ბს-218-212(კ-08) 24 ივლისი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე

მარიამ ცისკაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) _ ქ. თბილისის მერია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელეები): ე. წ-ი, ნ. ხ-ი

მოპასუხე სარჩელში _ საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაცია

მესამე პირები: 1. ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახური; 2. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის განჩინება

სარჩელის საგანი _ ქმედებების განხორციელების დავალება, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 23 დეკემბერს ე. წ-მა და ნ. ხ-მა სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების _ ქ. თბილისის მთავრობის, საქართველოს პრეზიდენტისა და საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციის მიმართ, მესამე პირებად კი მიუთითეს ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურსა და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურზე.

მოსარჩელეებმა აღნიშნეს, რომ საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობამ 1992 წლის 9 ოქტომბრის ¹983 დადგენილებით კოოპერატიული ბინათმშენებლობის წევრების წინაშე იკისრა ვალდებულება იმის შესახებ, რომ მშენებლობის ღირებულების გაძვირებით გამოწვეულ ფასთა სხვაობას აანაზღაურებდა რესპუბლიკის ბიუჯეტის ხარჯზე, ასევე დაუმთავრებელი კოოპერატიული სახლების მშენებლობას დაასრულებდა 1993-1995 წლებში. საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის ზემოაღნიშნული დადგენილების საფუძველზე, კოოპერატიული ბინათმშენებლობის წევრებმა უმოკლეს ვადაში დაფარეს საკუთარი ბინების მთლიანი სახარჯთაღრიცხვო ღირებულება. საქართველოს მთავრობის მიერ 1995 წლამდე ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, სახელმწიფომ აღნიშნული ვალდებულება “სახელმწიფო ვალის შესახებ” საქართველოს 1998 წლის 5 მარტის კანონის თანახმად, სახელმწიფო ვალად აღიარა.

მოსარჩელეებმა სარჩელში მიუთითეს, რომ “სახელმწიფო ვალის შესახებ” საქართველოს 1998 წლის 5 მარტის კანონის 48-ე მუხლის “ზ” პუნქტის შესაბამისად, საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 12 ოქტომბრის ¹592 ბრძანებულებით, საქართველოში კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობით წარმოქმნილი სახელმწიფო დავალიანების დაფარვის ხელშემწყობ ღონისძიებათა განხორციელების მიზნით, დამტკიცდა საქართველოში კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობით წარმოქმნილი სახელმწიფო დავალიანების დაფარვის ხელშემწყობ ღონისძიებათა განხორციელების პროგრამა. მოგვიანებით, “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, კოოპერატივის წევრებზე ერთჯერადი კომპენსაციის თანხების გაცემის სანაცვლოდ, საქართველოს მთავრობამ გადაწყვიტა მათზე სახელმწიფო და ადგილობრივი დაქვემდებარების საპრივატიზაციო სახელმწიფო ქონების (უძრავ-მოძრავი ქონება, სახელმწიფო წილი, აქციები, შენობა-ნაგებობები, დაუმთავრებელი კარკასები და სხვა) გაცემა, კერძოდ, მითითებული კანონის მე-12 მუხლში აღინიშნა, რომ კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულებების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით, 2001-2005 წლების ჩათვლით, საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს საქართველოს პრეზიდენტისათვის უნდა წარედგინა წინადადებები კოოპერატივის წევრებისთვის გარკვეული საპრივატიზაციო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის შესახებ, რომლის დროსაც ბინის სანაცვლოდ მისაღები საკომპენსაციო თანხა ჩაითვლებოდა გადაცემული სახელმწიფო ქონების ღირებულებად. ანალოგიური ცვლილებები განხორციელდა “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონშიც, რომლის შესაბამისად, კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულებების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით, 2001-2005 წლების ჩათვლით, ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებს დაევალათ საქართველოს პრეზიდენტისათვის კოოპერატივების წევრებისათვის საპრივატიზაციო ქონების (მიწის ფართობი) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის შესახებ წინადადებების მომზადება და წარდგენა, რომლის დროსაც ბინის სანაცვლოდ მისაღები საკომპენსაციო თანხა ჩაითვლებოდა გადაცემული მიწის ფართობების ღირებულებად.

მოსარჩელეებმა განმარტეს, რომ ზემოაღნიშნული კანონის შესაბამისად, ქ. თბილისის საკრებულომ 2001 წლის 12 დეკემბერს ¹10-6 გადაწყვეტილებით დაამტკიცა დაუმთავრებელი კოოპერატიული მშენებლობის წევრებზე საკომპენსაციო თანხების მიღების ნაცვლად, სახელმწიფო ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით გადაცემის წესი, რომლის შესაბამისად, დეტალურად იქნა განსაზღვრული ადმინისტრაციული ორგანოების, მათ შორის, ქ. თბილისის მერიის მიერ შესასრულებელი მოქმედებები. “2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” საქართველოს კანონითა და ქ. თბილისის 2005 წლის ბიუჯეტით საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროსა და შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოებს დაევალათ, კოოპერატიული ბინათმშენებლობის წევრებისათვის სახელმწიფო ვალის ანაზღაურების მიზნით, სახელმწიფო ქონებისა და მიწის ნაკვეთების გადაცემა.

