ბს-193-182(კ-07) 17 ოქტომბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

კასატორი – ზ. პ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები:

1. აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო

2. ქ. ბათუმის მერია

3. ქ. ბათუმის ადგილობრივი თვითმმართველობის ეკონომიკური პოლიტიკის ადგილობრივი სამსახური

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – ადმინისტრაციული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 24 ნოემბერს ზ. პ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების: აჭარის ა/რ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს, აჭარის ა/რ სოციალური დაცვის, შრომისა და დასაქმების ერთიანი სახელმწიფო ფონდის პროფესიული ორიენტაციისა და გადამზადების ცენტრის, აჭარის ა/რ ქ. ბათუმის მთავარი ეკონომიკური სამმართველოსა და აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიმართ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობისა და მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 2000 წლის 16 ნოემბერს გაიმარჯვა ტენდერში და 2000 წლის 30 ნოემბერს მასა და აჭარის ა/რ ქონების მართვის სამინისტროს წარმომადგენელს შორის დაიდო საიჯარო ხელშეკრულება ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹2-ში აჭარის ა/რ დასაქმების ერთიან სახელმწიფო ფონდთან არსებულ პროფესიული ორიენტაციისა და გადამზადების ცენტრის ბალანსზე რიცხულ ფართზე, რომლის ნარჩენი საბალანსო ღირებულება შეადგენდა 774 ლარს. აღნიშნული საიჯარო ხელშეკრულება დადებულ იქნა 5 წლის ვადით, ანუ 2005 წლის 30 ნოემბრამდე.

მოსარჩელის განმარტებით, შენობა იყო დანგრეული, წლების განმავლობაში გაპარტახებული და უკიდურესად ანტისანიტარულ მდგომარეობაში. შენობის აღდგენა და კეთილმოწყობა მიმდინარეობდა 6 თვის განმავლობაში, მის აღდგენასა და რესტავრაციაზე ხარჯები გაიღო მან და გარდა ამისა, იგი იხდიდა ამ პერიოდის საიჯარო ქირასაც 732 აშშ დოლარის ოდენობით, ანუ იმაზე უფრო მეტს, ვიდრე ღირდა 120 კვ.მ ფართი, რაზეც გაფორმებული იყო იჯარის ხელშეკრულება.

მოსარჩელის მოსაზრებით, 2000 წლის 30 ნოემბერს დადებული იჯარის ხელშეკრულების ამოქმედების თარიღის ათვლა უნდა დაიწყოს 2001 წლის 1 ივლისიდან, ანუ შენობის რესტავრაციის დამთავრების დღიდან, ხოლო ის ექვსი თვე უნდა ჩაითვალოს არა საიჯარო, არამედ ნარდობის ხელშეკრულებად, რომელიც რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 629-656-ე მუხლებით და მას უნდა აუნაზღაურდეს მის მიერ აღნიშნულ პერიოდში გაღებული თანხა – 11200 ლარი, რაც დასტურდება ხარჯთაღრიცხვისა და მიღება-ჩაბარების აქტებით.

გარდა აღნიშნული სამუშაოებისა, 2002 წელს მის მიერ ჩატარებულ იქნა სხვადასხვა სამუშაოები, კერძოდ, გადიახურა მთლიანად შენობა, გაკეთდა ვიტრაჟის დამცავი, ამოყვანილ იქნა საწყობის კედელი, რაზეც ასევე შედგა ხარჯთაღრიცხვა და აღნიშნულ სამუშაობზე გაწეული ხარჯების რაოდენობა გამოანგარიშებულ იქნა ექსპერტ-აუდიტის დასკვნით, რამაც სულ შეადგინა – 8 356 ლარი.

მოსარჩელის განმარტებით, მას მოპასუხეთა ბრალეულობით ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში არ უმუშავია 42 თვე, მისი საშუალო თვიური შემოსავალი იყო 1 204 ლარი, რამაც 42 თვის მანძილზე შეადგინა 52 568 ლარი.

სადავო ფართში 2002 წელს, როცა აჭარის ხელისუფლებამ გახსნა უფასო სასადილო, ხელისუფლება დაჰპირდა, რომ აუნაზღაურებდნენ შენობის რესტავრაციის ხარჯებს, მაგრამ დაპირება ხელისუფლებამ არ შეასრულა.

Yყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა 2000-2004 წლებში ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹2-ში მდებარე შენობაზე მის მიერ დადებული საიჯარო ხელშეკრულების და აღნიშნულ შენობასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობას, მოპასუხეებისათვის მის სასარგებლოდ 40 747 ლარის, მორალური ზიანისათვის - 50 000 ლარისა, სასამართლო და სხვა ხარჯებისათვის - 1500 ლარის დაკისრებას.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გამწესრიგებელ სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და უარი თქვა მოპასუხეების - აჭარის ქონების მართვის სამინისტროსა და აჭარის ა/რ სოციალური დაცვის, შრომისა და დასაქმების სამინისტროს წინააღმდეგ სარჩელზე იმ მოტივით, რომ მითითებული სამინისტროები გაუქმებულია და მათი უფლებამონაცვლეა აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო და ქ. ბათუმის მერიის მთავარი ეკონომიკური სამმართველო, მოსარჩელემ ასევე უარი თქვა საიჯარო ხელშეკრულებისა და ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობაზე, მორალური ზიანის ანაზღაურებაზე და საბოლოოდ მოითხოვა მოპასუხეებს მის სასარგებლოდ დაკისრებოდათ ქ. ბათუმში, .... ქ. ¹2-ში მდებარე შენობის რემონტზე მის მიერ გახარჯული თანხის – 40 747 ლარისა და სასამართლო და საადვოკატო მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურება.

მოგვიანებით მოსარჩელემ კვლავ დააზუსტა სასრჩელი და მოითხოვა მოპასუხეებისათვის დამატებით, მათი მოქმედების გამო მიუღებელი შემოსავლის ასანაზღაურებლად 52 568 ლარის დაკისრება.

მოპასუხე აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ სასარჩელო განცხადება არ ცნო და მიუთითა, რომ დავა მიმდინარეობდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიყენებულ ზიანზე, რასაც ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროსთან არანაირ კავშირში არ ჰქონდა. ამასთან, რადგან მოსარჩელემ თავის დროზე არ გაასაჩივრა საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტა, ამით იგი დაეთანხმა მის მოქმედებას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოპასუხე ითხოვდა მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის Yთქმას.

სასარჩელო განცხადება ასევე არ ცნეს ქ. ბათუმის მერიამ და ქ. ბათუმის მერიის მთავარი ეკონომიკური სამმართველოს წარმომადგენლებმაც, რომლებაც განმარტეს, რომ მოსარჩელემ ხელშეკრულების დადების დროსვე იცოდა თუU რა მდგომარეობაში იყო შენობა და ამაზე თავის დროზე პრეტენზია არ განუცხადებია, ხოლო შემდგომ მასთან საიჯარო ხელშეკრულება შეწყდა კანონის დაცვით, კერძოდ, მის მიერ საიჯარო ქირის გადაუხდელობის გამო. მოსარჩელეს მთელი ამ დროის განმავლობაში არანაირი პრეტენზია არ გამოუთქვამს და სარჩელის შეტანის დროისათვის კი გასული იყო ხანდაზმულობის 3-წლიანი ვადა, რის გამოც სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

ქ. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილებით ზ. პ-ის სასარჩელო განცხადება დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს და ქ. ბათუმის მერიის მთავარ ეკონომიკურ სამმართველოს ზ. პ-ის სასარგებლოდ დაეკისრათ მის მიერ შენობის რემონტზე გაწეული ხარჯების 19 556 ლარის ანაზღაურება, ხოლო სარჩელის დანარჩენ მოთხოვნებზე Eეთქვა უარი უსაფუძვლობის გამო.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ, ქ. ბათუმის ადგილობრივი თვითმმართველობის ეკონომიკური პოლიტიკის ადგილობრივმა სამსახურმა და ზ. პ-ემ.

აპელანტი აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანისას არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 598-ე მუხლი, რომელიც, მართალია, აწესრიგებს მეიჯარის ვალდებულებას, მოიჯარეს აუნაზღაუროს საიჯარო ქონების (მათ შორის - მიწის) მდგომარეობის გაუმჯობესებისათვის გაწეული კაპიტალური ხარჯები, მაგრამ ეს მუხლი ეხება მხოლოდ სასოფლო სამეურნეო მიწის იჯარას და კანონმდებლის მიერ ეს მუხლი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კერძო ნაწილის პირველი კარის მეექვსე თავში სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარის შესახებ, შეცდომით არის მოთავსებული. გარდა აღნიშნულისა, სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა ის, რომ სადავო ხელშეკრულების 4.3 მუხლის შესაბამისად, ,,Y..თუ მოიჯარის მიერ შესრულებულ გაუმჯობესებათა გამოყოფა საიჯარო ქონებისგან შეუძლებელია საიჯარო ქონების დაუზიანებლად, მათი ღირებულება მეიჯარის მიერ არ ანაზღაურდება».

