№ას-1586-2025

4 თებერვალი, 2026 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბადრი შონია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვლადიმერ კაკაბაძე, ლევან მიქაბერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ვ.ლ–ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „ს–ი“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 24 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - ხელშეშლის აღკვეთა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ვ.ლ–მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში, მოპასუხე შპს „ს–ის“ მიმართ და მოითხოვა შპს ,,ს–ს’’ დაევალოს თბილისში, ......... ქუჩა N40-ში, N........ საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, მდებარე წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭების, რომელიც აღნიშნულია დაკვალვით ნახაზებზე, 2018 წლის 28 მარტის მდგომარეობით, N.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ტერიტორიის ფარგლებს გარეთ გადატანა.

2. მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხესა და მოსარჩელის საკუთრებაა 1015,40 კვ.მ, საიდანაც ვ.ლ–ს საკუთრებად უნდა გადასცემოდა 507,7 კვ.მ. მოსარჩელემ არაერთხელ მიმართა წერილობით შპს „ს–ს“ და მოითხოვა წყალსადენ-წყალარინების ჭები გადაეტანა მის ტერიტორიაზე, რაც არ შესრულდა. შემდეგ მიმართა შპს „ჯ.უ.ე.ფ–ს“ და თბილისის მუნიციპლიტეტის მერიას მის საკუთრებაში არსებული ტერიტორიიდან ჭების გადატანის თაობაზე. შპს „ჯ.უ.ე.ფ–მა“ განუმარტა, რომ უნდა მიმართოს შპს „ს–მა“. ამ ქმედებით ირღვევა მოპასუხის საკუთრების უფლება.

3. მოპასუხე - შპს „ს–მა“ წარმოდგენილი შესაგებლითა და სხდომაზე დაფიქსირებული პოზიციით სარჩელი არ ცნო. მოპასუხის განმარტებით, ჭები დამონტაჟებულია ვ.ლ–ის ზეპირი ფორმით დაფიქსირებული თანხმობით. შპს „ჯ.უ.ე.ფ–მა“ კანონის მოთხოვნათა დაცვით შეასრულა სამუშაოები. მოპასუხის მოთხოვნა არ მიემართება შპს „ს–ს“. ამასთან, მიწის ნაკვეთი არის გასამიჯნი და გამიჯვნის შედეგად ვის საკუთრებაში აღმოჩნდება ჭა, უცნობია. ეს საკომუნიკაციო სისტემები ემსახურება კორპუსში არსებულ ბინებს, სადაც მოსარჩელეც ფლობს უძრავ ქონებას.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2025 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილებით, ვ.ლ–ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

5. აღნიშნული გადაწყვეტილება, სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ.ლ–მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა. აპელანტმა ასევე მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2025 წლის 21 თებერვლის საოქმო განჩინების (საქმისწარმოების შეჩერების შესახებ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე) გაუქმება.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 24 ოქტომბრის განჩინებით, ვ.ლ–ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2025 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება და ამავე სასამართლოს 2025 წლის 21 თებერვლის საოქმო განჩინება, საქმისწარმოების შეჩერების შესახებ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.

7. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, შესაფასებელი იყო გარემოებები მასზედ, ახორციელებს თუ არა მოპასუხე მოსარჩელის საკუთრებით სარგებლობის უფლების ხელყოფას, სხვაგვარ ხელშეშლას ან/და ზიანს. მხარეთა შორის სადავოა N........... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭების, რომლებიც აღნიშნულია წარმოდგენილ დაკვალვით ნახაზებზე, 2018 წლის 28 მარტის მდგომარეობით N............ საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ტერიტორიის ფარგლებს გარეთ გადატანის საფუძვლის არსებობა.

8. პალატის მითითებით, N.......... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ქონების მესაკუთრეებს წარმოადგენენ, როგორც ვ.ლ–ი, ასევე - შპს „ს–ი“. ნივთზე, რომელზედაც მოსარჩელეს აქვს პრეტენზია და უთითებს, რომ მოპასუხე ხელს უშლის ჯეროვან სარგებლობაში, საკუთრების უფლება მოპასუხესაც გააჩნია და ამ უკანასკნელსაც აქვს უფლება, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლებისბოროტად გამოყენებას (იხ. სკ-ის 170.1 მუხლი).

9. სააპელაციო პალატის მითითებით, უნდა დადგენილიყო ის გარემოება, თბილისში, ........... N........... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭების არსებობა, წარმოადგენს თუ არა ვ.ლ–ის, როგორც თანამესაკუთრის, უფლებების შელახვისათვის საკმარის საფუძველს.