მოსარჩელეთა მტკიცებით, 2003 წლის 5 ივნისს მოპასუხე ქ. თბილისის მთავრობის მიერ მიღებულ იქნა ¹08.38.185 დადგენილება, რომლის საფუძველზეც, კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობით წარმოქმნილი სახელმწიფო ვალის ნაწილობრივი ანაზღაურების მიზნით, დამტკიცდა საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის გადასაცემი მიწის ფართობების ნუსხა, დანართის შესაბამისად. განისაზღვრა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე გასანაწილებელი მიწის ნაკვეთების ადგილმდებარეობა. ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა მიწის ფართობების საზღვრებისა და მოცულობების დადგენა. ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 12 დეკემბრის ¹10-6 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული დებულების თანახმად, კოოპერატიული ბინათმშენებლობის წევრებისათვის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით სახელმწიფო ქონების (მიწის ნაკვეთების) გადაცემის საკითხს წყვეტდა საქართველოს პრეზიდენტი, თუმცა საქართველოს პრეზიდენტის მიერ გადაწყვეტილების მიღებამდე, ქ. თბილისის მთავრობა საქართველოს პრეზიდენტს წარუდგენდა წინადადებებს გადასაცემი საპრივატიზაციო სახელმწიფო ქონების (მიწა) ადგილმდებარეობის, საერთო ფართისა და მისი ღირებულების, სახელმწიფო ქონების (მიწა) მიმღები პირის ან პირთა ჯგუფის მიმართ არსებული სახელმწიფო საშინაო ვალის (საკომპენსაციო თანხის) ოდენობის შესახებ, ასევე, საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (მიწა) მიმღები პირის ან პირთა ჯგუფის რეკვიზიტებს, რის შემდეგაც საქართველოს პრეზიდენტი საკითხს წყვეტდა საკუთარი მიხედულებისამებრ, კანონით დადგენილი წესით.

მოსარჩელეთა განმარტებით, ყოველივე ზემოაღნიშნულის მიუხედავად, მოპასუხე ქ. თბილისის მთავრობამ საქართველოს პრეზიდენტს არ წარუდგინა შესაბამისი წინადადებები მოსარჩელეთათვის გადასაცემი მიწის ნაკვეთების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით განკარგვის საკითხის გადასაწყვეტად.

მოსარჩელეებმა აღნიშნეს, რომ საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციამ არაერთხელ მიმართა ქ. თბილისის მერიასა და ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურს ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 12 დეკემბრის ¹10-6 გადაწყვეტილების, ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილებისა და ქ. თბილისის პრემიერის 2003 წლის 30 ივნისის ¹624 განკარგულების შესრულების მიზნით.

მოსარჩელეებმა განმარტეს, რომ ქ. თბილისის მერია წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელსაც ევალებოდა ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 12 დეკემბრის ¹10-6 გადაწყვეტილებისა და ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების მოთხოვნათა შესასრულებლად, საქართველოს პრეზიდენტისათვის წარსადგენად საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრებზე პირდაპირი მიყიდვის ფორმით მიწის ნაკვეთების გადაცემაზე საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულების პროექტის შემუშავება. მოცემულ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული დავის საგანს წარმოადგენდა ქ. თბილისის მერიის უმოქმედობა. ამ მოპასუხეს კანონმდებლობით ეკისრებოდა მოქმედების განხორციელების ვალდებულება. ქ. თბილისის მთავრობის მიერ მისთვის კანონით დაკისრებულ ვალდებულებათა შეუსრულებლობა ზღუდავდა მოსარჩელეთა უფლებას და აყენებდა მათ ზიანს, რაც გამოიხატებოდა იმაში, რომ მოსარჩელეები ვერ იღებდნენ კუთვნილი საკომპენსაციო თანხის შესაბამის ქონებას. ამდენად, ქ. თბილისში, ...., მე-7 კვარტალში, ყოფილი მე-14 კორპუსის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მიწის ნაკვეთების პირდაპირი მიყიდვის წესით მიღება მოსარჩელეთა კანონიერ უფლებას წარმოადგენდა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებმა _ ე. წ-მა, რომელიც წარმოადგენდა ¹627 საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრს და ნ. ხ-მა, რომელიც იყო ¹624 საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრი, მოითხოვეს: საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციას დავალებოდა, მიწის ფართობების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის საკითხის გადასაწყვეტად, ქ. თბილისის მთავრობისათვის შესაბამისი დოკუმენტაციის წარდგენა; ქ. თბილისის მთავრობისათვის მოსარჩელეებზე მიწის ფართობების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის საკითხის გადასაწყვეტად წინადადებების მომზადების დავალება; საქართველოს პრეზიდენტისათვის დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელების დავალება კანონით დადგენილ ფარგლებში და ქ. თბილისის მთავრობის მიერ მომზადებული და წარდგენილი აქტის საფუძველზე, სარჩელში მითითებული მიწის ნაკვეთების მოსარჩელეებისათვის პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 15 თებერვლის საოქმო განჩინებით ზემოაღნიშნული სარჩელი დასაშვებად იქნა ცნობილი ნაწილობრივ, კერძოდ, მოსარჩელეთა მოთხოვნა საქართველოს პრეზიდენტისათვის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების შესახებ, დაუშვებლად იქნა მიჩნეული.

2006 წლის 18 აპრილს მოსარჩელეებმა ნ. ხ-მა და ე. წ-მა კიდევ ერთი სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო მოთხოვნების ოდენობის გადიდების შესახებ. მოსარჩელეებმა განმარტეს, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილებით ქ. თბილისის მთავრობის მიერ არარა აქტად იქნა აღიარებული მის მიერვე 2003 წლის 5 ივნისს მიღებული ¹08.38.185 დადგენილება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებმა პირვანდელ სასარჩელო მოთხოვნასთან ერთად, მოითხოვეს ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილების ბათილად ცნობა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 10 ივლისის საოქმო განჩინებით მოსარჩელეების _ ე. წ-სა და ნ. ხ-ის გაზრდილი სასარჩელო მოთხოვნა მიჩნეულ იქნა დასაშვებად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ე. წ-ისა და ნ. ხ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილება “კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობით წარმოქმნილი სახელმწიფო ვალის ნაწილობრივი ანაზღაურების მიზნით, საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის გადასაცემი მიწის ფართობების ნუსხის დამტკიცების შესახებ” ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების არარა აქტად აღიარების თაობაზე; მოპასუხეებს _ ქ. თბილისის მთავრობასა და საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციას დაევალათ კანონმდებლობით განსაზღვრული მოქმედებების განხორციელება _ ქ. თბილისში, ...., მე-7 კვარტალში, ყოფილი მე-14 კორპუსის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მიწის ნაკვეთების საჯარო რეესტრში სახელმწიფო საკუთრების უფლებით რეგისტრაციისა და შემდგომ მათი პირდაპირი მიყიდვის წესით მოსარჩელეებისათვის გადაცემის თაობაზე საქართველოს პრეზიდენტთან გადაწყვეტილების პროექტის წარდგენის მიზნით.