აპელანტის განმარტებით, სასამართლო ასევე არასწორად დაეყრდნო პროფესიული ორიენტაციისა და გადამზადების ცენტრის დირექტორის, მ. კ-ის 2000 წლის 21 ნოემბრის ¹16/1 წერილს, რომლის შესაბამისად, თუ მხარეებს შორის დადებული საიჯარო ხელშეკრულება დაირღვეოდა მეიჯარის მიზეზით, ქონების მეპატრონე მთლიანად აუნაზღაურებდა რემონტზე გაწეულ ხარჯებს, ვინაიდან პროფესიული ორიენტაციისა და გადამზადების ცენტრი არ წარმოადგენდა ზ. პ-ესა და აჭარის ა/რ ქონების მართვის სამინისტროს შორის დადებული ხელშეკრულების მხარეს და მისი კანონსაწინააღმდეგო დაპირება, როგორც არარა აქტი, გამოცემული არაუფლებამოსილი ორგანოს მიერ, არ შეიძლებოდა გამხდარიყო ზ. პ-ის მხრიდან კანოინერი ნდობის საფუძველი; აღნიშნული დაპირება გაცემულია 2000 წლის 21 ნოემბერს, მაშინ როდესაც სადავო ხელშეკრულება დაიდო 2002 წლის 30 ნოემბერს და რომელმაც განსხვავებულად მოაწესრიგა აღნიშნული ურთიერთობა. A

აპელანტის მოსაზრებით, საქალაქო სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანისას უნდა დაყრდნობოდა არა ზემოაღნიშნულ წერილს, არამედ, ამ წერილის შემდეგ დადებულ ხელშეკრულებას, რომლის 3.4 მუხლის პირველი პქნუტის შესაბამისად, მოიჯარეა ვალდებული, მოუაროს იჯარით აღებულ ქონებას, საკუთარი ხარჯით ჩაატაროს კაპიტალური და მიმდინარე რემონტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ზ. პ-ემ ხელშეკრულებით თავად იკისრა საიჯარო ობიექტეზე კაპიტალური და მიმდინარე რემონტის ჩატარება და სასამართლომ არასწორად მიიჩნია ის ფაქტი დადგენილად, რომ თითქოს მეიჯარე იღებდა ვალდებულებას, აენაზღაურებინა კაპიტალური რემონტის ხარჯები, თუ სასამართლო ქონების მეპატრონედ მეიჯარეს გულისხმობდა. თუკი ეს ასე არ იყო, მაშინ გაუგებარია, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროსათვის, ზ. პ-ის სასარგებლოდ მის მიერ რემონტზე გაწეული ხარჯების დაკისრება. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ საიჯარო ხელშეკრულება შეწყდა მოიჯარე ზ. პ-ის ბრალით, მის მიერ საიჯარო ქირის გადაუხდელობის გამო.

აპელანტის განმარტებით, სასამართლომ ასევე არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მოსარჩელის მიერ დარღვეულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით განსაზღვრული ხელშეკრულებისათვის დადგენილი სამწლიანი ვადა. ასევე არ გაითვალისწინა ისიც, რომ მოსარჩელის მიერ დარღვეულია გაწეული ხარჯების ანაზღაურების მოთხოვნის წაყენებისათვის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი 6-თვიანი ხანდაზმულობის ვადა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 581-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ,,იჯარის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ქირავნობის ხელშეკრულების წესები», ამავე კოდექსის 573-ე მუხლი გაწეული ხარჯების ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნებისათვის ადგენს ხანდაზმულობის 6-თვიან ვადას და ამ ვადის ათვლა იწყება ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტიდან. კონკრეტულ შემთხვევაში სარჩელი ზ. პ-ის მიერ შეტანილ იქნა 2005 წლის 11 ნოემბერს, მაშინ როდესაც ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ მისთვის ცნობილი გახდა 2002 წლის მაისში.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა ქ. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

მეორე აპელანტი - ქ.ბათუმის ადგილობრივი თვითმმართველობის ეკონომიკური პოლიტიკის ადგილობრივი სამსახური სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ საქალაქო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 598-ე მუხლი, რომლის შესაბამისად: ,,მეიჯარე ვალდებულია მოიჯარეს აუნაზღაუროს საიჯარო ქონებაზე გაწეული აუცილებელი ხარჯები”, ვინაიდან მითითებული ნორმა ეხება მხოლოდ სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარას, ხოლო სადავო საკითხი - არასაცხოვრებელ ფართზე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საიჯარო ქონების მდგომარეობის გაუმჯობესებისათვის გაწეული კაპიტალური ხარჯების ანაზღაურებას.

2000 წლის 30 ნოემბერს გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულებით განისაზღვრა მოიჯარისა და მეიჯარის უფლებები და მოვალეობები, ხელშეკრულების 3.4 პუნქტის შესაბამისად, ,,მოიჯარე ვალდებულია მოუაროს იჯარით აღებულ ქონებას, საკუთარი ხარჯებით ჩაატაროს კაპიტალური და მიმდინარე რემონტი”. Aამავე ხელშეკრულების 4.3 პუნქტის შესაბამისად: ,,მოიჯარის საკუთრებაა საიჯარო ქონების მთელი ის გაუმჯობესებანი, რომელიც მან მოახდინა საკუთარი და მასთან გათანაბრებული სხვა სახსრებით და რომელთა გამოყოფა შეიძლება საიჯარო ქონების დაუზიანებლად.” ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ ,,მოიჯარის” მიერ შესრულებულ გაუმჯობესებათა გამოყოფა საიჯარო ქონებისგან შეუძლებელია საიჯარო ქონების დაუზიანებლად, მათი ღირებულება ,,მეიჯარის” მიერ არ ანაზღაურდება.