10. სასამართლომ მიუთითა საქმის მასალებით დადგენილ შემდეგ გარემოებებზე, კერძოდ, სსიპ „საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს“ მონაცემების თანახმად, ქ. თბილისში, ............. (ყოფ. ........) მდებარე, ს/კ .............-ზე რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე (დაზუსტებული ფართობით - 4000 კვ.მ.; ნაკვეთის წინა ნომრები: .......... და ...........; შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი: №1 (მშენებარე) საერთო ფართობით 12 532.60 კვ.მ.) არსებობს ვ.ლ–ისა და შპს „ს–ის“ საზიარო საკუთრების უფლება. ვ.ლ–ის საკუთრების უფლება ვრცელდება მიწის ნაკვეთზე, დაზუსტებული ფართობით - 2000 კვ.მ., ხოლო შპს „ს–ის“ საკუთრების უფლება - შენობა №1-სა (მშენებარე) და მიწის ნაკვეთზე, დაზუსტებული ფართობით - 2000 კვ.მ. დადგენილია ასევე, რომ ვ.ლ–სა (მესაკუთრე) და შპს „ს–ს“ (მეაღნაგე) შორის, 2018 წლის 3 სექტემბერს გაფორმებული იყო „აღნაგობის ძირითადი ხელშეკრულება და უძრავი ქონების გაცვლის წინარე ხელშეკრულება“, რომლის საფუძველზეც აღნაგობის უფლებით დაიტვირთა თბილისში, ....... (ნაკვ. 21/018) მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი (#021/098) 4000 კვ.მ. დაზუსტებული ფართობიდან - 2000 კვ.მ. (ს/კ ...........). ხელშეკრულების მე-14 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მესაკუთრე კისრულობდა ვალდებულებას, ხელშეკრულების პირობების დადგომის შემთხვევაში, მეაღნაგისათვის საკუთრებად გადაეცა თბილისში, ............ (ნაკვ. 21/018) მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთის (#021/098) 4000 კვ.მ. დაზუსტებული ფართობიდან - 2000 კვ.მ. (ს/კ .............), ხოლო ამ მიწის სანაცვლოდ იგი მიიღებდა მასზე აშენებული შენობა-ნაგებობის ნაწილ ინდივიდუალურ ფართებს. ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, მეაღნაგე იღებდა ვალდებულებას, რომ ხელშეკრულებით დადგენილი პირობების სრულად შესრულების შემდეგ, როდესაც მხარეები (მესაკუთრე და მეაღნაგე) გადაწყვეტდნენ ურთიერთგამიჯვნას და მიწის ნაკვეთების გაყოფას, მეაღნაგეს აღნიშნული დროისათვის გამოთხოვილი ექნებოდა შენობა-ნაგებობის ყველა სხვა მესაკუთრისგანაც წერილობითი თანხმობა და მესაკუთრეს ვ.ლ–ს ხელი არ შეეშლებოდა ცალკე მიწის ნაკვეთად გამოყოფის პროცესში.

11. პალატის განმარტებით, მოპასუხე შპს ,,ს–ს’’, 2018 წლის 3 სექტემბერს გაფორმებული ,,აღნაგობის ძირითადი ხელშეკრულება და უძრავი ქონების გაცვლის წინარე ხელშეკრულების’’ საფუძველზე, თბილისში, ........... N.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ, 4 000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან მისთვის საკუთრების უფლების გადაცემულ იმ 2 000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე აქვს მოწყობილი წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭები (რომლებიც ემსახურება აღნაგობის ხელშეკრულების საფუძველზე აშენებულ .......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ საცხოვრებელ კორპუსს). რომლის კონფიგურაცია (მდებარეობა, საზღვრები), არც აღნაგობის ხელშეკრულებით და არც მხარეთა შორის სხვა რაიმე შეთანხმებით, განსაზღვრული არ არის.

12. ამდენად, იმ გარემოებებიდან გამომდინარე, რომ N........... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრეებს წარმოადგენდნენ ვ.ლ–ი და შპს "ს–ი" და მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა, თუ რომელი ნაწილი წარმოადგენს ვ.ლ–ის საკუთრებას, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე შესაბამის მტკიცებულებებზე მითითებით, ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მოპასუხის მიერ ადგილი აქვს მოსარჩელე მხარის საკუთრების ხელყოფას ან სხვაგვარი ხელშეშლის ფაქტის არსებობას, რომ მოპასუხე შპს ,,ს–ს’’ სწორედ მოსარჩელე მხარის საკუთრების უფლებით აღრიცხულ 2 000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე აქვს მოწყობილი წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭები. მოსარჩელე სათანადო მტკიცებულებებზე მითითებით, ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ ვ.ლ–ის ინდივიდუალურ საკუთრებად უნდა დარეგისტრირებულიყო ........... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ის ნაწილი, რომელზედაც დღეის მდგომარეობით განთავსებულია წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭები.

13. საქმისწარმოების შეჩერების თაობაზე აპელანტის პრეტენზიასთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის მსჯელობა და მიუთითა, რომ წინამდებარე საქმეში წარმოდგენილი სასარჩელო მოთხოვნები, თავისი არსით, განსხვავდება ამჟამად სხვა სასამართლოში მიმდინარე დავაში არსებული მოთხოვნისაგან, არ იკვეთება აღნიშნულ ორ საქმეზე დასადგენი ფაქტობრივი გარემოებების იმგვარი იდენტურობა და განსახილველ საქმეთა შორის იმგვარი კავშირის არსებობა, რაც გაამართლებდა კონკრეტული საქმის წარმოების შეჩერებას, სხვა საქმის განხილვამდე.

14. სააპელაციო პალატამ ასევე გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა სასარჩელო მოთხოვნის ფორმულირებაზე მისი აღსრულებადობის ჭრილში და მიუთითა, რომ ამ კუთხით, სწორად აღინიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ამ სახით წარმოდგენილი სარჩელი - შპს „ს–ს“ დაევალოს ქ. თბილისში, ............ N.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭების, რომლებიც აღნიშნულია წარმოდგენილ დაკვალვით ნახაზებზე, 2018 წლის 28 მარტის მდგომარეობით N.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ტერიტორიის ფარგლებს გარეთ გადატანა, გადაწყვეტილების აღსრულების (ნებაყოფლობით თუ იძულებითი მექანიზმების გამოყენებით), მოსარჩელის რეალურ იურიდიული ინტერესის დაკმაყოფილების საშუალებას და დარღვეული/სადავო უფლებებში აღდგენის საუკეთესო შესაძლებლობას, არ წარმოადგენდა.

15. სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს დასკვნა, რომ განსახილველი ფაქტობრივი სინამდვილისა და საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების გათვალისწინებით, სასამართლო მოკლებული იყო შესაძლებლობას, დაედგინა და განესაზღვრა კონკრეტულად მოთხოვნილი ღონისძიება წარმოადგენდა თუ არა მიზნის მიღწევის ვარგის საშუალებას. შესაძლებელი იყო თუ არა მოთხოვნილი ქმედების იმგვარად განხორციელება, როგორც ამას მოსარჩელე მოითხოვდა. საკითხი ეხებოდა მომეტებული საფრთხის წყაროს, მისი გადატანა უნდა განხორციელებულიყო იმგვარად, რომ უზრუნველყოფილი ყოფილიყო უსაფრთხო ექსპლუატაცია. მოსარჩელე ითხოვდა წყლის მილის იმ მიწის ნაკვეთიდან გადატანას (საკადასტრო კოდი: N..........), რომელიც ამ ეტაპზე არ არსებობდა, ე.ი არ იყო ცალკე უფლების ობიექტი. აღნიშნული ნაკვეთისა და N.......... საკადასტრო კოდის ნაკვეთის გაერთიანების შედეგად სახეზე იყო, N........... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ქონება, რომლის მესაკუთრეებსაც, როგორც აღინიშნა წინამდებარე დავის მონაწილე პირები წარმოადგენდნენ.

16. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე ვ.ლ–მა წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

16.1. კასატორი განმარტავს, რომ საქმის განხილვისას დაშვებულ იქნა პროცესუალური უსწორობები და დაირღვა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის იმპერატიული მოთხოვნები. სასამართლომ გადაწყვეტილება მიიღო იმ პირობებში, როდესაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში განიხილება საქმე, რომლის ფარგლებშიც დასადგენ ფაქტობრივ გარემოებაზე მიუთითებს სასამართლო ვ.ლ–ის სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად. სასამართლოსთვის წარდგენილ იქნა შუამდგომლობა საქმისწარმოების შეჩერების შესახებ, რომელიც არ დაკმაყოფილდა, ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე. სასამართლომ უბრალოდ განმარტა, რომ იზიარებდა პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილებას. სასამართლო არ პასუხობს აპელანტი მხარის პრეტენზიებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ უსწორობებთან. სასამართლოს არ გამოუკვლევია, თუ რას უკავშირდებოდა დავა იმ საქმეზე, რომლის დასრულებამდეც მხარე ითხოვდა საქმის წარმოების შეჩერებას. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში აღძრულია სამოქალაქო საქმე ვ.ლ–ის სარჩელისა გამო, შპს ,,ს–ის’’ მიმართ, რომლითაც მოთხოვნილია N.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მისი ნაკვეთის გამიჯვნა. ამ სასარჩელო წარმოების შედეგად, ვ.ლ–ის საკუთრებაში არსებული 2000 კვმ მიწის ნაკვეთი გამოიყოფა ცალკე საკადასტრო ერთეულად, მომზადდება შესაბამისი საკადასტრო რუკა. სასამართლო დარწმუნდებოდა, რომ სწორედ ვ. ლ–ის გამიჯნულ მიწის ნაკვეთზე მდებარეობს წყალსადენი-წყალარინების სისტემის ჭები და რომ ის ნამდვილად ხელყოფს ვ.ლ–ის საკუთრების უფლებას.

16.2. კასატორის განმარტებით, სასამართლო არ უნდა მოქმედებდეს იმგვარად, რომ საქმის განხილვის შემდგომ ეტაპებზე, თუ შეიცვლება გარემოებები, მხარე წარმოადგენს სხვა სასამართლოს გადაწყვეტილებას და მოითხოვს საქმის გადასინჯვას, ან სამართლიანი შედეგები შეიძლება მიღწეულ იქნეს ზემდგომ ინსტანციებში. გადაწყვეტილება არ უნდა მზადდებოდეს მხოლოდ იმისთვის, რომ ფორმალური სახით იარსებოს გადაწყვეტილებამ. სასამართლოს შეეძლო ცალსახად დაედგინა, რომ ვ.ლ–ის საზიარო უფლების გაუქმების შემთხვევაში ნამდვილად მიაღწევდა იმ შედეგს, რომელთა დაკავშირებითაც მიმდინარეობს აღნიშნული დავა. სასამართლოს არც კი უვარაუდია, თუ რა შედეგი შეიძლება დამდგარიყო იმ შემთხვევაში, თუ ვ.ლ–ის სასარჩელო მოთხოვნა N2/25368-24 საქმეზე დაკმაყოფილდებოდა, ან თუ ივარაუდა, ეს არ ცვლის იმ ფაქტს, რომ სასარჩელო და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ძირითად საფუძვლად სასამართლომ მიუთითა მხარეთა თანასაკუთრების უფლება და ის, რომ მოთხოვნა იქნებოდა აღუსრულებელი, ვინაიდან მკაფიოდ არ იყო გამიჯნული ვ.ლ–ისა და შპს ,,ს–ის’’ საკუთრებაში არსებული უძრავ ქონებას შორის საზღვარი.

