივთის არსებით შემადგენელ ნაწილად.

36. ზემოთ აღნიშნული გარემოებებიდან და სამართლებრივი მსჯელობიდან გამომდინარე , საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ ვინაიდან გასხვისდა უძრავი ნივთი, რომელიც აღჭურვილი იყო კარ-ფანჯრით და ცენტრალური გათბობის სისტემით, შემძენმა მოიპოვა საკუთრების უფლება მასზე, რაც აღნიშნულ ნაწილში მოსარჩელეს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას წარმოუშობს.

37. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის შედავებას, სადავო უძრავი ნივთის, უკანონოდ ფლობის გამო მიყენებული ზიანის სახით, მისთვის დაკისრებული თანხის ოდენობასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ, თანხის დაკისრების შესახებ სარჩელის მოთხოვნაზე სწორადაა გამოყენებული მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმად სსკ-ის 982-ე მუხლი, იმ ვითარებაში, როდესაც მხარეები სამართლებრივ ურთიერთობაში არმყოფი პირები არიან და მოპასუხე ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე ფლობს მოსარჩელის კუთვნილ უძრავ ქონებას, მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლების კონკურენცია კონდიქციური ვალდებულების სასარგებლოდ უნდა გადაწყდეს, კერძოდ კი, ხელყოფის კონდიქციის ნორმების შესაბამისად. სასამართლოსთვის უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების გამოყენებას (მითითებას) სუბსიდიური ხასიათი გააჩნია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხარეთა შორის არ უნდა არსებობდეს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სახელშეკრულებო საფუძველი. სხვადასხვა საქმეებზე საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ კონდიქციური დანაწესების (სსკ-ის 976-ე-991-ე მუხლები) გამოყენების უმთავრესი წინაპირობა მის სუბსიდიურობაში ვლინდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ უსაფუძვლო გამდიდრების წესები მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმებად გვევლინება მხოლოდ მაშინ, როდესაც სასამართლო, მოვლენათა დინამიკის გათვალისწინებით, დაასკვნის, რომ გამორიცხულია სხვა უფრო სპეციალური ნორმის გამოყენება და იკვეთება უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის გამოყენების უპირატესობა (იხ. სუსგ #ას-774-723-2017, # ას-664-635-2016წ; # ას-1671-2018).

38. კონდიქციური ვალდებულების წარმოშობისათვის სახეზე უნდა იყოს ერთი პირის გამდიდრება მეორის ხარჯზე და ასეთი გამდიდრება მოკლებული უნდა იყოს სამართლებრივ საფუძველს, რომელიც ან თავიდანვე არ არსებობდა, ან შემდგომში მოიშალა. ამასთან, მნიშვნელობა არა აქვს იმ გარემოებას, თუ რის შედეგად დადგა უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტი – თავად დაზარალებულის მოქმედების, გამდიდრებულის მოქმედების თუ მესამე პირთა მოქმედების შედეგად. კონდიქციური ვალდებულების არსებობის სამართლებრივი საფუძვლით სარჩელის დასაკმაყოფილებლად მნიშვნელოვანია, რომ დადგინდეს ობიექტური შედეგი, რაც გულისხმობს იმას, რომ ერთი პირის ქონების გაზრდა ხდება მეორე პირის ქონების შესაბამისი შემცირების ხარჯზე. ხელყოფის კონდიქციისთვის გადამწყვეტია ის გარემოება, რომ მოპოვებული ქონებრივი შეღავათი სხვას (კონდიქციის კრედიტორს) ეკუთვნოდა (იხ. სუსგ 1507-1427-2017, 03.04.2017წ.): საგულისხმოა, რომ ხელყოფის კონდიქციიდან წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა წინაპირობად არ აყენებს ბრალეულობას. მართალია, დოქტრინაში განვითარებულია მოსაზრება, რომ ხელყოფის კონდიქცია დელიქტური სამართლის განვრცობას წარმოადგენს, თუმცა, ხელყოფის კონდიქციას დელიქტისგან არსებითად განასხვავებს ის, რომ მისგან (ხელყოფის კონდიქციისგან) წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურებისთვის აუცილებელ წინაპირობას არ წარმოადგენს ბრალეულობა.