აპელანტის განმარტებით, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მათი მოსაზრება და არ გაითვალისწინა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლით (ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა) გათვალისწინებული ხანდაზმულობის ვადა, რადგანაც საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტა მოხდა 2002 წლის 1 ივლისიდან, აქედან გამომდინარე, A მოსარჩელის მიერ გაშვებულია გასაჩივრების 3-წლიანი ვადა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა ქ. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

Mმესამე აპელანტი – ზ. პ-ე სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა რომ საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რამაც გამოწვია საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღება.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა ქ. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 29 მარტის გადაწყვეტლების იმ ნაწილში გაუქმებას, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი სასარჩელო მოთხოვნები და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებით აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროსა და ქ. ბათუმის ადგილობრივი თვითმმართველობის ეკონომიკური პოლიტიკის ადგილობრივი სამსახურის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა; ზ. პ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქ. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 29 მარტის გადაწყვეტლება და ახალი გადაწყვეტილებით ზ. პ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა;

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 581-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, იჯარის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ქირავნობის ხელშეკრულების წესები, თუ 581-606-ე მუხლებით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

სამოქალაქო კოდექსის 548-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, მიმდინარე რემონტის ჩატარება, ჩვეულებრივ ევალება დაქმირავებელს. Mმას ასევე არ აქვს საცხოვრებელი სადგომის გადაკეთების ან რეკონსტრუქციის უფლება გამქირავებლის თანხმობის გარეშე.

სააპელაციო პალატის მითითებით, მართალია ზემოაღნიშნული კოდექსის 545-ე მუხლს 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, გამქირავებელი ვალდებულია დამქირავებელს აუნაზღაუროს ნივთზე გაწეული აუცილებელი ხარჯები, მაგრამ ზ. პ-თან დადებული ხელშეკრულების 3.4 პუნქტის 1-ლი აბზაცის მე-2 წინადადების მიხედვით, მოიჯარეც ვალდებულია საკუთარი ხარჯით ჩაატაროს კაპიტალური და მიმდინარე რემონტი. ასევე ამავე ხელშეკრულების 4.3 პუნქტის ბოლო წინადადების მიხედვით, იმ შემთხვევაში, თუ მოიჯარის მიერ შესრულებულ გაუმჯობესებათა გამოყოფა საიჯარო ქონებისაგან შეუძლებელია საიჯარო ქონების დაუზიანებლად, მათი ღირებულება მეიჯარის მიერ არ ანაზღაურდება.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის მიხედვით, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. ზ. პ-ემ იჯარის ხელშეკრულებით მიიღო ისეთი შენობა, რომელსაც კაპიტალური რემონტი სჭირდებოდა, მაგრამ მას ამის შესახებ რაიმე პრეტენზია არ განუცხადებია. სამოქალაქო კოდექსის 543-ე მუხლის თანახმად, თუ გაქირავებულ ნივთს აღმოუჩნდება ნაკლი ან წინასწარ გაუთვალისწინებელი საფრთხისაგან ნივთის დასაცავად საჭირო იქნება აუცილებელი ზომების მიღება, მაშინ დამქირავებელმა ამის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს გამქირავებელს.

სააპელაციო პალატის მითითებით კი, ასეთი პრეტენზია მოსარჩელეს არ განუცხადებია, ამდენად მეიჯარეს თავისი ვალდებულება არ დაურღვევია, რის გამოც არ არსებობს მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების ვალდებულება.

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. პ-ემ.

Kკასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა მხარეთა შორის არსებული საიჯარო ხელშეკრულების პუნქტები, სსკ-ის 581-ე, 548-ე, 545-ე, 543-ე მუხლები და არ გამოიყენა კანონები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 581-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, იჯარის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ქირავნობის ხელშეკრულების წესები, თუ 581-606-ე მუხლებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული. ამავე კოდექსის 532-ე მუხლის თანახმად, გამქირავებელი მოვალეა გადასცეს დამქირავებელს გაქირავებული ნივთი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სარგებლობისათვის ვარგის მდგომარეობაში და ქირავნობის მთელი დროის განმავლობაში შეინარჩუნოს ნივთის ეს მდგომარეობა. სამოქალაქო კოდექსის 533-ე მუხლის შესაბამისად, გამქირავებელმა უნდა გადასცეს დამქირავებელს უფლებრივად და ნივთობრივად უნაკლო ნივთი. მითითებული კოდექსის 534-ე მუხლის თანახმად, ნივთი უფლებრივად უნაკლოა, თუ მესამე პირს არ შეუძლია წაუყენოს დამქირავებელს მოთხოვნები ამ ნივთის გამო, ხოლო სამოქალაქო კოდექსის 541-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, თუ დაქირავებული ნივთი მთლიანად ან ნაწილობრივ გადაეცემა დამქირავებელს დაგვიანებით, ან თუ შემდგომში მას წაერთვა სარგებლობის უფლება, მაშინ დამქირავებელს შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე იმ ვადის დაცვის გარეშე, რაც გათვალისწინებულია ხელშეკრულების მოშლისათვის. უარი ხელშეკრულებაზე დაიშვება მხოლოდ მაშინ, თუ გამქირავებელი დამქირავებლის მიერ განსაზღვრულ ვადაში არ აღკვეთს სარგებლობისათვის ხელშემშლელ გარემოებებს. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად კი, ვადის განსაზღვრა არ არის საჭირო, თუ იმ გარემოებათა შედეგად, რომლებიც ხელშეკრულებაზე უარის თქმის საფუძველს იძლევა, დამქირავებელმა დაკარგა ინტერესი ამ ხელშეკრულებისადმი. საქმის მასალების საფუძველზე კი დადგენილად შეიძლება მივიჩნიოთ, რომ საიჯარო ფართი არა მოიჯარის ბრალით, მას წაერთვა 2002 წლის ზაფხულიდან.

