ბს-188-184(კ-08) 10 აპრილი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძეE

მარიამ ცისკაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 დეკემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2007 წლის 9 მარტს ი/მ “....” სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2006 წლის 26 დეკემბერს ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენლებმა შეამოწმეს .... ქუჩის ¹1-ში მდებარე მაღაზია, სადაც გამოვლინდა, რომ გამყიდველი მომხმარებელთან ფულად ანგარიშსწორებას აწარმოებდა სალარო-აპარატის გარეშე. მაღაზიის მუშაკმა მაკონტროლებელს აჩვენა რა სათანადო წესით რეგისტრირებული სალარო-აპარატი, განუმარტა, რომ წინა დღით გაფუჭდა და აპირებდა მის შეკეთებას. მაკონტროლებელმა მაინც შეადგინა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი. მომხდარი ფაქტიდან რამდენიმე წუთის შემდეგ, საგადასახადო ინსპექციის მაკონტროლებლებმა შეამოწმეს .... ქ. ¹8-ში მდებარე მეორე მაღაზია, სადაც გამოვლინდა, რომ მაღაზიის მუშაკი მყიდველთან ანგარიშსწორებას ახდენდა სალარო-აპარატის გარეშე. შესაბამისად, შედგა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის უფროსმა განიხილა საგადასახადო სამართალდარღვევის ორივე ოქმი და ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ ორი საათის განმავლობაში, ჩაიდინა ორი საგადასახადო სამართალდარღვევა, გათვალისწინებული საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილებით. აღნიშნული კანონის შესაბამისად, მოსარჩელე დაჯარიმდა 500 და 5 000 ლარიანი საჯარიმო სანქციით.

მოსარჩელის განმარტებით, ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არ შეესაბამებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნას. ამავე კოდექსის 125-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ერთი და იმავე საგადასახადო სამართალდარღვევის გამო, არავის არ შეიძლებოდა დაკისრებოდა განმეორებითი პასუხისმგებლობა.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ აღნიშნული საჯარიმო სანქციის არაკანონიერად ცნობის მოთხოვნით, საჩივრით-შესაგებლით მიმართა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას, რომელმაც მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ითხოვა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 26 დეკემბრის ¹307804 ოქმის, 2007 წლის 22 იანვრის ¹307804 ბრძანების, 2007 წლის 6 თებერვლის ¹307804 საგადასახადო მოთხოვნისა და 2007 წლის 9 თებერვლის ¹005-348 საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ 5000 ლარის ნაწილში, აგრეთვე მოსარჩელის შესაგებლის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ მოპასუხის 2007 წლის 5 მარტის ¹05/65 ბრძანების ბათილად ცნობა. სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოსარჩელემ შეამცირა სასარჩელო მოთხოვნა და განმარტა, რომ არ ითხოვდა 2006 წლის 26 დეკემბრის ¹307804 საგადასახადო ოქმის ბათილად ცნობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით ი/მ “....” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი მოპასუხის _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 22 იანვრის ¹307804 ბრძანება მოსარჩელისათვის ჯარიმის თანხის _ 5 000 ლარის დაკისრების თაობაზე, აგრეთვე მოპასუხის _ თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 6 თებერვლის ¹307804 საგადასახადო მოთხოვნა ჯარიმის თანხის _ 5 000 ლარის დარიცხვის მოსარჩელისათვის შეტყობინების და ამ თანხის გადახდის მოთხოვნის თაობაზე, ასევე მოპასუხის _ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 9 თებერვლის ¹005-348 შეტყობინება საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ 5 000 ლარის ნაწილში, აგრეთვე მოპასუხის _ თბილისის საგადასახადო ინსპექციის 2007 წლის 5 მარტის ¹05/65 ბრძანება მოსარჩელის _ ი/მ “....” შესაგებლის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ; მოპასუხეს _ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (აქტების) გამოცემა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად; მოპასუხეს _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟის _ 150 ლარის გადახდა მოსარჩელის _ ი/მ “....” სასარგებლოდ.