39. სსკ-ის 982-ე მუხლის სამართლებრივი ბუნება და მისგან გამომდინარე შედეგები კავშირშია სსკ-ის 164-ე მუხლთან და მასში განმტკიცებულ სანივთო უფლებასთან: ნივთის მფლობელობისას მხოლოდ არაკეთილსინდისიერი მფლობელობა წარმოშობს უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის გამოყენების აუცილებლობას სსკ-ის 982-ე მუხლის საფუძველზე. „არაკეთილსინდისიერმა მფლობელმა უფლებამოსილ პირს უნდა დაუბრუნოს როგორც ნივთი, ასევე მიღებული სარგებელი, ნივთის ან უფლების ნაყოფი. მფლობელი ვალდებულია აანაზღაუროს ის ნაყოფი, რომელიც მან ბრალეულად არ მიიღო. ნივთზე გაწეული ხარჯები და გაუმჯობესებანი მას შეუძლია მხოლოდ მაშინ მოითხოვოს, თუ მათ ნივთის უკან დაბრუნების მომენტისათვის უფლებამოსილი პირის გამდიდრება მოჰყვა შედეგად“. სსკ-ის 979-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, „უკან დაბრუნების მოთხოვნა ვრცელდება შეძენილზე, მიღებულ სარგებელზე, ასევე სხვა ყველაფერზე, რაც მიმღებმა შეიძინა მიღებული საგნის განადგურების, დაზიანების ან ჩამორთმევის სანაცვლო ანაზღაურების სახით“... ხსენებული ნორმის მე-2 ნაწილის თანახმად, „თუ უკან დაბრუნება შეუძლებელია გადაცემული საგნის მდგომარეობის გამო ან, თუ მიმღებს რაიმე მიზეზით არ შეუძლია საგნის უკან დაბრუნება, მაშინ მან უნდა აანაზღაუროს მისი საერთო ღირებულება. ღირებულება განისაზღვრება ანაზღაურების მოთხოვნის უფლების წარმოშობის დროის მიხედვით.“ ვინაიდან განსახილველ საქმეში სწორედ მიღებულის უკან დაბრუნების ობიექტური შეუძლებლობა იკვეთება, ქონებრივი წონასწორობის აღდგენის მიზნით ხელმყოფს (მოპასუხეს) ეკისრება, რომ მის მიერ დაზოგილი სიკეთე - მოცემულ შემთხვევაში დაზოგილი ქირა (რომელსაც იგი გადაიხდიდა, თუკი მესაკუთრესთან, ან სხვასთან, სამართალურთიერთობაში იქნებოდა) აუნაზღაუროს მესაკუთრეს, რომელმაც ვერ მიიღო შესაბამისი სარგებელი და განიცადა ქონებრივი დანაკლისი (იხ. სუსგ # ას-852-796-2017, 22.09.2017წ; სუსგ-ებს: # ას-472-448-2013,05.12.2013წ; # ას-308-293-2013, 30.05.2017წ; # ას-197-186-2017 -30.05.2017წ.).

40. საკასაციო სასამართლო აქვე განმარტავს, რომ განცდილი ზიანის ანუ დაზოგილი სიმდიდრის (გამდიდრების) ოდენობის დამტკიცების ტვირთი აწევს დაზარალებულ მხარეს ანუ კრედიტორს. ზიანის ანაზღაურება, ანუ გამდიდრების გათანაბრება, უნდა განისაზღვროს მხოლოდ ობიექტური კრიტერიუმებით ისე, რომ ამას მოჰყვეს დარღვეული ქონებრივი ბალანსის აღდგენა (იხ: სუსგ Nას-307-291-2011; 24.10.2011წ.).

41. საქმეში წარმოდგენილია ამონარიდები საიტიდან, რომლითაც დგინდება, რომ ქ. თბილისში, ნუცუბიძის ფერდობი, მიკრო/რაიონი II-ში გასაქირავებელი ბინის ფასი მერყეობს 700 აშშ დოლარიდან 900 აშშ დოლარის ფარგლებში.