კასატორის განმარტებით, ამავე დროს არაუფლებამოსილი პირი - ქ. ბათუმის მერიის ეკონომიკური სამმართველო 2003 წლის 1 სექტემბრის ¹1-07-18 ბრძანებით 2002 წლის 1 ივნისიდან, სრულიად უსაფუძვლოდ და უხეში კანონდარღვევით ცალმხრივად აუქმებს საიჯარო ხელშეკრულებას, რომლის მონაწილეც თვითონ არ იყო, რაც ფაქტობრივად გამოცემისთანავე არარა აქტია და მას არც რაიმე იურიდიული ძალა გააჩნია. ამასთან, კასატორს, როგორც ხელშეკრულების მონაწილე მხარეს, არავინ ატყობინებს წერილობით ხელშეკრულების მოშლის შესახებ. სამოქალაქო კოდექსის 355-ე მუხლის თანახმად კი, ხელშეკრულებიდან გასვლა ხდება ხელშეკრულების მეორე მხარისათვის შეტყობინებით.

სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივი შეფასების გარეშე დატოვა ის გარემოებაც, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ განმეორებითაც შელახა კასატორის უფლებები და მიაყენა მას ზიანი იმით, რომ კონკურსში გამარჯვებულ და მიღება-ჩაბარების აქტით გადაცემულ ქონებაზეც კი სრულიად უსაფუძვლოდ აღარ გაუფორმა იჯარის ხელშეკრულება, ისევ და ისევ უფასო სასადილოს გახსნის მოტივით.

კასატორის განმარტებით, ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო 2000 წლის 20 ნოემბერს, თავის არსით და პირობებით მთლიანად კაბალური იყო, ერთ მხარეს, სახელმწიფო ორგანოს ანიჭებდა უზომოდ დიდ სარგებელს და უფლებებს მეორე მხარის საზიანოდ, სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა მხარეთა შორის არსებული საიჯარო ხელშეკრულების 3.4 პუნქტი, მოიჯარის მიერ მიმდინარე და კაპიტალური რემონტის თავისი ხარჯით ჩატარების შესახებ, რადგანაც იგი მთლიანად ეწინააღმდეგება სამოქალაქო კოდექსის 545-ე მუხლს, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, გამქირავებელი ვალდებულია დამქირავებელს აუნაზღაუროს ნივთზე გაწეული აუცილებელი დანახარჯები, ასევე სამოქალაქო კოდექსის 598-ე მუხლს, რომლის მიხედვით მეიჯარე ვალდებულია მოიჯარეს აუნაზღაუროს საიჯარო ქონებაზე გაწეული აუცილებელი ხარჯები. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლი, რომლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს. ასევე სსკ-ის 55-ე, 62-ე მუხლების გამოყენებით ზემოაღნიშნული საიჯარო ხელშეკრულების 3.4 პუნქტი მთლიანად ბათილად უნდა ჩაითვალოს.

სასამართლომ არ გამოიყენა ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების 4.3 პუნქტის პირველი აბზაცი, რომლის თანახმად, მოიჯარის საკუთრებაა საიჯარო ქონების მთელი ის გაუმჯობესებანი, რომელიც მან მოახდინა საკუთარი და მასთან გათანაბრებული სხვა სახსრებით, ასევე 3.5 და 4.2 პუნქტი, რომლის თანახმად, საიჯარო ქონების გამოყენებით შექმნილი პროდუქცია, შემოსავალი, აგრეთვე ამ შემოსავლის ხარჯზე შეძენილი ქონება ეკუთვნის მოიჯარეს. სწორედ მოპასუხეთა ბრალის გამო საიჯარო ქონების გამოუყენებლობით ვერ მიიღო კასატორმა 4.2 პუნქტით გათვალისწინებული სარგებელი (მიუღებელი შემოსავალი), რაც მოთხოვნილ იქნა კიდეც სასამართლო წესით.