საქალაქო სასამართლომ სარჩელი ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილების ბათილად ცნობის თაობაზე, მიიჩნია დასაბუთებულად და განმარტა, რომ აღნიშნული დადგენილება მიღებული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი ადმინისტრაციული წარმოებისათვის გათვალისწინებული ნორმების უგულებელყოფით, ამასთან, არ არსებობდა ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების არარა აქტად გამოცხადების სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც სადავო აქტი წარმოადგენდა კანონსაწინააღმდეგო აქტს და უშუალო და პირდაპირ ზიანს აყენებდა მოსარჩელეთა კანონიერ ინტერესებს. საქალაქო სასამართლომ საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო აქტის მიღებისას (გამოცემისას) ქ. თბილისის მთავრობის მიერ არ ჩატარებულა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოება, რაც მითითებული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის “ი” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის მიზნით ადმინისტრაციული ორგანოს სავალდებულოდ შესასრულებელ საქმიანობას წარმოადგენდა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ იმ პირობებში, როცა ზემოხსენებული აქტის არარა აქტად გამოცხადება განხორციელდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით, მისი მომზადებისა და მიღებისას დაცული უნდა ყოფილიყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და მიღებისთვის დადგენილი ნებისმიერი წესი და პირობა, მათ შორის, ადმინისტრაციული წარმოების (საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება) ჩატარების კუთხით.

საქალაქო სასამართლომ საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილად მიიჩნია, რომ ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, საქართველოში კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობისა და მუნიციპალურ საწარმო ,,თბილტრანსში” ხელშეკრულებით მომუშავე მძღოლების ბინებით დაუკმაყოფილებლობის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით და ამ პირთა თანხმობისას სწორედ ადგილობრივი მმართველობის ორგანოები იყვნენ ვალდებული, 2001 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით, საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარედგინათ წინადადებები მათთვის გარკვეული საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (მიწის ფართობები) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის შესახებ, რომლის დროსაც ბინის სანაცვლოდ მისაღები საკომპენსაციო თანხა გადაცემული მიწის ფართობების ღირებულებად ჩაითვლებოდა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 12 ოქტომბრის ¹592 ბრძანებულებით, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები უფლებამოსილი იყვნენ, ტერიტორიული ერთეულების ბიუჯეტების ფორმირებისას გაეთვალისწინებინათ მათსავე ტერიტორიაზე კოოპერატიული ბინათმშენებლობების დაუმთავრებლობით გამოწვეული დავალიანების დასაფარად საჭირო სახსრები და განეხორციელებინათ შესაბამისი ღონისძიებები.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ მოქმედი კანონმდებლობით ზემოაღნიშნული საკითხის რეგულირებისას, სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი მმართველობის ორგანოთა უფლებამოსილებების პარალელურად, დადგენილ იქნა ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოთა იურისდიქციის ფარგლები და მათ კანონით დადგენილი წესით მიეცათ შესაბამისი მოქმედებების განხორციელების უფლება, მათ შორის, კოოპერატიული ბინათმშენებლობების დაუმთავრებლობისა და ,,თბილტრანსში” ხელშეკრულებით მომუშავე მძღოლების ბინებით დაუკმაყოფილებლობით წარმოშობილი ვალდებულების ნაწილობრივი ანაზღაურების მიზნით, მიწის ნაკვეთების პირდაპირი განკარგვის ფორმით გადაცემის წესის დადგენის და ამ წესის შესაბამისად, ზემოაღნიშნული პირებისათვის გადასაცემი სახელმწიფო ქონების (მიწის) ნუსხის დამტკიცების უფლება. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სწორედ აღნიშნულის შესაბამისად და შესასრულებლად, ქ. თბილისის საკრებულოს მიერ 2001 წლის 12 დეკემბერს მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ზემოაღნიშნული მიზნებისათვის შესაბამისი წესის დადგენის შესახებ, ხოლო ქ. თბილისის მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით დამტკიცდა კანონით გათვალისწინებულ პირთათვის გადასაცემი ქონების (მიწის) ნუსხა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ ქ. თბილისის მთავრობის მიერ ზემოაღნიშნული აქტის მიღება წარმოადგენდა კანონით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში მოქმედებას, რაც, თავის მხრივ, არ გულისხმობდა მიწის რაიმე ფორმით, მათ შორის, პირდაპირი მიყიდვის წესით განკარგვას, ვინაიდან იგი მხოლოდ საქართველოს პრეზიდენტის უფლებამოსილება იყო. ქ. თბილისის მთავრობამ მხოლოდ განსაზღვრა ასეთი უფლებამოსილების წინაპირობა და დაამტკიცა ზემოაღნიშნულ პირთათვის გადასაცემი მიწის ნაკვეთების ნუსხა, მათი რაიონების მიხედვით ადგილმდებარეობა, რის უფლებამოსილებასაც მას ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო აქტები ცალსახად განუსაზღვრავდა. საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის მინისტრის 2001 წლის 27 დეკემბრის ბრძანებით დამტკიცებული დებულების მე-4 პუნქტის მოთხოვნა პირდაპირი მიყიდვის წესით გადასაცემი ობიექტების ნუსხის საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ დამტკიცების შესახებ, ეხებოდა არა ყოველგვარ, მათ შორის, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვასა და განკარგვას, არამედ მხოლოდ საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონებას, ასეთს კი ,,სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” საქართველოს კანონის პირველი მუხლის შესაბამისად, წარმოადგენდა არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა, რომელზეც განთავსებული იყო სახელმწიფო ქონება, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში, არარა აქტად ცნობილი ქ. თბილისის მთავრობის ზემოაღნიშნული დადგენილება არ ითვალისწინებდა.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის შესაბამისი ბრძანებულებით დამტკიცებული პროგრამით, ისევე, როგორც ზემოთ ჩამოთვლილი ნორმატიული აქტებით, დადგენილ იქნა სადავო საკითხის რეგულირების წესი, პირობები და ის ფარგლები, რა ფარგლებშიც, როგორც მმართველობის უმაღლეს, ისე ადგილობრივ ორგანოებს დაევალათ მოქმედება, მათ შორის შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემა, რაც ქ. თბილისის მთავრობის მიერ ზემოაღნიშნული აქტის გამოცემისას განხორციელებულ იქნა სრულიად კანონიერად, მისთვის მოქმედი კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 აქტის არარა აქტად გამოცხადების სამართლებრივი საფუძვლების არარსებობის, ასევე იმის გამო, რომ სადავო აქტი მიღებულ იქნა ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების გარეშე და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით ადმინისტრაციული წარმოებისათვის დადგენილი ნორმების უგულებელყოფით, სარჩელი ამ სადავო აქტის ბათილად ცნობის ნაწილში დასაბუთებული იყო და ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას, რის გამოც ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილება ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი მისი გამოქვეყნებიდან, შესაბამისი სამართლებრივი შედეგების გათვალისწინებით.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ წარმოდგენილი სარჩელი დასაბუთებული იყო ასევე ქ. თბილისის მთავრობისათვის მოქმედების განხორციელების დავალების ნაწილშიც, რამდენადაც საქმის მასალებით დადგენილი იყო, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, სახეზე იყო ქ. თბილისის მთავრობის მიერ ქმედების განხორციელების სამართლებრივი საფუძვლები.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება (რეალაქტი) იყო ადმინისტრაციული ორგანოს ისეთი საჯარო-სამართლებრივი ღონისძიება, რომელიც მიმართული იყო არა სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისკენ, არამედ ფაქტობრივი შედეგების დადგომისკენ.