16.3. კასატორი უთითებს, რომ პრეტენზიები აქვს სასამართლოს მიერ ნეგატორულ სარჩელთან დაკავშირებულ განმარტებებთან დაკავშირებითაც. სასამართლო, სადავო უძრავ ქონებას მიიჩნევს ისეთი თანასაკუთრების ობიექტად, სადაც წილების ოდენობა განსაზღვრულია იდეალური წილის სახით. წარმოდგენილია ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, სადაც ვ.ლ–ი და შპს ,,ს–ი’’ ინდივიდუალურად არიან რეგისტრირებული 2000-2000 კვმ ფართის მესაკუთრეებად. ამასთან საქმეში წარმოდგენილი იყო საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში რეგისტრირებული სავარაუდო გამიჯვნის ნახაზი, რომელიც მხარეთა შორის არსებული შეთანხმების თანახმად, საცხოვრებელი კორპუსის აშენების შემდგომ განსაზღვრავდა მიწის ნაკვეთის იმ მონაკვეთებს, რომელიც იქნებოდა შპს ,,ს–ის’’ და ვ.ლ–ის საკუთრება. საქმეში წარმოდგენილი იყო ასევე დაკვალვითი ნახაზებიც. თავად ხელშეკრულებაშიც კი იყო ნახსენები, რომ შპს ,,ს–ის’’ საკუთრებად რჩებოდა ის ფართი, რომელზედაც აშენებული იქნა საცხოვრებელი კორპუსი. სასამართლომ საკუთრების უფლების ხელყოფად არ მიიჩნია ის ფაქტი, რომ ვ.ლ–ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულია წყალსადენ-წყალარინების ჭები. როგორც სასარჩელო განცხადებაში და სააპელაციო საჩივარში, ისევე სასამართლო სხდომებზე არაერთხელ განიმარტა, რომ ვ.ლ–ი გეგმავდა მის ინდივიდუალურ საკუთრებად გამოსაყოფ მიწის ნაკვეთზე კორპუსის მშენებლობას, რასაც ხელს შეუშლიდა ჭები, აგრეთვე, ჩამოთვლილი იქნა არაერთი სხვა ხელისშემშლელი გარემოება, რასაც აღნიშნული ჭები იწვევდა.

16.4. კასატორის განმარტებით, ვ.ლ–ს არ გაუცია აღნიშნული სისტემის მოწყობის თაობაზე თანხმობა, ამასთან, მას ვერ დაეკისრებოდა ამ გარემოების ნეგატიური მტკიცების ტვირთი. სწორედ, შპს ,,ს–ს’’ უნდა ემტკიცებინა, რომ სისტემის მოწყობა განხორციელდა ვლადიმერ ლურსმანაშვლის, როგორც მიწის თანამესაკუთრის თანხმობით, თუმცა, ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის.

16.5. კასატორის აზრით, ყოველივე ზემოხსენებული უდავოდ ადასტურებს, რომ ვ.ლ–ს ხელი ეშლება და მომავალშიც შეეშლება ხელი მისი საკუთრების უფლების სრულყოფილად რეალიზაციაში. ამასთან, ხელშემშლელ სუბიექტს წარმოადგენს სწორედ შპს "ს–ი", რომლის მიერაც შეთანხმდა და მოწყობილ იქნა წყალსადენი-წყალარინების სისტემის ჭები. შესაბამისად, არსებობდა ყველა ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი იმისა, რომ ვ.ლ–ის სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილებულიყო.

17. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 26 დეკემბრის განჩინებით ვ.ლ–ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

18. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ - სსსკ) 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო: 19. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

20. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, კერძოდ:

21. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

22. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

23. სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომელზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნას და შესაგებელს. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება მხარეთა ახსნა- განმარტებებით, მოწმეთა ჩვენებებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

24. სსსკ-ის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

25. საკასაციო პალატა, როგორც არაერთ გადაწყვეტილება/განჩინებაში აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მიხედვით მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებელი, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

26. მტკიცების ტვირთი - ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი - ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს (იხ. სუსგ საქმე №ას-833-833-2018, 16 ნოემბერი, 2018 წელი; №ას-867-834-2016, 22 ნოემბერი, 2018 წელი).

27. განსახილველ შემთხვევაში, მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს საკუთრების უფლების სავარაუდო ხელყოფა, კერძოდ, უნდა შეფასდეს, რამდენადაა სახეზე მოპასუხის მიერ მოსარჩელის ქონებით ისეთი სარგებლობა, რაც ხელყოფს ან სხვაგვარად ხელს უშლის, ან ზიანს აყენებს საკუთრების უფლების რეალიზაციას. ამავდროულად, უნდა დადგინდეს, თუ კი ნამდვილად იკვეთება სარგებლობა, არსებობს თუ არა მისი გამართლების კანონისმიერი საფუძველი.