კასატორის განმარტებით, მათთვის გაუგებარია საპროცესო უფლებამონაცვლეობაზე და საქმის განხილვაში მესამე პირების მონაწილეობა-არმონაწილეობაზე, კერძოდ თავის დროზე, მერია გამოცხადდა არასათანადო მოპასუხედ (სრულიად უსაფუძვლოდ), ასევე პროფორიენტაციის და გადამზადების ცენტრის ნაცვლად, როგორც უზურფრუქტუარი (ქონების მეპატრონე) და სადავო სამართალურთიერთობის მონაწილე, ლიკვიდაციის შემდეგ საქმეში არ მოხდა მისი უფლებამონაცვლის ჩართვა, ასევე გაუგებარია რა საპროცესო ნორმის საფუძველზე ჩაება სააპელაციო სასამართლოში ქ. ბათუმის ადგილობრივი თვითმმართველობის ეკონომიკური პოლიტიკის ადგილობრივი სამსახური, რომელიც მანამდე საქმის განხილვაში არ მონაწილეობდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 19.1 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული წარმოების საქმეებზე სასამართლო უფლებამოსილია საკუთარი ინიციატივითაც შეაგროვოს ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები არც პირველი ინსტანციის და მით უმეტეს, არც სააპელაციო სასამართლოს ყურადღება არ გაუმახვილებია და შეფასების გარეშე დატოვა საქმეში არსებული მასალებიდან გამომდინარე ფაქტობრივი გარემოებები, რომ 2000 წლის 30 ნოემბრის იჯარის ხელშეკრულებით კასატორს გადაეცა განადგურებული, სიმბოლურ ფასად შეფასებული (774 ლარი) 120 კვ.მ-ზე განთავსებული ქონება, რომელსაც ფაქტობრივად ჩაუტარდა აღდგენითი (სარეკონსტრუქციო) სამუშაოები და არა კაპიტალური რემონტი. საქმის მასალებიდან გამომდინარე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მთლიანად გაიზიარა პ-ის მიერ შენობის აღდგენა-რესტავრაციაზე 19 556 ლარის დახარჯვის ფაქტი. განმეორებით აუქციონის გამოცხადებისას 2004 წლის 5 აპრილს, შენობა საბალანსო ღირებულებით შეფასებული იყო უკვე 57 665 ლარად, ხოლო 120 კვ.მ ფართის კასატორის მიერ ჩატარებული აღდგენა-რესტავრაციის შემდეგ სარგებლობისათვის ვარგის მდგომარეობაში მოვიდა 290 კვ.მ-მდე ობიექტი რომლის საიჯარო ქირა უკვე განისაზღვრებოდა 2700 აშშ დოლარით ყოველთვიურად. იმდენად დიდი იყო გადაცემულ ფართზე კასატორის მიერ ჩატარებული გაუმჯობესებანი (სხვა მტკიცებულებები მესამე პირების მიერ ზემოაღნიშნული ფართის გაუმჯობესების ან რეკონსტრუქციის შესახებ საქმეში არ მოიპოვება), რომ მისი საბაზრო ღირებულება რამოდენიმე ათეულჯერ გაზრდა. ამ შემთხვევაში სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა სსკ-ის 987-ე მუხლი, რომლის მიხედვით: ,,1. პირს, რომელმაც შეგნებულად ან შეცდომით ხარჯები გასწია მეორე პირის ქონებაზე, შეუძლია მისგან მოითხოვოს თავისი დანახარჯების ანაზღაურება, თუ მეორე პირი ამით გამდიდრდა;

2. გამდიდრების არსებობა განისაზღარება იმ მომენტით, როცა მოვალეს უბრუნდება თავისი ნივთი, ან იგი ღირებულების გაზრდის შედეგად სხვაგვარად იღებს სარგებელს.»

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ ასევე დარღვეულია სსკ-ის 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, კერძოდ, გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული იმ მტკიცებულებებზე, რომლებსაც ემყარებოდა სასამართლოს დასკვნები და იმ კანონებზე რომლითაც ხელმძღვანელობდა სასამართლო. სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია (ფაქტობრივი შეფასების გარეშე დატოვა) აპელანტის, ზ. პ-ის სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნაზე - მიუღებელი შემოსავლის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. სამოქალაქო კოდექსის 408-ე და 411-ე მუხლების, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 207-209-ე მუხლების შესაბამისად, ძირითად სასარჩელო მოთხოვნასთან ერთად, ზ. პ-ის მოთხოვნა იყო მოპასუხეებს დამატებით მიუღებელი შემოსავლის ასანაზღაურებლად დაკისრებოდათ 52 568 ლარი, რადგანაც პირველი ინსტანციის სასამართლოში მიუღებელი შემოსავლის დასაბუთებულად, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი იყო შემდეგი მტკიცებულებები: საბანკო-საკრედიტო ხელშეკრულებები, პროცენტის გადახდის ქვითრები, საგადასახადო ინსპექციის მიერ აკინძული ზონარგაყრილი და დამოწმებული ინდმეწარმის შემოსავლების ჟურნალი, ასევე ხელშეკრულებები ფიზიკურ პირებთან მათზე ნარდობის თანხების გადახდის შესახებ, რომლებმაც სასამართლოზე დაკითხვისას დაადასტურეს ეს ფაქტები. ამის შემდეგ გაუგებარია, სხვა რა სათანადო მტკიცებულება იყო კიდევ საჭირო.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. პ-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო საქმეზე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული ფორმებით მართვის (გადაცემის) საკონკურსო კომისიის 2000 წლის 6 ნოემბრის ¹4 სხდომის ოქმის საფუძველზე, აჭარის ა/რ დასაქმების ერთიან ფონდთან არსებული პროფესიული ორიენტაციისა და გადამზადების ცენტრის ბალანსზე რიცხული ფართი 120 კვ/მ-ის ოდენობით, მდებარე .... ქ. ¹2-ში, იჯარით გადაეცა ზაურ ბაქსაძეს.