საქალაქო სასამართლომ საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციის გამგეობის შესაბამისი სხდომის ოქმის ამონაწერზე დართული საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრთა სიისა და მოსარჩელეთა ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობების შესაბამისად, დადგენილად მიიჩნია მოსარჩელეების _ ე. წ-სა და ნ. ხ-ის უფლებების არსებობა კოოპერატიული ბინათმშენებლობების დაუმთავრებლობით გამოწვეული სახელმწიფო ვალდებულებების შესრულების მოთხოვნის თაობაზე, რამდენადაც მითითებული დოკუმენტებით დადასტურებული იყო მოსარჩელეთა კოოპერატივის წევრობა და მათ მიმართ სახელმწიფოს ზემოაღნიშნული ვალდებულება, ასევე მათ მიერ საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 9 ოქტომბრის ¹983 დადგენილებით განსაზღვრული შემხვედრი ვალდებულების შესრულება ხარჯთაღრიცხვით გათვალისწინებული მთლიანი თანხის დაფარვის თაობაზე, საიდანაც მათ სახელმწიფოსაგან ვალდებულების შესრულების მოთხოვნის უფლება წამოეშვათ. საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ სახელმწიფოს მიერ კოოპერატივის წევრებისათვის ზემოაღნიშნული დადგენილებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, ,,სახელმწიფო ვალის შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, ზემოაღნიშნული თანხები აღიარებულ იქნა სახელმწიფო ვალად, რაც მოგვიანებით, ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, ტრანსფორმირებულ იქნა სახელმწიფოს ახალ ვალდებულებად, თანხის ნაცვლად, საპრივატიზებო ქონების (მიწის) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის თაობაზე, კერძოდ, მითითებული კანონის მე-14 მუხლის მე-6 პუნქტით დადგენილ იქნა, რომ კოოპერატიული ბინათმშენებლობების დაუმთავრებლობისა და მუნიციპალურ საწარმო ,,თბილტრანსში” ხელშეკრულებით მომუშავე მძღოლების ბინებით დაუკმაყოფილებლობის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით, ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებს 2001 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით, საქართველოს პრეზიდენტისათვის უნდა წარედგინათ წინადადებები მათთვის გარკვეული საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (მიწის ფართობები) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის შესახებ, რომლის დროსაც ბინის სანაცვლოდ მისაღები საკომპენსაციო თანხა ჩაითვლებოდა გადაცემული მიწის ფართობების ღირებულებად. ამდენად, მითითებულ ნორმატიულ აქტში ცალსახად განისაზღვრა სახელმწიფოს მიერ გამოხატული ნება, შესაბამის პირთა წერილობითი თანხმობის არსებობის შემთხვევაში, საკომპენსაციო თანხის ნაცვლად, სახელმწიფო ვალის ამგვარი სახით გასტუმრების თაობაზე.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ იქნა მიწის ნაკვეთების პირდაპირი განკარგვის ფორმით გადაცემის წესი, რომლის მე-13 მუხლის შესაბამისად, დადგინდა ქ. თბილისის მთავრობის უფლებამოსილებათა ფარგლები, კერძოდ, ქ. თბილისის მთავრობას დაევალა საქართველოს პრეზიდენტისათვის წარსადგენი წინადადებების მომზადება და მისთვის წარდგენა, რაშიც გათვალისწინებული უნდა ყოფილიყო ინფორმაცია გადასაცემი საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (მიწის) ადგილმდებარეობის, საერთო ფართის და მისი ღირებულების, ასევე, საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (მიწის) მიმღები პირის ან პირთა ჯგუფის რეკვიზიტებისა და საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (მიწის) მიმღები პირის ან პირთა ჯგუფის მიმართ არსებული სახელმწიფო საშინაო ვალის (საკომპენსაციო თანხის) ოდენობის შესახებ.

ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით, საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ზემოხსენებული სამართლებრივი საფუძვლების არსებობის პირობებში, ქ. თბილისის მთავრობის მიერ 2003 წლის 5 ივნისს მიღებულ იქნა დადგენილება, რაც, კონკრეტულ შემთხვევაში, ქ. თბილისის მთავრობის მიერ შესრულებული არ იქნა. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გადასაცემი ქონების (მიწის) ნუსხის დამტკიცება განსახორციელებელი მოქმედების (რეალაქტის) მხოლოდ პირველ ეტაპს წარმოადგენდა, რასაც საქართველოს პრეზიდენტისათვის წინადადებების წარდგენა უნდა მოჰყოლოდა. ამდენად, იმ პირობებში, როცა რეალაქტი ფაქტობრივად შედეგების დადგომისკენ მიმართული საჯარო-სამართლებრივი ღონისძიება იყო, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში მოსარჩელეთათვის სახელმწიფო ქონების (მიწის) გადაცემა წარმოადგენდა, მისმა განუხორციელებლობამ მოსარჩელეთა სუბიექტური უფლებების დარღვევა გამოიწვია, ვინაიდან ასეთი შედეგი არ დადგა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზე იყო მოქმედების (რეალაქტის) განხორციელების სამართლებრივი საფუძვლების ერთობლიობა: საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით მისი განხორციელების კონკრეტული ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დავალება, მითითებული ორგანოს მიერ ასეთის განუხორციელებლობა მისთვის არაერთგზის მიმართვის მიუხედავად და მითითებულის განუხორციელებლობით მოსარჩელეთა კანონიერი ინტერესებისათვის ზიანის მიყენება, რის გამოც საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ წარმოდგენილი სარჩელი ქმედების განხორციელების დავალების თაობაზე, უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის განჩინებით ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით გაკეთებული დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილება მიღებული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევით და არ არსებობდა ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების არარა აქტად გამოცხადების სამართლებრივი საფუძველი. საქალაქო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას არ ყოფილა ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოება. ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების სამართლებრივი საფუძველი იყო “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონი და ამ კანონში შესული ცვლილებები და დამატებანი. აღნიშნული საკანონმდებლო აქტით კი კონკრეტულად განისაზღვრა, როგორც სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოთა, ისე ქ. თბილისის ადგილობრივი მმართველობისა და თვითმმართველობის ორგანოთა უფლებამოსილებანი სადავო საკითხის რეგულირების მიზნით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებს “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, მიეცათ დავალება, კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობისა და მუნიციპალურ საწარმო “თბილტრანსში” ხელშეკრულებით მომუშავე მძღოლების ბინებით დაუკმაყოფილებლობის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულებების ნაწილობრივი ანაზღაურების მიზნით, საქართველოს პრეზიდენტისათვის წარედგინათ წინადადებები მათთვის გარკვეული საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (მიწის ფართობები) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის შესახებ, რომლის დროსაც ბინის სანაცვლოდ მისაღები საკომპენსაციო თანხა ჩაითვლებოდა გადაცემული მიწის ფართობების ღირებულებად. “სახელმწიფო ვალის შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, კოოპერატიულ ბინათმშენებლობასთან დაკავშირებით, სახელმწიფოს მიერ აღებული ვალდებულება აღიარებულ იქნა სახელმწიფო საშინაო ვალად.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 12 დეკემბრის ¹10-6 გადაწყვეტილებით დამტკიცდა “კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობისა და “თბილტრანსში” ხელშეკრულებით მომუშავე მძღოლების ბინებით დაუკმაყოფილებლობით წარმოშობილი ვალდებულების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით მიწის ნაკვეთების პირდაპირი განკარგვის ფორმით გადაცემის წესი”. აღნიშნული წესის თანახმად, ქ. თბილისის მთავრობა საქართველოს პრეზიდენტს წარუდგენდა წინადადებებს, რომლებშიც სხვა ინფორმაციასთან ერთად, ასახული უნდა ყოფილიყო მონაცემები გადასაცემი საპრივატიზაციო სახელმწიფო ქონების (მიწის) ადგილმდებარეობის, საერთო ფართისა და მისი ღირებულების შესახებ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და მოქმედებების განხორციელების მისთვის დავალებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებულ განჩინებაში საერთოდ არ არის გამოყენებული მატერიალური სამართლის ნორმები, რომლებსაც გადაწყვეტილება უნდა ეფუძნებოდეს. სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებული დასკვნები არ პასუხობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 389-ე მუხლის ,,დ” ქვეპუნქტის მოთხოვნებს. სასამართლოს მიერ ბათილად ცნობილი დადგენილებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, არარა აქტად იქნა აღიარებული ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილება. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილია ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულება, სათანადო საფუძვლის არსებობისას, საკუთარი ან დაინტერესებული მხარის მოთხოვნით, არარად აღიაროს მის მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. ძველი აქტის არარა აქტად აღიარებისთვის არ არის აუცილებელი კანონით დადგენილი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება. ამ დასკვნის გაკეთების საშუალებას იძლევა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება უნდა მოხდეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღებისათვის დადგენილი წესით. ქ. თბილისის მთავრობის მხრიდან სახეზე არ ყოფილა კანონის მოთხოვნათა დარღვევა. კასატორის მოსაზრებით, დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა იმის შესახებ, რომ არ არსებობდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარად აღიარების საფუძველი. საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის მინისტრის შესაბამისი ბრძანების თანახმად, სწორედ აღნიშნული სამინისტრო ამტკიცებდა დაუმთავრებელი კოოპერატივის წევრებზე სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადასაცემი ობიექტების ნუსხას. ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილებით დამტკიცდა საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის გადასაცემი მიწის ფართობების ნუსხა. ქ. თბილისის მთავრობას არ ჰქონდა იმ ქონების განკარგვის უფლება, რომელზეც არ არსებობდა სახელმწიფოს საკუთრება.