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხე მხარის მტკიცება იმის შესახებ, რომ ქ. თბილისში, .... ქ. ¹8-ში გამოვლენილი გადაცდომა წარმოადგენდა განმეორებით ჩადენილ სამართალდარღვევას; სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე პირისათვის სახდელის დადება იმ შემთხვევაში იყო შესაძლებელი, თუკი გამოვლენილი გადაცდომა ჩადენილი იყო მას შემდეგ, რაც იმავე სამართალდამრღვევმა გარკვეული დროით ადრე ერთხელ უკვე ჩაიდინა იმავე სახის გადაცდომა და ამ უკანასკნელის გამო, საგადასახადო ინსპექციამ ადმინისტრაციული აქტების _ ბრძანების გამოცემისა და შესაბამისი საგადასახადო მოთხოვნის გაგზავნის გზით სამართალდამრღვევს დააკისრა საგადასახადო სანქცია _ ჯარიმა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ორივე სამართალდარღვევის ფაქტი გამოვლენილ იქნა ორ სხვადასხვა ადგილზე დროის ისეთ მონაკვეთში, რომ ერთი გადაცდომის გამოვლენიდან მეორე გადაცდომის გამოვლენამდე დროის შუალედში ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას არ გამოუცია შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ი/მ “....” დაჯარიმების თაობაზე. 2006 წლის 26 დეკემბერს, ქ. თბილისში, .... ქ. ¹8-ში საგადასახადო სამართალდარღვევის გამოვლენის მომენტში ი/მ “....” ჯერ კიდევ არ იყო სახდელდადებული წინმსწრები საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის _ ..... ქ. ¹1-ში იმავე დღეს (2006 წლის 26 დეკემბერს), რამდენიმე საათით ადრე გამოვლენილი გადაცდომისათვის, სწორედ ამიტომ, ..... ქ. ¹8-ში ჩადენილი სამართალდარღვევა მოპასუხეს უნდა მიეჩნია არა განმეორებით ჩადენილ სამართალდარღვევად, არამედ მეორე სამართალდარღვევად. ის გარემოება, რომ .... ქ. ¹1-ში ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის ჯარიმის დაკისრება მოხდა 2007 წლის 18 იანვრის ბრძანებით, ხოლო .... ქ.¹8-ში ჩადენილი გადაცდომისათვის მოსარჩელეს ჯარიმა დაეკისრა რამდენიმე დღით გვიან _ 2007 წლის 22 იანვარს გამოცემული ბრძანებით, დავის გადაწყვეტაზე გავლენას ვერ მოახდენდა; ბრძანებების დროის ასეთ შუალედში გამოცემა მაინც ვერ ქმნიდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული გადაცდომის შემადგენლობას.

სასამართლომ განმარტა, რომ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის მე-9-11 ნაწილები მოპასუხეს _ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას ავალდებულებდა საგადასახადო სამართალდარღვევის გამო ფინანსური სანქციის დაკისრების შესახებ საკითხის გადაწყვეტისას სრულყოფილად გამოეკვლია კონკრეტულ საქმესთან დაკავშირებული ყველა ფაქტობრივი გარემოება; საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის მე-9-11 ნაწილებით გათვალისწინებული პროცედურა თავისი შინაარსით და დანიშნულებით წარმოადგენდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 72-102-ე მუხლებით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების ადეკვატურ პროცედურას.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ, მიუხედავად საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლით, აგრეთვე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-97-ე მუხლებით დაკისრებული ვალდებულებისა, მოპასუხემ _ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ მასთან წარდგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შესაბამისი სამართლებრივი შეფასებისა და გადამოწმების, სხვა დამატებითი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების მოპოვების გარეშე მიიღო კანონშეუსაბამო გადაწყვეტილება.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ი/მ “....” საქმეზე გამოყენებული უნდა ყოფილიყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილი. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი იყო, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლებოდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ სასამართლო მიიჩნევდა, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილი იყო სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ეცნო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაევალებინა ადმინისტრაციული ორგანოსათვის, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

