¹ბს-210-200(კ-06) 16 იანვარი, 2007წ.

თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე)

ლალი ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

სხდომის მდივანი _ ლანა ჭანტურია

კასატორი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექცია, წარმომადგენელი გ. ხ-ა (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს “....”, დირექტორი დ. ბ-ე, წარმომადგენელი რ. გ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 თებერვლის განჩინება

დავის საგანი _ საგადასახადო შემოწმების აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2005 წლის 8 სექტემბერს ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა შპს “....” დირექტორმა დ. ბ-ემ მოპასუხე ფოთის საგადასახადო ინსპექციის ოზურგეთის განყოფილების მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ოზურგეთის საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტის იმ ნაწილის ბათილად ცნობა, რომლითაც შპს “....” დარიცხული თანხა შეადგენდა 27 825 ლარს.

მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

2003 წლის 20 მარტს ოზურგეთის საგადასახადო ინსპექციამ, ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების მიზნით, შეამოწმა შპს “....”. ვინაიდან შემოწმების დროს ადგილზე არ აღმოჩნდა საბუღალტრო ჩანაწერები, საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომლებმა მიახლოებით განსაზღვრეს ბიუჯეტისათვის დამალული გადასახადისა და საურავის ოდენობა, რამაც შეადგინა 27 825 ლარი. შემოწმების მასალები გადაეცა ჩოხატაურის პროკურატურას, სადაც დ. ბ-ის მიმართ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე. გამოძიებისას საქმეზე დაინიშნა საბუღალტრო რევიზია, რომელმაც დაადგინა, რომ ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების თვალსაზრისით, დანაკლისს შეადგენდა მხოლოდ 2 873 ლარი. დ. ბ-ე სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიეცა, მსჯავრი დაედო სისხლის სამართლის კოდექსის 204-ე მუხლით და სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით გადასახდელად დაეკისრა 2 873 ლარის გადახდა. იმის გამო, რომ დ. ბ-ეს ბრალი წარედგინა საბუღალტრო რევიზიის შემდეგ, საგადასახადო ინსპექციის თანამშრომლების მიერ გამოანგარიშებული 27 825 ლარი განაჩენში არ აისახა. მიუხედავად განაჩენის არსებობისა, ოზურგეთის საგადასახადო ინსპექციას შპს “....” ბარათზე დარიცხული ჰქონდა 27 825 ლარი, რაც გამოძიების დროს ჩატარებული საბუღალტრო რევიზიის შედეგებით არასწორად იყო მიჩნეული (ს.ფ. 4-5, 48).

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 26 სექტემბრის განჩინებით არასათანადო მოპასუხე ფოთის საგადასახადო ინსპექციის ოზურგეთის განყოფილება შეიცვალა სათანადო მოპასუხით _ ფოთის საგადასახადო ინსპექციით და საქმე განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა ფოთის საქალაქო სასამართლოს (ს.ფ. 31-32).

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 4 ნოემბრის სხდომაზე მოპასუხე ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ სარჩელს ცნობდა და განმარტა, რომ საგადასახადო ინსპექციამ შემოწმების დროისათვის არსებული მასალების საფუძველზე შპს “....” დირექტორს _ დ. ბ-ეს გადასახდელად დააკისრა 27 825 ლარი. მოგვიანებით, პროკურატურამ დაადგინა, რომ დ. ბ-ეს გადასახდელად უნდა დაკისრებოდა 2 873 ლარი. მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენის დადგენილებით ნაწილში არ იყო მითითებული სადავო საგადასახადო აქტის ბათილად ცნობაზე, რომლითაც მოსარჩელეს გადასახდელად დაეკისრა 27 825 ლარი. საგადასახადო ინსპექციას არ ჰქონდა დარიცხული თანხის შემცირების უფლება, რის გამოც მათ მოსარჩელეს განუმარტეს, რომ მიემართა სასამართლოსათვის (ს.ფ. 48-49).

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ოზურგეთის საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 20 მარტის შპს “....” შემოწმების აქტის ის ნაწილი, რომლითაც საზოგადოებაზე დარიცხული თანხა აღემატებოდა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს მიერ 2004 წლის 5 სექტემბრის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილ, გადასახდელად დაკისრებულ თანხას _ 2873 ლარს.