კასატორი განმარტავს, რომ თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სს “....” სარჩელი ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ, მესამე პირი _ საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაცია, ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების _ ქ. თბილისში, ....., მე-7 კვარტალში, მე-14 კორპუსის ადგილზე არსებული მიწის ნაკვეთის საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს “....”. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სარჩელის მიღება სასამართლოში აჩერებს გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედებას. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, რომლითაც უცვლელად იქნა დატოვებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება და კონკრეტულად ის ნაწილი, რომლითაც ქ. თბილისის მთავრობას დაევალა გარკვეული მოქმედებების განხორციელება, ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას და პირდაპირ მიუთითებს იმაზე, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულ იქნა არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის გარეშე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2008 წლის 6 მარტის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2008 წლის 24 აპრილამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 აპრილის განჩინებით ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა 2008 წლის 5 ივნისს, მხარეთა დასწრების გარეშე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 5 ივნისის განჩინებით ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივრის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენით 2008 წლის 10 ივლისს, 12.30 საათზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ივლისის სხდომაზე დადგინდა ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივრის განხილვა ამავე დღეს, ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციის გამგეობის სხდომის ¹12 ოქმში მითითებული არიან ე. წ-ი და ნ. ხ-ი, აღნიშნული ოქმით კი დამტკიცდა ქ. თბილისში, ....., მე-7 კვარტალში, მე-14 კორპუსის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მიწის ნაკვეთის პრივატიზებაში მონაწილე წევრთა სია (ტ. 2, ს.ფ. 23). მოსარჩელეთა ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობების შესაბამისად, დადგენილია მოსარჩელეთა უფლებები კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობით გამოწვეული სახელმწიფო ვალდებულებების შესრულების მოთხოვნის თაობაზე, დასტურდება მოსარჩელეთა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრობა და მათ მიმართ სახელმწიფოს შესაბამისი ვალდებულება‚ ასევე მათ მიერ საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 9 ოქტომბრის ¹983 დადგენილებით განსაზღვრული შემხვედრი ვალდებულების შესრულება ხარჯთაღრიცხვით გათვალისწინებული მთლიანი თანხის დაფარვის თაობაზე‚ საიდანაც მათ სახელმწიფოსაგან ვალდებულების შესრულების მოთხოვნის უფლება წარმოეშვათ (ტ. 2, ს.ფ. 30, 37).

საკასაციო სასამართლო ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილების ბათილად ცნობის ნაწილში ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებას და ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარა აქტად აღიარებისთვის არ არის აუცილებელი კანონით დადგენილი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება, რადგან ამ დასკვნის გაკეთების საშუალებას იძლევა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება უნდა მოხდეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღებისათვის დადგენილი წესით, ქ. თბილისის მთავრობის მხრიდან კი სახეზე არ ყოფილა კანონის მოთხოვნათა დარღვევა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორის ზემოაღნიშნული მოსაზრება დაუსაბუთებელია, რადგან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილია, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემისთანავე ითვლება არარად, თუ: ა) შეუძლებელია მისი გამომცემი ორგანოს დადგენა; ბ) გამოცემულია არაუფლებამოსილი ორგანოს ან არაუფლებამოსილი პირის მიერ; გ) მისი შესრულება შეუძლებელია ფაქტობრივი მიზეზების გამო; დ) მისი შესრულება გამოიწვევს სისხლისსამართლებრივ ან ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას. აღნიშნული მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, არარა აქტების მიმართ არ ვრცელდება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გასაჩივრებისათვის ამ კოდექსით დადგენილი ვადები, ხოლო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამომცემი ორგანო ვალდებულია საკუთარი ინიციატივით ან დაინტერესებული მხარის მოთხოვნით არარად აღიაროს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. ამასთან, დავას არ იწვევს ის ფაქტი, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არარად აღიარება ადმინისტრაციულმა ორგანომ შეიძლება მოახდინოს მხოლოდ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემით, რომელიც უნდა აკმაყოფილებდეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნებს, ანუ მასზე აუცილებლად უნდა ჩატარდეს ადმინისტრაციული წარმოება, რადგან ამ ახალი აქტების მიმართ განსხვავებულ მოწესრიგებას ხსენებული კოდექსი არ ადგენს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოტივაციას, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილება მიღებულ იქნა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევით და არ არსებობდა ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების არარა აქტად გამოცხადების სამართლებრივი საფუძველი. სააპელაციო სასამართლომ მართებულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას არ ყოფილა ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილებაზე, რომლითაც დაკმაყოფილდა საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციის თხოვნა და დამტკიცდა ქ. თბილისში კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობის შედეგად წარმოქმნილი სახელმწიფო საშინაო ვალის ნაწილობრივი ანაზღაურების მიზნით იმავე ასოციაციისათვის გადასაცემი მიწის ნაკვეთების ნუსხა, ხოლო ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურს დაევალა უზრუნველეყო დამტკიცებული ნუსხის შესაბამისად მიწის ფართობების საზღვრებისა და მოცულობების დადგენა და მათი საჯარო რეესტრში შეტანა, როგორც სახელმწიფო საკუთრებისა. ამავე დადგენილებით საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 12 ოქტომბრის ¹592 ბრძანებულების შესრულების მიზნით, ქ. თბილისის პრემიერის 2000 წლის 25 მაისის ¹295 განკარგულებით შექმნილ კომისიას საკითხზე საბოლოო გადაწყვეტილების მისაღებად საქართველოს პრეზიდენტისთვის წინადადებების დროულად წარდგენის მიზნით, ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 12 დეკემბრის ¹10-6 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული პირობების გათვალისწინებით, უნდა უზრუნველეყო საბინაო კოოპერატივის თითოეულ წევრზე გადასაცემი მიწის ფართობების სრული პაკეტის მომზადება (გასაცემი მიწის ცალკეული ნაკვეთების ფართები, საბაზრო ღირებულება, კოოპერატივის წევრთა რეკვიზიტები, მათ მიმართ სახელმწიფო ვალის მოცულობა და სხვა).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ" საქართველოს კანონში დამატებების შეტანის თაობაზე” საქართველოს 2001 წლის 20 ივლისის კანონით აღნიშნული კანონის მე-12 მუხლს დაემატა მე-4 და მე-5 პუნქტები, რომელთა თანახმად, საქართველოში კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობისა და მუნიციპალურ საწარმო “თბილტრანსში” ხელშეკრულებით მომუშავე მძღოლების ბინებით დაუკმაყოფილებლობის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით, ამ პირთა თანხმობისას საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 2001 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით, საქართველოს პრეზიდენტისთვის უნდა წარედგინა წინადადებები მათთვის გარკვეული საპრივატიზაციო სახელმწიფო ქონების (წილის, აქციების, შენობა-ნაგებობების და სხვა) პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის შესახებ, რომლის დროსაც ბინის სანაცვლოდ მისაღები საკომპენსაციო თანხა ჩაითვლებოდა გადაცემული სახელმწიფო ქონების ღირებულებად. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული პირებისათვის სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის საკითხს წყვეტდა საქართველოს პრეზიდენტი.