28. სასამართლო მიზანშეწონილად მიიჩნევს, ყურადღება გაამახვილოს საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლზე და სსკ-ის 170-ე მუხლის დანაწესზე, რომლითაც განსაზღვრულია საკუთრების უფლების შინაარსი. „სამართლებრივი სახელმწიფო ეფუძნება ადამიანის, როგორც უმთავრესი ფასეულობის არა მხოლოდ აღიარებას, არამედ რეალურ უზრუნველყოფას ძირითადი უფლებებით სრულყოფილად და ეფექტურად სარგებლობის გარანტიების გზით. ფასეულობათა კონსტიტუციური სისტემა დაფუძნებულია ძირითადი უფლებების პრიორიტეტსა და პატივისცემაზე“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2009 წლის გადაწყვეტილება საქმეზე №2/3/423.) „საქართველოს კონსტიტუციით დაცულია არა მხოლოდ საკუთრება, არამედ მისი შეძენაც და გასხვისებაც. საკუთრების შინაარსსა და ფარგლებს განსაზღვრავს არა კანონი, არამედ სამართლებრივი წესრიგი“ (იხ. ბ.ზოიძე, საკონსტიტუციო კონტროლი და ღირებულებათა წესრიგი საქართველოში, თბილისი, 2007, გვ.97). საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საკუთრების უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მესაკუთრეს შეუძლია კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ან/და, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2017 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/384).

29. ყოველივე ეს კანონზომიერად განაპირობებს ინდივიდის კერძო ინიციატივებს ეკონომიკურ სფეროში, რაც ხელს უწყობს ეკონომიკური ურთიერთობების, თავისუფალი მეწარმეობის, საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას, ნორმალურ, სტაბილურ სამოქალაქო ბრუნვას“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე №3/1/512). „საქართველოს კონსტიტუციით დაცვის სუბიექტია კერძო პირთა საკუთრება, როგორი ფუნქციური დატვირთვაც არ უნდა ჰქონდეს მას, სამეწარმეო საქმიანობის განსახორციელებლად იქნება გამოყენებული თუ არასამეწარმეო მიზნებისათვის. საკუთრება უპირობოდ დაცული ფასეულობაა, იმის მიუხედავად, თუ რა ღირებულების მფლობელობაა სახეზე და რა სოციალური ტვირთის მატარებელია იგი“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2008 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/411). „საკუთრების განკარგვის თავისუფლებასთან გვაქვს საქმე, როცა ეს განკარგვა მესაკუთრის თავისუფალი ნების შედეგად ხდება და იგი წარმოადგენს სუვერენული უფლების რეალიზაციის გამოვლინებას“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/384).

30. სსკ-ის 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია ხელის შემშლელს მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა. თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება, მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით. აღნიშნული ნორმით გათვალისწინებული საკუთრების ხელყოფის ან სხვაგვარი ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა წარმოადგენს ნეგატორულ სარჩელს, რომელიც, მესაკუთრის დაცვის მიზნით, მიმართულია უფლების დამრღვევი პირის წინააღმდეგ. სასამართლო ამ ტიპის სარჩელის განხილვისას ადგენს არა რაიმე ახალ უფლებას (აწესებს, ცვლის, წყვეტს და სხვა), არამედ, მოდავე სუბიექტთა უფლებრივი მდგომარეობის შეუცვლელად, ახდენს სამოქალაქო უფლების სწორი რეალიზაციის წესის განსაზღვრას. ასეთი ტიპის სარჩელი დაკმაყოფილდება ისეთ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს ნივთის მესაკუთრე, რომლის საკუთრების ხელყოფა ან საკუთრების გამოყენებაში სხვაგვარი ხელშეშლა ხორციელდება სხვა პირის უკანონო მოქმედებით (იხ. სუსგ №ას-843-809-2016, 26 ოქტომბერი, 2016 წელი; №ას-674-2019, 30 სექტემბერი, 2019 წელი).

31. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სსკ-ის 172-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ნეგატორული სარჩელი წარმატებულია, თუკი მოსარჩელე დაამტკიცებს, რომ მას ხელი ეშლება საკუთრებით/თანასაკუთრებით თავისუფალ სარგებლობაში და ეს ხელშეშლა არ გამომდინარეობს ლეგიტიმური საფუძვლიდან. საკუთრების ხელყოფის ან სხვაგვარი ხელშეშლის აღკვეთის უფლება წარმოიშობა მაშინ, როცა არსებობს შემდეგი საფუძვლები: ა) მოსარჩელე არის ნივთის მესაკუთრე; ბ) ნივთი მესაკუთრის მფლობელობაშია; გ) მოპასუხე ხელყოფს ან სხვაგვარად ხელს უშლის მოსარჩელეს თავისი საკუთრებით სარგებლობაში. ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნის წარმოშობის აუცილებელ პირობას საკუთრების ხელყოფის ან სხვაგვარი ხელშეშლის ფაქტის არსებობა წარმოადგენს. ფაქტის არსებობა კი, როგორც წესი, დადასტურებული უნდა იქნას სათანადო მტკიცებულებებით (იხ.: სუსგ №ას-1250-2018, 21 დეკემბერი, 2018 წელი).

32. მოსარჩელის მოთხოვნა სსკ-ის 172-ე მუხლის მეორე ნაწილიდან გამომდინარეობს. აღნიშნული ნორმის გამოყენებისათვის კი საჭიროა, დადგინდეს საკუთრების უფლების განხორციელების ხელშეშლის ფაქტი. მესაკუთრეს სხვა პირის (პირთა) გამო, არ უნდა შეეძლოს საკუთრებაში არსებული ნივთის თითოეული ნაწილით თავისუფალი სარგებლობა, ფლობა და განკარგვა. თუ ასეთი ფაქტი იარსებებს, მიჩნეული იქნება, რომ მას ხელს უშლიან საკუთრების უფლების რეალიზებაში (იხ.: სუსგ №ას-869-2025, 9 სექტემბერი, 2025 წელი).

33. საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს საქმის ძირითად ფაქტობრივ გარემოებებზე:

- უძრავი ქონების, მდებარე: თბილისი, ქუჩა ..........., ს/კ: .........., ნაკვეთის წინა ნომერი: .......... და ..........., მესაკუთრეებს მრავალთა შორის წარმოადგენენ ვ.ლ–ი და შპს „ს–ი“... ვ.ლ–ი მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ფართობი: 2 000 კვ.მ, შპს „ს–ი“ შენობა N1 (მშენებარე), მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ფართობი 2 000 კვ.მ. (ტომი 1; ს.ფ. 154-157; ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან);

- 8.12.2021 წლის წერილში მითითებულია, რომ შპს „ჯ.უ.ე.ფ–მა“ განიხილა კალოუბნის N40-ში წყალსადენ-წყალარინების ჭების გადატანის შესახებ ვ.ლ–ის მოთხოვნა და განმარტა, რომ „წყალსადენ- წყალარინების ჭების გადასატანად საჭიროა კომპანიას მიმართოს შესაბამისი განაცხადის ფორმით. კომპანია განიხილავს მათი გადატანის ტექნიკურ შესაძლებლობას, რის შემდეგაც, პროცედურების გავლით, ხელშეკრულების გაფორმებისა და დაინტერესებული მხარის ან მესამე პირის მიერ სათანადო უზრუნველყოფის შემთხვევაში, დამუშავდება პროექტი და ჩატარდება საჭირო სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოები“.

- 21.12.2021 წლის წერილში მითითებულია, რომ შპს „ჯ.უ.ე.ფ–მა“ განიხილა კალოუბნის N40-ში წყალსადენ-წყალარინების ჭების გადატანის შესახებ ვ.ლ–ის მოთხოვნა და განმარტა, რომ „წყალსადენ- წყალარინების ჭების გადასატანად საჭიროა კომპანიას მიმართოს შესაბამისი განაცხადის ფორმით. კომპანია განიხილავს მათი გადატანის ტექნიკურ შესაძლებლობას, რის შემდეგაც, პროცედურების გავლით, ხელშეკრულების გაფორმებისა და დაინტერესებული მხარის ან მესამე პირის მიერ სათანადო უზრუნველყოფის შემთხვევაში, დამუშავდება პროექტი და ჩატარდება საჭირო სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოები“.

- 1.03.2022 წლის წერილში მითითებულია, რომ შპს „ჯ.უ.ე.ფ–მა“ განიხილა ვ.ლ–ის განცხადება, რომლითაც მოთხოვნილია ..........., შპს „ს–ისათვის“ მოწყობილი წყალსადენ- წყალარინების ქსელის მოწყობის დოკუმენტაციის გამოთხოვა და აცნობა, რომ კომპანიას უნდა მიმართოს შპს „ს–მა“, რის შემდეგაც, კომპანია მზად არის გასცეს დოკუმენტაცია“ (ს.ფ. 214; 1.03.2022 წლის წერილი);

- დადგენილია, რომ სსიპ „საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს“ მონაცემების თანახმად, თბილისში, ......... (ყოფ. ............) მდებარე, ს/კ ..........-ზე რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე (დაზუსტებული ფართობით - 4000 კვ.მ.; ნაკვეთის წინა ნომრები: .......... და ..........; შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი: №1 (მშენებარე) საერთო ფართობით 12 532.60 კვ.მ.) არსებობს ვ.ლ–ისა და შპს „ს–ის“ საზიარო საკუთრების უფლება.

- ვ.ლ–ის საკუთრების უფლება ვრცელდება მიწის ნაკვეთზე, დაზუსტებული ფართობით - 2000 კვ.მ., ხოლო შპს „ს–ის“ საკუთრების უფლება - შენობა №1-სა (მშენებარე) და მიწის ნაკვეთზე, დაზუსტებული ფართობით - 2000 კვ.მ.

- დადგენილია, რომ ვ.ლ–სა (მესაკუთრე) და შპს „ს–ს“ (მეაღნაგე) შორის, 2018 წლის 3 სექტემბერს გაფორმებული იყო „აღნაგობის ძირითადი ხელშეკრულება და უძრავი ქონების გაცვლის წინარე ხელშეკრულება“, რომლის საფუძველზეც აღნაგობის უფლებით დაიტვირთა თბილისში, .......... (ნაკვ. 21/018) მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთის (#021/098) 4000 კვ.მ. დაზუსტებული ფართობიდან - 2000 კვ.მ. (ს/კ ...........). ხელშეკრულების მე-14 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მესაკუთრე კისრულობდა ვალდებულებას, ხელშეკრულების პირობების დადგომის შემთხვევაში, მეაღნაგისათვის საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ........... (ნაკვ. 21/0...) მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთის (#021/0...) 4000 კვ.მ. დაზუსტებული ფართობიდან - 2000 კვ.მ. ფართობი (ს/კ ...........), ხოლო ამ მიწის სანაცვლოდ იგი მიიღებდა მასზე აშენებული შენობა-ნაგებობის ნაწილ ინდივიდუალურ ფართებს. ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, მეაღნაგე იღებდა ვალდებულებას, რომ ხელშეკრულებით დადგენილი პირობების სრულად შესრულების შემდეგ, როდესაც მხარეები (მესაკუთრე და მეაღნაგე) გადაწყვეტდნენ ურთიერთგამიჯვნას და მიწის ნაკვეთების გაყოფას, მეაღნაგეს აღნიშნული დროისათვის გამოთხოვილი ექნებოდა შენობა-ნაგებობის ყველა სხვა მესაკუთრისგანაც წერილობითი თანხმობა და მესაკუთრეს ვ.ლ–ს ხელი არ შეეშლებოდა ცალკე მიწის ნაკვეთად გამოყოფის პროცესში.