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი იყო საქმე მორიგებით დაემთავრებინა ან ეცნო სარჩელი, თუ ეს არ ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს კანონმდებლობას. ამ შემთხვევაში მოპასუხის მიერ სარჩელის ცნობა არ ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილ მოთხოვნებს, რის გამოც მოსარჩელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილებულიყო (ს.ფ. 50-52).

საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

აპელანტის მითითებით, ფოთის საქალაქო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დააფუძნა საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენლის მიერ სარჩელის ცნობას, რაც არასწორი იყო. საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენელმა ცნო არა შემოწმების აქტის გაუქმების მოთხოვნა, არამედ დაეთანხმა სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებულ განაჩენს, რაც ნიშნავდა განაჩენით დ. ბ-ის 2873 ლარის დაკისრების ფაქტის აღიარებას და არა სარჩელის ცნობას. საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენელს კიდეც რომ ეცნო სარჩელი, სასამართლოს მასზე არ უნდა დაემყარებინა გადაწყვეტილება, რადგან უნდა გამოერკვია, საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენელმა ხომ არ დაარღვია საგადასახადო კოდექსის 52-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის მოთხოვნა, რომლის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოები ვალდებულნი არიან, დაიცვან გადასახადის გადამხდელთა უფლებები და სახელმწიფოს ინტერესები. აპელანტის მოსაზრებით, სასამართლომ, იმის გამო, რომ გადაწყვეტილება დააფუძნა სარჩელის ცნობას, არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და შედეგად მიიღო უკანონო გადაწყვეტილება.

აპელანტის მითითებით, ამ შემთხვევაში განაჩენის გამომტან სასამართლოს არ განუხილავს შპს “....” საგადასახადო შემოწმების აქტი. ჩოხატაურის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 6 სექტემბრის განაჩენით დ. ბ-ეს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა დაეკისრა სისხლის სამართლის კოდექსის 204-ე მუხლის (საბუღალტრო წიგნის წარმოების წესის დარღვევა) და 218-ე მუხლის (გადასახადისათვის თავის არიდება) მიხედვით. მას ამავე განაჩენით საგადასახადო ინსპექციის სასარგებლოდ დაეკისრა 2 285 ლარი. სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია საგადასახადო შემოწმების აქტზე. ამიტომ უსაფუძვლო იყო მოსარჩელის მტკიცება, რომ განაჩენით მოხდა საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული 27 825 ლარის 2 873 ლარამდე შემცირება. გარდა ამისა, განაჩენით დ. ბ-ეს პასუხისმგებლობა პირადად დაეკისრა, მაშინ როდესაც შემოწმების აქტის საფუძველზე საგადასახადო ვალდებულება შპს “....” დაეკისრა. ამდენად, აპელანტის მოსაზრებით, ფოთის საქალაქო სასამართლოს არსებითად უნდა განეხილა საგადასახადო შემოწმების აქტი და მხოლოდ აღნიშნულის საფუძველზე ემსჯელა მის კანონიერებაზე (ს.ფ. 56-57).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 თებერვლის განჩინებით ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების მოტივები მდგომარეობს შემდეგში:

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ოზურგეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტის თანახმად, შპს “....” შემოწმების შედეგად დაეკისრა: ძირითადი გადასახადი 13 307 ლარი, საურავი _ 14 853 ლარი, მთლიანობაში _ 27 825 ლარი. აღნიშნულ ფაქტზე 2003 წლის 31 მარტს ჩოხატაურის პროკურატურაში აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე დანაშაულისათვის, რაც გათვალისწინებული იყო სისხლის სამართლის კოდექსის 204-ე მუხლით. გამოძიების პროცესში შპს “....” ჩატარდა საბუღალტრო რევიზია და 2003 წლის 20 მაისს შედგა აქტი, რომლის მიხედვით შპს “....” სახელმწიფო ბიუჯეტს დაუმალა 2873 ლარი. სასამართლომ საქმეზე ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ საგამოძიებო ორგანოების მიერ გაზიარებულ იქნა 2003 წლის 20 მაისს ჩატარებული რევიზიით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, რის შემდეგაც შპს “....” დირექტორს _ დ. ბ-ეს წარედგინა ბრალი და საქმე საბრალდებო დასკვნით წარიმართა სასამართლოში. ჩოხატაურის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 5 სექტემბრის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დ. ბ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ, სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 204-ე მუხლით და მიესაჯა ჯარიმა 200 ლარის ოდენობით. მასვე ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 2285 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “გ” პუნქტის თანახმად, დამტკიცებას არ საჭიროებდა ფაქტები იმის შესახებ, ჰქონდა თუ არა მოქმედებას ადგილი და ჩაიდინა თუ არა ეს მოქმედება ამ პირმა, რაც დადგენილი იყო სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი, კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, როცა საქმეს იხილავდა სასამართლო ამ პირის მოქმედების სამოქალაქო-სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილი იყო განაჩენი. კანონის აღნიშნული ნორმის მიხედვით, მხარეები თავისუფლდებოდნენ მტკიცებულებათა წარდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებიც უკვე დამტკიცებული იყო, მათ შორის, კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს “....” დირექტორის _ დ. ბ-ის სასარჩელო მოთხოვნა ოზურგეთის საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტის იმ ნაწილის ბათილად ცნობის შესახებ, რომლითაც დარიცხული თანხა აღემატებოდა განაჩენით დადგენილ, გადასახდელად დაკისრებულ თანხას _ 2 873 ლარს, საფუძვლიანი იყო (ს.ფ. 74-79).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოში დაბრუნება.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტი, რადგან ჩოხატაურის რაიონულ სასამართლოს არ განუხილავს შპს “....” საგადასახადო შემოწმების აქტი. განაჩენით დ. ბ-ეს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა დაეკისრა სისხლის სამართლის კოდექსის 204-ე მუხლის (საბუღალტრო წიგნის წარმოების წესის დარღვევა) და 218-ე მუხლის (გადასახადისათვის თავის არიდება) მიხედვით. მას ასევე საგადასახადო ინსპექციის სასარგებლოდ დაეკისრა 2 285 ლარი. სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია საგადასახადო შემოწმების აქტზე. ამიტომ უსაფუძვლო იყო მოსარჩელის მხრიდან იმის მტკიცება, რომ განაჩენით მოხდა საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული 27 825 ლარის 2 873 ლარამდე შემცირება. პირიქით, გაირკვა, რომ შპს “....” არ წარმოებდა ბუღალტრული აღრიცხვა და ხდებოდა გადასახადების გადახდისაგან თავის არიდება, რითაც დადასტურდა საგადასახადო შემოწმების აუცილებლობა და მართებულობა. გარდა ამისა, დ. ბ-ეს აღნიშნული დარღვევებისათვის პირადად დაეკისრა პასუხისმგებლობა, მაშინ როდესაც შემოწმების აქტის საფუძველზე საგადასახადო ვალდებულება შპს “...” დაერიცხა. აქედან გამომდინარე, დაუსაბუთებელი იყო განაჩენის საფუძველზე საგადასახადო შემოწმების აქტის ბათილად ცნობა (ს.ფ. 84-85).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების გამოკვლევის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 თებერვლის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეზე დადგენილია:

2003 წლის 20 მარტს ოზურგეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ შეამოწმა შპს “...” (დირექტორი დ. ბ-ე) საგადასახადო კანონმდებლობის დაცვისა და ბიუჯეტთან ანგარიშწორების საკითხი. აღნიშნულზე შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, რომლითაც შპს “....” დამატებით გადასახდელად დაერიცხა 28 250 ლარი, მათ შორის, ძირითადი თანხა _ 13 397 ლარი, სანქცია-საურავი _ 14 853 ლარი;

საგადასახადო შემოწმების შემდგომ ჩოხატაურის რაიონის პროკურატურაში აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე დ. ბ-ის მიმართ სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლის პირველი ნაწილითა და 204-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნებით;