ზემოაღნიშნული დამატებების პარალელურად, ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონში დამატებების შეტანის თაობაზე” საქართველოს 2001 წლის 20 ივლისის კანონით, აღნიშნული კანონის მე-14 მუხლს დაემატა მე-6 და მე-7 პუნქტები, რომელთა თანახმად, საქართველოში კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობისა და მუნიციპალურ საწარმო “....” ხელშეკრულებით მომუშავე მძღოლების ბინებით დაუკმაყოფილებლობის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით, ამ პირთა თანხმობისას, ადგილობრივ მმართველობის ორგანოებს 2001 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით, საქართველოს პრეზიდენტისთვის უნდა წარედგინათ წინადადებები მათთვის გარკვეული საპრივატიზაციო სახელმწიფო ქონების (მიწის ფართობები) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის შესახებ, რომლის დროსაც ბინის სანაცვლოდ მისაღები საკომპენსაციო თანხა ჩაითვლებოდა გადაცემული მიწის ფართობების ღირებულებად. ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული პირებისათვის სახელმწიფო ქონების პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის საკითხს წყვეტდა საქართველოს პრეზიდენტი.

ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 12 დეკემბრის ¹10-6 გადაწყვეტილებით დამტკიცდა ,,კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობისა და ,,...." ხელშეკრულებით მომუშავე მძღოლების ბინებით დაუკმაყოფილებლობით წარმოშობილი ვალდებულების ნაწილობრივ ანაზღაურების მიზნით მიწის ნაკვეთების პირდაპირი განკარგვის ფორმით გადაცემის წესი". აღნიშნული გადაწყვეტილების მიხედვით, ზემოხსენებული ვალდებულებები აღებული იყო სახელმწიფო შიდა ვალში, ხოლო იმავე გადაწყვეტილებით დამტკიცებული წესის მე-2 და მე-3 მუხლებით ერთმნიშვნელოვნად განისაზღვრა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწების პირდაპირი განკარგვის ფორმით გაცემა და აღნიშნული წესის გავრცელება საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივებზე. დასახელებული წესის მე-4 მუხლში პირდაპირ მიეთითა, რომ ქ. თბილისის მთავრობა ამტკიცებდა შესაბამისი მიწის ნაკვეთების ნუსხას, ხოლო იმავე წესის მე-13 მუხლის თანახმად, სახელმწიფო ქონების (მიწის) პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის საკითხის გადასაწყვეტად, ქ. თბილისის მთავრობა საქართველოს პრეზიდენტს წარუდგენდა წინადადებებს, რომელშიც სხვა ინფორმაციასთან ერთად, ასახული უნდა ყოფილიყო ინფორმაცია გადასაცემი საპრივატიზებო სახელმწიფო ქონების (მიწის) ადგილმდებარეობის, საერთო ფართისა და მისი ღირებულების შესახებ.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების სამართლებრივ საფუძვლად, სხვა აქტებთან ერთად, მიეთითა სწორედ ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონში დამატებების შეტანის თაობაზე” საქართველოს 2001 წლის 20 ივლისის კანონსა და ქ. თბილისის საკრებულოს 2001 წლის 12 დეკემბრის ¹10-6 გადაწყვეტილებაზე.

საკასაციო სასამართლო ზემოთ მოხსენიებული ნორმატიული აქტების შეჯერებით განმარტავს, რომ საპრივატიზაციო სახელმწიფო ქონების (მიწის ფართობები) პირდაპირი განკარგვის წესით გადაცემის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტისთვის წინადადებების წარდგენისა და შესაბამისი მიწის ნაკვეთების მოძიების უფლებამოსილება ცალსახად მიენიჭა ქ. თბილისის მთავრობას.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ქ. თბილისის მთავრობამ 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილება გამოსცა ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტებით მისთვის მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, რის გამოც მას არ გააჩნდა ხსენებული დადგენილების არარა აქტად აღიარების სამართლებრივი საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილების ბათილად ცნობის ნაწილში კანონიერი და დასაბუთებულია, რის გამოც არ არსებობს ამ ნაწილში მისი გაუქმების საფუძველი.