42. პალატა მიუთითებს, რომ მოპასუხე კვალიფიციურად არ შედავებია სარჩელის ფაქტობრივ საფუძველს ზიანის ოდენობის განსაზღვრის ნაწილში და სასამართლოსთვის არ წარუდგენია საიტიდან ამოღებული ინფორმაციის სააწინააღმდეგო, გამაქარწყლებელი მტკიცებულება, რომელიც სარჩელის ავტორის მიერ მოთხოვნილი თანხის სხვაგვარ გაანგარიშებაზე მსჯელობას შესთავაზებდა სასამართლოს. შესაბამისად, სასამართლომ სწორად იხელმძღვანელა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ამონარიდებით, საპრისპირო მტკიცებულების არარსებობისა და დამოუკიდებლად, სადავო კვლევის შეუძლებლობის პირობებში.

43. რაც შეეხება კასატორის შუამდგომლობას, რომ თანხის დაკისრების შემთხვევაში, კასატორს გადაუნაწილდეს დაკისრებული თანხის გადახდა 12 თვეზე, საკასაციო პალატა მიუთითებს სსსკ-ის 263-ე მუხლის პირველი ნაწილის დისპოზიციაზე, რომლის თანახმად, სასამართლოს, რომელმაც გამოიტანა საქმეზე გადაწყვეტილება, უფლება აქვს, მხარეთა თხოვნით, მათი ქონებრივი მდგომარეობისა და სხვა გარემოებათა გათვალისწინებით, ერთჯერადად, 3 თვემდე ვადით გადადოს ან ერთ წლამდე ვადით გაანაწილვადოს გადაწყვეტილების აღსრულება, აგრეთვე შეცვალოს მისი აღსრულების საშუალება და წესი.

44. დასახელებული ნორმა უფლებამოსილებას ანიჭებს სასამართლოს, მხარის მოთხოვნის საფუძველზე გარკვეული დროის მანძილზე გააწილვადოს ან გადადოს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების აღსრულება ისეთი ობიექტური მიზეზის არსებობისას, როგორიცაა, მოვალის მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობა ან სხვა ყურადსაღები გარემოებები, რომელთა შეფასება და მხედველობაში მიღება სასამართლოს პრეროგატივას წარმოადგენს. ამდენად, გადაწყვეტილების აღსრულების განაწილვადება და აღსრულების გადადება წარმოადგენს კანონმდებლის მიერ დაწესებულ ერთგვარ შეღავათს, რომელიც შესაძლებლობას აძლევს მოვალეს, სასამართლოს მიერ დადგენილი ვადით გაახანგრძლივოს მის წინააღმდეგ მიღებული გადაწყვეტილების აღსრულების დაწყების პერიოდი, რათა გამოუსწორებელი ზიანი არ მიადგეს სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად. აღნიშნული შეღავათის გავრცელებისას კანონმდებელი ითვალისწინებს ორივე მხარის ინტერესს. სწორედ ამით აიხსენება ზემოთ მითითებული ნორმის დისპოზიციაში საშეღავათო ზღვრული ვადის დაწესება, ხოლო სასამართლო, თავის მხრივ, ირჩევს ისეთ ვადასა და პირობებს, რომლებიც არც კრედიტორის უფლებების გაუმართლებელ შეზღუდვას არ გამოიწვევს (სუსგ საქმე №ას-1174-1094-2017, 2017 წლის 11 ოქტომბრის განჩინება).

45. საკასაციო პალატა, კასატორის მოთხოვნას, დავალიანების განწილვადების შესახებ, დაუსაბუთებლობის მოტივით არ იზიარებს და მიუთითებს, რომ ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, გადაწყვეტილების აღსრულების გადადება ან მისი განაწილვადების საკითხის გადაწყვეტა შეუძლია გადაწყვეტილების მიმღებ სასამართლოს მხარის დასაბუთებული შუამდგომლობის საფუძველზე, რისი გათვალისწინებითაც, საკასაციო პალატა უფლებამოსილი არ არის კასატორის ზემოაღნიშნულ მოთხოვნაზე იმსჯელოს.

46. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს დასკვნით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი ვერ უთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

47. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

48. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

49. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

50. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

51. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ლ.ა–ნის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. ლ.ა–ნს (პ/ნ .......) დაუბრუნდეს ლ.კ–ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 519 ლარის 70% - 363,3 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150 (საგადასახადო დავალება №2372, გადახდის თარიღი 19/12/2025 და საგადასახადო დავალება N550, გადახდის თარიღი 19/12/2025);

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : ბადრი შონია

ლევან მიქაბერიძე

ვლადიმერ კაკაბაძე