გამოძიების პროცესში ჩოხატაურის რაიკოოპერატივის მთავარმა ბუღალტერმა ჩოხატაურის გამომძიებლის წერილობითი დავალების შესაბამისად, როგორც მოწვეულმა სპეციალისტმა, მოახდინა შპს “...” საბუღალტრო დოკუმენტებისა და გამოძიებაში წარდგენილი დოკუმენტების შესაბამისად შპს “....” მიერ 1999-2003 წლის 1 მარტამდე დამზადებული პროდუქციის რეალიზაციის გაანგარიშება. აღნიშნულის შედეგად შედგა რევიზიის აქტი, რომლითაც დადგინდა, რომ 2003 წლის 1 მარტისათვის შპს “....” დანაკლისი ბიუჯეტის მიმართ შეადგენდა 2 873 ლარს;

ჩოხატაურის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 6 სექტემბრის განაჩენით დ. ბ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 204-ე მუხლით და საბოლოოდ შეეფარდა ჯარიმა 100 მინიმალური ოდენობით _ 200 ლარი სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ; დ. ბ-ეს ჩოხატაურის რაიონული საგადასახადო ინსპექციის სასარგებლოდ დაეკისრა 2 285 ლარის ანაზღაურება. აღნიშნული განაჩენი არ გასაჩივრებულა და შევიდა კანონიერ ძალაში;

ოზურგეთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 20 მარტის საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე შპს “....” გადასახადის გადამხდელის ბარათზე ერიცხება აქტში გათვალისწინებული თანხა, განაჩენში მითითებული 2 285 ლარის გამოკლებით, სულ 27 825 ლარი.

სადავო საგადასახადო შემოწმების აქტის კანონიერების საკითხი სააპელაციო სასამართლოს არსებითად არ შეუმოწმებია. სააპელაციო სასამართლომ სარჩელი საფუძვლიანად მიიჩნია მხოლოდ იმ მოტივით, რომ ჩოხატაურის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 6 სექტემბრის განაჩენს მოცემულ საქმეზე გააჩნია პრეიუდიციული ძალა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად. სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნულ მოსაზრებას საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად: მტკიცებას არ საჭიროებს ფაქტები იმის შესახებ, “ჰქონდა თუ არა მოქმედებას ადგილი და ჩაიდინა თუ არა მოქმედება ამ პირმა, რაც დადგენილია სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენით, როცა საქმეს იხილავს სასამართლო იმ პირის მოქმედების სამოქალაქო-სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილია განაჩენი”. ამდენად, ამ მუხლის მოთხოვნიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციულ საქმეზე პრეიუდიციული ძალა აქვს სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილ, კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილ შემდეგ ფაქტებს: ა. მოქმედების არსებობა-არარსებობის ფაქტს; ბ. პირის მიერ მოქმედების ჩადენის ფაქტს.

საგულისხმოა, რომ კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილ ყველა სხვა ფაქტს, მათ შორის, ფაქტს იმის თაობაზე, თუ რა ოდენობის ზიანი გამოიწვია მოქმედებამ, სამოქალაქო, ისევე როგორც ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში, პრეიუდიციული ძალა არა აქვს. ასევე საგულისხმოა, რომ პრეიუდიციული ძალა ადმინისტრაციულ საქმეზე საგამოძიებო ორგანოების აქტებით დადგენილ ფაქტებს არ გააჩნია.

მოცემულ შემთხვევაში ჩოხატაურის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 6 სექტემბრის განაჩენი არ ეხება ოზურგეთის საგადასახადო ინსპექციის 2003 წლის 20 მარტის შემოწმების აქტს და ამ აქტით შპს “....” სადავო თანხის დარიცხვას. აღნიშნულ განაჩენში ასევე არაა საუბარი სადავო აქტით დარიცხული თანხის შემცირებაზე. განაჩენით დგინდება მხოლოდ ის ფაქტი, რომ დ. ბ-ემ შპს “....” დირექტორად მუშაობის პერიოდში თავი აარიდა დიდი ოდენობით, კერძოდ, 2873 ლარის ოდენობით გადასახადის გადახდას. ამ შემთხვევაში ოდენობა დანაშაულებრივი ქმედების მაკვალიფიცირებელი ნიშანია, რამდენადაც გადაუხდელი გადასახადის დიდი ოდენობა სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის აუცილებელ პირობას წარმოადგენს და პრეიუდიციული ძალის მქონე ფაქტის მნიშვნელობა აქვს. იმავდროულად, განაჩენიდან არ ირკვევა, თუ რა კავშირშია მითითებული 2 873 ლარი საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხულ 27 825 ლართან, რომლისგან განთავისუფლებასაც შპს “....” მოითხოვს.