- 2018 წლის 3 სექტემბრის ხელშეკრულებაში („აღნაგობის ძირითადი ხელშეკრულება და უძრავი ქონების გაცვლის წინარე ხელშეკრულება’’) მითითებულია, რომ მეაღნაგეს აქვს უფლება და ამასთანავე ვალდებულია, მიწის ნაკვეთზე საკუთარი ხარჯით აღმართოს (ააშენოს) მიწის ნაკვეთთან მყარად დაკავშირებული შენობა-ნაგებობა. ხელშეკრულების თანახმად, აღნაგობის უფლებით დაიტვირთა 4000კვმ არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართი, ნაკვეთის წინა ნომერი: ......... და .........., მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი ........... (ხელშეკრულების მე-3 მუხლი).

- ამავე ხელშეკრულების მე-7 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულია, რომ შენობა-ნაგებობას ექნება საცხოვრებელი და კომერციული დანიშნულება: მასში განთავსდება საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი დანიშნულების ფართები. ხელშეკრულების მე-7 მუხლის მეორე ნაწილის ,,ა’’ პუნქტის თანახმად, აღნაგობით დატვირთულ მიწის ნაკვეთზე ასაშენებელი შენობა-ნაგებობის დამტკიცებული /შეთანხმებული პროექტით შენობა-ნაგებობა უნდა აღიმართოს, აღნაგობით დატვირთული მისი ნაკვეთის ნაწილი - 2000 კვმ მიწის ნაკვეთიდან (იგულისხმება მესაკუთრის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი #021/094) არანაკლებ ათი მეტრის დაცილებით.

34. როგორც მოცემული გარემოებებიდან და წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან დგინდება, მოპასუხე შპს ,,ს–ს’’, 2018 წლის 03 სექტემბერს გაფორმებული „აღნაგობის ძირითადი ხელშეკრულება და უძრავი ქონების გაცვლის წინარე ხელშეკრულების’’ საფუძველზე, ქ. თბილისში, .........., N.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ, 4 000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან, მისთვის საკუთრების უფლების გადაცემულ იმ 2 000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე აქვს მოწყობილი წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭები, რომლის კონფიგურაცია (მდებარეობა, საზღვრები), არც აღნაგობის ხელშეკრულებით და არც მხარეთა შორის სხვა რაიმე შეთანხმებით, განსაზღვრული არ არის. წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭები ემსახურება აღნაგობის ხელშეკრულების საფუძველზე აშენებულ .......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ საცხოვრებელ კორპუსს, წარმოადგენს საცხოვრებელი კორპუსის განუყოფელ ფუნქციურ, ინფრასტრუქტურულ ნაწილს. იმ პირობებეში კი, როდესაც სადავო მიწის ნაკვეთების ადგილმდებარეობა/კონფიგურაცია განსაზღვრული არ არის, არ დასტურდება მოპასუხის მიერ მოსარჩელე მხარის საკუთრების ხელყოფის, ან სხვაგვარი ხელშეშლის ფაქტი. არ დასტურდება ის გარემოება, რომ ვ.ლ–ის ინდივიდუალურ საკუთრებად უნდა დარეგისტრირებულიყო .............. საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ის ნაწილი, რომელზედაც დღეის მდგომარეობით განთავსებულია წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭები.

35. საკასაციო პალატის მითითებით, ნეგატორული სარჩელის განხილვისას სასამართლომ უნდა შეაფასოს, მოსარჩელის მხრიდან ხელყოფად მიჩნეული ქმედების მოპასუხისათვის აღკვეთით რამდენად მიიღწევა საკუთრებით დაუბრკოლებლად სარგებლობის მიზანი, ვინაიდან ფუჭი, სამართლებრივი შედეგის მოტანის უნარს მოკლებული სამართალწარმოების თავიდან არიდება სასამართლოს ვალია. კონკრეტულ დავაზე მიღწეული სამართლებრივი შედეგი, მისი რეალურად აღსრულების გარეშე, ვერ ქმნის მხარის სამართლიანი დაკმაყოფილების საფუძველს, აღნიშნული კი გადაწყვეტილების მიმღები სასამართლოს ზრუნვის საგანია და სამართლებრივი უსაფრთხოების შემადგენელი ნაწილი, რათა თითოეულმა მხარემ მიიღოს მართლმსაჯულების განხორციელების შედეგი არა ფორმალურად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სახით, არამედ - მისი აღსრულების გზით (იხ. სუსგ №ას-964-899-2017, 23.02.2018წ.). სასამართლოსადმი მიმართვის უფლება შედეგზე ორიენტირებული უფლებაა, შესაბამისად, სასურველი გადაწყვეტილების მიღება, თუკი ამ გადაწყვეტილების აღსრულება არ უზრუნველყოფს იმ მიზნის დაკმაყოფილებას, რომლის გამოც მხარემ გამოიჩინა სასარჩელო წარმოების ინიციატივა, ვერ ჩაითვლება სამართლიანი სასამართლოს უფლების ეფექტიანად სარგებლობით. ევროსასამართლოს განმარტებით, სასამართლოსათვის სარჩელის წარდგენის უფლება არ არის თეორიული უფლება და არ უზრუნველყოფს მხოლოდ უფლების აღიარებას საბოლოო გადაწყვეტილების მეშვეობით, არამედ ასევე შეიცავს ლეგიტიმურ მოლოდინს იმასთან დაკავშირებით, რომ გადაწყვეტილება აღსრულდება (CASE OF HORNSBY v. GREECE (Application no. 18357/91) 19.03.1997).