სამართლებრივ ნორმებზე დაყრდნობით, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები და მოპასუხეს _ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დავალებოდა, გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი იმის შესახებ, საერთოდ ჩაიდინა თუ არა ი/მ “....” საგადასახადო სამართალდარღვევა ქ. თბილისში, .... ქ. ¹8-ში და თუ ჩაიდინა, რაში გამოიხატებოდა ეს უკანასკნელი და ასეთის დადგენის შემთხვევაში, გადაეწყვიტა მოსარჩელის, როგორც გადასახადის გადამხდელის, პასუხისმგებლობის საკითხი იმ პროცედურის დაცვით, რომელიც დადგენილი იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლით, აგრეთვე საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2006 წლის 27 თებერვლის ¹145 ბრძანებით დამტკიცებული “საგადასახადო ორგანოების მიერ საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების წესების დაცვაზე კონტროლის პროცედურების შესახებ” ინსტრუქციის მე-4-6 მუხლებით, აგრეთვე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 72-102-ე მუხლებით. სასამართლომ არ გაიზიარა ასევე მოსარჩელე მხარის მტკიცება იმის შესახებ, რომ .... ქ. ¹8-ში გამოვლენილი გადაცდომის გამო, მოპასუხეს მის მიმართ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-4 და არა 1-ლი ნაწილი.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ შეიძინა და საგადასახადო ორგანოში რეგისტრაციაში გაატარა საკონტროლო-სალარო აპარატი, თუმცა დაარღვია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2006 წლის 27 თებერვლის ¹146 ბრძანებით დამტკიცებული “საქართველოს ტერიტორიაზე მომხმარებლებთან ნაღდი ფულით ანგარიშსწორებისას გამოსაყენებელი საკონტროლო-სალარო აპარატების საგადასახადო ორგანოში რეგისტრაციის წესის” 1-ლი მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნა იმის შესახებ, რომ რეგისტრაცია გულისხმობდა გადამხდელის მიერ კონკრეტულ ობიექტზე გამოსაყენებელი საკონტროლო-სალარო აპარატ(ებ)ის შესახებ შესაბამისი მონაცემების დაფიქსირებას საგადასახადო ორგანოში. ყველა საკონტროლო-სალარო აპარატ(ებ)ი, რომელიც გამოყენებული უნდა ყოფილიყო კონკრეტულ ობიექტზე მომხმარებლებთან ნაღდი ფულით ანგარიშსწორების პროცესში, ექვემდებარებოდა რეგისტრაციას საგადასახადო ორგანოში. რეგისტრირებული საკონტროლო-სალარო აპარატი გამოყენებული უნდა ყოფილიყო მხოლოდ იმ ობიექტზე, რომლის მისამართი დაფიქსირებული იყო საგადასახადო ორგანოს სარეგისტრაციო მონაცემებში. იმავე წესის მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილი იყო, რომ საკონტროლო-სალარო აპარატი, რომელიც აღარ გამოიყენებოდა კონკრეტულ ობიექტზე ანგარიშსწორებისათვის, ექვემდებარებოდა აღრიცხვიდან მოხსნას. აღნიშნულის შესახებ მეწარმე სუბიექტი განცხადებით აცნობებდა შესაბამის საგადასახადო ორგანოს, კერძოდ, თუკი ი/მ “....” სამეწარმეო საქმიანობას ახორციელებდა ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹1-ში და .... ქ. ¹8-ში, იგი ვალდებული იყო, საგადასახადო ორგანოში აპარატის რეგისტრირებისას აპარატის გამოყენების ადგილად მიეთითებინა არა .... ქ. ¹24, არამედ .... ქუჩა, თუმცა ამ შემთხვევაშიც მოსარჩელეს დარღვეული ექნებოდა ზემოხსენებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის მოთხოვნა, რაც იმაში მდგომარეობდა, რომ ი/მ “.....” იმდენი საკონტროლო-სალარო აპარატი უნდა ჰქონოდა რეგისტრირებული საგადასახადო ორგანოში, რამდენ ადგილზეც ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას, ანუ რამდენ ადგილზეც აწარმოებდა