აქვე ნიშანდობლივია, რომ სისხლის სამართლის კოდექსის 218-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის შემადგენლობის (გადასახადისათვის თავის არიდება) ერთ-ერთ აუცილებელ ელემენტს წარმოადგენს განზრახვის არსებობა. ამის გამო გადასახადებისათვის თავის არიდება ყოველთვის არ იძლევა აღნიშნული დანაშაულის შემადგენლობას. ამას მხოლოდ იმ შემთხვევაში აქვს ადგილი, თუკი პირი განზრახ შეგნებულად არიდებს თავს საგადასახადო ვალდებულებას შემოსავლის (მოგების) დამალვის ან შემცირების გზით. მოცემულ შემთხვევაში განაჩენით ასევე არ იკვეთება 27 825 ლართან მიმართებაში მოსარჩელის ბრალის საკითხი.

ასევე ნიშანდობლივია, რომ მოცემულ შემთხვევაში კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენთან ერთად არსებობს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი _ საგადასახადო შემოწმების აქტი, რომელიც არავის გაუუქმებია და ძალაშია. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არსია პირის ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებისა და მოვალეობების დაწესება, შეცვლა, შეწყვეტა, დადასტურება. ამდენად, ადმინისტრაციულ აქტის ძალაში ყოფნა განაპირობებს შესაბამისი სამართლებრივი შედეგის არსებობას (“აწესებს, ცვლის, წყვეტს, ადასტურებს”) და ეს შედეგი აქტით მოწესრიგებულ სამართლებრივ ურთიერთობასთან მიმართებაში ნამდვილია, ვიდრე აღნიშნული აქტი ძალაშია. ჩოხატაურის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 6 სექტემბრის განაჩენის არსებობა ასევე არ გამორიცხავს საგადასახადო შემოწმების აქტის ნამდვილობას და არ წარმოადგენს მის გამაუქმებელ აქტს. აქედან გამომდინარე, მოცემული კონკრეტული სამართლებრივი ურთიერთობის შეფასება შეუძლებელია საგადასახადო შემოწმების აქტის სავალდებულო ძალის მხედველობაში მიუღებლად.

აღნიშნული საკითხი, თავის მხრივ, უკავშირდება სისხლის სამართლის საქმეთა განმხილველი სასამართლოს უფლებამოსილების საკითხს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების შეფასებასთან მიმართებაში. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სისხლის სამართლის საქმეთა განმხილველი სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, შეამოწმოს საგადასახადო შემოწმების აქტის კანონიერება, რამდენადაც სასამართლო უწყების შიგნით დარგობრივ სასამართლოთა ფუნქციის გამიჯვნის პრინციპის თანახმად, ერთი დარგის სასამართლოს ეკრძალება ჩაერიოს სხვა დარგის სასამართლოს იურისდიქციასა და საქმეებში. მოცემულ შემთხვევაში კი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებაზე უფლებამოსილი სასამართლოა მხოლოდ ადმინისტრაციული კატეგორიის საქმეთა განმხილველი სასამართლო. ამავე საკითხთზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2004 წლის 3 მაისის განჩინებაში განმარტებულია: თბილისის საოლქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა სააპელაციო პალატა “გასცდა მისი უფლებამოსილების ფარგლებს... ვინაიდან დავა... საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ინსპექციის 2000 წლის 14 ივნისის, 2001 წლის 6 დეკემბრისა და თბილისის კონტროლის პალატის 2000 წლის 31 ოქტომბრის შემოწმების აქტების საფუძვლიანობისა და კანონიერების საკითხის შესახებ განეკუთვნება ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსჯად დავათა კატეგორიას და უნდა განხილულიყო ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის ან კოლეგიის მიერ.”

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს, რომელმაც არსებითად უნდა განიხლოს და შეამოწმოს სადავო საგადასახადო შემოწმების აქტის კანონიერების საკითხი და მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 თებერვლის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.