¹ბს-138-129(კ-07) 17 მაისი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ლალი ლაზარაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე ზეპირი განხილვის გარეშე შეამოწმა ა. ქ-ისა და ბ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

11.05.05წ. ნ. ტ-ამ, კ. ტ-ამ, ა. ქ-ემ და ბ. კ-ემ ქ. ბათუმის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის სამსახურისა და თ. თ-ის მიმართ სარჩელით მიმართეს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს და ქ. ბათუმის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის საქალაქო სამსახურის მიერ ვ. თ-ის სახელზე გაცემული 11.03.05წ. ¹...... მშენებლობის ნებართვის გაუქმება, მინაშენის მოშლა და მიწის ნაკვეთის მობინადრეთა საერთო საკუთრებაში გადაცემა მოითხოვეს. მოსარჩელეთა განმარტებით, ბათუმის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 30.12.85წ. ¹852 გადაწყვეტილებით ნება დაერთოთ ქ. ბათუმში, ........ ¹1 მდებარე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მობინადრეებს ნება დაერთოთ საკუთარი სახსრებით მიეშენებინათ ლოჯიები, რაც მათ ეტაპობრივად განახორციელეს. მოსარჩელეებმა აღნიშნეს, რომ საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე მდებარე არასაცხოვრებელ ფართზე ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება არ ვრცელდებოდა და მის მფლობელს ლოჯიის მიშენების უფლება არ ჰქონდა. მოსარჩელეებმა აღნიშნეს, რომ პირველ სართულზე განთავსებული არასაცხოვრებელი ფართი 2004 წელს შეიძინა ვ. თ-მა, რომელსაც ქ. ბათუმის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის საქალაქო სამსახურმა 11.03.05წ. მობინადრეთა საერთო საკუთრებაში არსებულ მიწის ფართზე მიშენების ნება დართო. მოსარჩელეების აზრით, ვ. თ-ის სახელზე ნებართვა უკანონოდ გაიცა, ვინაიდან მისი საკუთრება არასაცხოვრებელ ფართს წარმოადგენდა და ქ. ბათუმის აღმასრულებელი კომიტეტის 30.12.85წ. გადაწყვეტილება არასაცხოვრებელ ფართზე მიშენებას არ ითვალისწინებდა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 05.07.05წ. გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქ. ბათუმის ქალაქგეგმარებისა და სივრცითი მოწყობის სამსახურის მიერ 11.03.05წ. გაცემული მშენებლობის ნებართვა და დადგინდა ამ ნებართვის საფუძველზე განხორციელებული მშენებლობის დემონტაჟი. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ვ. თ-მა და ქ. ბათუმის ქალაქდაგეგმარების და სივრცითი მოწყობის ადგილობრივმა სამსახურმა. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.03.06წ. განჩინებით ქ. ბათუმის ქალაქდაგეგმარების და სივრცითი მოწყობის ადგილობრივმა სამსახურის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.11.06წ. გადაწყვეტილებით ვ. თ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ბაუთმის საქალაქო სასამართლოს 05.07.05წ. გადაწყვეტილება, სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა ბათუმის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 30.12.85წ. ¹852 გადაწყვეტილებას და არასწორად მიიჩნია, რომ საცხოვრებელ სახლზე ლოჯიების მიშენების უფლება მიეცათ საცხოვრებელი სახლის მხოლოდ იმ მობინადრეებს, რომლებსაც აღნიშნულ ბინაში საცხოვრებელი სახლები ჰქონდათ. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 208-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მრავალბინიან სახლებში არსებობდა საკუთრების უფლება ბინაზე (ბინის საკუთრება) და შენობის იმ ნაწილზე, რომელიც ბინად არ გამოიყენებოდა (არასაცხოვრებელი ფართის საკუთრება). ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, ბინის საკუთრება და არასაცხოვრებელი ფართის საკუთრება მიიჩნეოდა ინდივიდუალურ საკუთრებად. სააპელაციო პალატის განმარტებით, ვ. თ-ის სახელზე გაცემული მშენებლობის ნებართვის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა ბათუმის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 30.12.85წ. ¹852 გადაწყვეტილება, რომელიც როგორც ბინის, ისე არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეებს აძლევდა მიშენების უფლებას. აღნიშნული ადმინისტრაციული აქტით საცხოვრებელ სახლზე თავიდანვე იყო გათვალისწინებული ერთიანი პროექტით მიშენება, რადგან სხვა შემთხვევაში გაუარესდებოდა პირველ სართულზე არსებული ფართის მესაკუთრეების მდგომაერობა და არქიტექტურული თვალსაზრისით მკვეთრად დამახინჯდებოდა საცხოვრებელი კორპუსის ფასადი და იერსახე. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ვ. თ-ის მშენებლობა განხორციელებული ჰქონდა განაშენიანების ფართში და არა _ თავისუფალ მიწაზე.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვ. თ-ს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არ გადასცემია მიწის ნაკვეთი, რის გამოც ვერ დაარღვევდა ,,მიწის რეგისტრაციის შესახებ" კანონის მოთხოვნებს.