36. საკასაციო პალატის განსჯით, მართებულია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ განსახილველი სარჩელი, წარმოდგენილი მოთხოვნით: „შპს „ს–ს“ დაევალოს ქ. თბილისში, ............ N......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭების, რომლებიც აღნიშნულია წარმოდგენილ დაკვალვით ნახაზებზე, 2018 წლის 28 მარტის მდგომარეობით N.......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ტერიტორიის ფარგლებს გარეთ გადატანა“, - გადაწყვეტილების აღსრულების, (ნებაყოფლობით თუ იძულებითი მექანიზმების გამოყენებით) მოსარჩელის რეალური იურიდიული ინტერესის დაკმაყოფილების საშუალებას და დარღვეული/სადავო უფლებებში აღდგენის საუკეთესო შესაძლებლობას, არ წარმოადგენს.

37. დავის მოსარჩელის სასარგებლოდ გადაწყვეტის შემთხვევაშიც, მოსარჩელის მიერ ფორმულირებული სასარჩელო მოთხოვნის პირობებში (იმ პირობებშიც, როცა N........... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ქონება, რომლიდანაც მოთხოვნილია წყლის მილის გადატანა, არ არსებობს, არ არის ცალკე უფლების ობიექტი), შეუძლებელი იქნება სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულება სხვა დავის წარმოების ან/და სხვადასხვა სახის ნებართვების აღების გარეშე. აღნიშნული კი არ გამომდინარეობს სამართლის მიზნებიდან, რის გამოც საკასაციო პალატის აზრით, სასარჩელო მოთხოვნა მართებულად არ დაკმაყოფილდა.

38. რაც შეეხება საქმისწარმოების შეჩერების თაობაზე კასატორის პრეტენზიას, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას საქმისწარმოების შეჩერებაზე უარის თქმის შესახებ საოქმო განჩინების კანონიერების შესახებ და მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება, თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილული უნდა იქნეს სამოქალაქო სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით. აღნიშნული საფუძვლით საქმის წარმოების შეჩერების აუცილებლობა უნდა ვლინდებოდეს იმაში, რომ სხვა სასარჩელო წარმოების ფარგლებში აღძრული საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე დასადგენ გარემოებათა წრეში უნდა შედიოდეს იმგვარი ფაქტები, რომლებიც, ამავდროულად, წინამდებარე საქმისთვისაც მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებებად განიხილება. სხვა სიტყვებით რომ ითქვას, სხვა საქმის განხილვა-გადაწყვეტამდე შეუძლებელი უნდა იყოს წინამდებარე საქმის გადაწყვეტა (მრავალთა შორის, იხ. სუსგ.-ები №ას-112-2022; №ას-432-2021; №ას-1009-2022).

39. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მხარეთა შორის მიმდინარეობს სხვა დავა, რომლითაც მოთხოვნილია N........... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მისი ნაკვეთის გამიჯვნა. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების დასკვნას, რომ სსსკ-ის 279-ე მუხლის „დ“ პუნქტით გათვალისწინებული საქმისწარმოების შეჩერების აუცილებელი წინაპირობები განსახილველ საქმეზე არ არსებობს. წინამდებარე საქმეში წარმოდგენილი სასარჩელო მოთხოვნები, თავისი არსით, განსხვავდება ამჟამად სხვა სასამართლოში მიმდინარე დავაში არსებული მოთხოვნისაგან. დასახელებულ ორ საქმეს შორის ისეთი კავშირი, რომ სხვა საქმეში გარკვეული გარემოებების დადგენამდე, მიმდინარე საქმის განხილვა შეუძლებელი იყოს, არ არსებობს.

40. სხვა საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილება ვერ შეცვლის არსებით გარემოებას, იმის შესახებ რომ წყალსადენისა და წყალარინების სისტემის ჭები, შპს ,,ს–ის’’ მიერ მოწყობილია 2018 წლის 03 სექტემბერს გაფორმებული ხელშეკრულების („აღნაგობის ძირითადი ხელშეკრულება და უძრავი ქონების გაცვლის წინარე ხელშეკრულების’’) საფუძველზე, მისთვის საკუთრების უფლებით გადაცემულ 2 000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე.

41. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს დასკვნით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი ვერ უთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

42. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

43. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

44. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

45. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

46. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან კანონის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ.ლ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები : ბადრი შონია

ლევან მიქაბერიძე

ვლადიმერ კაკაბაძე