იმავე წლის 22 ნოემბერს აჭარის ა/რ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს სამართლებრივი და მეთოდოლოგიური უზრუნველყოფის განყოფილებასა და ზ. პ-ეს შორის გაფორმდა საიჯარო ხელშეკრულება, რომლის მოქმედების ვადაც განისაზღვრა 2000 წლის 30 ნოემბრიდან 2005 წლის 30 ნოემბრამდე.

ქ. ბათუმის მერიის მთავარი ეკონომიკური სამმართველოს 2003 წლის 1 სექტემბრის ბრძანებით, 2002 წლის 1 ივლისიდან გაუქმებულად ჩაითვალა აჭარის ა/რ სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოსა და ზ. პ-ეს შორის 2000 წლის 30 ნოემბერს გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულება. ხელშეკრულების გაუქმების საფუძვლად ქ. ბათუმის მერიის მთავარმა ეკონომიკურმა სამმართველომ მიუთითა იჯარით გადაცემულ ფართზე მარტოხელა, უმწეო მდგომარეობაში მყოფი პენსიონერებისა და ინვალიდებისათვის უფასო სასადილოს მოწყობის აუცილებლობა.

საკასაციო სასამართლო ხაზგასმას აკეთებს იმ გარემოებაზე, რომ ზ. პ-ეს სააპელაციო სასამართლოში დავის საგნად არ უქცევია ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის კანონიერება, რის გამოც საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, იმსჯელოს ხელშეკრულების შეწყვეტის კანონიერი საფუძვლების არსებობაზე. უფრო მეტიც, 2004 წლის 6 მაისს ზ. პ-ემ კვლავ მიიღო მონაწილეობა კონკურსში და ქ. ბათუმის მერიის მთავარი ეკონომიკური სამმართველოს 2004 წლის 6 მაისის ¹1-07-50 ბრძანებით განისაზღვრა, კონკურსში გამარჯვებულად გამოცხადებულ ზ. პ-ესთან აჭარის ა/რ სოციალური დაცვის შრომისა და დასაქმების სამინისტროს დასაქმების ერთიანი სახელმწიფო ფონდის პროფესიული ორიენტაციისა და გადამზადების ცენტრის ბალანსზე რიცხული 300კვ/მ ფართის იჯარით გადაცემა. ზ. პ-ესთან იჯარის ხელშეკრულება არ გაფორმებულა, რისი კანონიერებაც ასევე ვერ იქცევა საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგნად, მოთხოვნის არარსებობის გამო.

საკასაციო სასამართლო არსებით ყურადღებას მიაქცევს დავის საგანს და განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის საგნად იქცა გაწეული კაპიტალური რემონტის ხარჯებისა და მიუღებელი შემოსავლების ანაზღაურება.

საკასაციო სასამართლოში მოწვეულმა ზ. პ-ის წარმომადგენელმა, სასამართლოს მითითების საფუძველზე, დაადასტურა ზემოაღნიშნული მოთხოვნების არსებობის ფაქტი (იხ. სხდომის ოქმი) და განმარტა, რომ მისი მარწმუნებელი ითხოვს გაწეული კაპიტალური რემონტის ხარჯებისა და მიუღებელი შემოსავლების ანაზღაურებას.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლოს უფლება არა აქვს, მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა.

მითითებული მუხლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო მოკლებულია პროცესუალურ უფლებამოსილებას იმსჯელოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრულ ზიანის ანაზღაურების სხვა რომელიმე საფუძველზე, გარდა მოთხოვნაში წარმოდგენილი საფუძვლებისა.