აღნიშნულის გათვალისწინებით სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დავის გადაწყვეტისას დარღვეული იქნა როგორც საპროცესო, ისე მატერიალური სამართლის ნორმები, კერძოდ, სასამართლომ გამოიყენა ,,მიწის რეგისტრაციის შესახებ" კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 208-ე და 220-ე მუხლები, ამასთანავე, არ გამოიყენა ,,მშენებლობის ნებართვის შესახებ" კანონი.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.11.06წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ა. ქ-ემ და ბ. კ-ემ. კასატორებმა აღნიშნეს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უკანონო და დაუსაბუთებელია, საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,გ" ქვეპუნქტის თანახმად, კასაციის დასაშვებობის საფუძველს წარმოადგენს. კასატორთა განცხადებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად მშენებლობის ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა გამოეყენებინა საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება. საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების დროს გამოიყენება აგრეთვე საკუთარი მოსაზრებების წარდგენის წესი. ზაკ-ის 118-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, ყველას აქვს უფლება წარადგინოს საკუთარი წერილობითი მოსაზრება 20 დღის ვადაში ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის პროექტის საჯარო გაცნობისათვის წარდგენის დღიდან. ამავე კოდექსის 116-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ამ კოდექსით დადგენილი წესით გამოაქვეყნოს ცნობა საჯარო გაცნობისათვის დოკუმენტის გაცნობის შესახებ, ხოლო მე-13 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება აქვს განიხილოს და გაადწყვიტოს საკითხი მხოლოდ მას შემდეგ, თუ დაინტერესებულ მხარეს, რომლის უფლება ან კანონიერი ინტერესი იზღუდება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით, მიეცა საკუთარი მოსაზრების წარდგენის შესაძლებლობა. ზაკ-ის მე-60¹ მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ ის ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. კასატორებმა აღნიშნეს, რომ მათი თანხმობა საჭირო იყო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 212-ე მუხლის დებულებითაც. კასატორთა განცხადებით, მიაშენებს რა ვ. თ-ი ლოჯიას სადავო ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე, მისი წილი საერთო საკუთრებაში ავტომატურად გაიზრდება მათი წილის შემცირების ხარჯზე, რაც, კასატორთა აზრით, მათი თანხმობის გარეშე არ უნდა მოხდეს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და მათი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 26.02.07წ. განჩინებით ა. ქ-ის და ბ. კ-ის საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპრცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული. მხარეებს უფლება მიეცათ წარმოედგინათ მოსაზრებები საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით.

22.03.07წ. ვ. თ-მა წარმოადგინა მოსაზრება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, რომლის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ასკ-ის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე მიჩნეული უნდა იქნეს დაუშვებლად. კასატორები საჩივრის დასაშვებობის მართლზომიერებას აფუძნებენ ადმინისტრაციული საპრცოესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,გ" ქვეპუნქტზე და მიიჩნევენ, რომ სააპელაციო პალატამ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვაზე. ასეთ საპროცესო დარღვევებად უთითებენ ზაკ-ის შესაბამის მუხლებს. ვ. თ-მა აღნიშნა, რომ კასატორების აზრით, მათ მიერ საკასაციო საჩივარში მითითებული კანონდარღვევები განხორციელებულია მშენებლობის ნებართვის გაცემის დროს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. ასკ-ის 34-ე მუხლის ,,გ" ქვეპუნქტი კი ეხება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს დაშვებულ საპროცესო დარღვევებს. არც ერთი ასეთი დარღვევის ფაქტის თაობაზე კასატორებს თავიანთ საკასაციო საჩივარში მითითებული არა აქვთ, ვინაიდან სააპელაციო პალატას გადაწყვეტილების მიღების დროს არ დაურღვევია საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ნორმების მოთხოვნები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ ა. ქ-ისა და ბ. კ-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას. ხსენებული მუხლი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, კერძოდ საკასაციო საჩივარი დასაშვებად მიიჩნევა თუ: საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარების და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი პროცესუალური დარღვევის გარეშე და საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა მიღებული. საკასაციო საჩივარში მითითებული დარღვევები ეხება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცედურის (საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების წესის) დარღვევას, მაშინ, როდესაც ასკ-ის 34-ე მუხლის ,,გ" ქვეპუნქტი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პირობად ითვალისწინებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს დაშვებულ საპროცესო დარღვევებს. ამასთანავე, ამ საფუძვლით სადავო ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული აქტის გაუქმება მოსარჩელეებს ქვედა ინსტანციებში არ მოუთხოვიათ, შესაბამისად სააპელაციო პალატას ამ მიმართებით ფაქტობრივი გარემოებები არ დაუდგენია. სსკ-ის 407-ე მუხლის თანახმად საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ან სხდომის ოქმში.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ამ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე სახელმძღვანელო და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისთვის, მოცემული კატეგორიის საქმეებზე სადღეისოდ არსებობს ჩამოყალიბებული სასამართლო პრაქტიკა (იხ. მაგ. სუს 13.11.03წ. გადაწყვეტილება, საქმე ¹ბს-67-261-კ-03), ამდენად საკასაციო საჩივარს არ გააჩნია წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ა. ქ-ისა და ბ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად. სსკ-ის 401-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად კასატორებს თანაბარწილად უნდა დაეკისროთ სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 30% სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ქ-ისა და ბ. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეული იქნეს დაუშვებლად;

2. ა. ქ-ეს და ბ. კ-ეს თანაბარწილად დაეკისროთ სახელმწიფო ბაჟი, თითოეულს 45 ლარის ოდენობით;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.