მოსახლეობასთან ფულად ანგარიშსწორებას. ამ მსჯელობიდან გამომდინარე, ასევე კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის _ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2006 წლის 10 მარტის ¹186 ბრძანებით დამტკიცებული “საკონტროლო-სალარო აპარატების ექსპლოატაციის (გამოყენების) წესებისა და სალაროს ჩეკში შესატანი აუცილებელი რეკვიზიტების” მე-3 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების დებულებათა გათვალისწინებით, სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2006 წლის 26 დეკემბერს ..... ქ. ¹1-ში და ..... ქ. ¹8-ში გამოვლენილი ორივე გადაცდომა თავისი არსით წარმოადგენდა საკონტროლო-სალარო აპარატის გარეშე მუშაობას (საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის პირველი ნაწილი) და არა საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოუყენებლობას (საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლის მე-4 ნაწილი); სასამართლომ მიიჩნია, რომ ი/მ “...” მხრიდან საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოუყენებლობას იმ შემთხვევაში ექნებოდა ადგილი, თუკი იარსებებდა მისამართების _ .... ქ. ¹1-ის და ... ქ. ¹8-ის მიხედვით საგადასახადო ორგანოებში რეგისტრირებული ორი საკონტროლო-სალარო აპარატი და თუკი აპარატების ქონის მიუხედავად, ჩეკი არ იქნებოდა გამოწერილი. საკონტროლო-სალარო აპარატი _ “მინიკა-11-2ფ”, საქარხნო ნომერი 1438541, ოქმის შედგენის დღეს რომც აღმოჩენილიყო ან .... ქ. ¹1-ში ან .... ქ. ¹8-ში, მოპასუხე მხარეს უნდა ჩაეთვალა, რომ ორივე ობიექტი ფუნქციონირებდა საკონტროლო-სალარო აპარატის გარეშე, რადგან კონკრეტულად ეს აპარატი (“მინიკა-11-2ფ”, საქარხნო ნომერი 1438541) მის მესაკუთრეს _ ი/მ “....” რეგისტრირებული ჰქონდა მისამართზე: თბილისი, .... ქ. ¹24, რაც იმას ნიშნავდა, რომ ამ აპარატის გამოყენება უნდა მომხდარიყო უშუალოდ და მხოლოდ და მხოლოდ ამ მისამართზე.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2006 წლის 27 თებერვლის ¹146 ბრძანებით დამტკიცებული “საქართველოს ტერიტორიაზე მომხმარებლებთან ნაღდი ფულით ანგარიშსწორებისას გამოსაყენებელი საკონტროლო-სალარო აპარატების საგადასახადო ორგანოში რეგისტრაციის წესის” 1-ლი მუხლიდან გამომდინარე, მეწარმე სუბიექტს ეკისრებოდა ვალდებულება, ჰქონოდა და გამოეყენებინა იმდენი საკონტროლო-სალარო აპარატი, რამდენ ობიექტზეც ახორციელებდა იგი მოსახლეობასთან ნაღდ ფულად ანგარიშსწორებას, რაც იმას ნიშნავდა, რომ 2006 წლის 26 დეკემბერს მოსარჩელემ ჩაიდინა ორი გადაცდომა, ..... ქ. ¹1-ში და ..... ქ. ¹8-ში გამოვლენილი გადაცდომები არანაირად არ წარმოადგენა ერთი და იმავე სამართალდარღვევის ფაქტს, ეს იყო ორი ფაქტი, ჩადენილი სხვადასხვა დროში, სხვადასხვა ადგილზე ერთი მეწარმე სუბიექტის მიერ და მას პასუხი უნდა დაკისრებოდა თითოეული მათგანისთვის ცალ-ცალკე.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის პირობებში მოპასუხე მხარეს წარმოეშობოდა ვალდებულება, ხელახლა შეესწავლა და გამოეკვლია 2006 წლის 26 დეკემბერს, ქ. თბილისში, ..... ქ. ¹8-ში გამოვლენილი გადაცდომის საკითხი იმავე დღეს, ქ. თბილისში, .... ქ. ¹1-ში გამოვლენილ გადაცდომასთან მიმართებაში; სასამართლომ განმარტა, რომ საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმში სამართალდარღვევის არსის არასრულყოფილი ან არასწორი აღწერა, აგრეთვე გამოვლენილი ფაქტის არასწორი სამართლებრივი შეფასება არ ნიშნავდა, რომ სამართალდარღვევას ადგილი არ ჰქონდა, მითუმეტეს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე მუხლის მე-11 ნაწილის “ე” ქვეპუნქტის თანახმად, ინსპექციის უფროსი/მოადგილე უფლებამოსილი იყო, ბრძანების გამოცემისას მოეხდინა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმში არასწორად მითითებული სამართლებრივი ნორმის კორექტირება. ამდენად, მოპასუხეს გააჩნდა ყველა საჭირო მექანიზმი, რათა სრულყოფილად გამოეკვლია ი/მ “....” საქმის ყველა ფაქტობრივი გარემოება და მიეღო სწორი გადაწყვეტილება.