რაც შეეხება მოთხოვნაში წარმოდგენილ პირველ საფუძველს, გაწეული კაპიტალური რემონტის ხარჯების ანაზღაურებას, საკასაციო სასამართლო მითითებულ მოთხოვნას მიიჩნევს ხანდაზმულად და თვლის, რომ არ არსებობს მისი საფუძვლიანობის შემოწმების აუცილებლობა. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65¹-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სამოქალაქო სამართლებრივი ხელშეკრულების დადებისას გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისი ნორმები.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 581-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, იჯარის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ქირავნობის ხელშეკრულების წესები თუ 581-606-ე მუხლებით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის I და მე-2 ნაწილები ადგენს რა სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადებს, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილით ცალკეულ შემთხვევაში შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს ხანდაზმულობის სხვა ვადებიც. როგორც მითითებული ნორმის ანალიზი ცხადყოფს, მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს ზოგადი ვადები, კანონი შეიძლება ითვალისწინებდეს სპეციალურ ვადებსაც, რაც განპირობებულია ამა თუ იმ სამართლებრივი ურთიერთობის სპეციფიკურობით და იმ გარემოებით, რომ ზოგ შემთხვევაში სადავო გარემოების სრულად და უტყუარად დადგენა შესაძლებელია დროის შედარებით მცირე ფარგლებში. მოთხოვნის სპეციალური ხანდაზმულობის ვადას ადგენს სამოქალაქო კოდექსის 573-ე მუხლი. მითითებული მუხლის I ნაწილის შესაბამისად, გაქირავებული ნივთის შეცვლის ან გაუარესების გამო გამქირავებელს უფლება აქვს, მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება, ხოლო დამქირავებელს უფლება აქვს, წაუყენოს მას პრეტენზია გაწეული ხარჯების ანაზღაურების თაობაზე ექვსი თვის განმავლობაში, ხოლო ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით, ზიანის ანაზღაურების გამო, გამქირავებლის მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის დენა იწყება გაქირავებული ნივთის დაბრუნების მომენტიდან, ხოლო დამქირავებლის მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის _ ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტიდან.

მითითებული მუხლი ნივთის შეცვლის ან გაუარესების შემთხვევაში აწესებს ზიანის ანაზღაურებაზე როგორც დამქირავებლის, ასევე გამქირავებლის მოთხოვნის სპეციალურ ვადას. ამდენად, აღნიშნული ნორმა ქირავნობის შეთანხმებიდან წარმოშობილი ვალდებულებებით _ სამართლებრივი ურთიერთობის დარღვევის მხოლოდ ორ _ გაქირავებული ნივთის შეცვლის ან გაუარესების შემთხვევისას ადგენს მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადებს. ამ ნორმის განმარტებისას მხედველობაშია მისაღები მისი მეორე ნაწილიც, რომელიც განსაზღვრავს პირველ ნაწილში მითითებული ხანდაზმულობის ვადის დენის დაწყების მომენტს და აწესებს, რომ დამქირავებლის მოთხოვნის ხანდაზმულობის (და არა საპრეტენზიო) ვადის დენა იწყება ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტიდან.

დადგენილია, რომ ზ. პ-ემ 2004 წლის 6 მაისს კვლავ მიიღო კონკურსში მონაწილეობა, რაც უდავო დასტურია იმისა, რომ მითითებული თარიღისათვის მისთვის ცნობილი იყო ხელშეკრულების შეწყვეტის ფაქტი. სარჩელი ზ. პ-ის მიერ სასამართლოში აღძრულია 2005 წლის 24 ნოემბერს, რაც საკასაციო სასამართლოს აძლევს საფუძველს მიიჩნიოს, რომ კასატორმა გაუშვა სამოქალაქო კოდექსის 573-ე მუხლით განსაზღვრული მოთხოვნის 6-თვიანი ვადა. იმავე სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია, უარი თქვას მოქმედების შესრულებაზე.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლების არსებობის მიუხედავად, მოთხოვნა ხანდაზმულია, რაც უნდა იქცეს ზ. პ-ის სარჩელზე უარის თქმის საფუძვლად.

რაც შეეხება ზ. პ-ის მოთხოვნას მიუღებელი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისად, მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. ამდენად, მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც შეიძლებოდა დამდგარიყო სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალური განვითარების შემთხვევაში. მიუღებელი შემოსავალი წარმოადგენს სავარაუდო შემოსავალს, რომელიც შეიძლება მიეღო პირს. ამასთან მტკიცება იმისა, თუ რამდენად მოსალოდნელი იყო მისი მიღება და რა იქნებოდა შემოსავლის სავარაუდო ოდენობა, წარმოადგენს კასატორის ვალდებულებას. საგულისხმოა, რომ ამ სახის მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის, რაც სასამართლოს აძლევს საფუძველს, მოთხოვნა მიიჩნიოს დაუსაბუთებლად და აღნიშნული მოტივით უარი უთხრას კასატორის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე და იმის გათვალისწინებით, რომ საკასაციო სასამართლო არ ცვლის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილს, მიაჩნია, რომ არ არსებობს საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების გამოტანის პროცესუალური აუცილებლობა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ზ. პ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. ძალაში დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.