რაც შეეხება გასაჩივრებულ განჩინებას ქ. თბილისის მთავრობისა და საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის ქ. თბილისში, ...., მე-7 კვარტალში, ყოფილი მე-14 კორპუსის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მიწის ნაკვეთების საჯარო რეესტრში სახელმწიფო საკუთრების უფლებით რეგისტრაციისა და შემდგომ მათი პირდაპირი მიყიდვის წესით მოსარჩელეებისათვის გადაცემის თაობაზე საქართველოს პრეზიდენტთან გადაწყვეტილების პროექტის წარდგენის დავალების ნაწილში‚ საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება ამ ნაწილში უნდა გაუქმდეს და ამავე ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით, კასატორი მიუთითებს, რომ თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სს “....” სარჩელი ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ, მესამე პირი _ საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაცია, ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების _ ქ. თბილისში, ...., მე-7 კვარტალში, მე-14 კორპუსის ადგილზე არსებული მიწის ნაკვეთის საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის გადაცემის ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა, ხოლო აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს “....”. ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, მოწინააღმდეგე მხარის _ ე. წ-სა და ნ. ხ-ის მიერ წარმოდგენილ მოსაზრებებში აღნიშნულია, რომ ქ. თბილისის მთავრობის წარმომადგენლის შუამდგომლობის საფუძველზე, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მარტის საოქმო განჩინებით სს “კახეთის” სააპელაციო საჩივრის გამო საქმის წარმოება შეჩერდა იმავე პალატის წარმოებაში არსებულ სხვა ადმინისტრაციულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, კერძოდ, შეჩერების საფუძვლად მიეთითა ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილების გასაჩივრებაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ზემოხსენებულ საქმეზე სს “კახეთის” სარჩელის საგანია ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების ბათილად ცნობა, რომელიც მოცემულ საქმეზე სადავო აქტით _ ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილებით არარა აქტად იქნა აღიარებული, ამასთან, სს “კახეთი” მოითხოვს ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 5 ივნისის ¹08.38.185 დადგენილების სწორედ იმ ნაწილში ბათილად ცნობას, რომლითაც დამტკიცდა მოცემულ საქმეზე მოსარჩელეების _ ე. წ-სა და ნ. ხ-ის მიერ მოთხოვნილი, ქ. თბილისში, ....., მე-7 კვარტალში, მე-14 კორპუსის ადგილზე არსებული მიწის ნაკვეთის საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის გადაცემა. ამდენად, სს “....” და ამ საქმეზე მოსარჩელეთა შესაბამისი სამოქალაქო უფლებების განხორციელება ერთმანეთს გამორიცხავს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სს “....” სააპელაციო საჩივრის გამო ადმინისტრაციულ საქმეზე და მოცემულ ადმინისტრაციულ საქმეზე სარჩელის ობიექტის იდენტურობის გამო, მოცემული საქმის განხილვა შეუძლებელია სს “....” სარჩელზე სასამართლოს მიერ საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე _ ქ. თბილისში, ....., მე-7 კვარტალში, მე-14 კორპუსის ადგილზე არსებული მიწის ნაკვეთზე სს “....” სარჩელის საფუძვლიანობის გარკვევამდე, ანუ სანამ არ გადაწყდება, თუ რამდენად საფუძვლიანია სს “.....” სასარჩელო მოთხოვნა. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ ან ერთ წარმოებად უნდა გააერთიანოს სს “.....” და ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივრების გამო დასახელებული ადმინისტრაციული საქმეები და ერთობლივად განიხილოს ისინი, ან სს “....” საქმის დასრულებამდე შეაჩეროს დაბრუნებულ ნაწილში ამ საქმეზე _ ქ. თბილისის მერიის სააპელაციო საჩივარზე _ წარმოება.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ იმის გათვალისწინებით, რომ ,,სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ” საქართველოს კანონი ძალადაკარგულად გამოცხადდა 2007 წლის 22 ივნისის ¹5049 საქართველოს კანონით, ქ. თბილისის მთავრობის ვალდებულება კი, საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარედგინა წინადადებები მიწის ნაკვეთების პირდაპირი განკარგვის წესით გადაწყვეტილების მისაღებად, განსახორციელებლად დროში იყო შემოფარგლული. სააპელაციო სასამართლომ მისთვის დაბრუნებულ ნაწილში ასევე უნდა იმსჯელოს, თუ რამდენად გააჩნია ქ. თბილისის მთავრობას ამჟამად შესაბამისი უფლებამოსილება _ პირდაპირი მიყიდვის წესით მოსარჩელეებისათვის კონკრეტული მიწის ნაკვეთების გადაცემის თაობაზე საქართველოს პრეზიდენტს წარუდგინოს გადაწყვეტილების პროექტი “სახელმწიფო ქონების და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ” ახალი კანონის გათვალისწინებით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის განჩინება უცვლელად დარჩეს ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილების ბათილად ცნობის ნაწილში, ხოლო ქ. თბილისის მთავრობისა და საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის ქ. თბილისში, ....., მე-7 კვარტალში, ყოფილი მე-14 კორპუსის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მიწის ნაკვეთების საჯარო რეესტრში სახელმწიფო საკუთრების უფლებით რეგისტრაციისა და შემდგომ მათი პირდაპირი მიყიდვის წესით მოსარჩელეებისათვის გადაცემის თაობაზე საქართველოს პრეზიდენტთან გადაწყვეტილების პროექტის წარდგენის დავალების ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის განჩინება გაუქმდეს და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის განჩინება უცვლელად დარჩეს ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის ¹05.07.124 დადგენილების ბათილად ცნობის ნაწილში;

3. ქ. თბილისის მთავრობისა და საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციისათვის ქ. თბილისში, ....., მე-7 კვარტალში, ყოფილი მე-14 კორპუსის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მიწის ნაკვეთების საჯარო რეესტრში სახელმწიფო საკუთრების უფლებით რეგისტრაციისა და შემდგომ მათი პირდაპირი მიყიდვის წესით მოსარჩელეებისათვის გადაცემის თაობაზე საქართველოს პრეზიდენტთან გადაწყვეტილების პროექტის წარდგენის დავალების ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის განჩინება გაუქმდეს და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.