საქალაქო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის შესაბამისად, მოპასუხეს _ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციას დააკისრა სახელმწიფო ბაჟის _ 150 ლარის გადახდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა “სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის “ლ” ქვეპუნქტის მოცემულ შემთხვევაში გამოყენების თაობაზე და მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის დეფინიციის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრებოდა მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული ყოფილიყო სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. მართალია, “სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის “ლ” ქვეპუნქტის თანახმად, საერთო სასამართლოებში განსახილველ საქმეებზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისგან თავისუფლდებოდნენ სახელმწიფო საფინანსო-საკრედიტო, საგადასახადო, საბაჟო და სხვა მაკონტროლებელი ორგანოები, როგორც მოსარჩელეები ან მოპასუხეები _ სარჩელზე გადასახადების, მოსაკრებლების, სახელმწიფო ბაჟისა და სხვა აუცილებელი გადასახადების ბიუჯეტში გადახდისა და ბიუჯეტიდან თანხების დაბრუნების შესახებ, აგრეთვე განსაკუთრებული წარმოების საქმეებზე, მაგრამ მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლი წარმოადგენდა სპეციალურ ნორმას, მხარის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახდელ ხარჯებთან მიმართებაში და იგი მართებულად იქნა გამოყენებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე გამოცემის შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო, აენაზღაურებინა პროცესის ხარჯები.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სადავო საკითხის გადაწყვეტისას გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, მიიჩნია რა, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორი განმარტავს, რომ საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოებმა დადგენილად ცნეს მოსარჩელის მხრიდან საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 139-ე მუხლით გათვალისწინებული ორი საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი. ი/მ “....” მიმართ ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის მიერ მიღებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემული იყო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 127-ე, 139-ე მუხლებისა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 51-ე და 52-ე მუხლებით გათვალისწინებული მოთხოვნების სრული შესაბამისობით.

კასატორი არ იზიარებს სასამართლოს გადაწყვეტილებას ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილობის ნაწილში იმ მოტივით, თითქოს მათი გამოცემა მოხდა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტებისა და გარემოებების გამოკვლევის გარეშე. ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციამ ერთხელ უკვე იმსჯელა ი/მ “....” საჩივარზე და უსაფუძვლობის გამო, უარი თქვა შესაგებლის დაკმაყოფილებაზე 2007 წლის 5 მარტის ¹05/65 ბრძანებით.

კასატორი განმარტავს, რომ .... ქ. ¹1-სა და ¹8-ში არსებული სავაჭრო ობიექტების მფლობელი გახლდათ ი/მ “....” და ორივე ობიექტზე დაფიქსირებული საგადასახადო სამართალდარღვევის ფაქტები დაშვებული იყო მის მიერ, რაც დარღვევათა ერთობლიობასა და განმეორებითობას წარმოადგენს. სალარო-აპარატის არქონის ფაქტი დასტურდება ორივე ობიექტზე მომუშავე გამყიდველების მიერ ოქმში გაკეთებული შენიშვნებით.

კასატორის განმარტებით, ასევე არასწორია სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხისათვის სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში, რადგან “სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის “ლ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ინსპექცია გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 27 თებერვლის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 27 თებერვლის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 10 აპრილამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით და არსებობს ვარაუდი, რომ მას შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი განჩინების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ქ. თბილისის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 დეკემბრის განჩინება.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.